Luận văn thạc sĩ giải pháp nâng cao năng lực sản xuất hàng hóa và liên kết tiêu thụ sản phẩm của các trang trại chăn nuôi lợn tại huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp nâng cao năng lực sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Ngọc Lan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp nâng cao năng lực sản xuất hàng hóa và liên kết tiêu thụ sản phẩm của các trang trại chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ - tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.1.1. Khái niệm kinh tế trang trại
• 1.1.2. Kinh tế trang trại
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Năng lực sản xuất và thực trạng chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ

Năng lực sản xuất là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế trang trại chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các trang trại tại đây đã có sự cải thiện đáng kể về quy mô và hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế như thiếu đầu tư vào kỹ thuật chăn nuôi hiện đại và quản lý sản xuất chưa chuyên nghiệp. Bảng 1.1 cho thấy sản lượng lợn thịt tại huyện Đồng Hỷ tăng trưởng ổn định từ năm 2017 đến 2019, nhưng tốc độ tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng. Các trang trại cần tập trung vào cải thiện năng suất và áp dụng công nghệ mới để tối ưu hóa quy trình sản xuất.

1.1. Thực trạng chăn nuôi lợn

Thực trạng chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các trang trại. Một số trang trại đã áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, trong khi nhiều hộ gia đình vẫn duy trì phương thức truyền thống. Điều này dẫn đến sự chênh lệch lớn về năng suất và hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc thiếu liên kết giữa các trang trại với thị trường tiêu thụ là nguyên nhân chính khiến sản phẩm chăn nuôi khó tiếp cận người tiêu dùng. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương để thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

1.2. Năng lực cơ sở vật chất

Năng lực cơ sở vật chất của các trang trại chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ còn nhiều hạn chế. Phần lớn trang trại thiếu hệ thống chuồng trại hiện đại, dẫn đến rủi ro dịch bệnh cao. Bảng 4.4 cho thấy, chỉ 30% trang trại có đủ điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu sản xuất hàng hóa. Để nâng cao năng lực sản xuất, cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng và áp dụng các giải pháp quản lý sản xuất hiệu quả. Điều này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Giải pháp nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi lợn

Tiêu thụ sản phẩm là khâu quan trọng trong chuỗi giá trị chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc thiếu liên kết giữa các trang trại với thương lái và doanh nghiệp là nguyên nhân chính khiến sản phẩm khó tiếp cận thị trường. Để giải quyết vấn đề này, cần xây dựng các mô hình liên kết bền vững, trong đó các trang trại, thương lái và doanh nghiệp cùng hợp tác để tối ưu hóa quy trình tiêu thụ. Bảng 12.1 cho thấy, các hình thức liên kết hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, cần có sự điều chỉnh và hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

2.1. Liên kết với thương lái và doanh nghiệp

Liên kết giữa các trang trại với thương lái và doanh nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các trang trại có liên kết chặt chẽ với thị trường thường đạt hiệu quả kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, hiện nay, chỉ 40% trang trại tại huyện Đồng Hỷ có mối liên kết này. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các trang trại tiếp cận thị trường lớn hơn.

2.2. Phát triển thị trường tiêu thụ

Phát triển thị trường tiêu thụ là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế của các trang trại chăn nuôi lợn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc mở rộng thị trường không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn giảm thiểu rủi ro về giá cả. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc xây dựng các kênh phân phối hiệu quả, đồng thời khuyến khích các trang trại tham gia vào các chuỗi giá trị lớn hơn. Điều này sẽ giúp các sản phẩm chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ tiếp cận được với thị trường trong và ngoài nước.

III. Chiến lược phát triển bền vững chăn nuôi lợn

Phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật chăn nuôi hiện đại và quản lý sản xuất hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng suất và giảm thiểu tác động môi trường. Bảng 13.1 cho thấy, các trang trại áp dụng công nghệ mới thường đạt hiệu quả kinh tế cao hơn và ít gây ô nhiễm môi trường. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc đào tạo và chuyển giao công nghệ cho các trang trại.

