Pháp Luật Việt Nam Về Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại

Xúc tiến thương mại (XTTM) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hoạt động thương mại, đặc biệt… 78 trang · Học viện Chính sách và Phát triển · 2023.

• Tác giả: Nông Thị Phượng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Hương Giang
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Luật Đầu Tư - Kinh Doanh
• Đề tài: Pháp Luật Việt Nam Về Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN VÀ XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu khóa luận
• 2. PHẦN NỘI DUNG
• 2.1. Chương I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI
• 2.1.1. Lý luận chung về xúc tiến thương mại
• 2.1.2. Khái niệm và đặc điểm của xúc tiến thương mại
• 2.1.3. Vai trò của xúc tiến thương mại
• 2.2. Chương II: Thực trạng pháp luật Việt Nam về xúc tiến thương mại
• 2.2.1. Thực trạng các quy định pháp luật về XTTM ở Việt Nam
• 2.2.1.1. Thực trạng các quy định pháp luật về khuyến mại và quảng cáo thương mại
• 2.2.1.1.1. Thực trạng quy định pháp luật Việt Nam về khuyến mại
• 2.2.1.1.2. Thực trạng quy định pháp luật Việt Nam về quảng cáo thương mại
• 2.2.1.2. Thực trạng các quy định pháp luật về trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hội chợ, triển lãm thương mại
• 2.2.1.2.1. Thực trạng quy định pháp luật Việt Nam về trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ
• 2.2.1.2.2. Thực trạng quy định pháp luật Việt Nam về hội chợ, triển lãm thương mại
• 2.2.1.3. Nội dung vi phạm pháp luật trong XTTM tại Việt Nam
• 2.2.1.3.1. Chế tài vi phạm pháp luật về khuyến mại
• 2.2.1.3.2. Chế tài vi phạm pháp luật về quảng cáo thương mại
• 2.2.1.3.3. Chế tài vi phạm pháp luật về trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ
• 2.2.1.3.4. Chế tài vi phạm pháp luật về hội chợ triển lãm thương mại
• 2.2.2. Thực tiễn hoạt động XTTM của doanh nghiệp Việt Nam tại Trung Quốc
• 2.2.2.1. Tầm quan trọng của hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam sang thị trường Trung Quốc
• 2.2.2.2. Hoạt động quảng cáo thương mại hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam tại Trung Quốc
• 2.2.2.3. Thực tiễn hoạt động triển lãm thương mại hàng hóa Việt Nam tại Trung Quốc
• 2.3. Chương III: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về XTTM tại Việt Nam
• 2.3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về khuyến mại
• 2.3.2. Định hướng hoàn thiện pháp luật về quảng cáo
• 2.3.3. Định hướng hoàn thiện pháp luật về hội chợ và triển lãm thương mại
• 2.3.4. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về XTTM tại Việt Nam
• 2.3.4.1. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về XTTM
• 2.3.4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật đối với việc XTTM sang thị trường Trung Quốc
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Việt Nam Về Xúc Tiến Thương Mại Hiện Nay

Xúc tiến thương mại (XTTM) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hoạt động thương mại, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. XTTM bao gồm các hoạt động như khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ, và hội chợ, triển lãm thương mại. Luật Thương mại năm 2005 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động XTTM. Cùng với đó, nhiều văn bản pháp luật đã được ban hành để điều chỉnh hoạt động này, chẳng hạn như Nghị định 81/2018/NĐ-CP. Hoạt động XTTM giúp doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội kinh doanh, quảng bá sản phẩm và xây dựng thương hiệu, chinh phục thị trường trong và ngoài nước. Tuy nhiên, việc áp dụng pháp luật về XTTM vẫn còn một số bất cập, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, khi doanh nghiệp mở rộng hoạt động ra các thị trường tiềm năng.

1.1. Khái niệm và Đặc điểm Cơ Bản của Xúc Tiến Thương Mại

Xúc tiến thương mại là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ. Theo nghĩa thông thường, thương mại có nghĩa là mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ, và do đó, xúc tiến thương mại là hoạt động tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Về bản chất, đây là một loại hình hoạt động thương mại, thường được thực hiện bởi các thương nhân nhằm mục đích tìm kiếm và xúc tiến các cơ hội giao dịch thương mại. Theo LTM 2005, đối tượng của xúc tiến thương mại là thương nhân Việt Nam hoặc thương nhân nước ngoài, có tư cách pháp nhân độc lập.

