phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục các chữ viết tắt, danh mục các hình và bảng, tài liệu tham khảo và phụ lục. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -5- CHƢƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHUỖI CUNG ỨNG 1. Bàn về chuỗi cung ứng 1. Chuỗi cung ứng và các khái niệm có liên quan Thuật ngữ “quản lý chuỗi cung ứng” xuất hiện cuối những năm 80 và trở nên phổ biến trong những năm 90.
Trước đó, các công ty sử dụng những thuật ngữ như “hậu cần” (logistics) và “quản trị các hoạt động” (operations management). Ngày nay, để cạnh tranh thành công trong bất kỳ môi trường kinh doanh nào, các doanh nghiệp không chỉ tập trung vào hoạt động của riêng mình mà phải tham gia vào công việc kinh doanh của nhà cung cấp cũng như khách hàng của họ. Bởi lẽ, khi doanh nghiệp muốn đáp ứng sản phẩm hoặc dịch vụ cho khách hàng họ buộc phải quan tâm sâu sắc hơn đến dòng dịch chuyển nguyên vật liệu, cách thức thiết kế, đóng gói sản phẩm và dịch vụ của nhà cung cấp; cách thức vận chuyển, bảo quản sản phẩm hoàn thành và những mong đợi thực sự của người tiêu dùng hoặc khách hàng cuối cùng vì thực tế là có nhiều doanh nghiệp có thể không biết sản phẩm của họ được sử dụng như thế nào trong việc tạo ra sản phẩm cuối cùng cho khách hàng. Cạnh tranh có tính toàn cầu ngày càng khốc liệt, chu kỳ sống của sản phẩm mới ngày càng ngắn hơn, mức độ kỳ vọng của khách hàng ngày càng cao hơn đã thúc ép các doanh nghiệp phải đầu tư và tập trung nhiều vào chuỗi cung ứng của họ.
Thêm vào đó, những tiến bộ liên tục và đổi mới trong công nghệ truyền thông và vận tải đã thúc đẩy sự phát triển không ngừng của chuỗi cung ứng và những kỹ thuật để quản lý nó. Theo Ganeshan và P. Theo Lambert, Stock và Ellram (1998) cho rằng chuỗi cung ứng là sự liên kết với các công ty nhằm đưa sản phẩm hay dịch vụ vào thị trường [13]. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -6- Theo Chopra và Meindl (2001) thì chuỗi cung ứng bao gồm mọi công đoạn có liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến việc đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Chuỗi cung ứng không chỉ gồm nhà sản xuất và nhà phân phối, mà còn nhà vận chuyển, nhà xưởng, nhà bán lẻ và bản thân khách hàng [11]. Còn theo Giáo sư Souviron (2007), giảng viên môn Quản trị chuỗi cung ứng tại trường đại học CERAM, Pháp, trong khuôn khổ chương trình đào tạo CFVG, hợp tác giữa trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân hà Hội và Phòng Thương mại và Công nghiệp Paris, tới Hà Nội để dạy môn Quản trị vận hành, ông cho rằng chuỗi cung ứng là một mạng lưới gồm các tổ chức có liên quan, thông qua các mối liên kết phía trên và phía dưới, trong các quá trình và hoạt động khác nhau, sản sinh ra giá trị dưới hình thức sản phẩm dịch vụ trong tay người tiêu dùng cuối cùng. Việc sắp xếp năng lực của các thành viên trong chuỗi cung ứng ở phía trên hay phía dưới nhằm mục đích tạo ra giá trị lớn hơn cho người sử dụng, với chi phí thấp hơn cho toàn bộ chuỗi cung cấp [9]. Theo tác giả thì chuỗi cung ứng là một mạng lưới các hoạt động của các bên có liên quan tham gia vào dòng chảy của nguyên liệu từ nhà cung ứng đầu tiên đến việc sản xuất ra sản phẩm /dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng cuối cùng.
Như vậy, từ các khái niệm trên cho thấy chuỗi cung ứng gắn liền với hầu như tất cả các hoạt động của các doanh nghiệp từ việc tìm nguồn hàng, thu mua, sản xuất thành phẩm từ nguyên liệu thô, quản lý hậu cần… đến việc phối hợp với các đối tác, nhà cung ứng, các kênh trung gian, nhà cung cấp dịch vụ và khách hàng. Cả quá trình từ đầu vào đến đầu ra của doanh nghiệp là một loạt các hoạt động của chuỗi cung ứng mà ở đó các doanh nghiệp muốn nâng cao hiệu quả hoạt động và vị thế cạnh tranh của mình thì việc quản trị thành công chuỗi cung ứng là yêu cầu không thể thiếu, vì trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay vấn đề cạnh tranh không chỉ diễn ra giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp mà còn là giữa các chuỗi cung ứng với nhau. Từ đây định nghĩa về quản trị chuỗi cung ứng được các chuyên gia đưa ra như sau: Theo Viện quản trị cung ứng (2000), quản trị chuỗi cung ứng là việc thiết kế và quản lý các tiến trình xuyên suốt, tạo giá trị cho các tổ chức để đáp ứng nhu cầu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -7- thực sự của khách hàng cuối cùng. Sự phát triển và tích hợp nguồn lực con người và công nghệ là then chốt cho việc tích hợp chuỗi cung ứng thành công [18].
