Giải pháp tiêu thụ chè của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ VNUA phân tích giải pháp tiêu thụ chè huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

• Tác giả: Thân Nhân Khuyến
• Người hướng dẫn: Gs. Đỗ Kim Chung
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Giải pháp tiêu thụ chè của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7.1. Mục tiêu chung
• 1.7.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.8. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Ý nghĩa khoa học của luận văn
• 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TIÊU THỤ NÔNG SẢN
• 2.1. Cơ sở lý luận về tiêu thụ chè
• 2.2. Khái niệm, bản chất của chè và tiêu thụ chè
• 2.3. Vai trò của tiêu thụ nông sản nói chung và chè nói riêng
• 2.4. Đặc điểm của tiêu thụ chè
• 2.5. Nội dung nghiên cứu về một số giải pháp tiêu thụ chè
• 2.6. Các yếu tố ảnh hưởng giải pháp tiêu thụ chè
• 2.7. Cơ sở thực tiễn về một số giải pháp tiêu thụ chè
• 2.8. Một số kinh nghiệm trên thế giới về thực hiện giải pháp tiêu thụ chè
• 2.9. Kinh nghiệm tiêu thụ chè tại Việt Nam
• 2.10. Bài học kinh nghiệm cho phát triển tiêu thụ chè Huyện Yên Thế
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN
• 3.1.1. Tiếp cận có sự tham gia
• 3.1.2. Tiếp cận theo các loại hình, tổ chức kinh tế
• 3.1.3. Tiếp cận thị trường mở
• 3.2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ CHỌN ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Đặc điểm địa bàn
• 3.2.2. Chọn điểm nghiên cứu
• 3.3. THU THẬP SỐ LIỆU
• 3.3.1. Thu thập thông tin thứ cấp
• 3.3.2. Thu thập thông tin Sơ cấp
• 3.4. CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH
• 3.4.1. Nhóm chỉ tiêu thể hiện nguồn cung cấp chè
• 3.4.2. Nhóm chỉ tiêu thể hiện kết quả tiêu thụ chè
• 3.4.3. Nhóm chỉ tiêu đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ chè
• 3.5. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH
• 3.5.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.5.2. Phương pháp so sánh
• 3.5.3. Phương pháp hạch toán kinh tế
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng các giải pháp tiêu thụ chè ở Yên Thế
• 4.2. Xây dựng thương hiệu và nhãn hiệu chè
• 4.3. Liên kết và thực hiện liên kết trong tiêu thụ chè
• 4.4. Xúc tiến thương mại sản phẩm chè
• 4.5. Kết quả sản xuất và tiêu thụ chè
• 4.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ chè Yên Thế
• 4.6.1. Ảnh hưởng của quy hoạch phát triển vùng chè Yên Thế
• 4.6.2. Ảnh hưởng của các biện pháp kỹ thuật tới tiêu thụ chè hiện nay
• 4.6.3. Ảnh hưởng từ các yếu tố nội tại của hộ
• 4.6.4. Ảnh hưởng từ các chính sách của Đảng và Nhà nước
• 4.6.5. Ảnh hưởng từ các yếu tố thị trường
• 4.7. Các giải pháp hỗ trợ đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm
• 4.8. Định hướng phát triển của huyện
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tiêu thụ chè tại huyện Yên Thế Bắc Giang

Huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, nổi tiếng với sản phẩm chè xanh chất lượng cao. Tiêu thụ chè tại đây không chỉ góp phần vào phát triển kinh tế địa phương mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Tuy nhiên, thực trạng tiêu thụ chè vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Việc nâng cao tiêu thụ chè không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn nâng cao giá trị thương hiệu chè Yên Thế trên thị trường.

1.1. Đặc điểm sản xuất chè tại Yên Thế

Yên Thế có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng chè. Đất đai màu mỡ, khí hậu ôn hòa là những yếu tố giúp chè phát triển tốt. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất chè vẫn còn hạn chế.

1.2. Vai trò của chè trong phát triển kinh tế địa phương

Chè không chỉ là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình mà còn là sản phẩm xuất khẩu quan trọng. Việc phát triển chè giúp nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy kinh tế địa phương.