1.2. Vai Trò Quan Trọng của Xúc Tiến Thương Mại trong Nền Kinh Tế

Xúc tiến thương mại đóng vai trò quan trọng đối với cả quốc gia và doanh nghiệp. Đối với quốc gia, XTTM là công cụ hữu hiệu thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, gia tăng xuất khẩu, hạn chế nhập siêu. Đối với doanh nghiệp, hoạt động XTTM có vai trò đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, nó là sự sống còn của doanh nghiệp. Cụ thể như, hỗ trợ và cung cấp cho công ty những thông tin kinh doanh cần thiết và chính xác. tăng cường vai trò cầu nối giúp doanh nghiệp khai thác thị trường và tìm kiếm khách hàng.

II. Thực Trạng Quy Định Pháp Luật Về Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại

Pháp luật Việt Nam về xúc tiến thương mại đã có những bước phát triển đáng kể, đặc biệt là sau khi Luật Thương mại 2005 được ban hành. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại trong các quy định pháp luật hiện hành. Cụ thể, các quy định về khuyến mại và quảng cáo thương mại còn chồng chéo, chưa rõ ràng. Các quy định về trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hội chợ, triển lãm thương mại còn thiếu tính cụ thể, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Bên cạnh đó, công tác thực thi pháp luật về xúc tiến thương mại còn yếu, chưa đủ sức răn đe các hành vi vi phạm.

2.1. Khuyến Mại và Quảng Cáo Thương Mại Những Vấn Đề Pháp Lý

Thực trạng pháp luật về khuyến mại và quảng cáo thương mại còn tồn tại một số hạn chế. Các quy định còn chồng chéo, chưa rõ ràng, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật. Cần có sự phân biệt rõ ràng giữa các hình thức khuyến mại và quảng cáo khác nhau để tránh nhầm lẫn và áp dụng sai quy định. Hơn nữa, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khuyến mại và quảng cáo để ngăn chặn các hành vi gian lận, lừa dối người tiêu dùng. Quy định pháp luật về khuyến mại cần được sửa đổi để phù hợp với xu hướng phát triển của thương mại điện tử và các hình thức khuyến mại trực tuyến.

2.2. Trưng Bày Giới Thiệu và Hội Chợ Pháp Luật Cần Hoàn Thiện

Các quy định pháp luật về trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hội chợ, triển lãm thương mại còn thiếu tính cụ thể, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. Cần có quy định chi tiết về điều kiện, thủ tục tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại để đảm bảo tính minh bạch, công bằng. Hơn nữa, cần có quy định về trách nhiệm của các đơn vị tổ chức hội chợ, triển lãm trong việc đảm bảo chất lượng hàng hóa, dịch vụ trưng bày. Các quy định về trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ cần được sửa đổi để phù hợp với xu hướng phát triển của thương mại hiện đại.

III. Nội Dung Vi Phạm Pháp Luật Trong Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại

Thực tiễn cho thấy, tình trạng vi phạm pháp luật trong xúc tiến thương mại vẫn diễn ra khá phổ biến, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh lành mạnh. Các hành vi vi phạm thường gặp bao gồm: khuyến mại không đúng quy định, quảng cáo sai sự thật, trưng bày hàng giả, hàng nhái, tổ chức hội chợ, triển lãm trái phép. Chế tài xử lý vi phạm còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.

3.1. Các Hình Thức Vi Phạm Phổ Biến Trong Hoạt Động Khuyến Mại

Vi phạm pháp luật về khuyến mại thường thể hiện ở các hành vi như: khuyến mại không đúng sự thật, khuyến mại gian dối, khuyến mại gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng, khuyến mại vi phạm các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ví dụ, doanh nghiệp có thể quảng cáo giảm giá lớn nhưng thực tế giá sản phẩm đã được nâng lên trước đó. Hoặc, doanh nghiệp có thể sử dụng các hình thức khuyến mại mang tính chất may rủi, gây mất công bằng cho người tiêu dùng. Chế tài xử lý cho các hành vi này còn chưa đủ sức răn đe.

3.2. Quảng Cáo Thương Mại Sai Sự Thật và Gây Nhầm Lẫn

Vi phạm pháp luật về quảng cáo thương mại thường thể hiện ở các hành vi như: quảng cáo sai sự thật về chất lượng, công dụng của sản phẩm, dịch vụ, quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm, dịch vụ, quảng cáo vi phạm các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Quảng cáo gian dối về chất lượng sản phẩm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng. Cần có chế tài đủ mạnh để xử lý các hành vi này.