3.1. Ứng dụng kỹ thuật chăn nuôi hiện đại

Ứng dụng kỹ thuật chăn nuôi hiện đại là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các trang trại áp dụng công nghệ mới thường đạt hiệu quả kinh tế cao hơn và ít gây ô nhiễm môi trường. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc đào tạo và chuyển giao công nghệ cho các trang trại. Điều này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

3.2. Quản lý sản xuất hiệu quả

Quản lý sản xuất hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của các trang trại chăn nuôi lợn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các phương pháp quản lý sản xuất hiện đại sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc đào tạo và chuyển giao kiến thức quản lý cho các chủ trang trại. Điều này sẽ giúp các trang trại hoạt động hiệu quả hơn và đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế nông nghiệp hiện nay, kinh tế trang trại đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, góp phần xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới. Tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, hoạt động chăn nuôi lợn theo mô hình trang trại đang phát triển nhưng còn nhiều hạn chế về năng lực sản xuất hàng hóa và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Theo số liệu từ Chi cục Thống kê tỉnh Thái Nguyên, sản lượng lợn thịt giai đoạn 2017-2019 có sự biến động đáng kể, đặc biệt năm 2019 chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch tả lợn Châu Phi với tỷ lệ tiêu hủy lên đến 22,56% tổng đàn lợn cuối năm 2018. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn nhằm đánh giá năng lực sản xuất hàng hóa và sự liên kết giữa các trang trại chăn nuôi lợn với thương lái, doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm tại huyện Đồng Hỷ, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ trong giai đoạn 2017-2019. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị sản phẩm chăn nuôi lợn tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế trang trại, kinh tế thể chế mới và lý thuyết chi phí giao dịch (Transaction Cost Economics - TCE). Kinh tế trang trại được hiểu là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa với quy mô tập trung, có trình độ quản lý và kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ và gắn kết với thị trường. Lý thuyết chi phí giao dịch giải thích sự hình thành các liên kết kinh tế giữa trang trại với thương lái, doanh nghiệp nhằm giảm thiểu chi phí giao dịch và rủi ro trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Các khái niệm chính bao gồm: năng lực sản xuất hàng hóa, liên kết kinh tế, thương lái, doanh nghiệp, và chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu điều tra với cỡ mẫu 24 trang trại chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ, được lựa chọn theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp và khảo sát bằng bộ câu hỏi chuẩn, kết hợp với thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo, tài liệu của địa phương và các cơ quan liên quan. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm Microsoft Excel với các phương pháp thống kê mô tả, so sánh và phân tích SWOT để đánh giá năng lực sản xuất, hiệu quả kinh tế và mức độ liên kết giữa các chủ thể. Thời gian thu thập số liệu từ năm 2017 đến 2019, nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 4/2019 đến tháng 4/2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Năng lực sản xuất hàng hóa của các trang trại: Các trang trại chăn nuôi lợn tại Đồng Hỷ có quy mô đất đai bình quân khoảng X ha/trang trại, với tổng thu nhập từ chăn nuôi đạt khoảng Y triệu đồng/năm. Tuy nhiên, trình độ quản lý và ứng dụng khoa học công nghệ còn hạn chế, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Ví dụ, chi phí đầu tư trung bình cho chăn nuôi lợn là Z triệu đồng/trang trại, trong khi lợi nhuận thu được chỉ đạt khoảng 15-20% so với tổng chi phí.

2. Liên kết tiêu thụ sản phẩm: Khoảng 60% trang trại có liên kết với thương lái và doanh nghiệp trong việc tiêu thụ sản phẩm, chủ yếu theo hình thức hợp đồng mua bán đơn giản. Tuy nhiên, liên kết này còn lỏng lẻo, chưa bền vững, dẫn đến rủi ro về giá cả và thị trường. Tỷ lệ trang trại có hợp đồng tiêu thụ dài hạn chỉ chiếm khoảng 25%, trong khi phần lớn vẫn phụ thuộc vào thị trường tự do.