II. Thách thức trong tiêu thụ chè tại huyện Yên Thế

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc tiêu thụ chè tại Yên Thế vẫn gặp phải nhiều khó khăn. Các vấn đề như giá cả không ổn định, thiếu kênh phân phối hiệu quả và sự cạnh tranh từ các sản phẩm khác đang ảnh hưởng đến tiêu thụ chè. Đặc biệt, việc thiếu thương hiệu mạnh khiến sản phẩm chè Yên Thế khó cạnh tranh trên thị trường.

2.1. Giá chè không ổn định

Giá chè thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng chè. Việc thiếu thông tin thị trường cũng khiến nông dân khó khăn trong việc định giá sản phẩm.

2.2. Thiếu kênh phân phối hiệu quả

Hệ thống phân phối chè hiện tại chủ yếu dựa vào thương lái và chợ truyền thống, điều này làm giảm khả năng tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

III. Giải pháp nâng cao tiêu thụ chè tại huyện Yên Thế

Để nâng cao tiêu thụ chè, huyện Yên Thế cần triển khai một số giải pháp đồng bộ. Việc xây dựng thương hiệu chè, cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng kênh phân phối là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc xúc tiến thương mại và kết nối thị trường.

3.1. Xây dựng thương hiệu chè Yên Thế

Việc xây dựng thương hiệu mạnh cho chè Yên Thế sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm. Cần có các chiến dịch quảng bá và marketing hiệu quả để giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng.

3.2. Cải thiện chất lượng sản phẩm chè

Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất chè sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật trồng và chế biến chè.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao tiêu thụ chè đã mang lại kết quả tích cực. Sản lượng chè tiêu thụ tăng, giá trị gia tăng của sản phẩm cũng được cải thiện. Các mô hình liên kết trong sản xuất và tiêu thụ chè đã được hình thành, tạo ra sự gắn kết giữa nông dân và thị trường.

4.1. Kết quả từ các mô hình liên kết

Các mô hình liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp đã giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ chè. Điều này không chỉ tạo ra lợi ích kinh tế mà còn giúp nông dân tiếp cận thị trường dễ dàng hơn.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Việc nâng cao tiêu thụ chè đã góp phần cải thiện đời sống của người dân địa phương. Nhiều hộ gia đình đã có thu nhập ổn định hơn nhờ vào sản xuất và tiêu thụ chè.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho tiêu thụ chè

Tiêu thụ chè tại huyện Yên Thế có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu nâng cao giá trị sản phẩm, cần có sự đồng bộ trong các giải pháp từ sản xuất đến tiêu thụ. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng các biện pháp sản xuất bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm chè.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việc mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực sản xuất và tiêu thụ chè sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ cho chè Yên Thế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chè Việt Nam giữ vị thế quan trọng trên thị trường nông sản quốc tế với khối lượng xuất khẩu trong quý I/2017 đạt 26.000 tấn, tương đương kim ngạch 38 triệu USD, tăng 12,6% về lượng và 6,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, hơn 90% sản lượng xuất khẩu vẫn tồn tại ở dạng nguyên liệu thô chưa qua chế biến sâu, trong khi mức tiêu thụ nội địa của thị trường 90 triệu dân chỉ đạt khiêm tốn khoảng 300g/người/năm (tương đương 30.000 tấn/năm). Tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang – địa bàn miền núi có diện tích tự nhiên trên 303 km² với 25.874,8 ha đất nông nghiệp và tiểu vùng khí hậu thuận lợi – cây chè được xác định là cây trồng mũi nhọn trên địa bàn 8 xã trọng điểm. Mặc dù địa phương đã bước đầu hình thành các nhãn hiệu như Chè xanh Yên Thế, Chè xanh Bản Ven và Chè Lộc Vàng, công tác tiêu thụ nông sản vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng: quy mô sản xuất phân tán, diện tích chè hạt già cỗi chiếm tỷ lệ cao, mối liên kết bốn nhà lỏng lẻo và giá trị gia tăng chưa được phân phối hài hòa.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về thương mại hóa nông sản, đánh giá toàn diện thực trạng tiêu thụ chè xanh giai đoạn 2013 - 2017, phân tích các yếu tố chi phối chuỗi giá trị và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ thúc đẩy tiêu thụ chè Yên Thế trong giai đoạn tiếp theo. Đề tài tập trung phạm vi nghiên cứu tại các vùng sản xuất chè trọng điểm gồm xã Xuân Lương, Canh Nậu và Tam Tiến. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi chỉ ra rằng chi phí sản xuất 1kg chè búp khô dao động từ 43.000 đến 75.000 đồng/kg, trong khi giá bán trên thị trường đạt từ 150.000 đến 350.000 đồng/kg. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ chè sau khi được cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể đạt tới 29,21% trong giai đoạn 2016 - 2017, khẳng định vai trò quyết định của việc chuẩn hóa thương hiệu và hoàn thiện chuỗi tiêu thụ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng nông sản và lý thuyết Marketing Mix (4P) của Philip Kotler, kết hợp quy trình xây dựng tài sản thương hiệu Brandkey 10 bước. Hoạt động tiêu thụ chè được tiếp cận theo quan điểm tái cấu trúc chuỗi giá trị nông nghiệp gắn liền với Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 10/6/2013 của Thủ tướng Chính phủ, nhấn mạnh vai trò doanh nghiệp đầu mối dẫn dắt chuỗi liên kết. Luận văn vận dụng mô hình liên kết bốn nhà (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông) của Võ Phước Tấn làm khung phân tích tương tác giữa các chủ thể.

