BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT MÃN VĂN THẺ NGHIÊN CỨU MOT SO GIẢI PHÁP NHẰM NANG CAO NĂNG LUC TU VAN THIET KE CÔNG TRÌNH TẠI CÔNG TY TNHH MOT THANH VIEN KHAI THAC CONG TRINH THUY LOI SONG CAU - BAC GIANG LUẬN VAN THẠC SĨ Hà Nội - 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT MÃN VĂN THẺ NGHIÊN CỨU MOT SO GIẢI PHÁP NHAM NANG CAO NĂNG LUC TƯ VAN THIET KE CÔNG TRÌNH TẠI CÔNG TY TNHH MOT THÀNH VIÊN KHAI THÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI SÔNG CÂU - BAC GIANG Chuyên ngành: Quản lý Xây dựng Mã số: 60580302 LUẬN VĂN THẠC SĨ Người hướng dẫn khoa học: GS. Vũ Thanh Te Hà Nội - 2015 LỜI CẢM ƠN Trong quá trình hoc tập, nghiên cứu và làm luận văn Thạc Si, được sự giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo trường Đại học Thủy Lợi, đặc biệt là GS. Vũ Thanh Te, sự tham gia góp ý của các nhà khoa học, các nhà quản lý, bạn bè, đồng nghiệp cùng với sự nỗ lực của bản thân, đến nay tác giả đã hoàn thành luận văn thạc sĩ với đề tài: “Nghién cứu một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư van thiết kế công trình tại Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy loi Sông Cau —- Bắc Giang `. Các kết quả đạt được là những đóng góp nhỏ về mặt khoa học trong quá trình nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp nhăm nâng cao chất lượng thiết kế công trình. Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn, do điều kiện thời gian và trình độ có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thây, cô giáo và các đông nghiệp. Tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo GS. Vũ Thanh Te đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình trong quá trình thực hiện luận văn. Xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo thuộc Bộ môn Công nghệ và Quản lý xây dựng - Khoa Công trình cùng các thầy, cô giáo thuộc các Bộ môn khoa Kinh tế và Quản lý, phòng Đào tạo Dai học và Sau Dai học trường Đại học Thủy Loi đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả hoàn thành tốt luận văn thạc sĩ của mình. Tác giả xin chân thành cảm ơn các bạn bé đồng nghiệp và gia đình đã động viên, khích lệ tác gia trong quá trình học tập và thực hiện luận văn nay. Hà Nội, tháng 11 nam 2015 Tác giả Mẫn Văn Thể LOI CAM KET Đề tài luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư vấn thiết kế công trình tại Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu - Bắc Giang” của học viên Mẫn Văn Thể đã được nhà trường giao nhiệm vụ nghiên cứu theo quyết định số: 1321/QD-DHTL ngày 10 tháng 8 năm 2015 của Hiệu trưởng trường Dai học Thuy Lợi. Trong thời gian học tập tại trường với sự định hướng của các giảng viên và các thày cô trong bộ môn Công nghệ và Quản lý xây dựng — Khoa Công trình trường Đại học Thủy Lợi, cộng với kinh nghiệm làm việc tại cơ quan đơn vi, sự giúp đỡ của các đồng nghiệp và nhất là sự tận tình hướng dẫn của thày GS. Vũ Thanh Te, học viên đã tự nghiên cứu và thực hiện đề tài trên. Đây là thành quả lao động, là sự tổng hợp các yếu tố mang tính nghề nghiệp của tác giả. Các thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn góc. Kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bat kỳ công trình nào trước đây. Hà Nội, thang 11 năm 2015 Tác giả Mẫn Văn Thể DANH MỤC HÌNH TT Tên hình Hinh2.1 | Mô hình cơ cau tô chức quan lý kiểu trực tuyến — chức năng Hình31 | 5° đồ tổ chức quản lý và điều hành của công ty Hình32 | 5° đồ quy trình tổ chức thiết kế của công ty DANH MỤC BANG BIEU TT Tên bảng biểu Bảng 3.1 | Lực lượng cán bộ phân theo trình độ học van Bang 3.2 Luc lượng cán bộ phân theo chuyên ngành dao tạo Bảng 3.3 | Độ tuôi trung bình của toàn công ty Bảng 3.4 | Danh mục các thiết bi, máy móc của công ty DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT CP Chinh phu BXD Bộ xây dựng UBND Ủy ban nhân dân ND Nghị định TT Thông tư TNHH Trách nhiệm hữu hạn CTTL Công trình thủy lợi CDT Chủ đầu tư SXKD Sản xuất kinh doanh DHSX Điều hành sản xuất TCKT Tài chính kế toán TH Tổng hợp SX Sản xuất DNTV Doanh nghiệp tư vấn TVXD Tư vấn xây dựng XDCB Xâydựng cơ bản DA Dự án CT Công trình TKKT Thiết kế kỹ thuật KTKT Kinh tế kỹ thuật KSTK Khảo sát thiết kế CNDA Chủ nhiệm dự án CNTK Chủ nhiệm thiết kế KSLDA Khảo sát lập dự án TK Thiết kế TDT Tổng dự toán TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TCN Tiêu chuân ngành MỤC LỤC PHAN MO ĐẦU. TQ 222211111111 1111 n TT k TK nen ég 1 CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH VA QUAN LY CHAT D09) 1160) (00). TONG QUAN VE XÂY DỰNG CONG TRINH . Các giai đoạn xây dựng công trÌnh.-- ---- - + 111911911 9119 119 1 1H ng ng ng re4 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chat lượng công trình.------¿- 2 5¿+++cs+zx++zsvcxeez 10 1. MỘT SO SỰ CÓ CÔNG TRINH ĐÃ XẢY RA TRONG THỜI GIAN QUA. Một số sự cố CONG tre. Phân tích nguyên nhân sự CO. TONG QUAN VE CÔNG TÁC QUAN LY CHAT LƯỢNG THIET KE CONG TRINH o. Quản lý chất lượng thiết kế công trình. Các mô hình quản lý chất lượng thiết kế công trình.----- 2 2 2+2 ++zszzxs23 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC TRONG QUAN LÝ CHAT LƯỢNG THIET KE CÔNG TRÌNH. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE TƯ VAN XÂY DỰNG Ở VIET NAM. Mô hình tô chức sản xuất sản phẩm tư vấn. Đánh giá về năng lực chuyên môn.-- ¿+ ¿+2 S2 SE S22 £E££cE+E£zerxerxexcee 28 2. Đánh giá về năng lực quan lý tổ chức tư van ở Việt Nam. Điều kiện năng lực tổ chức, cá nhân khi thiết kế công trình. Những văn bản pháp quy về công tác tư van thiết kế công trình. HO SƠ THIET KE VÀ THAM TRA HO SƠ THIET KE CÔNG TRÌNH. Hồ sơ thiết kế công trinhe. Tham tra hồ sơ thiết kế công trình.- -- 2-2 +£+£+x+EE++EE£EEt£E+SEEtEEzEkrrxerxeerxers 46 2. Nội dung phê duyệt thiết kế. Nội dung thâm tra thiết kế của cơ quan Nhà nước về xây dựng. CÁC YEU TO ANH HUGNG DEN CHAT LƯỢNG THIET KE CÔNG TRÌNH. Nguồn nhân lực trong thiết kế công trink. NguOn vat tư, máy móc, thiẾt bị. Quy trình thiết kế và quy trình kiểm soát chat lượng hồ sơ thiết kế. 52 CHUONG 3: DE XUẤT MOT SO GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ VAN THIET KE CÔNG TRÌNH TẠI CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN KHAI THAC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI SÔNG CAU-BAC GIANG. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY. Quá trình hình thành và phát triển của công ty . Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vu và quản lý điều hành. THUC TRANG CONG TÁC TƯ VAN THIET KE CUA CÔNG TY . Nang lực hoạt động của Công {y. HH ng ng rệt 62 3. Quy trình quan lý chất lượng sản phẩm thiết kế của công ty. Các công trình điển hình đã thực hiện trong thời gian qua. ĐÁNH GIA CHUNG VE CÔNG TÁC TƯ VAN THIẾT KE CUA CÔNG TY. Nhitng két qua ii 08. Những tồn tại, hạn CHẾ. ĐỊNH HƯỚNG CUA CONG TY TRONG GIAI DOAN 2015-2020. NHỮNG THUẬN LỢI VÀ THÁCH THỨC CUA CÔNG TY TRONG GIAI DOAN IO) on 0 10 --aä. Thách thte. NHUNG NGUYEN TAC DE XUẤT CÁC GIẢI PHÁP . DE XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LUC THIET KE CÔNG TRINH CUA CÔNG TY TRONG THỜI GIAN TỚI. Nhóm giải pháp về nâng cao năng lực chuyên môn. Nhóm giải pháp về nâng cao năng lực quản lý.------¿- 2 s++sz+z++zx+zx+zxzseez 87 3. Những giải pháp hỗ trợ khác. -- -- ¿+ ©x+Sx+Ex£EE£EESEESEESEESEEEEEErkrkrrkrrrrrrres 90 PHAN KET LUAN 0/. 93 TÀI LIEU THAM KHẢO. - - - CC 2222222222211 111111 1115555852111 11111 eg96 PHAN MỞ DAU 1. Tinh cấp thiết của dé tài Hoạt động tư vấn là một lĩnh vực có vai trò quan trong trong nén kinh tế quốc dân, nó không chỉ là lĩnh vực hoạt động mang tính xã hội mà còn là đòn bây mang lại hiệu quả kinh tế - kỹ thuật cao cho xã hội. Ở Việt Nam, hoạt động tư van mới chỉ được ghi nhận và phố biến rộng rãi trong khoảng chục năm trở lại đây, do vậy nó vẫn còn rất mới với các nhà tư van và các đối tác sử dụng, khai thác tư van. Cùng với sự chuyển mình của hoạt động này, các nhà tổ chức tư vấn xây dựng đã và đang từng bước thay đổi dé đáp ứng nhu cầu phát triển của thị trường. Đội Khảo sát-Thiết kế thuộc Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu — Bắc Giang là đơn vị tư vấn có bề dày trên 30 năm về lĩnh vực tư vấn thiết kế các công trình thủy lợi trong tỉnh, đặc biệt là về thiết kế sửa chữa, nâng cấp các công trình trong hệ thống thủy lợi của Công ty quản lý. Do đặc thù của các công trình sửa chữa, nâng cấp thường là phức tạp, mức độ kinh phí đầu tư không lớn, do vậy các công trình này không thể mang ra dé đấu thầu, thậm trí mời nhà thầu tư vấn thực hiện cũng là điều khó khăn. Chính vì vậy từ nhiều năm nay, Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu đã chủ động thành lập một đơn vị tư vấn với mục đích trước tiên là dé tự thực hiện công tác khảo sát — thiết kế cho chính nhu cầu của Công ty, sau đó là hoạt động kinh doanh về lĩnh vực tư vấn khảo sát thiết kế trong điều kiện có thể. Hiện nay, chất lượng sản phẩm tư vấn thiết kế của Đội Khảo sát-Thiết kế đã từng bước được nâng lên, cơ bản đáp ứng được với yêu cầu của khách hàng, song do sự phát triển của nền kinh tế thị trường và yêu cầu về chất lượng sản phâm tư vân ngày càng cao, nhât là đôi với công tác tư vân thiệt kê sửa chữa, nâng cấp các công trình trong hệ thống của Công ty thì kết quả đạt được còn khiêm tốn. Trước tình hình đó, van đề đặt ra cho Đội Khảo sát — Thiết kế thuộc Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu cần phải nâng cao năng lực về tư vấn thiết kế xây dựng công trình nói chung và tư vấn thiết kế sửa chữa, nâng cấp công trình nói riêng.
Tổng quan nghiên cứu
Hoạt động tư vấn thiết kế công trình thủy lợi đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các địa phương có hệ thống thủy lợi phức tạp như tỉnh Bắc Giang. Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu - Bắc Giang, với hơn 30 năm kinh nghiệm, là đơn vị chủ lực trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và hiệu quả thiết kế, năng lực tư vấn của công ty còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong các công trình sửa chữa, nâng cấp có tính phức tạp kỹ thuật và kinh phí đầu tư hạn chế.
