CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHAT LƯỢNG VA QUAN LÝ CHAT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1. Khái niệm dy án Dự án hiểu theo nghĩa thông thường là "điều mà người ta c định làm”, Theo “Cim nang các kiến thức cơ bản về quân lý đ —_ ự án” của Viện "Nghiên cứu Quản lý dự án Quốc t& (PMI) thì: “Dy án lả sự nỗ lực tạm thời được thực hiện để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất” “Theo định nghĩa này, dự án có 2 đặc tính: 1. Đặc tính tạm thời (hay có thời hạn) - Nghĩa là mọi dự án đều có điểm. bắt đầu và kết thúc xác định.
Dự án kế: thúc khi mục tiêu dự án đạt được hoặc khi đã xác định được rõ ràng là mục tiêu khống chế đạt được và dự án được. Trong mọi trường hợp „ độ dai của một dự án là xác định _, dự án không phải là một cố gắng liên tục, liên tiếp: 2. Đặc tính duy nhất - Nghĩa là sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất đó. khác biệt so với những sản phẩm đã có hoặc dự án khác.
Dự án liên quan đến c gì đó chưa từng làm trước đây và do vậy là duy nhất. “Theo định nghĩa của tổ chức quốc. tiêu chuẩn ISO, trong chuẩn ISO 9000:2000 và theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN ISO 9000:2000) thì dự án được xác định như sau : Dự án là một quá trình đơn nhất „ gồm một tập hợp các hoạt động có phối hợp và kiểm soát _ có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được tiến hành để đạt được mục tiêu phủ hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các rằng buộc về thời gian, chỉ phí và nguồn lực. Nhu vậy có nhiều cách hiểu khác nhau về dự án _, nhưng các dự án có nhiều đặc điềm chung như: Các dự án đều được thực hiện bởi con ngưi ~ Bị rằng buộc bởi các nguồn lực hạn chế Con người,tài nguyên; 6 ~ Được hoạch định, được thực hiện và được kiểm soát.
Như vậy có thể biểu diễn dự án bằng công thức sau: DUAN | KÉ HOẠCH + TIỀN + THỜI GIAN ——* SAN PHAM DUY NHAT (vật chat, tình than, dich vụ) 1. Dự án đầu tư (Chỉ bao gồm hoạt động đầu tư trực tiếp) Dự án đầu tư là một tập hợp những dé xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng, sản phẩm hoặc dich vụ trong khoảng thoi gian xác định. Theo một quan điểm khác thì dự án đầu tư là tổng thể các giải pháp nhằm sử dụng các nguồn tải nguyên hữu hạn sẵn có dé tạo ra những lợi ich thiết thực cho nha đầu tư và cho xã hội. Dự án đầu tư có thể được xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau: - Xết trên tng thé chung của quá trình đầu tw: Dự án đầu tư có thể được hiểu như là kế hoạch chỉ tết triển khai các hoạt động đầu tư nhằm đạt được mục tiêu đã đẻ ra trong khoảng thời gian nhất định, hay đó là một công trình.
cụ thể thực hiện các hoạt động đầu tư. ~ Xét về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ. u trình bay một cách chỉ tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo kế hoạch dé đạt được những kết quả và thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai = Xét trên góc độ quản lý: Dự án đầu tư là một công cụ hoạch định việc sử dụng vốn, vật tư, lao động nhằm tạo ra những sản phẩm mới cho xã hội. ~ Xét trên góc độ kế hoạch hóa: Dự án đầu tư là kế hoạch chỉ tiết để thực.
hiện chương trình đầu tư xây dựng nhằm phát triển kinh tế xã hội làm căn cứ cho việc ra quyết định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư. - Xét trên góc độ phân công lao động xã hội: Dự án đầu tư thể hiện sự phan công, bé trí lực lượng lao động xã hội nhằm giải quyết mỗi quan hệ giữa 7 các chủ thể kinh tế khác nhau với xã hội trên cơ sở khai thác các yếu tố tự nhiên. - Xét về mặt nội dung: Dự án đầu tư là một hoạt động cụ thể, có mi liên hệ biện chứng, nhân quả với nhau để dath được mục đích nhất định trong tương lại Dy án đầu tư là công cụ dé tiến hành các hoạt động dau tư, do đó bên trong nó chứa các yếu tố cơ bản của hoạt động đầu tư. Trước hết, dự án đầu tư phải thé hiện rõ mục tiêu đầu tư là gì, có thé la mục tiêu đài hạn, trung hạn hay ngắn hạn hoặc là mục tiêu chiến lược hay mục tiêu trước mắt.
Mục tiêu trước mắt được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu kinh tế cụ thể như năng lực sản xuất, quy mô sản xuất hay hiệu quả kinh tế. mục tiêu dai hạn có thể ki các lợi ích kinh tế cho xã hội ma dự án đầu tư. phải mang lại. Hai là, nguồn lực va cách thức để đạt được mục tiêu.
