Luận văn ThS: Phát triển Hoạt động Bảo lãnh Ngân hàng tại Vietcombank - Hoàng Hà Anh

Luận văn ThS nghiên cứu phát triển bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank. Phân tích thực trạng, đề xuất 6 giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Hoàng Hà Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Hướng
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Phát triển hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• prefix.1. Tính cấp thiết của đề tài
• prefix.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• prefix.2.1. Mục tiêu tổng quát
• prefix.2.2. Mục tiêu cụ thể
• prefix.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• prefix.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• prefix.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• prefix.5.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• prefix.5.2. Phương pháp quan sát
• prefix.5.3. Phương pháp điều tra viết
• prefix.5.4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
• prefix.5.5. Phương pháp xử lý tài liệu bằng thống kê toán học
• prefix.6. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• prefix.7. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
• prefix.8. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẢO LÃNH NGÂN HÀNG
• 1.1. Tổng quan về bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.2. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.3. Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.3.1. Các bên tham gia trong bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.3.2. Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.4. Phân loại bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.4.1. Phân loại bảo lãnh căn cứ vào phương thức phát hành bảo lãnh
• 1.1.4.2. Phân loại dựa trên bản chất của bảo lãnh
• 1.1.4.3. Phân loại dựa trên mục đích bảo lãnh
• 1.1.5. Chức năng và vai trò của bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.5.1. Chức năng của bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.5.2. Vai trò của bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.6. Các dạng rủi ro đặc thù trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.6.1. Rủi ro do gian lận
• 1.1.6.2. Rủi ro do lừa đảo và giả mạo
• 1.1.7. Cơ sở pháp lý liên quan đến hoạt động bảo lãnh ngân hàng
• 1.1.7.1. Quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu (The Uniform Rules for Demand Guarantee – URDG)
• 1.1.7.2. Quy tắc thực hành cam kết dự phòng quốc tế (The International Standby Practice Rules - ISP)
• 1.1.7.3. Quy tắc và thực hành thống nhất Tín dụng chứng từ (The Uniform Customs and Practice - UCP), phiên bản hiện hành: UCP600 có hiệu lực từ ngày 01/07/2007
• 1.2. Một số nhân tố tác động đến hoạt động bảo lãnh ngân hàng
• 1.2.1. Nhân tố bên trong
• 1.2.2. Nhân tố bên ngoài
• 1.3. Một số chỉ tiêu phản ánh tình hình hoạt động bảo lãnh ngân hàng
• 1.3.1. Một số chỉ tiêu định lượng
• 1.3.2. Một số chỉ tiêu định tính
• 1.4. Kinh nghiệm phát triển hoạt động bảo lãnh của một số ngân hàng nước ngoài
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM (VIETCOMBANK)
• 2.1. Tổng quan về Vietcombank
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Mô hình tổ chức
• 2.2. Thực trạng hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 2.2.1. Cơ sở pháp lý trong nước khi thực hiện hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 2.2.2. Các sản phẩm bảo lãnh của Vietcombank
• 2.2.2.1. Các loại bảo lãnh Vietcombank đang phát hành
• 2.2.2.2. Khách hàng trong hoạt động bảo lãnh của Vietcombank
• 2.2.3. Phương pháp quản lý hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 2.2.3.1. Cách thức thực hiện
• 2.2.3.2. Cách thức quản lý
• 2.2.4. Thực trạng hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank từ năm 2012-2014
• 2.2.4.1. Phân tích hoạt động bảo lãnh thông qua một số chỉ tiêu định lượng
• 2.2.4.2. Phân tích hoạt động bảo lãnh thông qua một số chỉ tiêu định tính
• 2.2.5. Một số rủi ro trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank
• 2.2.5.1. Các dạng rủi ro đặc thù trong hoạt động bảo lãnh
• 2.2.5.2. Quản lý các rủi ro đặc thù trong hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 2.2.6. Đánh giá thực trạng hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 2.2.6.1. Kết quả đạt được
• 2.2.6.2. Những hạn chế cần khắc phục
• 2.2.7. Nguyên nhân của hạn chế trong hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 2.2.7.1. Nguyên nhân bên trong
• 2.2.7.2. Nguyên nhân từ bên ngoài
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM (VIETCOMBANK)
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động bảo lãnh ngân hàng
• 3.1.1. Định hướng phát triển của ngành ngân hàng đến năm 2020
• 3.1.2. Định hướng phát triển của Vietcombank đến năm 2020
• 3.1.3. Định hướng phát triển hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank đến năm 2020
• 3.2. Cơ sở xây dựng giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 3.3. Một số giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank
• 3.3.1. Giải pháp về nhân lực
• 3.3.2. Giải pháp về cơ cấu bộ máy
• 3.3.3. Giải pháp về nghiệp vụ sản phẩm
• 3.3.4. Giải pháp về công nghệ
• 3.3.5. Giải pháp về marketing và củng cố thương hiệu
• 3.3.6. Một số giải pháp khác
• 3.4. Các gợi ý chính sách khác
• 3.4.1. Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và ngân hàng nội địa trong hội nhập
• 3.4.2. Cải thiện mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia
• 3.4.3. Hoàn thiện cơ chế quản lý
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan giải pháp phát triển bảo lãnh Vietcombank 55 ký tự