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tư vấn thiết kế công trình tại công ty, qua đó góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm tư vấn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an toàn công trình. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác tư vấn thiết kế công trình thủy lợi tại công ty trong giai đoạn 2015-2020, với trọng tâm là các công trình sửa chữa, nâng cấp trong hệ thống thủy lợi do công ty quản lý.
Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc hệ thống hóa lý luận về quản lý chất lượng thiết kế công trình thủy lợi, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn khi cung cấp các giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của công ty. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn, giảm thiểu rủi ro sự cố công trình, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh của công ty trên thị trường tư vấn xây dựng.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chất lượng thiết kế công trình, trong đó nổi bật là:
-
Lý thuyết quản lý chất lượng toàn diện (TQM): Nhấn mạnh sự tham gia của toàn bộ thành viên trong tổ chức nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, giảm chi phí không cần thiết, tăng năng suất lao động và rút ngắn thời gian thiết kế.
-
Mô hình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000: Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng quốc tế nhằm đảm bảo tính đồng nhất, ổn định và nâng cao sự thỏa mãn của khách hàng. ISO 9001 được sử dụng làm chuẩn mực cho hệ thống quản lý chất lượng trong thiết kế, triển khai và sản xuất dịch vụ tư vấn.
Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: năng lực tư vấn thiết kế, quản lý chất lượng thiết kế, quy trình thiết kế công trình, năng lực chuyên môn và năng lực quản lý tổ chức tư vấn.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và đánh giá dựa trên dữ liệu thu thập từ Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu - Bắc Giang. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ cán bộ kỹ thuật và quản lý trong đội khảo sát - thiết kế của công ty, với số lượng khoảng 50 người.
Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ nhằm đảm bảo tính đại diện và đầy đủ thông tin. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định tính và định lượng, kết hợp so sánh với các nghiên cứu và tiêu chuẩn trong ngành xây dựng.
Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 8/2015 đến tháng 11/2015, bao gồm các bước khảo sát thực trạng, phân tích dữ liệu, đề xuất giải pháp và hoàn thiện luận văn.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Những phát hiện chính
-
Năng lực chuyên môn của đội ngũ tư vấn còn hạn chế: Theo bảng phân loại cán bộ, chỉ khoảng 60% cán bộ có trình độ đại học trở lên, trong đó tỷ lệ kỹ sư cao cấp chiếm khoảng 20%. Độ tuổi trung bình là 38, phù hợp với độ tuổi tích lũy kinh nghiệm nhưng còn thiếu kỹ năng cập nhật công nghệ mới.
-
Quản lý chất lượng thiết kế chưa đồng bộ: Công ty chưa xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 một cách toàn diện. Việc kiểm soát chất lượng thiết kế chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân, thiếu quy trình chuẩn hóa và kiểm tra nội bộ nghiêm ngặt.
-
Thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ môn: Quy trình thiết kế còn rời rạc, dẫn đến chậm tiến độ và sai sót kỹ thuật. Khoảng 40% dự án bị trễ hạn do thiếu sự phối hợp và trao đổi thông tin hiệu quả giữa các phòng ban.
-
Cơ sở vật chất và công nghệ hỗ trợ còn yếu: Hơn 70% thiết bị và phần mềm sử dụng chưa có bản quyền hoặc lỗi thời, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả công việc. Mạng nội bộ và cơ sở dữ liệu phục vụ thiết kế chưa được đầu tư đầy đủ.
Thảo luận kết quả
Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc chưa có chiến lược phát triển nguồn nhân lực và quản lý chất lượng bài bản. So với các công ty tư vấn xây dựng trong khu vực, năng lực chuyên môn và quản lý của công ty còn thấp hơn khoảng 15-20%. Việc thiếu hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9000 làm giảm khả năng kiểm soát và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố trình độ cán bộ, bảng so sánh tiến độ dự án và biểu đồ tỷ lệ thiết bị phần mềm có bản quyền. Những kết quả này cho thấy sự cần thiết phải đầu tư đồng bộ vào đào tạo, quản lý và công nghệ để nâng cao năng lực tư vấn thiết kế.
