CHƯƠNG 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE BAO DAM QUYỀN KHIEU NẠI TRONG LĨNH VỰC ĐẮT BAI LL. Quyền khiếu nại ‘Theo Tir didn Tiẳng Viật thi: “Khiẩu nại là đề nghị cơ quan có thẫm quyển xét một việc làm mà minh Không đẳng J, cho là trái pháp hay không hop If”. 6 góc nhìn hep hon, theo GS. Pham Hồng Thái, khiếu nại như là “Stephan ứng có tính bie nhiền của con người trước một việc làm nào đó mà người khẩu nại cho rằng việc dé là không phù hop với các qup tắc chuẩn mục trong đời sing cộng đẳng, hay hông hợp ý, xâm phạm tới quyển, te do, lợi ich cha mink”?.
6 góc nhìn này việc lâm của chủ thể bị khiêu nại không chỉ không phủ hợp ma côn xâm phạm trực tiếp đến quyền tự do lọ ich cũa người khiêu ni Có một quan điểm công thường được thích dẫn. “Khẩu nại theo ngiãa chung nhất là việc cá nhân hay tổ chức yêu quan, tỄ chức. cả nhân có trách nhậm sữa chữa một việc làm mà ho cho là không ding đã, dang hoặc sẽ gập thiệt hại dẫn quyên, lợi ích chính đăng của ho". Theo quan điểm nay thi chủ thé khiêu nei không chỉ là cá nhân má còn có cả tổ chức Trong finh vực Nhà nước — pháp luật, khiếu nại được pháp luật đều chính hiểu ng la thuật ngữ pháp lý vừa chỉ quyền, vừa chỉ hành vi của cá nhân.
Khiểu “na là quyền oe moi người được pháp luật công nhân và bão hộ. Theo từ điển Giải thích thuật ngữ Luật học thi “Khẩu nai” được hiểu la: “Những để nghĩ của công din, cơ quan, tổ chúc với cơ quan nhà nước hoặc người có chức vụ về sự vi phạm hoặc cho là vi phạm quyển và lợi ích chính đăng cũa ho: khiễu nen được thd hiện cđướt hành thức viễt hoặc trình bey miệng” 5 Hiễn pháp năm 2013 ghi nhận quyền khiếu nei tại Khon 1 Điều 30 Hiễn pháp năm 2013: “Mot người có quyên Khiẩu nại, tỔ cáo với cơ quan, tổ chức, cả nhân có "hẫm quyên về vig vide làm trái pháp luật cha cơ quan, lỗ chức, cá nhấn” ‘Theo TS. Nguyễn Thị Thủy. “Quyển khiẫu nại là khả năng cũa công dân được "Nhà nước thima nhận cho công dân có thd yéu cẩu người có thẫm quyển xem xát lại Viên ngàn ngõhọc C016), T,Đết ng it Nhà mắt bin Hing Độc, Hà Nội, 633.
` Ehek Luật Đạthọc qhốc gx Hà Nội 2017), Hod điện phép hột về Huế ng: 1b cdo ace talaén ney, hi mitbin Chish tr guốc gà m bật, HA Một. “tanita Chip G019), Mn php về hối na, Bà Nội, 11 © BườngĐạt học Luit Bi Nội C001), Ti adn Gi deh Du ngữ Tất oc, Nhà sat bin Công anni, in, HA Nột trới anyét Ảnh pháp luật hoặc hành vt pháp luật nẫu không đồng tinh với quyết dn hành ví 45 nhằm bảo vệ quyển lot ich hợp pháp cũa công đân"®. Quan điểm này được hình thành khi Hiển pháp nim 1992 dang cô hiu lục và chỉ ghi nhân quyên khiêu nại cho công dân Việt Nam. Sau này, Hiên pháp nim 2013 mở tông quyển hiểu nai cho tất cả moi người thi có quan đểm quyên khiểu nei: "là mét rong băng quyén cơ bản cũa con người, cũa công dn là khá năng của các cả nhân đỗ chức của cá nhân) được thực hiện những hành vi nhất định theo guy định của pháp lật nhằm phân ứng lại những việc làm trái pháp luật cia cơ quan tễ chức, cá nhân có thậm quyền đễ tự bảo vẽ các quyển chỉ thé cũa minh lên bị vide lầm trả pháp luật xâm phươm””.