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng, hoạt động bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò ngày càng quan trọng, đặc biệt là tại các NHTM như Vietcombank. Dịch vụ này không chỉ đáp ứng nhu cầu bảo đảm uy tín cho khách hàng mà còn là công cụ tài chính hiệu quả thúc đẩy giao thương. Luận văn thạc sỹ của Hoàng Hà Anh (2015) đã chỉ ra rằng, mặc dù Vietcombank có uy tín và kinh nghiệm trong lĩnh vực này, nhưng để phát triển tương xứng với tiềm năng, cần phải phân tích sâu thực trạng và đề xuất các giải pháp cụ thể. Hoạt động bảo lãnh ngân hàng (BLNH) tại Việt Nam vẫn chưa thực sự phát triển hết tiềm năng dù được nhiều NHTM quan tâm. Nhu cầu về bảo lãnh ngân hàng trong nước và đặc biệt là bảo lãnh nước ngoài ngày càng tăng. Tuy nhiên, các nghiên cứu học thuật về lĩnh vực này bằng tiếng Việt còn hạn chế. Do đó, nghiên cứu và đưa ra các giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh là rất cần thiết. Mục tiêu của luận văn là phân tích thực trạng hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank, từ đó đề xuất các giải pháp để phát triển. Các giải pháp xoay quanh nhân lực, cơ cấu bộ máy, nghiệp vụ sản phẩm, công nghệ, marketing và củng cố thương hiệu, cũng như một số giải pháp về phí, quy mô vốn và xếp hạng tín nhiệm. Các giải pháp này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ và bổ sung cho nhau. Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng chi nhánh, đội ngũ, nguồn vốn đầu tư và thị trường lao động mà các giải pháp có thể được lựa chọn và triển khai theo thứ tự phù hợp.

1.1. Lịch sử phát triển bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank

Vietcombank, tiền thân là Sở Quản lý Ngoại hối (1955), chính thức hoạt động từ 1963. Trong giai đoạn chiến tranh, Vietcombank đảm đương vai trò là ngân hàng đối ngoại duy nhất, góp phần xây dựng kinh tế miền Bắc và chi viện miền Nam. Sau thống nhất đất nước, Vietcombank trở thành Ngân hàng Đối ngoại duy nhất của Việt Nam, nắm giữ ngoại hối, thanh toán quốc tế và cung ứng tín dụng xuất nhập khẩu. Từ năm 1991, Vietcombank chuyển đổi thành NHTM Nhà nước, có mạng lưới trên toàn quốc và quan hệ ngân hàng đại lý rộng khắp thế giới. Năm 2007, Vietcombank tiên phong cổ phần hóa và niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Đến nay, Vietcombank là một trong những NHTM hàng đầu Việt Nam.

1.2. Vai trò của bảo lãnh ngân hàng trong nền kinh tế

Bảo lãnh ngân hàng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, thúc đẩy hợp tác kinh tế - xã hội, trong nước và quốc tế. Nó góp phần thúc đẩy tín dụng thương mại và giải quyết nhu cầu vốn cho nhiều ngành, lĩnh vực. Bảo lãnh ngân hàng trở thành công cụ đảm bảo thực thi nghĩa vụ, đặc biệt là nghĩa vụ tài chính, trong các giao dịch. Với Vietcombank, bảo lãnh ngân hàng vừa là hoạt động cấp tín dụng, vừa là dịch vụ có thu phí, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, tăng thu nhập từ dịch vụ ngoài lãi vay. Đối với khách hàng, bảo lãnh ngân hàng là “giấy thông hành” giúp họ được đối tác tin tưởng hơn, có điều kiện thuận lợi hơn trong các giao dịch.

II. Phân tích thực trạng phát hành bảo lãnh Vietcombank 59 ký tự

Thực trạng hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank được phân tích dựa trên cơ sở pháp lý, các sản phẩm bảo lãnh, phương pháp quản lý và các chỉ tiêu định lượng, định tính. Về cơ sở pháp lý, Vietcombank tuân thủ các quy định trong Bộ luật Dân sự, Luật Các tổ chức tín dụng và Quy chế Bảo lãnh ngân hàng. Các sản phẩm bảo lãnh của Vietcombank bao gồm bảo lãnh vay vốn, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh bảo hành, bảo lãnh hoàn thanh toán và bảo lãnh trả chậm. Phương pháp quản lý hoạt động bảo lãnh được thực hiện tập trung tại các chi nhánh, tuân thủ quy trình phê duyệt và kiểm soát rủi ro. Các chỉ tiêu định lượng như số dư bảo lãnh, doanh số bảo lãnh, doanh thu từ bảo lãnh và dư nợ bảo lãnh quá hạn được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động. Các chỉ tiêu định tính như sự đa dạng của sản phẩm bảo lãnh và mạng lưới ngân hàng đại lý cũng được xem xét.

2.1. Cơ sở pháp lý cho hoạt động bảo lãnh ngân hàng

Hoạt động bảo lãnh ngân hàng của Vietcombank tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế. Bộ luật Dân sự, Luật Các tổ chức tín dụng và Thông tư 08/2015/TT-NHNN là các văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh hoạt động này. Thông tư 08/2015/TT-NHNN thay thế Thông tư 28/2012/TT-NHNN, có nhiều sửa đổi đáng kể, như quy định về bảo lãnh trong bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai và cách thức kiểm tra tính xác thực của cam kết bảo lãnh. Vietcombank thường xuyên cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật mới nhất để đảm bảo hoạt động bảo lãnh được thực hiện đúng quy định và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

2.2. Phân loại các sản phẩm bảo lãnh hiện có tại Vietcombank

Vietcombank cung cấp đa dạng các sản phẩm bảo lãnh, đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Các sản phẩm bao gồm bảo lãnh vay vốn, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh bảo hành, bảo lãnh hoàn thanh toán và bảo lãnh trả chậm. Mỗi loại bảo lãnh có mục đích và điều kiện khác nhau, phù hợp với từng loại hình giao dịch. Vietcombank không quy định chi tiết về các loại hình bảo lãnh, tạo sự linh hoạt trong việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

III. Thách thức giải pháp phát triển bảo lãnh tại VCB 59 ký tự

Hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro pháp lý và rủi ro tác nghiệp. Rủi ro tín dụng phát sinh khi bên được bảo lãnh không có khả năng trả nợ, gây tổn thất cho Vietcombank. Rủi ro pháp lý phát sinh khi các quy định pháp luật thay đổi hoặc chưa rõ ràng, gây khó khăn trong việc thực hiện bảo lãnh. Rủi ro tác nghiệp phát sinh từ sai sót trong quy trình nghiệp vụ, gây ra các tranh chấp và tổn thất tài chính. Giải pháp phát triển bao gồm tăng cường quản lý rủi ro, nâng cao năng lực nhân viên, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng mạng lưới khách hàng.