IV. Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại Của Doanh Nghiệp Việt Tại Trung Quốc

Thị trường Trung Quốc có tầm quan trọng đặc biệt đối với doanh nghiệp Việt Nam. Hoạt động xúc tiến thương mại tại thị trường này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường xuất khẩu và mở rộng thị phần. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình XTTM tại Trung Quốc, như: thiếu thông tin về thị trường, rào cản ngôn ngữ, sự khác biệt về văn hóa kinh doanh. Cần có sự hỗ trợ từ phía nhà nước và các tổ chức XTTM để giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua những khó khăn này và thành công tại thị trường Trung Quốc.

4.1. Tầm Quan Trọng của Thị Trường Trung Quốc Đối Với Xuất Khẩu

Trung Quốc là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Trung Quốc bao gồm: nông sản, thủy sản, dệt may, da giày. Hoạt động xúc tiến thương mại hiệu quả tại thị trường Trung Quốc sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tăng cường xuất khẩu, nâng cao doanh thu và lợi nhuận. Đặc biệt các chính sách thúc đẩy thương mại song phương tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt.

4.2. Thực Tiễn Quảng Bá Sản Phẩm Việt Tại Thị Trường Tỷ Dân

Các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng nhiều hình thức quảng cáo thương mại khác nhau để quảng bá sản phẩm tại thị trường Trung Quốc, như: quảng cáo trên truyền hình, báo chí, internet, mạng xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả của các hình thức quảng cáo này còn hạn chế do sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ và thói quen tiêu dùng của người Trung Quốc. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ thị trường Trung Quốc để lựa chọn các hình thức quảng cáo phù hợp, hiệu quả.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Xúc Tiến Thương Mại Tại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả của pháp luật về xúc tiến thương mại, cần có những giải pháp đồng bộ, toàn diện. Trong đó, cần tập trung vào việc hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành, nâng cao năng lực thực thi pháp luật, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Việc hoàn thiện pháp luật cần dựa trên nguyên tắc đảm bảo tính minh bạch, công bằng, phù hợp với thông lệ quốc tế và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

5.1. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật Về Khuyến Mại và Quảng Cáo

Cần có sự phân biệt rõ ràng giữa các hình thức khuyến mại và quảng cáo khác nhau để tránh nhầm lẫn và áp dụng sai quy định. Hơn nữa, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khuyến mại và quảng cáo để ngăn chặn các hành vi gian lận, lừa dối người tiêu dùng. Cần có các quy định cụ thể về xúc tiến thương mại điện tử.

5.2. Nâng Cao Hiệu Quả Thực Thi Pháp Luật Xúc Tiến Thương Mại

Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về xúc tiến thương mại. Đồng thời, cần nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của công việc. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng cần được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong việc thực thi pháp luật.

VI. Định Hướng Phát Triển Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại Trong Tương Lai

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động xúc tiến thương mại cần được đổi mới và phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả. Cần chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển các hình thức xúc tiến thương mại trực tuyến, tăng cường hợp tác quốc tế và xây dựng thương hiệu quốc gia. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong quá trình tham gia hoạt động xúc tiến thương mại.

6.1. Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Hoạt Động Xúc Tiến Thương Mại

Thương mại điện tử ngày càng phát triển, việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động xúc tiến thương mại là xu hướng tất yếu. Cần xây dựng các nền tảng thương mại điện tử quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các sàn giao dịch thương mại điện tử quốc tế, tăng cường quảng bá sản phẩm trên các mạng xã hội. Ứng dụng các công cụ phân tích dữ liệu để nắm bắt nhu cầu của thị trường và người tiêu dùng.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về Xúc Tiến Thương Mại

Hợp tác quốc tế về xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế, học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cần tăng cường tham gia các tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế, ký kết các hiệp định hợp tác về xúc tiến thương mại với các nước, tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại chung với các nước.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Luật Đầu tư - Kinh doanh với đề tài "Pháp luật Việt Nam về hoạt động xúc tiến thương mại" được thực hiện bởi sinh viên Nông Thị Phượng (Lớp LUKT10, Khoa Luật Kinh tế, Học viện Chính sách và Phát triển) dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Hương Giang vào năm 2023.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, xúc tiến thương mại (XTTM) được xác định là công cụ quan trọng nhằm thúc đẩy lưu thông hàng hóa, phát triển thị trường nội địa, gia tăng kim ngạch xuất khẩu và hạn chế tình trạng nhập siêu. XTTM đóng vai trò là cầu nối thương mại giữa các doanh nghiệp Việt Nam với thị trường quốc tế, hỗ trợ tìm kiếm đối tác đầu tư và quảng bá thương hiệu.