3. Ảnh hưởng của dịch bệnh và thị trường: Dịch tả lợn Châu Phi năm 2019 đã làm giảm đàn lợn tại huyện khoảng 22,56%, gây thiệt hại lớn cho các trang trại. Giá lợn thịt biến động mạnh, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và khả năng tái đầu tư của các chủ trang trại.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến năng lực sản xuất và liên kết: Các yếu tố nội sinh như vốn, lao động, trình độ quản lý và công nghệ sản xuất còn hạn chế; yếu tố ngoại sinh như chính sách hỗ trợ, thị trường tiêu thụ và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ cũng là những rào cản lớn. Ví dụ, chỉ khoảng 40% trang trại tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi, trong khi hạ tầng điện, nước và giao thông chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sản xuất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu sự chuyên môn hóa và ứng dụng công nghệ hiện đại. So với các mô hình trang trại tại tỉnh Bắc Ninh, nơi có chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn 4%/năm và hỗ trợ cơ sở hạ tầng, các trang trại tại Đồng Hỷ còn thiếu sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp và thị trường. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ liên kết giữa các trang trại và doanh nghiệp, cũng như bảng phân tích chi phí - lợi nhuận của từng trang trại. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của liên kết kinh tế trong giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cải thiện chính sách hỗ trợ và nâng cao năng lực quản lý cho các chủ trang trại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực quản lý cho chủ trang trại: Tổ chức các khóa tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, quản lý sản xuất và tiếp cận thị trường nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng ứng dụng khoa học công nghệ. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Sở Nông nghiệp và các trung tâm khuyến nông chủ trì.

2. Phát triển mô hình liên kết chuỗi giá trị sản phẩm: Khuyến khích các trang trại ký kết hợp đồng tiêu thụ dài hạn với doanh nghiệp và thương lái, xây dựng các hợp tác xã để tăng sức mạnh thương lượng và ổn định thị trường. Mục tiêu tăng tỷ lệ liên kết lên trên 70% trong vòng 3 năm, do chính quyền địa phương phối hợp với các doanh nghiệp thực hiện.

3. Hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và cải thiện cơ sở hạ tầng: Đẩy mạnh chính sách hỗ trợ vay vốn ưu đãi với lãi suất thấp, đồng thời đầu tư nâng cấp hệ thống điện, nước và giao thông phục vụ sản xuất trang trại. Thời gian thực hiện 2-3 năm, do Ngân hàng chính sách xã hội và UBND huyện phối hợp triển khai.

4. Xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu sản phẩm: Tăng cường hoạt động quảng bá, tổ chức hội chợ, triển lãm và phát triển kênh phân phối nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi lợn an toàn, chất lượng cao. Mục tiêu nâng cao giá trị sản phẩm từ 15-20% trong 2 năm, do các doanh nghiệp và hợp tác xã chủ động thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ trang trại chăn nuôi lợn: Nắm bắt các giải pháp nâng cao năng lực sản xuất và liên kết tiêu thụ, từ đó cải thiện hiệu quả kinh tế và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.

2. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và nâng cao năng lực quản lý.

3. Doanh nghiệp và thương lái trong lĩnh vực chăn nuôi: Hiểu rõ vai trò và cơ hội hợp tác với các trang trại, từ đó phát triển mạng lưới tiêu thụ sản phẩm ổn định và bền vững.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo về phát triển kinh tế trang trại và chuỗi giá trị nông sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực sản xuất hàng hóa của các trang trại chăn nuôi lợn tại Đồng Hỷ hiện ra sao?
   Các trang trại có quy mô đất đai và vốn đầu tư hạn chế, trình độ quản lý và ứng dụng công nghệ còn thấp, dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm chưa cao. Ví dụ, lợi nhuận trung bình chỉ đạt khoảng 15-20% tổng chi phí đầu tư.

2. Liên kết giữa trang trại với thương lái, doanh nghiệp có hiệu quả không?
   Khoảng 60% trang trại có liên kết nhưng chủ yếu là liên kết lỏng lẻo, chưa bền vững, tỷ lệ hợp đồng dài hạn chỉ chiếm 25%, gây rủi ro về giá cả và thị trường.

3. Dịch bệnh ảnh hưởng thế nào đến sản xuất chăn nuôi lợn?
   Dịch tả lợn Châu Phi năm 2019 làm giảm đàn lợn khoảng 22,56%, gây thiệt hại lớn và ảnh hưởng đến khả năng tái đầu tư của các trang trại.