Khung lý thuyết làm rõ năm khái niệm then chốt:

• Tiêu thụ nông sản: Quá trình lưu thông hàng hóa chuyển giao quyền sở hữu từ người sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng nhằm hiện thực hóa giá trị kinh tế.
• Giải pháp tiêu thụ chè: Tập hợp các hành động chiến lược bao gồm phát triển nhãn hiệu, xúc tiến thương mại, tổ chức kênh phân phối và hoàn thiện dịch vụ sau bán hàng.
• Liên kết dọc và liên kết ngang: Sự hợp tác giữa các hộ sản xuất trong tổ đội nông dân (liên kết ngang) và sự kết nối giữa người trồng với cơ sở chế biến, thương lái, doanh nghiệp tiêu thụ (liên kết dọc).
• Tiêu chuẩn VietGAP: Quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo Quyết định số 379/QĐ-BNN-KHCN ngày 28/01/2008 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh và truy xuất nguồn gốc.
• Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM): Hệ thống quản lý bảo vệ thực vật sinh thái theo khuyến nghị của FAO nhằm giảm thiểu dư lượng hóa học.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo niên giám thống kê của UBND huyện Yên Thế, Sở Nông nghiệp và PTNT Bắc Giang, Hiệp hội Chè Việt Nam (Vitas) và FAO giai đoạn 2014 - 2017. Nguồn dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp trong năm 2017 - 2018 với quy mô 270 mẫu phân tầng có chủ đích, gồm: 105 hộ sản xuất chè, 60 thương lái/nhà phân phối, 60 người tiêu dùng, 15 hợp tác xã/doanh nghiệp chế biến và 30 cán bộ chuyên trách tại địa phương. Phương pháp chọn mẫu này đảm bảo tính đại diện đa chiều cho toàn bộ các tác nhân tham gia vào chuỗi tiêu thụ.

Các phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm: phương pháp thống kê mô tả nhằm phân tích quy mô sản xuất và sản lượng tiêu thụ; phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối để đánh giá tốc độ tăng trưởng doanh thu qua các năm; phương pháp hạch toán kinh tế nhằm xác định chi phí trung gian, lợi nhuận và tỷ suất giá trị gia tăng trên 1.000 kg chè thành phẩm qua từng kênh phân phối. Việc lựa chọn phương pháp hạch toán kinh tế là tối ưu nhằm bóc tách chính xác sự phân bổ biên lợi nhuận giữa người trồng chè và các trung gian thương mại, từ đó chỉ ra các khâu tích lũy giá trị kém hiệu quả trong chuỗi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu sản phẩm chè Yên Thế đạt 100% là chè xanh và chè xanh đặc sản, mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với các cây trồng truyền thống khác. Chi phí bình quân để sản xuất 1kg chè búp khô dao động từ 43.000 đến 75.000 đồng, trong khi giá xuất bán tại địa phương đạt từ 150.000 đến 350.000 đồng/kg tùy theo phẩm cấp búp chè, tạo nguồn thu nhập cốt lõi cho hàng nghìn hộ dân vùng cao.

