CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu Việt Nam đang trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sức ép của hội nhập đang ngày càng trở nên rõ nét và mạnh mẽ đối với các ngành, các cấp. “Điều này không chỉ mang lại cơ hội, mà còn mang đến nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó thách thức lớn nhất đến từ áp lực cạnh tranh. Các doanh nghiệp Việt không chỉ phải cạnh tranh với các doanh nghiệp trong nước mà còn phải cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài, có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm hơn.
Vì vậy, vấn đề cạnh tranh luôn là một câu hỏi lớn đối với các doanh nghiệp. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp là hết sức cần thiết, đòi hỏi sự nhận thức đầy đủ, sự phân tích chính xác thực trạng, sự chủ động sắc bén khi đưa ra giải pháp hợp lý và kịp thời. Trong điều kiện hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới, để tồn tại và đứng vững trên thị trường các doanh nghiệp cần phải cạnh tranh gay gắt với không chỉ với các doanh nghiệp trong nước mà còn phải cạnh tranh với các Công ty tập đoàn xuyên quốc gia. Đối với các doanh nghiệp, cạnh tranh luôn là con dao hai lưỡi.
Quá trình cạnh tranh sẽ đào thải các doanh nghiệp không đủ năng lực cạnh tranh để đứng vững trên thị trường. Mặt khác, cạnh tranh buộc các doanh nghiệp phải không ngừng cố gắng trong hoạt động tổ chức sản xuất kinh doanh của mình để tồn tại và phát triển. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật công nghệ đang phát triển nhanh nhiều công trình khoa học công nghệ tiên tiến ra đời tạo ra các sản phẩm tốt, đáp ứng nhu cầu mọi mặt của con người. Người tiêu dùng đòi hỏi ngày càng cao về sản phẩm mà nhu cầu của con người thì vô tận, luôn có "ngách thị trường" đang chờ các nhà doanh nghiệp tìm ra và thoả mãn.
Do vậy, các doanh nghiệp phải đi sâu nghiên cứu thị trường, phát hiện ra những nhu cầu mới 123doc 2 của khách hàng để qua đó có thể lựa chọn phương án phù hợp với năng lực kinh doanh của doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu khách hàng. Trong cuộc cạnh tranh này doanh nghiệp nào nhạy bén hơn thì doanh nghiệp đó sẽ thành công.” Như vậy, việc nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện hội nhập là cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Hệ thống TTTM Sense City là hệ thống TTTM của Saigon Co. Không nằm ngoài xu hướng trên, “hệ thống TTTM Sense City đang phải đối mặt với sức ép cạnh tranh rất lớn từ các đối thủ cạnh tranh như Aeon Mall, Vincom, Diamond Plaza,…Thêm vào đó, hiện nay, hệ thống TTTM Sense City mới đang chiếm lĩnh thị phần tại các tỉnh Cần Thơ, Cà Mau, Bến Tre,… mà chưa chiếm lĩnh được thị phần ở TP.Hồ Chí Minh.
Vì vậy, TTTM Sense City Phạm Văn Đồng vừa khai trương ngày 12/01/2019 tại TP. Hồ Chí Minh sẽ chịu sức ép cạnh tranh rất lớn. Thêm vào đó, mặc dù ban quản lý của hệ thống TTTM Sense City đã quan tâm đến việc nâng cao năng lực cạnh tranh, nhưng các chiến lược đưa ra chưa đạt hiệu quả mong muốn. Thị phần kinh doanh của công ty đang giảm đi, ngay cả ở các tỉnh vốn là địa bàn hoạt động của TTTM Sense City như Cần Thơ, Cà Mau, Bến Tre.” Thị phần của hệ thống TTTM giảm qua các năm.
Cụ thể, thị phần của TTTM Sense city Cần Thơ giảm từ 15,24% xuống còn 8,96%, trong khi đó, thị phần của TTTM Sense city” Cà Mau và Bến Tre giảm từ 16% xuống còn 11,2%. Sự giảm các chỉ tiêu trên thể hiện kết quả kinh doanh của hệ thống TTTM Sense City đang kém đi. Nguyên nhân của sự giảm này là do TTTM Sense City đã thành lập được khá lâu, nhưng chưa tạo ra cho mình được một lợi thế cạnh tranh vững chắc so với các đối thủ cạnh tranh. Chính vì vậy, TTTM Sense City gặp áp lực cạnh tranh rất lớn từ cả các đối thủ cạnh tranh trong nước và đối thủ cạnh tranh nước ngoài.
Lịch sử phát triển TTTM ở Việt Nam ngắn hơn rất nhiều so với các nước trên thế giới, vì vậy, Sense City yếu hơn các đối thủ cạnh tranh cả về kinh nghiệm lẫn tiềm lực tài chính. Thêm vào đó, sự không đổi mới sản phẩm/dịch vụ kinh doanh khiến cho các sản phẩm/dịch vụ của hệ thống TTTM Sense City kém hấp dẫn đối với khách hàng. 123doc 3 Chính những nguyên nhân này đã khiến hệ thống TTTM Sense City gặp phải tình huống mất thị phần kinh doanh, giảm doanh thu và lợi nhuận.”Để giải quyết tình trạng trên, việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho hệ thống TTTM Sense City là việc cấp thiết, cần thực hiện ngay. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên, tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống Trung tâm thương mại Sense city” để nghiên cứu.
Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước Nâng cao năng lực cạnh tranh là một vấn đề đang rất được quan tâm hiện nay, vì vậy, “đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Có thể kể đến một số đề tài nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp như sau: Châu Kim Huệ (2015) đã đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho Siêu thị Co.op Mart Cần Thơ trong thời kỳ hội nhập, Luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Trong nghiên cứu này tác giả đi sâu phân tích năng lực cạnh tranh của Siêu thị Co.op Mart Cần Thơ thông qua: (1) Tình hình tài chính của doanh nghiệp; (2) Tình hình nhân sự trong doanh nghiệp; (3) Hoạt động marketing; (4) Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp; (5) Trình độ công nghệ.
Tác giả cũng nghiên cứu tác động của các nhân tố môi trường vĩ mô và môi trường ngành đến năng lực cạnh tranh của Siêu thị Co.op Mart Cần Thơ trong thời kỳ hội nhập. Từ đó, tác giả đưa ra 4 giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho Siêu thị Co.op Mart Cần Thơ Thơ.” Tuy nhiên, do thời gian nghiên cứu đã lâu nên nghiên cứu hiện tại đã không còn phù hợp với sự thay đổi của môi trường kinh doanh. Bài viết “Kinh nghiệm phát triển hệ thống TTTM và chuỗi TTTM Hệ thống TTTM Sense City” của tác giả Nguyễn Ngọc Hòa – Chủ tịch HĐQT Saigon Co.op chủ chuỗi hệ thống TTTM Sense City – Tài liệu hội thảo: “Chính sách phát triển mô 123doc 4 hình phân phối hiện đại năm 2014, đã đưa ra những kinh nghiệm phát triển hệ thống TTTM nói chung và của chuỗi TTTM Sense City nói riêng. Bài báo “Nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập quốc tế” của tác giả Phạm Tất Thắng, Tạp chí Cộng sản ngày 23/3/2016 đã nêu cụ thể các yếu tố làm hạn chế năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp hiện nay như: thiếu vốn, quy mô vốn còn nhỏ bé, công tác nghiên cứu thị trường chưa được thực hiện một cách bài bản, chuyên nghiệp, trình độ công nghệ lạc hậu, nhân lực chưa được đào tạo bài bản… từ đó đưa ra những việc phải làm để nâng cao năng lực cạnh tranh bao gồm: đổi mới cơ cấu tổ chức quản lý, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp, tăng cường hoạt động marketing hỗn hợp, giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, xây dựng và phát triển thương hiệu doanh nghiệp, hoàn thiện hệ thống thông tin, chủ động áp dụng thương mại điện tử trong điều hành kinh doanh.
Bài báo “Làm thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam” của tác giả Lê Quốc Phương, Tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại ngày 13/6/2017 đã nêu các khái niệm khác nhau về năng lực cạnh tranh, các yếu tố hình thành năng lực cạnh tranh, phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam từ 2005 - 2016 để rút ra những hạn chế và nguyên nhân. Cuối cùng tác giả khuyến nghị những biện pháp đối với doanh nghiệp và nhà nước để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Luận văn thạc sỹ (2016) “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống TTTM Việt Nam” của tác giả Lê Thị Thu Hường đã hệ thống hoá cơ sở lý luận về TTTM, năng lực cạnh tranh của TTTM, kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số TTTM trên thế giới, từ đó đưa ra những tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của TTTM, làm cơ sở để phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh hệ thống TTTM Việt Nam. Tác giả đã khái quát tình hình phát triển và phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của hệ thống TTTM Việt Nam trong giai đoạn từ 2013 - 2015.
Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp và các kiến nghị đối với 123doc 5 Chính phủ và các cơ quan ban ngành để hoàn thiện các chính sách, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống TTTM Việt Nam. Luận án Tiến sĩ (2014) “Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp phân phối bán lẻ trên địa bàn thành phố Hải Phòng” của tác giả Nguyễn Trung Hiếu hệ thống hoá những cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp phân phối bán lẻ, đưa ra những tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp phân phối bán lẻ, làm cơ sở để phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh các doanh nghiệp phân phối bán lẻ ở Hải Phòng. Tác giả đã khái quát tình hình phát triển và phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp phân phối bán lẻ trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong giai đoạn từ 2008 - 2012. Trên cơ sở đó đánh giá những mặt mạnh và những mặt còn hạn chế trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp phân phối bán lẻ trên địa bàn thành phố Hải Phòng từ đó đề xuất một số giải pháp và các kiến nghị đối với Chính phủ và Chính quyền thành phố Hải Phòng để hoàn thiện các chính sách,” góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp phân phối bán lẻ trên địa bàn thành phố Hải Phòng cũng như trên phạm vi cả nước.
Luận án có thể xem là tài liệu tham khảo hữu ích cho nhà quản lý trên địa bàn Hải Phòng nói riêng và các doanh nghiệp phân phối bán lẻ trên cả nước nói chung.