3.1. Rủi ro đặc thù trong hoạt động bảo lãnh Vietcombank

Hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank đối mặt với nhiều rủi ro đặc thù, bao gồm rủi ro do gian lận, rủi ro do lừa đảo và rủi ro do giả mạo. Gian lận là hành vi đ i tiền vượt quá mức tổn thất, lập chứng từ khống hoặc sửa chữa chứng từ. Lừa đảo và giả mạo thường đi liền với nhau, gây ra hậu quả lớn. Một số dạng lừa đảo và giả mạo thường gặp là lập công ty giả, giả mạo cam kết bảo lãnh thanh toán hoặc dùng kỹ thuật tinh vi để làm giả cam kết bảo lãnh. Để phòng ngừa rủi ro, Vietcombank cần tăng cường kiểm soát chứng từ, xác minh thông tin và nâng cao năng lực phát hiện gian lận.

3.2. Giải pháp về nhân lực trong phát triển bảo lãnh

Nhân lực là yếu tố then chốt trong sự thành công của hoạt động bảo lãnh. Để nâng cao năng lực nhân viên, Vietcombank cần tăng cường đào tạo về nghiệp vụ bảo lãnh, quản lý rủi ro và kỹ năng giao tiếp khách hàng. Bên cạnh đó, cần xây dựng đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm, am hiểu về thị trường và pháp luật. Vietcombank cần tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, khuyến khích sáng tạo và nâng cao tinh thần trách nhiệm của nhân viên.

IV. Đề xuất giải pháp phát triển bảo lãnh tại VCB 57 ký tự

Dựa trên phân tích thực trạng và các thách thức, luận văn đề xuất một số giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank. Các giải pháp bao gồm: hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nâng cao chất lượng sản phẩm, ứng dụng công nghệ hiện đại, tăng cường marketing và củng cố thương hiệu. Về cơ cấu tổ chức, cần thành lập bộ phận chuyên trách bảo lãnh tại các chi nhánh lớn và tăng cường phối hợp giữa các bộ phận. Về chất lượng sản phẩm, cần đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Về công nghệ, cần ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại để quản lý rủi ro, tăng cường hiệu quả hoạt động và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Về marketing và củng cố thương hiệu, cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả, tăng cường quảng bá sản phẩm và nâng cao uy tín thương hiệu.

4.1. Giải pháp về cơ cấu bộ máy hoạt động bảo lãnh

Để nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh, Vietcombank cần hoàn thiện cơ cấu tổ chức. Cần thành lập bộ phận chuyên trách bảo lãnh tại các chi nhánh lớn và tăng cường phối hợp giữa các bộ phận. Cần phân công rõ ràng trách nhiệm và quyền hạn của từng bộ phận, đảm bảo quy trình hoạt động suôn sẻ. Vietcombank cần xây dựng hệ thống quản lý hiệu quả, giám sát chặt chẽ hoạt động bảo lãnh và kịp thời phát hiện, xử lý các vấn đề phát sinh.

4.2. Giải pháp về nghiệp vụ sản phẩm bảo lãnh VCB

Vietcombank cần nâng cao chất lượng sản phẩm bảo lãnh, đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Cần đa dạng hóa sản phẩm, cung cấp các sản phẩm bảo lãnh phù hợp với từng loại hình giao dịch. Cần nghiên cứu, phát triển các sản phẩm bảo lãnh mới, đáp ứng nhu cầu thị trường. Vietcombank cần xây dựng chính sách giá cạnh tranh, thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ bảo lãnh.

4.3. Giải pháp về marketing và củng cố thương hiệu

Vietcombank cần tăng cường marketing và củng cố thương hiệu, thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ bảo lãnh. Cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả, tăng cường quảng bá sản phẩm trên các kênh truyền thông. Cần tham gia các hội chợ, triển lãm để giới thiệu sản phẩm bảo lãnh và xây dựng mối quan hệ với khách hàng. Vietcombank cần nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo sự hài lòng cho khách hàng và xây dựng uy tín thương hiệu.

V. Ứng dụng thực tiễn kết quả nghiên cứu bảo lãnh 57 ký tự

Các giải pháp phát triển hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank cần được ứng dụng vào thực tiễn một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng chi nhánh và từng giai đoạn phát triển. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong quá trình triển khai, đảm bảo hiệu quả và tính bền vững. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các giải pháp, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện. Hoạt động bảo lãnh của Vietcombank có tiềm năng phát triển lớn, góp phần vào sự phát triển chung của ngân hàng và nền kinh tế.

5.1. Ưu đãi bảo lãnh Vietcombank cho doanh nghiệp SME

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Vietcombank cần có chính sách ưu đãi đặc biệt cho SME sử dụng dịch vụ bảo lãnh. Cần giảm phí bảo lãnh, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường hỗ trợ tư vấn cho SME. Vietcombank cần xây dựng các sản phẩm bảo lãnh phù hợp với nhu cầu của SME, giúp họ tiếp cận nguồn vốn và mở rộng hoạt động kinh doanh.

5.2. Quản lý rủi ro bảo lãnh Vietcombank hiệu quả

Quản lý rủi ro là yếu tố then chốt trong hoạt động bảo lãnh. Vietcombank cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả, giám sát chặt chẽ các khoản bảo lãnh. Cần đánh giá kỹ lưỡng khả năng trả nợ của bên được bảo lãnh và có các biện pháp phòng ngừa rủi ro. Vietcombank cần tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro của Ngân hàng Nhà nước và các thông lệ quốc tế.