Thứ hai, giá trị nhãn hiệu và quy cách bao gói tác động rõ rệt đến tốc độ tiêu thụ sản phẩm. Trong giai đoạn 2014 - 2016, sản lượng tiêu thụ chè búp khô chưa đóng gói chỉ tăng trưởng khiêm tốn 4,8%/năm. Ngược lại, sản phẩm chè đã qua sơ chế, đóng gói hút chân không có bao bì nhãn mác đạt tốc độ tăng trưởng tiêu thụ lên tới 22,82%/năm. Đặc biệt trong giai đoạn 2016 - 2017, sau khi nhãn hiệu chứng nhận tập thể được bảo hộ, mức tăng trưởng sản lượng tiêu thụ toàn huyện đã bứt phá lên 29,21%.

Thứ ba, cấu trúc mạng lưới phân phối chè Yên Thế tồn tại 04 kênh tiêu thụ chính nhưng tính bền vững chưa cao. Kênh trực tiếp từ hộ đến người tiêu dùng chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ; kênh chủ lực vẫn là người sản xuất bán qua thương lái thu gom, chuyển tiếp tới người bán buôn và bán lẻ tại các chợ truyền thống (chiếm trên 80% tổng sản lượng). Tỷ lệ nông sản tiêu thụ thông qua hợp đồng bao tiêu chính thức với doanh nghiệp hoặc hợp tác xã đạt dưới 10%.

Thứ tư, bất bình đẳng trong phân phối giá trị gia tăng chuỗi ngành hàng. Kết quả hạch toán kinh tế trên 1.000 kg chè khô cho thấy các tác nhân trung gian thương mại (người bán buôn và bán lẻ) thu giữ từ 45% đến 55% tổng giá trị gia tăng của chuỗi, trong khi hộ nông dân gánh chịu toàn bộ chi phí vật tư, rủi ro dịch bệnh và thời tiết nhưng nhận về tỷ suất sinh lời thực tế thấp nhất trên mỗi chu kỳ sản xuất.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân phối giá trị gia tăng được minh họa rõ nét qua sơ đồ chuỗi giá trị và bảng hạch toán dòng tiền trên 1.000 kg chè. Dữ liệu bảng thể hiện chi tiết chi phí nguyên liệu đầu vào, công thu hái, chi phí sao sấy và giá bán qua từng nấc trung gian. Biểu đồ cột so sánh tốc độ tăng trưởng giữa chè bao gói có nhãn hiệu (29,21%) và chè thô không nhãn mác (4,8%) chứng minh tính cấp thiết của việc đầu tư cho công nghệ chế biến sau thu hoạch và tiếp thị thương hiệu.