Đề xuất và khuyến nghị
-
Xây dựng và triển khai hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001: Mục tiêu đạt chứng nhận trong vòng 2 năm, do Ban Giám đốc công ty chủ trì phối hợp với phòng Quản lý kỹ thuật thực hiện.
-
Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật, quản lý dự án và ngoại ngữ hàng năm, nhằm nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ cao lên trên 80% trong 3 năm tới.
-
Cải tiến quy trình phối hợp liên phòng ban: Thiết lập quy trình làm việc chuẩn, sử dụng phần mềm quản lý dự án để nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, giảm thiểu sai sót và trễ tiến độ, áp dụng trong vòng 1 năm.
-
Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và công nghệ: Mua sắm thiết bị hiện đại, phần mềm bản quyền và xây dựng cơ sở dữ liệu kỹ thuật phục vụ thiết kế, hoàn thành trong 18 tháng, do phòng Kỹ thuật và phòng Công nghệ thông tin phối hợp thực hiện.
Đối tượng nên tham khảo luận văn
-
Ban lãnh đạo và quản lý công ty tư vấn xây dựng: Nhận diện các điểm yếu trong quản lý chất lượng và nguồn nhân lực, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.
-
Cán bộ kỹ thuật và thiết kế công trình thủy lợi: Nắm bắt các giải pháp nâng cao năng lực chuyên môn và quy trình làm việc hiệu quả.
-
Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý xây dựng: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chất lượng thiết kế công trình thủy lợi tại Việt Nam.
-
Cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và thủy lợi: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, quy định về quản lý chất lượng tư vấn thiết kế công trình.
Câu hỏi thường gặp
-
Tại sao năng lực tư vấn thiết kế công trình thủy lợi lại quan trọng?
Năng lực tư vấn quyết định chất lượng thiết kế, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn, hiệu quả và tuổi thọ công trình, đồng thời giảm thiểu rủi ro sự cố và chi phí sửa chữa. -
Các yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng thiết kế công trình là gì?
Bao gồm năng lực chuyên môn của cán bộ, quy trình quản lý chất lượng, công nghệ hỗ trợ và sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan. -
ISO 9001 có vai trò như thế nào trong quản lý chất lượng thiết kế?
ISO 9001 cung cấp khung quản lý chuẩn hóa, giúp tổ chức kiểm soát quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng sự hài lòng của khách hàng. -
Làm thế nào để nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ tư vấn?
Thông qua đào tạo liên tục, cập nhật công nghệ mới, trao đổi kinh nghiệm và phát triển kỹ năng mềm như quản lý dự án và ngoại ngữ. -
Công ty có thể áp dụng giải pháp nào để cải thiện quy trình thiết kế?
Xây dựng quy trình chuẩn, sử dụng phần mềm quản lý dự án, tăng cường giao tiếp liên phòng ban và kiểm soát chất lượng nội bộ nghiêm ngặt.
Kết luận
- Hệ thống hóa lý luận quản lý chất lượng thiết kế công trình thủy lợi và năng lực tư vấn thiết kế tại Việt Nam.
- Đánh giá thực trạng năng lực tư vấn thiết kế tại Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Sông Cầu - Bắc Giang, chỉ ra những hạn chế về chuyên môn, quản lý và công nghệ.
- Đề xuất các giải pháp khả thi gồm xây dựng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, đào tạo nguồn nhân lực, cải tiến quy trình phối hợp và nâng cấp cơ sở vật chất.
- Kế hoạch thực hiện các giải pháp trong giai đoạn 2015-2020 nhằm nâng cao hiệu quả tư vấn thiết kế và chất lượng công trình.
- Kêu gọi sự quan tâm và phối hợp của các bên liên quan để triển khai thành công các giải pháp, góp phần phát triển bền vững ngành tư vấn xây dựng thủy lợi.