l Từ phân tích trên, theo tác giả quyền khiếu nại được hiểu như sew "Quyển ‘udu nạ là quyén của cá nhân cơ quan tổ chức được pháp luật Tht Nam công nhận và báo cm thực kiện những hành vi dé bảo về các quyền hap pháp của minh Tôn bị các cơ quan nhà nước hoặc người cổtim quyễn xâm pham trái pháp luật" Quyên khiêu nai được thục hiện rong cả host động tơ pháp và host động quân ý hành chính nhà nước. Trong host động từ php (các Tĩnh vục tổ hạng hình mx, tổ tong din nụ tổ tung hành chính thủ tue phá sản, thi hành án hình sự the hành én dân sự thí hành án hành chính, ti hành tạm gi tem giam, xem xét, quyết nh áp dang các biên pháp xử lý hành chỉnh tei Tòa án và việc khác ma pháp luật quy ink), khiêu nai là: "việc cá hồn cơ quan, tỔ chức, heo thủ tue do phép luật np inh dé ng cơ quan người có thm quyên xem xét lại quyễt ảnh, hành vi cũa cơ quan, người có thm quyễn trong hoạt động hr pháp, Ki có căn cứ cho rằng quyết “Anh: hành vi đó là trái pháp luật, xâm pha quyền và lot ich hợp pháp của mink"® Trong hoạt đông quản lý hành chính nhà nước, khiêu nai là “vide cổng din. cơ quan, tễ chức hoặc edn bộ công chức theo thủ mie do Luật này qn (ảnh để nghĩ cơ quan, tổ chức, cánhân có thm quyễn xem vét lại QĐHC, HUH cia cơ quan hành chink nhà nước, cũa người có thn quyễn trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc Nguễn Thị Daly O005), Quod Đất ng hành ch của công dân Pt Nw hiện re, Luận in Tn sĩ Inithoc, Ting Đạihạc Lait Hà Nội ø 23 hoi Luit- Bathoc giốc gà Hi Nội 2017),04 chí tín 3,813 * Hhošn 3 Dida 3 Thông tự Hồn teh 012019/TTLT-VESTC.TATG-BCA-BQP-BTP.BTC-BNNGPTNT "ngủy 05//2018 quý địa ghấ hợp trang việc báo cáo, thông bio về công tic gi gyết Khu nai tổ cáo "ranđăng gh ráp oụ 10 <li luật cán bộ, công chức Hi có cần cứ cho rằng quyẫt đạn hoặc hành vi đồ là trái pháp luật, xâm pham quan lot ích hợp pháp của mình 9 "Nhờ viy, quyền khiếu nei được coi là "quyển để bảo vệ quyền”, là công cụ php lý để cá nhân, cơ quan tổ chúc bão về quyền và lot ích hợp pháp cn mình hi ị xâm phạm từ phía Nhà nước 12. Quyền khiếu nại trong lính vực đắt đai Quin ý đất đi thuộc thim quyền và trích nhiệm của Nhà nước, Do đất đi có tinh đặc thi la cổ đính vé vụ bí diy, không di dời được và bị giới han bối không gian, điến tich nin quản ly nhà nước về đất dai gắn bo chất chỗ với quân lý nhà ước về mặt hành chính Khi cơ quan quản lý hành chính nhà nước về đất dai ban hành các QĐHC hoặc có HVHC đổi với cá nhân, cơ quan, tổ chức ma ho không đẳng ý, cho ring các QDHC, HVHC đó đã xăm pham tối quyền lợi ích hop phép của ho, thì họ có quyện khiểu mi Theo Khoản 1 Điều 204 Luật Dit dei năm 2013: “Người sử hong đất người có tuyên lợi và ngiĩa vụ liên quan din sit dùng đất có quyển Huẫu na, khối liên QDHC hoặc HVHC về quản đắt đa" ‘Tuy nhiên, pháp luật không quy định riêng khiêu nại trong lĩnh vực dit đại ma được thực hiện theo quy dinh cũa pháp luật về khiêu nai hành chính Theo Khoản1 Điễu 2 Luật Kudu nai nim 2011: “Kudu nại là việc cổng din cơ quan tổ chức hoe cán bộ, cổng chức theo this he do Luật niy ay dinh để nghị cơ quem, tế chức, cả nhân có thm quyền xem xét lại QĐHC.
HRC cửa cơ quan hành chính nhà nước, của người có than quyễn trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc qui inh lệ luật cản bộ, công chức lớn có căn cứ cho rằng quyết đnh hoặc hành vi đó là rái pháp luật xâm phan quyển Tot ich hợp pháp cũa minh" Qua các quy đính của Luật dit đa năm 2013 và Luật Khiéu nại năm 2011 cho thấy, Nhà nước đã thừa nhận quyên khiêu nei trong inh vục đất dai. Trong các cổng tình nghiên cứu, khá niệm này được đổ cập gián tp và ở các khia canh khác nhan như sa Theo giáo tình uật đất dei: “Kind nại về đắt da là việc các cơ quan, tổ chức, sông dân dé nghỉ cơ quan nhà nước có thm quyền xem xét lại các QĐHC hoặc HITEC trong quấn I đắt đu khá có căn cứ cho rằng các quyt nh, hành v để là ˆ Vin Whos học pháp W C008), Từ đu Zade Poe, Nhi suất bản Te In bánh Woe vi Nhì mắt bin Te php HUNG. 22 © tuoi 1 Đền 2 Lait Kudu nasa 2011 u xâm pham đến quyén và lợt ich hợp pháp cña mink". Bắt cử công din, co quan tổ chức nào cũng có quyên khiểu na trong lĩnh vực dit dai khi bi các QĐHC hoặc ảnh vi hành chính trong quân lý đất đu xâm hai din quyển lợi ích hợp pháp cia mình Quan điểm khác lại cho rằng quyền khiêu nei trong fish vue đất đủ chỉ gảnh niông cho nguùi sử dạng đắt “udu mại hành chính trong fink vực đắt ca là việc cde chỉ thể sie dụng đất để ngh cơ quan nhà mước có thẫm quyển xem xét lai QDHC hoặc HVC theo quy dink cia pháp luậ: Hn có căn cứ cho rằng quyết nh oặc hành vi dé là trái pháp luật xâm phươm quyển, lợi ich hop pháp cia mình trong quá tình quên va sử chong đắt ®.