Nguyên nhân cốt lõi khiến giá bán chè chưa đạt đỉnh tiềm năng bắt nguồn từ thực trạng giống chè hạt truyền thống chiếm tỷ lệ cao, quy trình thu hái chưa đồng đều và thiếu hệ sinh thái liên kết chặt chẽ. Kết quả này tương đồng với các bài học kinh nghiệm quốc tế: phong trào Mỗi làng một sản phẩm (OVOP) tại Nhật Bản thành công nhờ sự đồng bộ từ kiểm soát dư lượng thuốc BVTV, thành lập HTX quy mô 80 - 120 ha đến tổ chức hiệp hội tiêu thụ thống nhất; mô hình OTOP tại Thái Lan và xí nghiệp hương trấn tại Trung Quốc đều nhấn mạnh chính sách hỗ trợ hạ tầng thương mại và bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Tại Việt Nam, kinh nghiệm phát triển thương hiệu Chè Thái Nguyên vươn ra thị trường Pakistan và Sri Lanka cho thấy Yên Thế cần tập trung đột phá vào xúc tiến thương mại chuyên nghiệp thay vì dựa vào kênh bán lẻ tự phát.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chuỗi tiêu thụ và nâng cao giá trị ngành chè huyện Yên Thế giai đoạn 2018 - 2025, luận văn đề xuất 5 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Chuẩn hóa và phát triển tài sản thương hiệu chè: UBND huyện phối hợp với Phòng Kinh tế và Hạ tầng tiến hành rà soát, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu chứng nhận Chè xanh Bản Ven và Chè xanh Yên Thế. Mục tiêu đến năm 2020 đạt 100% sản phẩm thương mại có mã QR truy xuất nguồn gốc và bao bì đạt chuẩn. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Phòng Kinh tế và Hạ tầng, các Hợp tác xã chè.
• Thiết lập liên kết dọc bền vững qua hợp đồng bao tiêu: Củng cố 15 hợp tác xã và tổ hợp tác hiện có, thành lập mới các liên minh sản xuất - tiêu thụ nhằm ký kết hợp đồng thu mua tối thiểu 60% sản lượng chè búp tươi trên địa bàn theo mức giá sàn bảo hiểm rủi ro trong giai đoạn 2018 - 2022. Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp chế biến, Hợp tác xã, Hội Nông dân huyện.
• Đa dạng hóa xúc tiến thương mại gắn với du lịch sinh thái: Tăng cường quảng bá nông sản tại hội chợ thương mại thường niên (thu hút trên 150 gian hàng), mở rộng mạng lưới phân phối vào hệ thống bán lẻ hiện đại tại Hà Nội và Bắc Giang. Xây dựng tuyến du lịch trải nghiệm văn hóa đồi chè Bản Ven kết hợp quảng bá chùm sản phẩm đặc sản: Gà đồi Yên Thế, Mật ong rừng Hồng Kỳ. Mục tiêu nâng mức tăng trưởng doanh thu thương mại chè lên 15 - 20%/năm. Chủ thể thực hiện: Trung tâm Xúc tiến thương mại tỉnh, Phòng Nông nghiệp và PTNT.
• Ứng dụng kỹ thuật thâm canh và thay thế giống chè chất lượng cao: Triển khai chương trình cải tạo vườn chè già cỗi, chuyển đổi sang các dòng giống lai vô tính năng suất cao như LDP1, LDP2 (năng suất 15 - 20 tấn búp tươi/ha/năm, tannin trên 30%), PH1, Kim Tuyên. Áp dụng đồng bộ quy trình IPM và tiêu chuẩn VietGAP theo Quyết định 379/QĐ-BNN-KHCN trên diện tích tối thiểu 500 ha vào năm 2023. Chủ thể thực hiện: Trạm Khuyến nông, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, các hộ nông dân.
• Đổi mới cơ chế tài chính và hỗ trợ vốn cơ giới hóa: Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT cùng Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai gói tín dụng ưu đãi với lãi suất hỗ trợ 3 - 5%/năm giúp các hộ đầu tư tôn quay sao chè bằng gas, máy vò chè chạy điện và máy đóng gói chân không công nghiệp giai đoạn 2018 - 2025. Chủ thể thực hiện: Các tổ chức tín dụng, Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách cấp tỉnh, huyện: Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và cơ sở dữ liệu thực chứng phục vụ công tác xây dựng đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, quy hoạch vùng chuyên canh chè an toàn và ban hành chính sách hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị OCOP cấp huyện.
• Ban quản trị hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và kinh doanh nông sản: Tài liệu giúp các nhà quản trị nhận diện cấu trúc dòng chi phí, biên lợi nhuận giữa các kênh tiêu thụ, từ đó xây dựng chiến lược định vị thương hiệu, thiết kế bao bì và đàm phán hợp đồng thu mua minh bạch với nông dân.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Kinh tế Nông nghiệp: Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu chuỗi giá trị nông sản vùng trung du miền núi, phương pháp hạch toán kinh tế vi mô và kỹ thuật chọn mẫu hỗn hợp sơ cấp - thứ cấp.
• Hộ nông dân sản xuất chè và thương lái thu mua: Tài liệu giúp người sản xuất nắm bắt yêu cầu tiêu chuẩn thị trường VietGAP, hiểu rõ lợi ích kinh tế khi tham gia liên kết hợp tác xã và chủ động giảm thiểu các rủi ro bị ép giá từ thương lái trung gian.

