phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, khóa luận đƣợc chia thành 3 chƣơng : Chƣơng 1: Tổng quan về hoạt động logistics Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động cung cấp dịch vụ logistics tại Công ty cổ phần Vinafco Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại Công ty cổ phần dịch vụ vận tải Trung Ƣơng Vinafco Quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài của em chắc chắn còn nhiều thiếu sót và khiếm khuyết. Em rất mong nhận đƣợc sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô để em hoàn thiện đề tài nghiên cứu của mình. Em xin chân thành cảm ơn PGS. Nguyễn Nhƣ Tiến đã trực tiếp hƣớng dẫn, tận tình giúp em hoàn thành khóa luận này.
Em cũng xin cảm ơn anh Vũ Trung Kiên – phó Tổng Giám đốc công ty VINAFCO cùng toàn thể cán bộ công nhân viên Ban Kế hoạch – Thị trƣờng – Đầu tƣ và Ban Hành chính – Nhân sự đã tạo điều kiện cho việc thực tập của em tại công ty và cung cấp các số liệu cần thiết cho khóa luận của em. Sinh viên thực hiện Trần Ngọc Diệp Trần Ngọc Diệp – A6K42B 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại Công ty Đề tài cổ phần Vinafco CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG LOGISTICS I. Khái niệm, đặc điểm và phân loại hoạt động logistics 1. Khái niệm logistics Logistics là một thuật ngữ quân sự đã có từ mấy trăm năm nay, thuật ngữ này đầu tiên đƣợc sử dụng trong quân đội và mang nghĩa là “ hậu cần” hoặc “ tiếp vận”.
Cùng với sự phát triển kinh tế và xã hội, nhiều thập kỷ qua, logistics đƣợc nghiên cứu sâu và áp dụng sang các lĩnh vực khác nhau nhƣ sản xuất , kinh doanh. Thuật ngữ logistics ngày nay đƣợc hiểu với nghĩa quản lý ( Management) hệ thống phân phối vật chất của các đơn vị sản xuất kinh doanh trong xã hội. Nhƣng cho đến nay, trên thé giới chƣa có một định nghĩa nào đầy đủ về logistics hay hệ thống logistics. Từ “Logistics” đƣợc giải nghĩa bằng tiếng anh trong cuốn “Oxford Advances Learners Dictionary of Current English, A.
Fifth Edition, Oxford University Press, 1995” nhƣ sau: Logistics có nghĩa là việc tổ chức cung ứng và dịch vụ đối với một hoạt động phức hợp nào đó (Logistics – the organization of supplies and services for any compex operation). Theo hội đồng quản trị logistics Mỹ (The Council of Logistics Management CLM in the USA - CLM) - 1998 : Logistics là quá trình lên kế hoạch, thực hiện và kiểm soát hiệu quả, tiết kiệm chi phí của dòng lƣu chuyển và lƣu trữ nguyên vật liệu, hàng tồn, thành phẩm và các thông tin liên quan từ điểm xuất xứ đến điểm tiêu thụ , nhằm mục đích thỏa mãn những yêu cầu của khách hàng. Trần Ngọc Diệp – A6K42B 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại Công ty Đề tài cổ phần Vinafco Logistics đƣợc ủy ban logistics của Mỹ định nghĩa nhƣ sau : Logistics là quá trình lập kế hoạch , chọn phƣơng án tối ƣu để thực hiện việc quản lý, kiểm soát việc di chuyển và bảo quản có hiệu quả về chi phí và ngắn nhất về thời gian đối với nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm, cũng nhƣ các thông tin tƣơng ứng từ giai đoạn tiền sản xuất cho đến khi hàng hóa đến tay ngƣời tiêu dùng cuối cùng để đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Luật Thƣơng mại Việt Nam năm 2005 không đƣa ra khái niệm “logistics” mà đƣa ra khái niệm “ dịch vụ logistics” nhƣ sau: “Dịch vụ logistics là hoạt động thƣơng mại, theo đó thƣơng nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lƣu kho, lƣu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tƣ vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hƣởng thù lao.( Điều 233- Luật Thƣơng mại Việt Nam năm 2005) Qua một số khái niệm trên đây, chúng ta thấy cho dù có sự khác nhau về từ ngữ và cách diễn đạt, cách trình bày nhƣng trong nội dung, tất cả đều cho rằng logistics chính là hoạt động quản lý dòng lƣu chuyển của nguyên vật liệu từ khâu mua sắm , qua quá trình lƣu kho, sản xuất ra sản phẩm và phân phối tới tay ngƣời tiêu dùng.
Mục đích giảm chi phí phát sinh hoặc sẽ phát sinh với một thời gian ngắn nhất trong quá trình vận động của nguyên vật liệu phục vụ sản xuất cũng nhƣ phân phối hàng hóa một cách kịp thời. Tóm lại, logistics là nghệ thuật tổ chức sự vận động của hàng hóa, nguyên vật liệu từ khi mua sắm, qua các quá trình lƣu kho, sản xuất, phân phối cho đến khi đƣa đến tay ngƣời tiêu dùng. Trần Ngọc Diệp – A6K42B 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại Công ty Đề tài cổ phần Vinafco Hình 1.1 : Mô hình tổng quan về logistics Điểm cung Kho dự trữ Sản xuất Kho dự trữ Thị trƣờng cấp nguyên/ nguyên sản phẩm tiêu dùng vật liệu liệu v/c Kho v/c Nhà máy v/c Kho v/c A Kho Nhà máy Kho B Logistics nội biên Logistics ngoại biên (Nguồn : Logistics Khả năng ứng dụng và phát triển trong kinh doanh dịch vụ vận tải giao nhận Việt Nam, NXB Giao thông vận tải-2006) 2. Đặc điểm của logistics Khi nghiên cứu về logistics, chúng ta có thể rút ra một số đặc điểm cơ bản sau đây : 2.
