Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội “Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội huyện Hạ Hoa, tinh Phú Thọ, Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. CHƯƠNG L_ CƠ SOLY LUẬN VÀ THỰC TIEN VE CÔNG TAC QUAN LY THU BẢO HIẾM TẠI BẢO HIẾM XÃ HỘI. Cơ sở lý luận về công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội 1. Khái niệm về bảo hiém xã hội Bi đảm bảo được cuộc sống, mỗi con người phải lao động.
Tuy nhiên thực tế rong quá tình hoạt động lao động tạo ra của cải vật chất cho xã hội, có nhiều ri to không thể trước và không phòng ngừa được. Cùng với qua trình phát triển xã hội, đặc biệt là từ sau cuộc cách mạng công nghiệp ở thé ky XVIII, quá trình công nghiệp hóa làm cho đội ngũ người làm công ăn lương tăng lên, cuộc sống của họ phụ thuộc chủ yéu vào thu nhập do lao động làm thu đem lại. Sự hằng hụt về iền lương trong các trường hợp bị 6m đau, tai nạn, rủi ro, bị mắt việc làm hoặc khi vẻ già,. mỗi đe dọa đi với cuộc ing bình thưởng của những người không có nguồn thu nhập, nào khác ngoài tiền lương.
Sự bắt buộc phải đỗi mặt với những nhu cầu thiết yếu hàng ngày đã buộc những người làm công ăn lương tim cách khắc phục bằng những hình động trong thân, trơng di (lap các quỹ trơng Ế, các hội đoàn.; đồng thời, đôi hôi giới chủ và Nha nước phải có sự trợ giúp dé báo đảm cuộc sống cho họ. Chính vì vậy: đã hình thành hệ thống an sinh sã hội (ASXH) và trong đó Bao hiểm xa hội (BHXH) là trụ cột chính O những gốc độ khác nhau thường có những khái niệm về ASXH riêng, nhưng khái cquát chung, có thé đưa ra một khái niệm về ASXH như sau: ASXH là sự bảo vệ của xã hội đối với mọi người din thông qua c chính s giải nhấp phòng ngừa, giảm 0 và khắc phục các rủi ro hoặc tác động bất thường của tự nhiên, xã hội, nhằm đảm bio cuộc sông cho mọi thảnh viên, nhất là người nghẻo, người thu nhập thấp, giúp họ ôn. dinh cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, 'Ở nước ta, mặc dù nên kinh tế còn phát triển chậm, tụt hậu xa so với các nước phát triển, nhưng Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến ASXH. Chọn phát triển m6 hình bảo dim ASXH dựa trên quan điểm của Tổ chức Lao động thể giới (ILO) với các bộ phận cấu.
thành là BHXH, BHYT, BHTN; ưu đãi xã hội và bảo trợ xã hội. là mô hình phù hợp với chủ trương, đường lỗi phất iễn của Dáng và Nhà nước ta coi con người là động lực, mục tiêu của sự phát triển. Phát trién BHXH, BHYT thực hiện mục tiêu bao phủ BHXH cho mọi người lao động và BHYT toàn dân tạo nên một lưới ASXH chủ động, ch cực, hiệu quả và vững chic nhất. Nhôm trợ gip xã hội sẽ giám dẫn để giảm gin nợ cho ngân sách nếu thực hiện tốt nhóm trụ cột BHXH, BHYT.
Quan điểm của Đảng vi Nhà nước về BHXH đã được thể hiện trong Hiển pháp 1946, Hi pháp 1959. Điều 32 Hiến pháp 1959 quy định: Người lao động được giúp đỡ v vật chất khi giả yếu, bệnh tật hoặc sức lao động, Nhà nước mở rộng dan các tổ chức bảo hiểm xã h cửu tẾ và y tế để đảm bảo cho mọi người được hưởng quyền đồ, [Nam 1995, Chính phủ ban hành Điễu lệ BHXH, đặc biệt luật BHXH được Quốc hội thông qua, có hiệ lực từ ngày 01/01/2007 Theo Tổ chức lao động thể giới (LO): "BHXH là sự bảo vệ của xã hội ối với tắt cả các thành viên của mình thông qua một loạt các biện pháp công cộng để đổi phó với những khó khăn về kinh tế xã hội do bị ngừng việc hoặc giảm bớt nhiễu về thu nhập, eây ra bởi dm đau, gây mắt khả năng lao động, tuổi giả và chết, việc cung cắp chăm sóc y tế và tự cấp cho các gin định đông con” [I} Tại điều 3, Luật BHXH của Quốc hội nước Cộng hỏa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 58/2014/QH11 ngày 20 thing 11 năm 2014 đưa ra khái niệm: Bao hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thé hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi ho bị giảm hoặc mắt thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh. nghề nghiệp, thất nghiệp. hết tdi lao động hoặc chết, trên cơ sở đông vào quỹ bảo hiểm xã hội [| Nhu vậy, dưới góc độ tai chính: BILXH là quá trình san sẻ rủi ro và san sẽ tải chính giữa những người tham gia BHXH theo quy định của pháp luật Dưới góc độ thu nhập: BHXH là sự đảm bảo thay thé một phin thu nhập khi người lao động có tham gia BHXH bị mắt hoặc giảm thu nhập, Đưới góc độ quản lý: BHXH là công cụ quản lý của Nhà nước, thực hiện quá trình.