Câu hỏi thường gặp

• Hiệu quả kinh tế của chè Yên Thế có bao bì nhãn mác khác biệt như thế nào so với chè thô? Chè có nhãn hiệu chứng nhận và đóng gói đạt tốc độ tăng trưởng tiêu thụ bình quân 22,82% đến 29,21%/năm, giá bán đạt từ 150.000 đến 350.000 đồng/kg. Ngược lại, sản phẩm chè khô thô không có nhãn mác chỉ tăng trưởng 4,8%/năm và thường chịu mức giá bấp bênh từ thương lái thu gom.

• Đâu là điểm nghẽn lớn nhất trong chuỗi phân phối chè tại huyện Yên Thế hiện nay? Điểm nghẽn lớn nhất là sự chi phối của kênh trung gian truyền thống với hơn 80% sản lượng bán qua thương lái tự do. Kênh tiêu thụ có hợp đồng bao tiêu chính thức qua doanh nghiệp chiếm dưới 10%, dẫn tới tình trạng lợi nhuận tập trung ở khâu thương mại còn nông dân chịu rủi ro cao.

• Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và quy trình IPM đem lại lợi thế gì cho tiêu thụ chè? VietGAP theo Quyết định 379/QĐ-BNN-KHCN và IPM giúp kiểm soát dư lượng hóa chất, bảo vệ thiên địch và chuẩn hóa chất lượng búp chè. Đây là điều kiện tiên quyết để sản phẩm thâm nhập vào hệ thống siêu thị, chuỗi phân phối thực phẩm an toàn và nâng cao giá bán từ 20% đến 30%.

• Cơ cấu 270 mẫu điều tra thực tế trong nghiên cứu được phân bổ ra sao? Cỡ mẫu 270 được chọn lọc phân tầng gồm: 105 người sản xuất trực tiếp, 60 thương lái/nhà phân phối, 60 khách hàng tiêu dùng, 15 hợp tác xã/doanh nghiệp chế biến và 30 cán bộ chuyên trách tại các xã Xuân Lương, Canh Nậu, Tam Tiến, bảo đảm tính đại diện cao cho toàn chuỗi ngành hàng.

• Mô hình phát triển nào trên thế giới là bài học thực tiễn giá trị nhất cho chè Yên Thế? Mô hình Mỗi làng một sản phẩm (OVOP) của Nhật Bản là bài học tương thích nhất. Yên Thế có thể học hỏi cách thức liên kết 40 hộ vào một hợp tác xã quy mô 80 - 120 ha, kết hợp chế biến sâu với quảng bá văn hóa trà và phát triển du lịch làng nghề sinh thái.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi giá trị và hạch toán kinh tế trong thương mại hóa nông sản chè vùng miền núi.
• Phân tích thực chứng trên 270 mẫu chỉ ra tiềm năng lợi nhuận lớn với giá bán đạt 150.000 - 350.000 đồng/kg nhưng giá trị gia tăng bị lệch về khâu thương mại trung gian.
• Khẳng định vai trò quyết định của nhãn hiệu tập thể khi thúc đẩy mức tăng trưởng tiêu thụ đạt đỉnh 29,21% trong giai đoạn 2016 - 2017.
• Đề xuất hệ thống 5 giải pháp liên hoàn: hoàn thiện thương hiệu, mở rộng liên kết hợp đồng, đổi mới xúc tiến thương mại, áp dụng giống mới VietGAP/IPM và hỗ trợ vốn tín dụng.
• Định hướng lộ trình thực thi giai đoạn 2018 - 2025 hướng tới mục tiêu chuyển đổi 500 ha chè an toàn và kết nối bền vững liên kết bốn nhà.