Nó bao gồm các điều kiện và biện pháp vat chất dé thực hiện như vốn, nhân lực, công nghệ. Ba là, với khoảng thời gian bao lâu thi các mục tiêu có thé đạt được và cuối cùng là ai có thể thực hiện hoạt động đầu tư này và kết quả của dự án Vay các đặc trưng chủ y của dự án đầu tư đó là: - Xác định được mục tiêu, mục đích cụ thể ~ Xác định được hình thức tổ chức dé thực hiện. - Xác định được nguồn tải chính để tiễn hành hoạt động đầu tư. - Xác định được khoảng thoi gian dé thực hiện mục tiêu dự án 1.
Dự án đầu tư xây dựng. Dự án đầu tư xây dựng được giải thích trong Luật Xây dựng Việt Nam. yy 26-11-2003 như sau: “Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây. dựng nhằm mục dich phát triển , duy trì, nâng cao chat lượng công trình hoặc.
8 sản phẩm, dich vụ trong một thời hạn nhất định. Dự án dau tư xây dựng công trình bao gồm phần thuyết minh và phan thiết kế cơ sở" hur vậy có thể hiểu dự án xây dựng bao gồm hai nội dung là đầu tư và hoạt động xây dựng. Nhưng do đặc điểm của các dự án xây dựng bao giờ cũng yêu cầu có một diện tích nhất định, ở một địa điểm nhất định (bao gồm đất, khoảng không, mặt nước, mặt biên và thêm lục địa) do đó có thé biéu diễn dự án xây dựng như sau: by AN CONG TRÌNH XÂY DỤNG | = KẾ HOẠCH + TIỀN + THỞI GIAN + ĐẤT—+ QS DỤNG Dựa vào công thức trên có thể thấy đặc điềm, một dự án xây dựng bao. gồm các vấn đề sau: 1.
Kế hoạch Tính kế hoạch được thể hiện rõ qua các mục đích được xác định, các mục đích này phải được cu thể hóa thành các mục tiêu và dự án chỉ hoàn thành khi các mục tiêu cụ thể đã đạt được, 2. Tiên Đó chính là sự bỏ vốn dé xây dựng công trình. Nếu coi phần “Kế hoạch của dự án” là phần tinh than, thì “Tiền” được coi là phần vật chất có tính. quyết định sự thành công của dự án.
Thời gian Thời gian rất cần thiết dé thực hiện dự án, nhưng thời gian còn đồng nghĩa với cơ hội của dự án. Vì vậy đây cũng là một đặc điểm rất quan trọng cần được quan tâm. Đắt Đất cũng là một yếu tổ vật chất hết sức quan trọng. Đây là một tài nguyên đặc biết quý hiếm.
Dat ngoài các giá trị về địa chất, còn có giá trị về 9 vị trí, địa lý, kinh tế, môi trường, xã hội. Vì vậy, quy hoạch, khai thác va sử dụng đất cho các dy án xây dựng có những đặc điểm và yêu cầu riêng, cần hết sức lưu ý khi thực hiện dự án xây dựng. Sản phẩm của dự án xây đựng có thé là: - Xây dung công trình mới; - Cải tạo, sửa chữa công trình cũ; ~ M@ rộng, nâng cấp công trình cũ. Nhằm mục đích phát trién, duy trì hoặc nâng cao chất lượng công trình trong một thời gian nhất định.
Một đặc điểm của sản phẩm dự án xây dựng đứng cổ định và chiếm một diện tích nhất định. Sản phẩm không đơn thuần là sự sở hữu của chủ đầu tư mà nó có một ý nghĩa xã hội sâu sắc. Các công trình dựng có tác động rất lớn vào môi trưởng sinh thái và vào cuộc sống cộng đồng của dân cư, các tác động về vật chat va tinh than trong một thời gian rất dài. Vì vậy, cần đặc biệt lưu ý khi thiết kế và thi công các công trình xây.
Công trình xây dựng Công trình xây dựng là sản phẩm của dự án đầu tư xây dựng, được tao thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với dat, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phan trên mặt đất, phan dưới mặt nước và phan trên mặt nước, được xây dựng. theo thiết kế, Công trình xây dựng bao gồm công trình xây dựng công cộng, nha ở, công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi, năng lượng và các công trình khác. Công trình xây dựng bao gồm một hạng mục hoặc nhiều hạng mục công trình, nằm trong dây chuyés ‘ong nghệ lồng bộ, hoàn chỉnh được nêu trong dự an, Như vậy công trình xây dựng là mục tiêu và là mục đích của dự án, nó có một đặc điểm riêng đỏ là: 10 - Các công trình xây dựng là mục dich của cuộc sống con người, khi nó là các công trình xây dựng dân dụng như: Nha ở, khách san. - Các công trình xây dựng là phương tiện của cuộc sống khi nó là các công trình xây dựng cơ sở để tạo ra các sản phẩm khác như: Xây dựng công nghiệp, giao thông, thủy lợi Một cách chung nhất có thể hiểu dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thủ, một nhiệm vụ cụ thể cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một tién độ xác định.
Các giai đoạn đầu tư của một dự án đầu tư: 1. Giai đoạn chuẩn bị đầu tw Giải đoạn này bao gồm một loạt các bước kể từ khâu nghiên cứu xác định sự. in thiết phải đầu tư, đến ic khâu thăm dé khảo sát thị trường, lập dự. án đầu tư, thâm định dự án đề quyết định đầu tư.