Còn theo hai tác giả Hanfiled và Nichols (1999) thì cho rằng quản trị chuỗi cung ứng là sự hợp nhất của các dòng thông tin và các hoạt động có liên quan tới vòng đời của các sản phẩm từ nguyên liệu thô tới khi sản xuất và phân phối tới người tiêu dùng thông qua việc cải thiện mối quan hệ trong chuỗi để tạo lợi thế cạnh tranh [15]. Theo định nghĩa của Hiệp hội các nhà quản trị chuỗi cung ứng (2007) thì “quản trị chuỗi cung ứng bao gồm hoạch định và quản lý tất cả các hoạt động liên quan đến tìm nguồn cung, mua hàng, sản xuất và tất cả các hoạt động quản trị logistics. Ở mức độ quan trọng, quản trị chuỗi cung ứng bao gồm sự phối hợp và cộng tác của các đối tác trên cùng một kênh như nhà cung cấp, bên trung gian, các nhà cung cấp dịch vụ, khách hàng. Về cơ bản, quản trị chuỗi cung ứng sẽ tích hợp vấn đề quản trị cung cầu bên trong và giữa các công ty với nhau.
Quản trị chuỗi cung ứng là một chức năng tích hợp với vai trò đầu tiên là kết nối các chức năng kinh doanh và các qui trình kinh doanh chính yếu bên trong công ty và của các công ty với nhau thành một mô hình kinh doanh hiệu quả cao và kết dính. Quản trị chuỗi cung ứng bao gồm tất cả những hoạt động quản trị logistics cũng như những hoạt động sản xuất và thúc đẩy sự phối hợp về qui trình và hoạt động của các bộ phận marketing, kinh doanh, thiết kế sản phẩm, tài chính, công nghệ thông tin [12]. Nhƣ vậy từ khái niệm chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng cho thấy có sự khác biệt là khái niệm chuỗi cung ứng chỉ nhấn mạnh đến việc liệt kê các tác nhân trong chuỗi cung ứng (trực tiếp và gián tiếp) tham gia vào việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà chưa đề cập đến tính hiệu quả trong toàn chuỗi. Trong khi đó khái niệm quản trị chuỗi cung ứng dường như đầy đủ hơn, bao gồm các mắt xích/tác nhân của chuỗi và trong đó có sự liên kết và phối hợp nhịp nhàng giữa các mắt xích này nhằm cung cấp hàng hóa, dịch vụ đến người tiêu dùng một cách hiệu quả nhất.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -8- Việc quản lý có hiệu quả chuỗi cung ứng đã giúp cho những tập đoàn lớn như Walmart hay Dell đạt được lợi nhuận cao hơn so với đối thủ cạnh tranh từ 4- 6%. Qua đó cho thấy yếu tố cơ bản để các doanh nghiệp cạnh tranh thành công ngày nay là sở hữu được một chuỗi cung ứng trội hơn hẳn các đối thủ. Do vậy, quản trị chuỗi cung ứng không còn là một chức năng thông thường mà đã trở thành một bộ phận chiến lược của các công ty. Mục tiêu của quản trị chuỗi cung ứng Định nghĩa về quản trị chuỗi cung ứng mở ra một số điểm then chốt: Trước hết, quản trị chuỗi cung ứng phải cân nhắc đến tất cả các thành tố của chuỗi cung ứng; từ nhà cung ứng và các cơ sở sản xuất thông qua các nhà kho và trung tâm phân phối đến nhà bán lẻ và các cửa hàng; tác động của các thành tố này đến chi phí và vai trò của chúng trong việc sản xuất sản phẩm phù hợp với nhu cầu khách hàng.
Trong các phân tích chuỗi cung ứng, điều cần thiết là nhà phân tích phải xét đến người cung cấp của các nhà cung ứng và khách hàng của khách hàng bởi vì họ có tác động đến kết quả và hiệu quả của chuỗi cung ứng. Thứ hai, mục tiêu của quản trị chuỗi cung ứng là hiệu lực và hiệu quả trên toàn hệ thống; tổng chi phí của toàn hệ thống từ khâu vận chuyển, phân phối đến tồn kho nguyên vật liệu, tồn kho trong sản xuất và thành phẩm, cần phải được tối thiểu hóa. Nói cách khác, mục tiêu của mọi chuỗi cung ứng là tối đa hóa giá trị tạo ra cho toàn hệ thống. Giá trị tạo ra của chuỗi cung ứng là sự khác biệt giữa giá trị của sản phẩm cuối cùng đối với khách hàng và nỗ lực mà chuỗi cung cấp dùng vào việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Đối với đa số các chuỗi cung ứng thương mại, giá trị liên quan mật thiết đến lợi ích của chuỗi cung ứng là sự khác biệt giữa doanh thu mà khách hàng phải trả cho công ty đối với việc sử dụng sản phẩm và tổng chi phí của cả chuỗi cung ứng [1]. Vai trò của chuỗi cung ứng - Thứ nhất, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường sức cạnh tranh và tối đa hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp. [1] Chopra, Sunil and Peter Meindl. Supply Chain Management.
Upper Saddle River: Pearson Prentice Hall, 2004. [11] LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -9- Trong chuỗi cung ứng, toàn bộ quá trình hoạt động từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm đầu ra để cung cấp cho người tiêu dùng là cả một quá trình mà ở đó buộc doanh nghiệp phải lựa chọn khắt khe những nhà cung cấp đầu vào, nhà cung cấp dịch vụ hay nhà phân phối, đại lý với chi phí thấp nhất nhưng đảm bảo tối ưu hóa về chất lượng, tối thiểu hóa khoảng cách vị trí và thời gian. Tất cả những điều này đều nằm trên cơ sở là không ngừng tiết kiệm chi phí, nâng cao lợi nhuận và khả năng cạnh tranh. Chuỗi cung ứng cung cấp giải pháp tồn kho an toàn trên cơ sở chia sẻ thông tin trong toàn chuỗi (các dự báo, xu hướng nhu cầu thị trường, thông tin về mức tồn kho, các kế hoạch vận chuyển,.