Chương 1 - CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN VỚI CÔNG TY 1. Sự gắn kết 1. Khái niệm Khái niệm về sự gắn kết của người lao động được phát triển bởi Kahn (1990) trong nghiên cứu của ông về nhân viên tại trại hè và nhân viên tại một công ty kiến trúc. Ông xác định sự gắn kết của nhân viên là việc khai thác bản thân cho các vai trò công việc của họ; trong sự gắn kết, nhân viên thể hiện bản thân về thể chất, nhận thức, và cảm xúc trong công việc (Kahn, 1990).
Nhân viên có mức độ gắn kết cao khi họ được đáp ứng 3 vấn đề: họ cảm thấy tâm lý an toàn khi có sự hiện diện của những người khác; họ có đủ nguồn lực cá nhân có sẵn để cống hiến cho công ty; công việc của họ có đủ ý nghĩa và việc đầu tư cho cá nhân được coi là đáng giá (Kahn, 1990). Saks (2006) đã tiến hành một nghiên cứu đối với 102 nhân viên làm việc trong các công việc và tổ chức ở Canada. Qua đó Saks định nghĩa sự gắn kết của nhân viên như mức độ mà một cá nhân có thể hấp thụ trong việc thực hiện vai trò của mình. Ông phân biệt giữa hai loại sự cam kết và sự gắn kết của nhân viên trong công ty.
Sự cam kết đề cập đến mức độ mà một cá nhân có thực sự thích thú trong việc hiện tại đối với công ty. Trong khi đó, sự gắn kết của nhân viên tại tổ chức phản ánh mức độ một cá nhân đối với việc “mình là một thành viên của tổ chức”. Theo nghiên cứu của Saks (2006), Robinson (2004) hay nghiên cứu gần đây của Truss et al (2006) đã nghiên cứu thái độ của nhân viên về sự gắn kết trong Vương quốc Anh. Kết quả cho thấy nhân viên xác định gắn kết như là một trạng thái tâm lý mà họ có đối với tổ chức và công việc của họ.
Một nhân viên có sự gắn kết cao được định nghĩa là một nhân viên đam mê, họ được hoàn toàn đắm say trong công việc của mình, năng động, tận tình trong công việc. Trong khi đó Robinson et al. (2004) đưa ra định nghĩa sự gắn kết là thái độ của TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 người lao động đối với tổ chức và các giá trị của nó. Sự gắn kết là nhận thức của nhân viên, và làm việc với các đồng nghiệp để nâng cao hiệu suất trong công việc vì lợi ích của tổ chức.
Có nhiều khái niệm về sự gắn kết, tuy nhiên nhìn chung các khái niệm đều cho rằng sự gắn kết là việc nhân viên trở nên tích cực tham gia vào công việc. Một nhân viên có sự gắn kết cao là một nhân viên đam mê với công việc, họ hoàn toàn đắm say trong công việc của mình, năng động, tận tình trong công việc và tự hào là một thành viên của tổ chức. Tầm quan trọng của sự gắn kết Các chuyên gia nhân sự cũng như một số nhà nghiên cứu khẳng định, sự gắn kết của nhân viên đã tạo ra lợi ích đáng kể, và nó có một mối quan hệ tích cực với sự hài lòng của khách hàng, với năng suất, lợi nhuận, với việc giữ chân nhân viên (Coffman và Gonzalez-Molina, 2002; Buckingham và Coffman, 1999), với thành công tổ chức và lợi nhuận (Richman, 2006; Baumruk, 2004). Bên cạnh đó Harter et al (2002) lập luận rằng sự gắn kết của nhân viên là quan trọng đối với kết quả kinh doanh và hiệu quả trong nhiều tổ chức.
Schaufeli et al (2006) đã nghiên cứu sự gắn kết của nhân viên và thấy rằng khi mức độ gắn kết gia tăng thì mức độ cam kết làm việc tại tổ chức cũng tốt hơn. Không những vậy, khi mức độ gắn kết tăng lên thì nó còn tác động đến việc gia tăng sự hài lòng công việc, hiệu suất làm việc tăng cao, cải thiện sức khỏe và tâm lý an toàn, hành vi chủ động và động lực cho việc học hỏi. Qua nhiều nghiên cứu được nêu trên có thể kết luận rắng sự gắn kết ảnh hưởng nhiều tới sự hài lòng của nhân viên, năng suất làm việc của nhân viên, lợi nhuận và cải thiện sức khỏe cũng như tâm lý của nhân viên. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên Nghiên cứu của Maslach et al (2001) đã đưa ra sáu lĩnh vực của công việc và cuộc sống của nhân viên ảnh hưởng tới sự gắn kết đó là: khối lượng công việc, kiểm TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 soát, phần thưởng và công nhận, cộng đồng và hỗ trợ xã hội, công bằng, và các giá trị.
Trong khi đó Kahn (1990) lại đề ra 3 yếu tố ảnh hưởng tới sự gắn kết là: thể hiện bản thân về thể chất, nhận thức, và cảm xúc trong công việc. Một số nghiên cứu khác lại tập trung vai trò quan trọng của lãnh đạo trong việc ảnh hưởng tới sự gắn kết của nhân viên (Macey và Schneider, 2008). Trong đó khái niệm về lãnh đạo được xem xét có bốn thành phần: ảnh hưởng của lý tưởng; động lực và truyền cảm hứng; việc kích thích sáng tạo; và đánh giá từng cá nhân (Bass, 1985; Bass et al, 2003). Năm 2010, nghiên cứu của M.
