Chương I. Lý luận về xúc tiến thương mại và pháp luật về xúc tiến thương mại. Chương II. Thực trạng pháp luật Việt Nam về xúc tiến thương mại.
Chương III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về xúc tiến thương mại tại Việt Nam. PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG I. LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÚC TIỀN THƢƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT XÚC TIẾN THƢƠNG MẠI 1.
Lý luận chung về xúc tiến thương mại 1. Khái niệm và đ c điểm c a xúc tiến thương mại Thứ nhất, về khái niệm XTTM Dưới góc độ ngôn ngữ học, “xúc tiến” là một loại hành vi tác động đến hoạt động “thương mại”. Mang ý nghĩa “tiến bộ nhanh hơn”, thuật ngữ “xúc tiến” chỉ hành động phát hiện, quảng bá một sự vật, hiện tượng nào đó và thuật ngữ này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tùy theo mục tiêu tìm kiếm và thúc đẩy, nhiều thuật ngữ được sử dụng rộng rãi đã được phát triển trong đời sống kinh tế và pháp lý, chẳng hạn như: XTTM, xúc tiến đầu tư, xúc tiến xuất khẩu,.
Theo nghĩa thông thường, thương mại có nghĩa là mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ, và do đó, XTTM là hoạt động tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Trong bối cảnh hội nhập, các quan hệ thương mại không chỉ xuất hiện trong hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ mà còn xuất hiện các quan hệ đầu tư, thương mại trong lĩnh vực quyền sở hữu trí tuệ. Vì vậy, XTTM bao gồm xúc tiến mua bán hàng hoá, xúc tiến cung ứng dịch vụ, xúc tiến đầu tư. Dưới góc độ kinh tế, XTTM là bất kỳ biện pháp nào có tác động thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.
Tất cả các hoạt động này đều nhằm tìm kiếm và thúc đẩy các cơ hội kinh doanh thương mại và được thực hiện bởi nhiều bên. XTTM chủ yếu là hoạt động của các thương nhân, được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như xúc tiến bán hàng, quảng cáo. nhằm mục đích tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp. Các hoạt động khuyến mại, quảng cáo, hội chợ, triển lãm.
Cả hai đều có tác động trực tiếp đến nhu cầu kinh doanh đối với hàng hóa và dịch vụ. Tuy nhiên, hoạt động XTTM của thương nhân chỉ nhằm mục đích tìm kiếm và xúc tiến các cơ hội giao dịch thương mại. Ở cấp độ quốc gia, môi trường toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại đòi hỏi sự nỗ lực của chính phủ và các tổ chức XTTM nhằm hỗ trợ và thúc đẩy quan hệ thương mại, đặc biệt là ngoại thương. Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế thúc đẩy thương mại, phê duyệt khung thể chế pháp lý về xúc tiến thương mại và kinh doanh, đàm phán và ký kết các hiệp định thương 4 mại song phương và đa phương, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ, triển lãm nước ngoài, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và sản phẩm của họ thâm nhập vào thị trường rộng lớn hơn.
Các tổ chức XTTM điều phối các hoạt động xúc tiến với các công ty, đào tạo nguồn nhân lực, cung cấp thông cho các công ty và khách hàng có nhu cầu. Ở góc độ này, có thể lập luận: XTTM không những hoạt động nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh doanh của thương nhân mà còn bao gồm cả các hoạt động thúc đẩy sự phát triển kinh doanh của quốc gia và các tổ chức XTTM. Dưới góc độ pháp lý và trong khuôn khổ pháp luật thương mại, XTTM là hoạt động thương mại mà thương nhân tham gia nhằm xúc tiến, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và đầu tư. XTTM do pháp luật quy định bao gồm khuyến mại, quảng cáo thương mại, giới thiệu, trưng bày hàng hóa, dịch vụ và hội chợ, triển lãm thương mại.1 Như vậy, qua những phân tích trên, khái niệm XTTM hiểu theo nghĩa rộng là các hoạt động mà các chủ thể XTTM thực hiện trong quá trình đưa hàng hóa, dịch vụ đến với người tiêu dung nhằm thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ và cơ hội đầu tư.
Thứ hai, về đ c điểm c a XTTM Ta có thể nhận diện hoạt động XTTM thông qua các đặc điểm sau: - Về bản chất: XTTM là một loại hình hoạt động thương mại, đặc điểm này có thể được sử dụng để xác nhận rằng XTTM là một hoạt động vì lợi nhuận và thường được thực hiện bởi các thương nhân. Tuy nhiên, khác với các loại hoạt động thương mại khác, mục đích của XTTM là hỗ trợ mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ hoặc các hoạt động thương mại khác nhằm mục đích kiếm lời, từ đó tạo cơ hội khuyến khích, thúc đẩy hoạt động này một cách hiệu quả nhất có thể. - Chủ thể: Vì mục đích của XTTM là tìm kiếm, thúc đẩy các cơ hội mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ nên đối tượng chủ yếu là thương nhân, mặc dù LTM 2005 quy định phạm vi điều chỉnh của pháp luật bao gồm thương nhân và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thương mại. Chủ thể phải có tư cách pháp nhân độc lập, là thương nhân Việt Nam hoặc thương nhân nước ngoài.