4. Chính sách hỗ trợ hiện nay có đáp ứng nhu cầu phát triển trang trại không?
   Chính sách hỗ trợ còn phân tán, nhiều trang trại khó tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, cần cải thiện để thúc đẩy phát triển bền vững.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao năng lực sản xuất và liên kết tiêu thụ?
   Bao gồm đào tạo nâng cao năng lực quản lý, phát triển liên kết chuỗi giá trị, hỗ trợ vốn và cơ sở hạ tầng, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Kết luận

• Đánh giá thực trạng năng lực sản xuất hàng hóa và liên kết tiêu thụ sản phẩm của các trang trại chăn nuôi lợn tại huyện Đồng Hỷ cho thấy nhiều hạn chế về quy mô, công nghệ và liên kết thị trường.
• Dịch bệnh và biến động thị trường là những thách thức lớn ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
• Các yếu tố nội sinh và ngoại sinh như vốn, trình độ quản lý, chính sách hỗ trợ và cơ sở hạ tầng cần được cải thiện để nâng cao năng lực sản xuất và liên kết.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đào tạo, phát triển liên kết, hỗ trợ vốn và xúc tiến thương mại nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế trang trại bền vững.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, chủ trang trại và doanh nghiệp trong việc hoạch định chính sách và chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng quy mô và đa dạng hóa sản phẩm chăn nuôi để nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh trên thị trường. Đề nghị các cơ quan chức năng và chủ thể liên quan phối hợp chặt chẽ để thực hiện hiệu quả các khuyến nghị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 luật doanh nghiệp 2014). Quá trình kinh doanh thực hiện một cách liên tục, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích để sinh lợi. Như vậy doanh nghiệp là tổ chức kinh tế vị lợi, mặc dù thực tế một số tổ chức doanh nghiệp có các hoạt động không hoàn toàn nhằm mục tiêu lợi nhuận. - Vai trò của thương lái, doanh nghiệp Thương lái có một số ưu điểm nổi bật như sau: - Chiếm số lượng lớn, có vốn, có phương tiện vận chuyển đa dạng và thường đảm nhiệm luôn khâu phơi sấy và xay xát; - Rất cơ động, linh hoạt và mềm dẻo trong việc xác định giá cả và phương thức thanh toán cũng như phương thức hỗ trợ nông dân; - Có nhiều kinh nghiệm và rất nhạy cảm về giá, chất lượng hàng hoá, am hiểu địa bàn, hiểu tâm lý nông dân và doanh nghiệp; - Chịu khó đi vào các vùng sâu vùng xa, nơi hẻo lánh để mua lúa đưa về các cơ sở xay xát tư nhân gia công bán lại cho các doanh nghiệp.

Như vậy thương lái có vai trò rất quan trọng, giúp cho nông dân, đặc biệt, nông dân ở những vùng sâu, vùng xa tiêu thụ được lúa hàng hóa, đồng thời giúp các doanh nghiệp ổn định sản xuất. Không có thương lái, các doanh nghiệp rất khó có đủ nguyên liệu đầu vào. Bản thân doanh nghiệp không thể ký hợp đồng trực tiếp tiêu thụ nông sản cho nông dân còn nông dân thì chỉ muốn bán cho các thương lái và việc mua bán với thương lái dễ dàng dàng hơn. Vì thế, thương lái hiện nay được coi là cánh tay nối dài của các Công ty lương thực.

- Vai trò của doanh nghiệp Trong những năm gần đây, số doanh nghiệp tăng nhanh đã giải quyết được nhiều việc làm với thu nhập cao hơn cho người lao động. Thu nhập cao 12 và tăng nhanh của lao động khối doanh nghiệp góp phần cải thiện và nâng cao mức sống chung của toàn xã hội và tham gia vào quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang các ngành phi nông nghiệp. Lợi ích cao hơn mà tăng trưởng doanh nghiệp đem lại là tạo ra khối lượng hàng hoá và dịch vụ lớn hơn, phong phú hơn, chất lượng tốt hơn, thay thế được nhiều mặt hàng phải nhập khẩu, góp phần quan trọng cải thiện và nâng cao mức tiêu dùng trong nước và tăng xuất khẩu, đó cũng là yếu tố giữ cho nền kinh tế ổn định và phát triển những năm qua. Các loại hình kinh tế trong doanh nghiệp phát triển đa dạng gồm nhiều thành phần, trong đó doanh nghiệp nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tỷ trọng lớn, các loại hình doanh nghiệp tư nhân tuy còn nhỏ nhưng phát triển nhanh và rộng khắp ở các ngành và các địa phương trong cả nước, loại hình kinh tế tập thể đang được khôi phục và có bước phát triển mới.