Logistics có thể coi là tổng hợp của các hoạt động của doanh nghiệp trên các khía cạnh chính , đó là logistics sinh tồn, logistics hoạt động và logistics hệ thống Logistics sinh tồn có liên quan tới các nhu cầu cơ bản của cuộc sống. Tại bất kì thời điểm nào, trong bất cứ môi trƣờng nào, logistics sinh tồn cũng tƣơng đối ổn định và có thể dự đoán đƣợc. Con ngƣời có thể nhận định đƣợc về nhu cầu nhƣ : cần gì, cần bao nhiêu, khi nào cần và cần ở đâu…Logistics sinh tồn là hoạt động cơ bản của các xã hội sơ khai và là thành phần thiết yếu Trần Ngọc Diệp – A6K42B 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại Công ty Đề tài cổ phần Vinafco trong một xã hội công nghiệp hóa. Logistics sinh tồn cung cấp nền tảng cho logistics hoạt động.
Logistics hoạt động mở rộng các nhu cầu cơ bản bằng cách liên kết các hệ thống sản xuất các sản phẩm. Logistics liên kết các nguyên liệu thô doanh nghiệp cần trong quá trình sản xuất, các dụng cụ sử dụng nguyên liệu đó trong quá trình sản xuất và phân phối sản phẩm có đƣợc từ sản xuất. Khía cạnh này của logistics cũng tƣơng đối ổn định và có thể dự đoán đƣợc. Nhƣng logistics hoạt động lại không thể dự đoán đƣợc khi nào máy móc có sự cố, để sửa chữa thì cần cái gì và thời gian sửa chữa… Nhƣ vậy, logistics hoạt động chỉ liên quan tới sự vận động và lƣu kho của nguyên liệu vào trong, qua và đi ra khỏi doanh nghiệp và là nền tảng cho logistics hệ thống.
Logistics hệ thống kiên kết các nguồn lực cần có trong việc giữ cho hệ thống hoạt động. Những nguồn lực này bao gồm thiết bị , phụ tùng thay thế, nhân sự và đào tạo, tài liệu kỹ thuật, các thiết bị kiểm tra, hỗ trợ và nhà xƣởng…Các yếu tố này không thể thiếu và phải đƣợc kết hợp chặt chẽ nếu muốn duy trì sự hoạt động của một hệ thống sản xuất hay lƣu thông. Logistics sinh tồn, logistics hoạt động và logistics hệ thống không tách rời nhau, quan hệ chặt chẽ với nhau, làm nền tảng cho nhau tạo thành một chuỗi dây chuyền logistics. Chuỗi dây chuyền này đƣợc tiếp cận theo 2 hƣớng: + Chuỗi logistics theo trục ngang Hình 1.2 : Mô hình tiếp cận logistics theo trục ngang Logistics sinh tồn Logistics hoạt động Logistics hệ thống Trần Ngọc Diệp – A6K42B 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ logistics tại Công ty Đề tài cổ phần Vinafco Theo cách tiếp cận chuỗi logistics theo trục ngang thì logistics sinh tồn là nhân tố thứ nhất.
Tại đó, toàn bộ thời gian đƣợc sử dụng cho một cuộc đấu tranh sinh tồn không có điểm kết. Trong điều kiện này, các cá nhân không sở hữu cả công cụ lẫn nhu cầu sản xuất ra thành phẩm để trao đổi với nhau. Cho nên tất cả mọi nỗ lực đƣợc sử dụng để nhằm đảm bảo sự tồn tại của các cá nhân. Trong điều kiện đó, logistics chỉ là sự tập trung các nguyên liệu cuộc sống nhƣ lƣơng thực, thực phẩm, quần áo, nơi cƣ trú để cung cấp cho sự tiếp diễn của cuộc sống.
Logistics sinh tồn hoạt động nhƣ là hoạt động độc lập, tuy nhiên điều này chỉ là tạm thời. Bởi vì khi các điều kiện phát triển thì dễ nhận thấy có khả năng đóng ghế sẽ bắt đầu sử dụng sức lực của mình để chuyên tâm vào việc đó, sản xuất ra có thể vƣợt quá nhu cầu và các sản phẩm thừa đó sẽ đƣợc dùng để trao đổi với ngƣời khác. Ngƣời đóng ghế có thể cần nguyên liệu thô để trao đổi với ngƣời khác. Ghế có thể coi là nguyên vật liệu, bán thành phẩm đang trong quá trình chờ để đƣợc chuyển thành các dạng lắp ghép khác hoặc cũng có thể coi là thành phẩm đang trong quá trình chờ giao hàng.
Nhƣ vậy, logistics hoạt động đã đƣợc hình thành. Logistics hoạt động không thể tồn tại độc lập mà phải trên nền tảng logistics sinh tồn. Mọi việc đều phát triển và tiến tới một trình độ cao hơn. Và quá trình chuyên môn hóa ngày càng sâu rộng hơn.
Ngƣời sản xuất ghế giờ đây chỉ tập trung vào sản xuất ghế và dành phần sửa chữa cho một ngƣời chuyên môn hơn. Vậy là chuỗi logistics hệ thống là hệ quả của logistics sinh tồn và logistics hoạt động. Và nó không thể tồn tại độc lập với logistics sinh tồn và logistics hệ thống. + Chuỗi logistics theo trục dọc Ba khía cạnh logistics giờ đây đƣợc sắp xếp theo hình tháp, mỗi khía cạnh của logistics đƣợc các khía cạnh khác ở cấp độ cao hơn hỗ trợ.3 : Mô hình logistics tiếp cận theo trục dọc Trần Ngọc Diệp – A6K42B 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.