phân phối và phân phối Ini thu nhập giữa các thành viên trong xã hội, góp phần dim bảo công bằng xã hội ‘Tom lại, có thể hiểu BH là hệ thống bio đảm khoản thu nhập thay thé cho người lao động khi họ bi mắt hoặc giảm thu nhập trong các trường hợp được quy định trong, Luật BHXH, thông qua việc hình thành va sử dụng quỹ tai chính do sự đồng góp của các bên tham giá và có sự ứng hộ của Nh nước Có 2 hình tuức BHXH là BHXH bắt buộc và BUXH tự nguyện: Bio hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội ma người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia. Đối tượng tham gia BHXH được quy định cụ thể chỉ tiết trong luật BHXH. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loi hinh bảo hiểm xã hội mà người lao động tr nguyện tham gia, được lựa chon mức đông và phương thức đồng phù hợp với thu nhập của mình 48 hưởng chế độ bảo hiểm xã hội. Người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi đến đủ 60 nổi đối với nam và từ đủ 15 tuỗi đến đủ 55 ỗi đối với nữ, không thuộc diện ấp dụng quy định của pháp luật về BHXH bắt buộc J2} 1-L2 Khải niệm quăn lý thư bảo hidm xã hội Quy BHXH hiện nay được thực hiện nhằm đạt mục tiêu là một công quỹ độc lập với NSNN, nhằm đảm bảo vé ti chính để chỉ tả các chế độ BHIXH cho người lo động “Chính vì vậy, công tác thu BHXH là một khâu quan trọng, quyết định đến sự tổn ti và phát triển của việc thực hiện các chính sách BHXH.
‘Tha BHXH là việc Nhà nước thông qua cơ quan BHXH ding quyền lực của mình bắt buộc các đối tượng phải đóng BHXH theo mức phí quy định hoặc cho phép một số đối tượng được tự nguyện tham gia, lựa chọn mức đồng và phương thức đồng phù hợp với thu nhập của mình. Trên cơ sở đó hình thành một quỹ tiền tệ tập trùng nhằm mục dich đảm bảo cho hoạt độngBHXH. “Công tác thu BHXH phải đảm bảo một số nguyên tắc: uyên tắc thứ nhấp Thu ding, thu đủ, kịp thời ‘ay là nguyên tắc cơ bản đầu tiên của thu BUXH, Thu ding ở đây là phải đảm bảo thu đúng đổi tượng, đúng mức, đúng tién lương, tiền công làm căn cứ đóng BHXH, và đúng về quy tình hd sơ thủ tục theo quy định. ‘Thu đủ là thu đủ số người thuộc điện tham gia BILXH bit bude và số tiền phải đồng theo quy định của người lao động, người sử dụng lao động.
‘Thu kịp thời là thu kịp về thoi gian khi có phát sinh quan hệ lao động, tiền công. Việc thủ thực hiện theo định kỳ bằng tháng, hàng quý (cin cứ vào hoại động và cách thúc trả lương của đơn vị), đảm bảo không để nợ, nợ đọng BHXH. Aguyên rắc thứ lai: Tập trung, thông nhất, công bằng. công khai Cơ chế thu BHXH được quy định thông nhất, nguồn thu BHXH được tập trung, quản lý ở BHXH Việt Nam.
Việc tham gia BHXH của người lao động, người sử dụng lao động đảm bảo công khai, thực hiện công bằng ở các thành phần kinh tế. Các đơn vị tham gia BHXH đều phải ing khai minh bạch về số lao động phải đồng BHXH và số tiền đồng theo mức quy định, có sự kiểm tra, thanh tra, kiểm soát của Nhà nước và giám sát của các cơ quan chức năng, các tổ chức chính trị - xã hội. Tính công bằng được thể hiện ở tỷ lệ đông BHXH như nhau giữa các thành phh kinh tế, giữa các đối tượng tham gia. Nguyén tắc thự ba: An toàn hiệu quả Nguồn thu BHXH là sự đồng góp của các bên tham gia, và thường có khối lượng tiền nhàn rỗi tương đối lớn.
Để tạo thêm nguồn thu cho hoạt động bảo hiểm xã hội, nguồn. vốn này cần được đầu tr tăng trưởng. Tuy nhiễn, đây là nguồn thư từ đông gớp, là nguồn tiễn dùng để chi các chế độ BHXH cho người tham gia, vì vậy, cần có sự quản. lý chặt chế theo chế độ quân lý tải chính để đảm bảo va tang trường, vừa đảm bảo an toinguy.
Quân lý thu BHXH là gi? “Trước hết, xuất phát từ khái niệm quản lý: Quản ly là sự tác động có tổ chức, có hướng, đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra Noi ấn quản lý thu BHIXH là nói đến mối quan hệ gia Nhà nước, người sử dụng lao động, người lao động và cơ quan BHXH. Trong đó, người lao động và người sử dụng. lao động la đối tượng quản lý; Nhà nước giao cho cơ quan BHXH là chủ thể quản lý trực tgp. Nhà nước điều tết và quản lý BHXH dưới hình thức: Một là thông qua Quốc hội để để ra Luật BHXH, thông qua Chính phủ để ra các quy định v8 BHXH; hai là thông qua các cơ quan Nhà nước để thực hiện nộp BHXH cho người lao động hưởng lương từ NSNN (phần đơn vị sử dụng lao động đóng); ba là thành lập và quản lý đối với BHXH Vigt Nam: là cơ quan chuyên trích để thực hiện chính sich BHXH "Để quan lý thu BHIXH theo ding quy định của Nhà nước, cơ quan BHXH phi xây dạng biện phấp, kể hoạch, tổ chức các thao tác nghiệp vụ, phi hợp với cơ quan hữu quan và hình thành hộ thống từ trang ương đến địa phương, thực hiện theo một quy trình khép kín, chặt ch.