VI. Tương lai giải pháp phát triển bảo lãnh VCB 56 ký tự

Hoạt động bảo lãnh ngân hàng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Vietcombank cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh để khai thác tối đa tiềm năng của hoạt động này. Cần tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng phát triển lớn, như bảo lãnh trong thương mại quốc tế, bảo lãnh cho các dự án đầu tư và bảo lãnh cho SME. Vietcombank cần xây dựng đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, am hiểu về thị trường và pháp luật, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.

6.1. Đổi mới công nghệ trong nghiệp vụ bảo lãnh Vietcombank

Ứng dụng công nghệ là xu hướng tất yếu trong hoạt động bảo lãnh. Vietcombank cần đầu tư vào các giải pháp công nghệ hiện đại, tự động hóa quy trình nghiệp vụ, giảm thiểu thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả hoạt động. Cần phát triển các kênh giao dịch trực tuyến, tạo sự thuận tiện cho khách hàng. Vietcombank cần đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin trong quá trình ứng dụng công nghệ.

6.2. Mở rộng thị trường bảo lãnh thương mại Vietcombank

Vietcombank cần tập trung vào bảo lãnh thương mại, tận dụng lợi thế về mạng lưới ngân hàng đại lý rộng khắp thế giới. Cần xây dựng các sản phẩm bảo lãnh phù hợp với đặc điểm của từng thị trường. Vietcombank cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để mở rộng thị trường bảo lãnh thương mại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò như đòn bẩy tài chính then chốt, thúc đẩy dòng chảy thương mại nội địa và quốc tế. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng sau khi gia nhập WTO, các doanh nghiệp ngày càng đối mặt với áp lực gia tăng uy tín trong các hợp đồng kinh tế quy mô lớn. Với vị thế là ngân hàng thương mại đối ngoại hàng đầu sở hữu vốn điều lệ đạt 26.650 tỷ đồng tính đến cuối năm 2014 cùng mạng lưới hơn 1.700 ngân hàng đại lý tại 155 quốc gia, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) giữ vai trò chủ lực trong việc cung ứng dịch vụ bảo lãnh.

Tuy nhiên, trước giai đoạn 2015, hoạt động bảo lãnh tại các tổ chức tín dụng Việt Nam nói chung và Vietcombank nói riêng vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về cơ cấu sản phẩm, công nghệ xử lý và công tác kiểm soát rủi ro pháp lý. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Hoàng Hà Anh, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Ngô Hướng tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (năm 2015), tập trung giải quyết bài toán: Phân tích thực trạng hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank giai đoạn 2012–2014 nhằm tìm ra những điểm nghẽn tác nghiệp, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện để phát triển mảng dịch vụ này đến năm 2020.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi đặt trong bối cảnh các ngân hàng thương mại chuyển dịch mạnh mẽ từ thu nhập lãi thuần sang thu nhập phí dịch vụ phi tín dụng. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để Vietcombank nâng cao năng lực cạnh tranh trước các định chế tài chính quốc tế như HSBC hay Citibank, đồng thời kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn phát sinh từ nghĩa vụ bảo lãnh ở mức an toàn dưới 1,5%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information Theory) của George Akerlof (1970) và lý thuyết trung gian tài chính. Trong quan hệ kinh tế, sự thiếu hụt thông tin giữa bên mua và bên bán tạo ra rào cản giao dịch; ngân hàng thương mại với uy tín định chế đóng vai trò bảo đảm nghĩa vụ thanh toán hoặc thực hiện hợp đồng cho khách hàng.

Luận văn phân định rõ các khái niệm và hình thức bảo lãnh theo thông lệ quốc tế và pháp luật Việt Nam:

• Bảo lãnh trực tiếp (Direct Guarantee): Mối quan hệ ba bên gồm ngân hàng phát hành, bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh.
• Bảo lãnh gián tiếp (Indirect Guarantee): Mô hình bốn bên có sự tham gia của ngân hàng chỉ thị và ngân hàng phát hành thông qua bảo lãnh đối ứng (Counter Guarantee).
• Bảo lãnh độc lập (Independent Guarantee): Nghĩa vụ thanh toán của ngân hàng tách rời hợp đồng gốc, tuân thủ nguyên tắc chứng từ theo Bộ quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu URDG 758 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) với thời hạn kiểm tra chứng từ tối đa 5 ngày làm việc.
• Bảo lãnh đồng nghĩa vụ (Accessory Guarantee): Nghĩa vụ ngân hàng gắn liền với mức độ vi phạm thực tế của hợp đồng cơ sở.

Bên cạnh đó, các thông lệ quốc tế như Quy tắc thực hành cam kết dự phòng quốc tế (ISP98) và UCP 600 cùng 4 chức năng cốt lõi của bảo lãnh (hạn chế rủi ro thông tin, bảo đảm nghĩa vụ, tài trợ tài chính và đôn đốc thực hiện hợp đồng) tạo nên khung phân tích toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên và số liệu thống kê nghiệp vụ nội bộ của Vietcombank giai đoạn 2012–2014, kết hợp các văn bản quy phạm pháp luật như Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010, Bộ luật Dân sự năm 2005 và Thông tư 07/2015/TT-NHNN (thay thế Thông tư 28/2012/TT-NHNN).
• Phương pháp chọn mẫu và thu thập dữ liệu sơ cấp: Điều tra khảo sát thông qua bảng hỏi đối với 120 cán bộ tín dụng, chuyên viên thanh toán quốc tế và cán bộ quản lý rủi ro tại 5 đơn vị trọng điểm: Sở Giao dịch Hà Nội, Chi nhánh Bến Thành, Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh, Chi nhánh Đà Nẵng và Chi nhánh Cần Thơ. Phương pháp chọn mẫu định mức có chủ đích đảm bảo tính đại diện cho các vùng kinh tế trọng điểm (Đồng bằng Sông Hồng chiếm 28,7% và Đông Nam Bộ chiếm 25,8% mạng lưới Vietcombank).
• Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian (time-series analysis) và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn nhằm đối chiếu giữa quy định pháp lý và quy trình tác nghiệp thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank trong giai đoạn 2012–2014 ghi nhận các kết quả nổi bật:

1. Quy mô số dư bảo lãnh tăng trưởng liên tục: Số dư bảo lãnh duy trì đà tăng trưởng bình quân 18,5%/năm trong giai đoạn 2012–2014. Tỷ trọng bảo lãnh bằng ngoại tệ chiếm khoảng 40% tổng số dư, phản ánh thế mạnh truyền thống của Vietcombank trong mảng thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại.
2. Cơ cấu sản phẩm tập trung vào các mảng truyền thống: Nhóm sản phẩm bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh dự thầu chiếm trên 65% tổng doanh số phát hành, phục vụ chủ yếu cho các doanh nghiệp xây lắp và xuất nhập khẩu. Các loại hình mới như bảo lãnh bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai theo Điều 12 Thông tư 07/2015/TT-NHNN bắt đầu được triển khai từ cuối năm 2014 nhưng chiếm tỷ trọng chưa đến 5%.
3. Đóng góp tích cực vào thu nhập ngoài lãi: Doanh thu từ phí bảo lãnh tăng trưởng đều đặn qua 3 năm, đóng góp khoảng 12% đến 14% tổng thu nhập từ phí dịch vụ của toàn hệ thống Vietcombank. Mức phí bình quân dao động từ 1,0% đến 2,5%/năm tùy thuộc vào mức độ rủi ro của khách hàng và tài sản bảo đảm.
4. Chất lượng danh mục bảo lãnh được duy trì ổn định: Dư nợ bảo lãnh quá hạn (ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ trả thay nhưng chưa thu hồi được từ bên được bảo lãnh) được kiểm soát ở mức dưới 1,2% trên tổng số dư bảo lãnh, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ nợ xấu trung bình 2,8% của toàn ngành ngân hàng cùng thời kỳ.

Thảo luận kết quả

Thành công của Vietcombank bắt nguồn từ nền tảng uy tín thương hiệu hơn 50 năm, hệ thống công nghệ thông tin tiên tiến với các dịch vụ VCB Internet Banking, VCB Money và mối quan hệ đối tác chiến lược với Mizuho Corporate Bank (năm 2011).

Khi trình bày trên biểu đồ cột phân tích tương quan giữa doanh thu phí và quy mô số dư, dữ liệu cho thấy hiệu quả thu phí trên mỗi đồng vốn cam kết có xu hướng tăng nhẹ. Tuy nhiên, khi so sánh với nghiên cứu của Trần Hà Minh Thắng (2009) và Trương Thị Như Ý (2012), luận văn chỉ ra những hạn chế cố hữu kéo dài:

• Quy trình thẩm định còn phân tán: Một số chi nhánh nhỏ chưa tách bạch hoàn toàn giữa khâu bán hàng và thẩm định rủi ro, dẫn đến nguy cơ xung đột lợi ích.
• Rủi ro lừa đảo và chứng từ giả mạo gia tăng: Trong giai đoạn 2012–2014, toàn ngành ngân hàng ghi nhận nhiều vụ việc làm giả thư bảo lãnh do thiếu hệ thống tra cứu trực tuyến tập trung.
• Sự vênh giữa luật pháp trong nước và thông lệ quốc tế: Việc áp dụng Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 đòi hỏi bảo lãnh thực hiện hợp đồng trước khi hợp đồng có hiệu lực từng gây xung đột với định nghĩa bảo lãnh tại Thông tư 28/2012/TT-NHNN, tạo rủi ro tác nghiệp cho cán bộ ngân hàng cho đến khi Quyết định 995/QĐ-HĐQT-CSTD của Vietcombank được ban hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Trên cơ sở mục tiêu phát triển ngành ngân hàng đến năm 2020, luận văn đưa ra 6 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Chuẩn hóa và đào tạo nguồn nhân lực: Khối Quản lý Nhân sự và Trung tâm Đào tạo Vietcombank cần định kỳ tổ chức tối thiểu 4 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về URDG 758, ISP98 và kỹ năng thẩm định pháp lý cho 100% cán bộ làm công tác bảo lãnh; hoàn thành chứng chỉ chuyên môn trước năm 2017.
2. Tái cấu trúc cơ cấu tổ chức và phân quyền: Ban Điều hành cần thành lập Phòng Bảo lãnh chuyên trách tại các chi nhánh loại 1 và phân định độc lập tuyệt đối giữa bộ phận quan hệ khách hàng và bộ phận quản lý rủi ro tín dụng tại 89 chi nhánh trên toàn quốc; rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ từ 48 giờ xuống dưới 24 giờ đối với khách hàng nhóm 1.
3. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và linh hoạt chính sách phí: Phòng Chính sách Sản phẩm cần hoàn thiện quy trình bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai theo Thông tư 07/2015/TT-NHNN; áp dụng biểu phí linh hoạt từ 0,8% đến 2,0%/năm dựa trên điểm xếp hạng tín dụng nội bộ nhằm mục tiêu tăng trưởng doanh thu phí bảo lãnh trên 20%/năm giai đoạn 2016–2020.
4. Nâng cấp công nghệ và triển khai bảo lãnh điện tử (e-Guarantee): Trung tâm Công nghệ thông tin tích hợp tính năng phát hành bảo lãnh trực tuyến trên nền tảng VCB Internet Banking và cung cấp công cụ tra cứu mã xác thực thư bảo lãnh trên website chính thức, loại trừ triệt để rủi ro làm giả cam kết bảo lãnh.
5. Đẩy mạnh tiếp thị và củng cố thương hiệu: Phòng Marketing phối hợp mạng lưới 351 phòng giao dịch triển khai chiến lược bán chéo sản phẩm bảo lãnh cùng gói tín dụng thanh toán quốc tế cho các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI.
6. Kiến nghị hoàn thiện thể chế với Ngân hàng Nhà nước: Cơ quan quản lý cần tiếp tục rà soát khung pháp lý, đồng bộ hóa các quy định của Luật Kinh doanh Bất động sản và Luật Đấu thầu với các thông lệ quốc tế như URDG 758.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và chuyên viên tín dụng tại các NHTM: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về quy trình thẩm định rủi ro, phân loại các dạng bảo lãnh độc lập và kinh nghiệm giải quyết tranh chấp chứng từ theo chuẩn quốc tế.
2. Giám đốc tài chính (CFO) và Kế toán trưởng doanh nghiệp: Giúp nắm vững các yêu cầu pháp lý, quy trình cấp hạn mức bảo lãnh, điều kiện bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai để tối ưu hóa chi phí vốn lưu động trong đấu thầu dự án.
3. Học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là nguồn tài liệu học thuật giá trị về hệ thống hóa cơ sở lý luận bảo lãnh, phương pháp khảo sát thực tế và phân tích chính sách ngân hàng thương mại Việt Nam.
4. Chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước: Nguồn tham khảo thực tiễn giúp đánh giá tác động của các văn bản pháp quy như Thông tư 28/2012/TT-NHNN và Thông tư 07/2015/TT-NHNN đối với hoạt động cấp tín dụng phi tiền tệ.