Các nhà quản lý địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp này nhằm nâng tầm thương hiệu chè Yên Thế trên bản đồ nông sản Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM THÂN NHÂN KHUYẾN GIẢI PHÁP TIÊU THỤ CHÈ CỦA HUYỆN YÊN THẾ, TỈNH BẮC GIANG Ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp Mã ngành: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: GS. Đỗ Kim Chung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 02 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Thân Nhân Khuyến i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Sau hơn hai năm học tập, nghiên cứu các nội dung môn học, ngành học tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam và trong quá trình lựa chọn đề tài, hoàn thiện luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Đỗ Kim Chung và gia đình trong thời gian qua, đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Chính sách, các Thầy giáo, Cô giáo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức các xã Xuân Lương, Canh Nậu, Tam Tiến, các Phòng, Ban và UBND huyện Yên Thế tỉnh Bắc Giang, nơi công tác và chọn điểm nghiên cứu đề tài đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 02 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Thân Nhân Khuyến ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của luận văn.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TIÊU THỤ NÔNG SẢN. Cơ sở lý luận về tiêu thụ chè. Khái niệm, bản chất của chè và tiêu thụ chè. Vai trò của tiêu thụ nông sản nói chung và chè nói riêng.

Đặc điểm của tiêu thụ chè. Nội dung nghiên cứu về một số giải pháp tiêu thụ chè. Các yếu tố ảnh hưởng giải pháp tiêu thụ chè. Cơ sở thực tiễn về một số giải pháp tiêu thụ chè.

Một số kinh nghiệm trên thế giới về thực hiện giải pháp tiêu thụ chè. Kinh nghiệm tiêu thụ chè tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho phát triển tiêu thụ chè Huyện Yên Thế .33 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN. Tiếp cận có sự tham gia. Tiếp cận theo các loại hình, tổ chức kinh tế. Tiếp cận thị trường mở.

ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ CHỌN ĐIỂM NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn. Chọn điểm nghiên cứu. THU THẬP SỐ LIỆU.

Thu thập thông tin thứ cấp. Thu thập thông tin Sơ cấp. CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH. Nhóm chỉ tiêu thể hiện nguồn cung cấp chè.

Nhóm chỉ tiêu thể hiện kết quả tiêu thụ chè. Nhóm chỉ tiêu đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ chè. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH. Phương pháp thống kê mô tả.

Phương pháp so sánh. Phương pháp hạch toán kinh tế. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Thực trạng các giải pháp tiêu thụ chè ở Yên Thế.

Xây dựng thương hiệu và nhãn hiệu chè. Liên kết và thực hiện liên kết trong tiêu thụ chè. Xúc tiến thương mại sản phẩm chè. Kết quả sản xuất và tiêu thụ chè.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ chè Yên Thế. Ảnh hưởng của quy hoạch phát triển vùng chè Yên Thế. Ảnh hưởng của các biện pháp kỹ thuật tới tiêu thụ chè hiện nay. Ảnh hưởng từ các yếu tố nội tại của hộ.

Ảnh hưởng từ các chính sách của Đảng và Nhà nước. Ảnh hưởng từ các yếu tố thị trường .75 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các giải pháp hỗ trợ đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm. Định hướng phát triển của huyện.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .92 TÀI LIỆU THAM KHẢO .97 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân CP Cổ phần Tổ chức Nông lương hay Tổ chức Lương thực và Nông FAO nghiệp GDP Tổng sản phẩm quốc nội HTX Hợp tác xã IPM Dịch hại LDP1 Giống chè cành lai F1 LDP2 Giống chè cành lai F2 LN Làng nghề PTNT Phát triển nông thôn SL Số lượng SX Sản xuất vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Đặc điểm các điểm nghiên cứu. Số lượng mẫu được chọn phân theo các điểm nghiên cứu. Tình hình xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu chè trên địa bàn huyện.

Đánh giá của khách hàng về một số nhãn hiệu đã được xây dựng. Các loại hình liên kết ngang trong sản xuất và tiêu thụ chè huyện Yên Thế. Đánh giá của người sản xuất chè về liên kết ngang trong sản xuất. Tình hình tham gia liên kết dọc trong sản xuất và tiêu thụ chè.