Pháp luật không cho phép 1 LS. Lê Minh Trường (2022), Khái niệm, đặc điểm, hình thức và vai trò của xúc tiến thương mại? 5 các văn phòng đại diện thực hiện khuyến mại, quảng cáo. mà chỉ cho phép chi nhánh thực hiện XTTM theo đúng nội dung hoạt động được quy định trong giấy phép. - Mục đích: Mục đích của XTTM là trực tiếp tìm kiếm, xúc tiến các cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ nhằm đạt được mục tiêu lợi nhuận của thương nhân.
Theo LTM 2005, mục đích của XTTM không phải là tìm kiếm và xúc tiến các cơ hội đầu tư (XTTM). Về lý luận, thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ và hoạt động đầu tư khác nhau về bản chất, nhưng có nhiều điểm tương đồng trong biện pháp và cách thức thúc đẩy quá trình này. Trong mọi trường hợp, các biện pháp thông tin, quảng cáo, triển lãm,.nhằm giới thiệu, quảng bá cho thương nhân và hoạt động kinh doanh của họ đều có hiệu quả đối với sự phát triển kinh doanh, bao gồm cả đầu tư. - Về phương thức: Do đối tượng áp dụng chủ yếu là thương nhân nên LTM 2005 chỉ quy định các phương thức XTTM do thương nhân thực hiện, bao gồm cả thương nhân tự XTTM hoặc thuê thương nhân khác cung cấp dịch vụ XTTM cho mình thông qua hoạt động khuyến mại, quảng cáo, hội chợ và triển lãm, giới thiệu và trưng bày hàng hoá và dịch vụ.
- Về không gian: XTTM được triển khai trên nhiều lĩnh vực khác nhau trong nước và các biện pháp tiếp xúc với thị trường khu vực và quốc tế. Vai trò c a XTTM Thứ nhất, vai trò c a XTTM đối với quốc gia XTTM là công cụ hữu hiệu thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, gia tăng xuất khẩu, hạn chế nhập siêu. Là phương tiện phát triển thị trường trong nước, thúc đẩy sản xuất, thương mại các vùng, miền của đất nước như tổ chức hội chợ, phiên chợ, đưa hàng hóa đến các tỉnh, thành phố, nông thôn, miền núi, hải đảo. Mục đích của XTTM là đảm bảo ổn định thị trường nội khối, tạo sự phát triển ổn định giữa các vùng miền và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động XTTM có vai trò quan trọng, nó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, mang lại thu nhập cho nền kinh tế. Các hoạt động XTTM cấp quốc gia do chính phủ thực hiện, có ý kiến cho rằng Chính phủ chỉ nên tập trung vào việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi bằng cách ban hành các chính sách XTTM hoặc tham gia vào các hoạt động XTTM dành 6 cho khu vực tư nhân và phi chính phủ. Lập luận này chỉ dựa trên lý thuyết kinh tế thị trường, theo đó nhà nước chỉ can thiệp khi thị trường thất bại hoặc khi nhà nước hoạt động hiệu quả hơn khu vực tư nhân.2 Nhưng trên thực tế, ở hầu hết các nước, kể cả các nước phát triển, Chính phủ đều trực tiếp thực hiện một số hoạt động XTTM, đặc biệt là hoạt động thông tin. Nhà nước là một tổ chức thu thập, phân tích và truyền tải thông tin về thị trường và cơ hội kinh doanh ở nước ngoài, đồng thời dự đoán các xu hướng và thay đổi cho toàn bộ hoạt động kinh doanh so với khu vực tư nhân.
Bên cạnh đó, XTTM đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước. Nó là công cụ đắc lực để giải quyết sản xuất của nhiều ngành công nghiệp chế biến, khuyến khích và thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, thúc đẩy xuất nhập khẩu. XTTM kết nối nền kinh tế đất nước với nền kinh tế toàn cầu. Thông qua ngoại thương, thị trường trong nước gắn chặt với thị trường nước ngoài.
XTTM giúp mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, tạo lập và tăng cường kết nối, hợp tác quốc tế trong khu vực và thế giới. Với các hoạt động XTTM đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của đất nước trên thị trường quốc tế Tóm lại, có thể khẳng định vai trò XTTM của đất nước vẫn được thể hiện ở chính sách XTTM của Chính phủ. Đồng thời, sự ra đời của các tổ chức XTTM của Chính phủ cũng khẳng định vai trò quan trọng không thể thay thế của XTTM đối với nền kinh tế quốc gia, nhất là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay. Thứ hai, vai trò c a xúc tiến thương mại đối với doanh nghiệp Đối với các doanh nghiệp, hoạt động XTTM có vai trò đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, nó là sự sống còn của doanh nghiệp.
Cụ thể như sau: - Hỗ trợ và cung cấp cho công ty những thông tin kinh doanh cần thiết và chính xác. Hiện nay, môi trường kinh doanh và thị trường đã diễn ra những thay đổi quan trọng, tác động đến hoạt động kinh doanh và sự phát triển của xã hội. Khi ngày càng có nhiều quốc gia gia nhập WTO, hạn ngạch xuất nhập khẩu và thuế nhập khẩu sẽ được bãi bỏ. Điều này tạo thuận lợi đáng kể cho hoạt động kinh doanh, nhưng cũng 2 Lê Hoàng Oanh (2014), Hoạt động xúc tiến thương mại trong phát triển kinh tế, Tạp chí Cộng sản, Số 860.
7 đặt các công ty vào một môi trường cạnh tranh quốc tế khắc nghiệt.