Câu hỏi thường gặp

Bảo lãnh độc lập khác gì so với bảo lãnh đồng nghĩa vụ theo quy định pháp lý? Trong bảo lãnh độc lập (áp dụng theo URDG 758), nghĩa vụ thanh toán của ngân hàng hoàn toàn tách biệt với hợp đồng gốc; ngân hàng phải thanh toán ngay khi nhận được yêu cầu đòi tiền và chứng từ hợp lệ trong vòng 5 ngày làm việc. Ngược lại, bảo lãnh đồng nghĩa vụ yêu cầu ngân hàng chỉ thanh toán khi có bằng chứng pháp lý xác thực rằng bên được bảo lãnh đã vi phạm nghĩa vụ hợp đồng.

Thông tư 07/2015/TT-NHNN mang lại điểm đổi mới quan trọng nào cho hoạt động bảo lãnh? Thông tư 07/2015/TT-NHNN cho phép các bên sử dụng tiếng nước ngoài trong giao dịch có yếu tố quốc tế, bổ sung quy định bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai tại Điều 12, đồng thời quy định bắt buộc phân tách giữa khâu thẩm định và xét duyệt, nghiêm cấm phát hành bảo lãnh có ngày hiệu lực trước ngày phát hành văn bản.

Vì sao doanh nghiệp sử dụng bảo lãnh ngân hàng thay vì đặt cọc tiền mặt? Bảo lãnh ngân hàng hoạt động như một công cụ tài trợ vốn lưu động hiệu quả. Thay vì phải phong tỏa từ 5% đến 10% giá trị hợp đồng bằng tiền mặt để bảo đảm dự thầu hoặc tạm ứng, doanh nghiệp chỉ cần trả mức phí bảo lãnh từ 1,0% đến 2,0%/năm, giúp tối ưu hóa dòng tiền và duy trì thanh khoản cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Ngân hàng kiểm soát rủi ro gian lận và giả mạo thư bảo lãnh bằng cách nào? Ngân hàng thương mại áp dụng quy trình kiểm soát 3 lớp: thẩm định năng lực tài chính và lịch sử pháp lý của khách hàng, ứng dụng hệ thống Core Banking phát hành mã định danh bảo lãnh duy nhất, và cung cấp cổng tra cứu trực tuyến giúp bên thụ hưởng xác thực tính pháp lý của thư bảo lãnh trong vòng 30 giây.

Tác động của bộ quy tắc URDG 758 đối với các giao dịch bảo lãnh quốc tế tại Việt Nam là gì? URDG 758 do ICC ban hành tạo ra hành lang pháp lý chuẩn mực, bảo vệ quyền lợi cân bằng giữa các bên. Bộ quy tắc quy định rõ ràng nghĩa vụ từ chối yêu cầu đòi tiền bất hợp lệ trong 5 ngày làm việc, bảo đảm sự độc lập của cam kết bảo lãnh và giúp các ngân hàng thương mại Việt Nam dễ dàng kết nối với mạng lưới hơn 1.700 đại lý toàn cầu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng, phân tích sâu các chuẩn mực quốc tế URDG 758, ISP98 và khung pháp lý Việt Nam.
• Đánh giá chi tiết thực trạng hoạt động bảo lãnh tại Vietcombank giai đoạn 2012–2014 với tốc độ tăng trưởng số dư bình quân 18,5%/năm và tỷ lệ nợ quá hạn duy trì an toàn dưới 1,2%.
• Chỉ rõ các nút thắt về cơ chế thẩm định phân tán, sản phẩm bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai và nguy cơ rủi ro chứng từ giả mạo.
• Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp đồng bộ về nhân lực, quy trình, sản phẩm, công nghệ e-Guarantee và chính sách tiếp thị đến mốc thời gian 2020.
• Định hình mô hình quản trị rủi ro bảo lãnh chuẩn mực có khả năng nhân rộng cho hệ thống các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.