Các tác nhân tham gia kênh tiêu thụ cụ thể. Đánh giá của cán bộ địa phương về liên kết dọc trong sản xuất. Tình hình xúc tiến thương mại sản phẩm chè của huyện. Đánh giá của cán bộ địa phương về kết quả xúc tiến thương mại.

Tình hình phát triển sản xuất chè trên địa bàn huyện Yên Thế 2014 - 2016. Kết quả tiêu thụ chè của các nhóm điều tra thời gian qua. Chi phí tính bình quân cho 1000 kg chè. Giá trị gia tăng của các tác nhân trong kênh 2 tính cho 1000kg chè.

Giá trị gia tăng của các tác nhân trong Kênh 3a và Kênh 3b tính cho 1000 kg chè. Giá trị gia tăng của các tác nhân trong Kênh 4a và Kênh 4b tính cho 1000kg chè. Đánh giá của cán bộ địa phương về việc xây dựng kế hoạch, quy hoạch. Thực trạng máy móc và công nghệ sản xuất của hộ điều tra.

Đánh giá về công nghệ sản xuất hiện nay. Tình hình vốn đầu tư cho sản xuất và tiêu thụ chè xanh. Đánh giá về ảnh hưởng của nguồn vốn. Lực lượng lao động của hộ.

Ảnh hưởng từ các yếu tố thị trường đến tiêu thụ sản phẩm .76 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Yên Thế. Các nhãn hiệu trên địa bàn đã được đăng ký. Mô hình liên kết trong sản xuất và tiêu thụ Chè Yên Thế.

Kênh tiêu thụ chè tại huyện Yên Thế. Đánh giá về sức mạnh liên kết giữa các tác nhân. Sản phẩm chè bản Ven tại hội chợ .57 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Thân Nhân Khuyến Tên luận văn: Giải pháp tiêu thụ chè của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang Ngành: Kinh tế Nông nghiệp Mã số: 8620115 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu tập trung phân tích, đánh giá tiêu thụ sản phẩm chè xanh của huyện Yên Thế, Tỉnh Bắc Giang từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy tiêu thụ chè của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang trong những năm tới. Mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tiêu thụ chè; (2) Đánh giá thực trạng tiêu thụ chè của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2013 - 2017; (3) Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng tới tiêu thụ sản phẩm chè huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang; (4) Đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy tiêu thụ chè của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang trong những năm tới.

Phương pháp nghiên cứu Trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định. Trong đó số liệu thứ cấp thu thập từ các nguồn khác nhau như: Các sách, tạp chí, báo, báo cáo của các ngành, các cấp, trang web… có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài. Số liệu sơ cấp được thu thập bằng các công cụ phỏng vấn sâu, phỏng vấn cấu trúc, bán cấu trúc các đối tượng điều tra. Để đảm bảo tính đại diện của mẫu, chúng tôi tiến hành chọn mẫu điều tra là 270 mẫu điều tra bao gồm 60 khách hàng, 105 người sản xuất, 60 người thu mua, phân phối, 15 hợp tác xã và doanh nghiệp, 30 cán bộ địa phương.

Kết quả nghiên cứu chính và kết luận Qua đánh giá thực trạng tiêu thụ chè huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang cho thấy: Sản xuất chè trên địa bàn huyện Yên Thế phát triển khá mạnh và đem lại hiệu quả kinh tế cao. Chi phí để sản xuất ra 1kg chè khô mất khoảng 43. Giá bán 1kg chè khô vào khoảng 150.000 đồng/kg đến 350.000 đồng/kg tại Yên Thế. Việc phát triển chè còn tạo công ăn việc làm cho lao động tại địa phương; nâng cao thu nhập cho một bộ phận nông dân trong huyện, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế xã hội tại địa phương.

Bình quân 3 năm chỉ số tăng trưởng tiêu thụ sản phẩm khô chưa đóng gói chỉ là 4,8% trong khi đối với chè đã sơ chế đóng gói lên tới 22,82%. Năm 2016, 2017 sau khi đã có chứng nhận sản phẩm tập thể, tốc độ tăng trưởng đã đạt 29,21%.