Brad Shuck, Tonette S. Rocco và Carlos A. Albornoz đã đưa ra 3 nhóm yếu tố tác động đến sự gắn kết của nhân viên. Nhóm 1: môi trường và con người, môi trường gồm con người (đồng nghiệp và giám sát viên), người làm việc trong môi trường, chính sách và thủ tục tổ chức, cấu trúc của tổ chức, bố trí vật lý của không gian làm việc và các yếu tố phi vật thể như sự tin tưởng, hợp tác và mức độ nhận thức về an toàn.
Con người là bao gồm các đặc điểm tính cách độc đáo riêng của một nhân viên (Macey và Schneider, 2008). Nhóm 2: yếu tố về quản lý, trong nhóm này tác giả đánh giá trên các phương diện về văn hóa tổ chức, các yếu tố vô hình (sự lắng nghe, sự quan tâm, tin tưởng,…). Nhóm 3: yếu tố về tính cách của nhân viên, ở đây tính cách của nhân viên được tác giả nghiên cứu thông qua: năng lực để gắn kết, động lực để gắn kết, và sự tự do. Tóm lại có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên nhưng chung quy lại nó xoay quanh các vấn đề thuộc về 3 nhóm yếu tố chính.
Nhóm 1: môi trường làm việc, nhóm 2: sự lãnh đạo và làm việc, nhóm 3: về tính cách của nhân viên. Trong đó nhóm 1 thường được đánh giá là ảnh hưởng khá cao đến sự gắn kết của nhân viên, trong yếu tố môi trường làm việc bao gồm các yếu tố con khác như là khối lượng công việc, phần thưởng, khen thưởng, sự công nhận, sự hỗ trợ, làm việc nhóm,… TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các mô hình nghiên cứu trước đây về sự gắn kết 1. Nghiên cứu “Nhu cầu, sự thỏa mãn của nhân viên và mức độ gắn kết với tổ chức” của Trần Kim Dung (2005) Nghiên cứu được Trần Kim Dung thực hiện vào năm 2005 với phương pháp kết hợp định tính và định lượng bằng cách khảo sát trực tiếp khoảng 500 nhân viên làm việc toàn thời gian tại công ty cổ phần giấy Tân Mai.
Ngoài vấn đề về nhu cầu, sự thỏa mãn thì nghiên cứu còn thực hiện đo lường ảnh hưởng của đặc điểm công ty và đặc điểm cá nhân. Đối với yếu tố về sự gắn kết, tác giả sử dụng thang đo về sự gắn kết tổ chức trong môi trường cụ thể của một doanh nghiệp - khảo sát với khoảng 300 nhân viên. Ở nghiên cứu này, tác giả sử dụng thang đo sự gắn kết với 3 thành phần là cố gắng, tự hào và trung thành với 7 biến quan sát, ngoài ra nghiên cứu còn đề cập đến mối quan hệ giữa AJDI (chỉ số mô tả công việc điều chỉnh) và sự gắn kết. Trong đó: - Trung thành chịu ảnh hưởng bới các yếu tố sau: + Các yếu tố thuộc chỉ số mô tả công việc: cơ hội đào tạo thăng tiến, sự thỏa mãn với bản chất công việc, lãnh đạo.
+ Các yếu tố thuộc đặc điểm cá nhân: tuổi đời, thâm niên. + Yếu tố thuộc đặc điểm tổ chức: nhân viên ở các doanh nghiệp quốc doanh có lòng trung thành cao hơn. - Cố gắng: bản chất công việc, lãnh đạo, tiền lương có ảnh hưởng đến mức độ cố gắng. - Tự hào: gồm 4 yếu tố ảnh hưởng chính là đào tạo thăng tiến, lãnh đạo, công việc và tiền lương.
Nghiên cứu về sự gắn kết của Trần Kim Dung (2005) được sử dụng rất nhiều trong các luận văn nghiên cứu về sự gắn kết. Các luận văn này thường chỉ sử dụng một phần kết quả trong các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết, như sử dụng thang đo các yếu tố thuộc chỉ số mô tả công việc điều chỉnh, về phong cách lãnh đạo hay chỉ nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 11 về lòng trung thành, sự cố gắng, sự nỗ lực. Tuy nhiên đối với nghiên cứu về sự gắn kết thì nghiên cứu này ở nhiều khía cạnh (yếu tố về đặc điểm cá nhân, các yếu tố về nguồn nhân lực, lãnh đạo,…), do đó tốn nhiều nguồn lực khi áp dụng thực hiện. Nghiên cứu của Anitha J (2013) về các yếu tố quyết định đến sự gắn kết và tác động của nó đến hiệu suất của nhân viên.
Nghiên cứu của Anitha J (2013) được thực hiện bằng cách khảo sát cá nhân số lượng bảng câu hỏi phát ra là 700, số lượng bảng câu hỏi thu về được chấp nhận là 383. Tác giả đánh giá sự gắn kết của nhân viên thông qua 7 phần chính là: - Môi trường làm việc. - Sự lãnh đạo. - Làm việc theo nhóm và quan hệ đồng nghiệp.
- Đào tạo và phát triển. - Các chính sách và thủ tục. - Sự đền bù khi có vấn đề xảy ra. Tác giả tiến hành phân tích đánh giá 7 thành phần đó với 33 biến quan sát sau đó chạy hồi quy về lại biến phụ thuộc là sự gắn kết của nhân viên.
Cuối cùng đánh giá sự gắn kết của nhân viên và hiệu suất thông qua phép kiểm định tương quan. Ở nghiên cứu này tác giả chỉ tập trung mẫu ở các công ty văn phòng và không đề cập đến bộ phận sản xuất chính vì vậy khi đưa nghiên cứu này vào luận văn này cần phải điều chỉnh lại ở thang đo cho phù hợp.