Nghiên cứu của tác giả Hoàng Hà Anh là tài liệu học thuật và thực tiễn quan trọng dành cho các nhà quản trị ngân hàng và giới nghiên cứu tài chính. Hãy tiếp tục khám phá toàn văn luận văn thạc sĩ để nắm bắt chi tiết hệ thống bảng biểu, quy trình phân tích định lượng và các khuyến nghị chính sách ngân hàng chuyên sâu!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẢO LÃNH NGÂN HÀNG 1. Tổng quan về bảo lãnh ngân hàng 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển bảo lãnh ngân hàng Hoạt động bảo lãnh đã có từ thời kỳ cổ Hy lạp trong những giao dịch nhỏ lẻ, dù rất sơ khai. Từ những năm 0 của thế kỷ XX, bảo lãnh ngân hàng bắt đầu được sử dụng tại các nước Tây u và Hoa ỳ. Đến những năm 0, thương mại mậu dịch quốc tế ngày càng phát triển đã làm gia tăng nhu cầu đa dạng hóa và hợp pháp hóa công cụ tài trợ và bảo đảm quốc tế có tính linh hoạt, được tin tưởng, phù hợp với tập quán quốc tế và không trái với luật pháp quốc gia, ngoài phương thức tín dụng chứng từ truyền thống.

Bảo lãnh ngân hàng đáp ứng được các yêu cầu này và được sử dụng ngày càng phổ biến. Ngày nay, bảo lãnh ngân hàng được sử dụng rất rộng rải và đáp ứng được nhu cầu phát triển của nền kinh tế tại các quốc gia, các khu vực và trên toàn thế giới. Doanh số bảo lãnh ngân hàng gia tăng nhanh chóng. hông chỉ được sử dụng trong mọi lĩnh vực các nước phát triển, bảo lãnh ngân hàng c n là phương tiện bảo đảm khá phổ biến trong giao dịch kinh tế và dân sự ở các quốc gia đang phát triển.

Ngoài ra, hầu hết các giao dịch quốc tế lớn đều có sự hỗ trợ của bảo lãnh ngân hàng. Tại Việt Nam, trước năm 19 5, một số ngân hàng thuộc chế độ cũ ở Sài Gòn đã cung cấp dịch vụ bảo lãnh ngân hàng. Sau khi đất nước thống nhất, hoạt động này được thực hiện từ cuối những năm 0 của thế kỷ XX, trong giai đoạn chuyển tiếp sang nền kinh tế thị trường. Đến những năm 90, khi nền kinh tế bắt đầu mở cửa để hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới, hoạt động ngân hàng trở nên đa dạng và bảo lãnh ngân hàng được phát triển như một tất yếu khách quan.

Nhưng do thiếu sự chỉ đạo thống nhất bằng các văn bản pháp lý nên hoạt động bảo lãnh ngân hàng thời kỳ này thiếu hiệu quả. Từ những năm 1994 – 1995, hoạt động bảo lãnh dần được hoàn thiện nhờ việc ban hành một số quy định thống nhất. Những năm sau đó, cùng với xu hướng mở rộng quan hệ kinh tế trong và ngoài nước, bảo lãnh ngân hàng đã nhanh chóng phát triển. Tỷ lệ tăng trưởng hàng năm về doanh số và dư nợ bảo lãnh của các ngân hàng thương mại (NHTM) ngày càng tăng.

Các hình thức download by : [e-mail] 7 bảo lãnh được áp dụng ngày càng đa dạng, với doanh số ngày càng cao cho thấy tiềm năng phát triển của dịch vụ này trong nền kinh tế nước ta là rất lớn. Từ khi Việt Nam trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cơ hội hợp tác và mở rộng thương mại quốc tế ngày càng nhiều; cùng với đó, nhu cầu sử dụng các dịch vụ tài chính – ngân hàng ngày càng gia tăng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động ngân hàng nói chung và bảo lãnh ngân hàng nói riêng phát triển.2 h i ni ả nh ng n h ng Hiện nay, thuật ngữ bảo lãnh ngân hàng (Bank Guarantee) chưa được định nghĩa một cách thống nhất trong luật pháp quốc tế cũng như các thông lệ được sử dụng phổ biến trên thế giới. Tuy nhiên, khi nghiên cứu về bảo lãnh ngân hàng, khái niệm về bảo lãnh ngân hàng có thể hiểu như sau: Bảo lãnh ngân hàng là một biện pháp bả đảm mang tính dự ph ng, he đó, định chế tài chính phát hành (the Guarantor) cam kết sẽ thực hiện nghĩ vụ tài chính cho bên nhận bảo lãnh (the Beneficiary) thay cho khách hàng (the Principal) khi khách hàng vi phạm nghĩ vụ đ c m kết. Tại Việt Nam, theo quy định hiện hành nêu tại Thông tư 0 /2015/TT-NHNN ngày 25/6/2015 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, khái niệm về bảo lãnh ngân hàng được xác định: Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, he đó bên bảo lãnh cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc sẽ thực hiện nghĩ vụ tài chính h y ch bên được bả nh kh bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩ vụ đ c m kết với bên nhận bả nh; bên được bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn trả cho bên bảo lãnh.

Trong thương mại quốc tế, bảo lãnh ngân hàng được xem như một loại hình tài trợ ngoại thương nhằm chống đỡ những tổn thất của bên nhận bảo lãnh khi đối tác vi phạm cam kết. Trong giới hạn mục tiêu của đề tài, tác giả sẽ đi sâu nghiên cứu các vấn đề liên quan đến bảo lãnh ngân hàng do NHTM phát hành. download by : [e-mail] 8 NHTM là một loại hình TCTD, được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận (mục tiêu chính) và góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của Nhà nước.3 Mối quan h giữa các bên trong bảo lãnh ngân hàng 1.1 Các bên tham gia trong bảo lãnh ngân hàng Trong một bảo lãnh ngân hàng thường có ít nhất ba thành phần sau:  Bên bảo lãnh (ngân hàng bảo lãnh) – the Guarantor:Là NHTM phát hành cam kết bảo lãnh. Đó thường là NHTM có khả năng tài chính, có chức năng phát hành cam kết bảo lãnh và được bên thụ hưởng chấp nhận.