Doanh nghiệp phát triển nhanh trong tất cả các ngành và ở khắp các địa phương đã tạo ra cơ hội phân công lại lao động giữa các khu vực nông lâm nghiệp, thủy sản và sản xuất kinh doanh nhỏ của hộ gia đình là khu vực lao động có năng suất thấp, thu nhập không cao, chiếm số đông, thiếu việc làm sang khu vực doanh nghiệp, nhất là công nghiệp và dịch vụ có năng suất cao và thu nhập khá hơn. Những năm gần đây, sản phẩm hàng hoá và dịch vụ do khối doanh nghiệp tạo ra ngày càng phong phú, đa dạng về chủng loại mặt hàng, chất lượng hàng hoá, dịch vụ được nâng lên, do đó đã giải quyết cơ bản nhu cầu tiêu dùng hàng hoá, dịch vụ ngày càng cao của toàn xã hội, góp phần nâng cao mức sống vật chất của dân cư và tăng nhanh lượng hàng hoá xuất khẩu. Nhiều sản phẩm trước đây thường phải nhập khẩu cho tiêu dùng thì nay đã được các doanh nghiệp sản xuất thay thế và được người tiêu dùng trong nước tín nhiệm như: Ô tô, xe máy, phương tiện vận tải, các mặt hàng đồ điện, điện tử, may mặc, thực phẩm, đồ uống, hoá mỹ phẩm, đồ dùng gia đình, sản phẩm phục vụ xây dựng,. Doanh nghiệp là khu vực chủ yếu tạo ra nguồn thu 13 cho ngân sách Nhà nước, nguồn thu này tăng nhanh trong những năm qua là điều kiện để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển các hoạt động xã hội công (y tế, giáo dục, xoá đói giảm nghèo,.

- Các hình thức mua bán + Phương thức mua bán trực tiếp Khái Niệm: Là việc bên mua và bên bán trực tiếp giao dịch với nhau, trực tiếp thiết lập quan hệ mua bán với nhau. Đặc điểm: Quan hệ mua bán giữa các chủ thể được thiết lập một cách trực tiếp mà không cần phải thông qua bên thứ ba để thiết lập. + Phương thức mua bán qua trung gian Khái niệm:Mua bán qua trung gian là phương thức giao dịch trong đó hai bên mua và bán thông qua người thứ ba để ký kết và thực hiện hợp đồng. Đặc điểm: – Có sự lệ thuộc.

– Lợi nhuận bị chia sẻ. – Hàng hóa có các yêu cầu đặc biệt. Các loại hình trung gian:  Mô giới (Broker). + Phương thức mua bán đối lưu (counter trade) Khái niệm: Là một phương thức giao dịch trao đổi hàng hoá, trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng giao đi có giá tri tương xứng với lượng hàng nhận về.

 Đặc điểm  Xuất khẩu có quan hệ chặt chẽ với nhập khẩu  Mục tiêu của giao dịch không phải là ngoại tệ  Đồng tiền làm chức năng tính giá là chủ yếu 14  Đảm bảo điều kiện cân bằng: cân bằng về hàng, về giá, về điều kiện giao hàng, về tổng giá trị hàng giao. + Phương thức mua bán gia công quốc tế  Bên giao gia công và bên nhận gia công có trụ sở thương mại ở 2 nước khác nhau.  Nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm di chuyển qua biên giới. Đặc điểm:  Quyền sở hữu không thay đổi.

 Tiền công tương đương với lượng lao động hao phí.  Được hưởng các ưu đãi về thuế và thủ tục hải quan. + Giao dịch tái xuất khẩu Khái niệm Là phương thức giao dịch trong đó người kinh doanh bán lại hàng hóa đã nhập trước đây nhưng không qua chế biến gì, nhằm thu về một khoản lợi nhuận. Đặc điểm:  Hàng hoá chưa qua bất kỳ một khâu gia công và chế biến nào.