Có thể là một NHTM phục vụ bên được bảo lãnh hoặc nhiều NHTM tham gia.  Bên được bảo lãnh – the Principal: Là khách hàng được NHTM bảo lãnh. Bên được bảo lãnh có thể là tổ chức hoặc cá nhân, trong hoặc ngoài nước và có đủ điều kiện để được ngân hàng bảo lãnh.  Bên nhận bả nh – he Bene c y c ng Bên hụ hư ng Là tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có quyền thụ hưởng bảo lãnh của NHTM.

Ngoài ra, có thể c n có các bên liên quan khác: bên bảo lãnh đối ứng, bên xác nhận bảo lãnh, bên bảo đảm cho nghĩa vụ của bên được bảo lãnh, … 1.2 Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh ngân hàng  u n hệ g ữ bên được bả nh v bên nhận bả nh Đây là mối quan hệ gốc, là cơ sở phát sinh yêu cầu bảo lãnh, được thể hiện dưới dạng: hợp đồng mua bán, hợp đồng thi công, hồ sơ mời thầu, đơn dự thầu,. Trong mối quan hệ này, bên được bảo lãnh có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện cam kết đối với bên nhận bảo lãnh.  u n hệ g ữ bên được bả nh v bả nh Dựa vào quan hệ gốc giữa bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh, NHTM phát hành cam kết bảo lãnh theo yêu cầu của bên được bảo lãnh. Mối quan hệ này thể hiện thông qua hợp đồng cấp bảo lãnh.

Đây là văn bản thỏa thuận giữa NHTM với bên được bảo lãnh và các bên liên quan (nếu có) về quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc thực hiện bảo lãnh của NHTM. Bên được bảo lãnh có nghĩa vụ hoàn trả cho ngân hàng số tiền đã download by : [e-mail] 9 trả thay khi ngân hàng phải thanh toán cho bên nhận bảo lãnh theo cam kết bảo lãnh.  u n hệ g ữ bả nh v bên nhận bả nh ngân hàng bảo lãnh có trách nhiệm thanh toán cho bên nhận bảo lãnh khi bên được bảo lãnh vi phạm các nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh. Quan hệ này thể hiện thông qua cam kết bảo lãnh.

Cam kết bảo lãnh là văn bản bảo lãnh của NHTM, được phát hành dưới dạng thư bảo lãnh hoặc hợp đồng bảo lãnh. hư bảo lãnh: là cam kết đơn phương bằng văn bản của NHTM; còn Hợp đồng bảo lãnh: là thỏa thuận bằng văn bản giữa NHTM và bên nhận bảo lãnh, hoặc giữa NHTM, bên nhận bảo lãnh, bên được bảo lãnh và các bên liên quan, về việc NHTM sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh. Nội dung của Cam kết bảo lãnh gồm: tên và địa chỉ của: bên được bảo lãnh, ngân hàng phát hành, bên thụ hưởng; ngày phát hành; dẫn chiếu hợp đồng gốc; số tiền và loại tiền bảo lãnh; cam kết chính thức của ngân hàng; điều kiện về yêu cầu thanh toán, chứng từ xuất trình; thời hạn bảo lãnh; điều khoản giảm trừ giá trị bảo lãnh; dẫn chiếu luật áp dụng; nội dung về ngân hàng thông báo, ngân hàng xác nhận (nếu có), … 1.4 Ph n ại ả nh ng n h ng Căn cứ vào các tiêu thức khác nhau có thể phân chia bảo lãnh ngân hàng thành nhiều loại khác nhau. Dưới đây đề cập một số cách phân loại sau: 1.1 Phân loại bảo lãnh căn cứ vào phương thức phát hành bảo lãnh  Bảo lãnh trực tiếp (Direct Guarantee) là loại bảo lãnh, trong đó, NHTM chịu trách nhiệm phát hành bảo lãnh trực tiếp theo yêu cầu của bên được bảo lãnh.

Sau khi ngân hàng đã thanh toán cho bên thụ hưởng, ngân hàng có thể trực tiếp truy đ i từ bên được bảo lãnh. Bảo lãnh trực tiếp thường có ba bên tham gia: ngân hàng phát hành bảo lãnh, bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh. Trong trường hợp bên nhận bảo lãnh ở nước ngoài, có thể xuất hiện một ngân hàng ở cùng quốc gia đó trong vai trò ngân hàng thông báo. download by : [e-mail] 10 NGÂN NGÂN HÀNG HÀNG 2 3 BÊN ĐƯỢC BÊN NHẬN BẢO LÃNH 1 BẢO LÃNH Sơ đồ 1.1: Sơ đồ bảo lãnh trực tiếp (1) B ểu hị qu n hệ gốc hợp đồng gốc , cơ s phá s nh yêu cầu bả nh B ểu hị mố qu n hệ g ữ bên được bả nh v , ng đó bên được bả nh yêu cầu ng n h ng phá h nh bả nh ch bên nhận bả nh nêu ng hợp đồng gốc 3 B ểu hị mố qu n hệ g ữ v bên nhận bả nh g n h ng chịu ách nh ệm bồ h n ch bên nhận bả nh kh hợp đồng bị v phạm  Bảo lãnh gián tiếp (Indirect Guarantee) là loại bảo lãnh, trong đó, bên được bảo lãnh yêu cầu NHTM phục vụ mình (gọi là ngân hàng Chỉ thị – Instructing Bank) đề nghị ngân hàng thứ hai (gọi là ngân hàng Phát hành – Issuing Bank) phát hành cam kết bảo lãnh (gọi là bảo lãnh chính) và chuyển cho bên nhận bảo lãnh.