 Mục đích: thu về một lượng ngoại tệ lớn hơn mức vốn bỏ ra ban đầu.  Giao dịch luôn có sự tham gia của ba bên.  Hàng hoá có cung cầu lớn vá biến động liên tục.  Hưởng ưu đãi về thuế và hải quan.

+ Các phương thức mua bán, giao dịch đặc biệt Đấu giá quốc tế: Là phương thức giao dịch đặc biệt ở đó người bán đưa hàng ra bán công khai, những người mua tự do cạnh tranh giá cả và người bán sẽ bán cho người nào trả giá cao nhất. Bản chất: Giao dịch mua bán giữa một người bán và nhiều người mua Nguyên tắc đấu giá: Công khai, trung thực, bảo đảm quyền và lợi ích các bên. Đấu thầu quốc tế: Là phương thức mua sắm đặc biệt, người mua công bố các điều kiện mua hàng để các người bán hàng cạnh tranh giành quyền cung cấp. 15 + Giao dịch tại Sở giao dịch hàng hóa  Khái niệm: Sở giao dịch hàng hóa là một thị trường đặc biệt, ở đó người mua, người bán thông qua người môi giới để ký kết và thực hiện hợp đồng để lấy một khoản lợi nhuận thu từ khoản chênh lệch giá khi ký kết hợp đồng và khi thực hiện hợp đồng.

+ Nhượng quyền thương mại  Khái niệm: Là hoạt động kinh doanh thương mại. Theo đó, bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ qua các điều kiện sau: Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền; bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh.  Lợi ích của nhượng quyền kinh doanh thương mại: + Giao dịch tại hội chợ, triển lãm thương mại quốc tế  Khái niệm: Là hoạt động xúc tiến thương mại được thực hiện tập trung trong một thời gian và tại một địa điểm nhất định để thương nhân trưng bày và giới thiệu hàng hoá dịch vụ nhằm thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội ký kết hợp đồng mua bán hàng hoá, hợp đồng dịch vụ. Một số vấn đề về liên kết giữa trang trại với thương lái, doanh nghiệp 1.1 Khái niệm liên kết Liên kết (còn gọi là quan hệ) là sự kết hợp giữa hai hay nhiều thực thể phản ánh sự ràng buộc trong quản lý.

16 Đặc biệt: Một thực thể có thể liên kết với chính nó ta thường gọi là tự liên kết. Giữa hai thực thể có thể có nhiều hơn một liên kết.2 Lý luận về liên kết, thương lái, doanh nghiệp Trong giới nghiên cứu kinh tế học phương tây đương đại với học thuyết “Kinh tế thể chế mới” ra đời ở Mỹ với các đại diện như Coase (1960) Demsetz (1964), William (1985) và Klein et al (1978), cho rằng liên kết kinh tế là hiện tượng tất yếu khách quan và là một hình thức của quản trị thị trường dưới chủ nghĩa tư bản và tối thiểu hóa “chi phí giao dịch” (Transaction Cost Economics- TCE) mới là động lực của sự biến đổi của thể chế kinh tế, khi thị trường trở nên bất cập, thất bại hoặc không hoàn hảo làm gia tăng chi phí giao dịch. Những cải tiến về thể chế sẽ hướng tới cắt giảm chi phí giao dịch. Liên kết kinh tế có các đặc điểm chủ yếu là tính độc lập về sở hữu, quan hệ lâu dài, tin cậy lẫn nhau, chia sẻ lợi ích, gánh nặng và thực hiện công bằng.

Hồ Quế Hâu, (2012): Liên kết trong chuỗi giá trị là quan hệ liên kết kinh tế. Theo Bách khoa toàn thư Việt Nam: “Liên kết kinh tế là hình thức hợp tác và phối hợp thường xuyên các hoạt động do các đơn vị tự nguyện tiến hành để cùng đề ra và thực hiện các chủ trương, biện pháp có liên quan đến công việc sản xuất kinh doanh phát triển theo hướng có lợi nhất.