Sự ra đời của Luật Thương mại năm 2005 (LTM 2005) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định số 81/2018/NĐ-CP ngày 22/05/2018 đã thiết lập hành lang pháp lý điều chỉnh các hành vi XTTM. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật hiện nay đang bộc lộ một số điểm bất cập, mâu thuẫn giữa các văn bản quy phạm pháp luật và chưa theo kịp sự chuyển dịch của các mô hình kinh doanh hiện đại khi thương nhân mở rộng quy mô sang các thị trường quốc tế lớn.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Khóa luận xác định mục tiêu tổng quát và 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu, hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về XTTM và pháp luật điều chỉnh hoạt động XTTM.
2. Đánh giá thực trạng các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam về XTTM (bao gồm 4 hình thức cơ bản và chế tài xử lý vi phạm), đồng thời phân tích thực tiễn hoạt động XTTM của các doanh nghiệp Việt Nam sang thị trường trọng điểm là Trung Quốc.
3. Đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật XTTM tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về XTTM và thực tiễn triển khai các phương thức XTTM của thương nhân Việt Nam, đặc biệt là hoạt động xúc tiến xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
• Phạm vi không gian: Hoạt động XTTM và khung khổ pháp lý tại Việt Nam, kết hợp khảo sát hoạt động xúc tiến thương mại tại thị trường đối tác Trung Quốc.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận được triển khai nghiên cứu từ tháng 5 năm 2023 đến tháng 7 năm 2023; số liệu thương mại xuất nhập khẩu khảo sát trong giai đoạn 2020 - 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Khóa luận tiếp cận khái niệm XTTM dưới các góc độ: ngôn ngữ học, kinh tế học và pháp lý:

• Dưới góc độ pháp lý (khoản 10 Điều 3 LTM 2005): XTTM là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ của thương nhân, bao gồm 4 hình thức: khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hội chợ, triển lãm thương mại.
• Pháp luật về XTTM được luận giải theo nghĩa rộng (tổng thể các quy phạm điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia, giữa nhà nước với thương nhân/tổ chức XTTM, và giữa thương nhân với nhau/người tiêu dùng) và nghĩa hẹp (bộ phận của LTM 2005 điều chỉnh các hành vi thương mại phát sinh từ 4 hình thức xúc tiến).

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được sử dụng làm cơ sở đối chiếu gồm:

• Luật Thương mại năm 2005 (LTM 2005);
• Luật Quảng cáo năm 2012 (LQC 2012);
• Luật Cạnh tranh năm 2018 (LCT 2018);
• Bộ luật Dân sự năm 2015;
• Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017);
• Các Nghị định quy định chi tiết và xử phạt vi phạm hành chính: Nghị định 81/2018/NĐ-CP, Nghị định 98/2020/NĐ-CP, Nghị định 38/2021/NĐ-CP, Nghị định 185/2018/NĐ-CP, Nghị định 17/2022/NĐ-CP.

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được xây dựng trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về quản lý thương mại. Các phương pháp nghiên cứu chuyên biệt gồm:

• Phương pháp phân tích văn bản quy phạm pháp luật;
• Phương pháp tổng hợp và hệ thống hóa lý luận;
• Phương pháp so sánh luật học (đối chiếu quy định giữa LTM 2005, LQC 2012 và LCT 2018);
• Phương pháp thống kê, xử lý số liệu kinh tế - thương mại.

Nguồn dữ liệu

• Báo cáo Xuất nhập khẩu Việt Nam năm 2021, 2022 của Bộ Công Thương;
• Niên giám và thông cáo thống kê của Tổng cục Thống kê giai đoạn 2020 - 2022;
• Các tài liệu nghiên cứu chuyên ngành, công trình đã công bố trên Tạp chí Cộng sản và các ấn phẩm khoa học pháp lý.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I. Lý luận chung về xúc tiến thương mại và pháp luật về xúc tiến thương mại

Chương I tập trung làm rõ bản chất kinh tế - pháp lý và vai trò của XTTM cùng khung lý luận về pháp luật XTTM:

• Đặc điểm pháp lý của XTTM: Là hoạt động thương mại mang tính chất sinh lợi; chủ thể thực hiện chủ yếu là thương nhân có tư cách pháp nhân độc lập (chi nhánh được phép thực hiện theo giấy phép, văn phòng đại diện không được trực tiếp thực hiện khuyến mại, quảng cáo hay tự tổ chức hội chợ); mục đích trực tiếp là tìm kiếm cơ hội giao kết hợp đồng và nâng cao lợi nhuận; phương thức thực hiện đa dạng (tự thực hiện hoặc thuê thương nhân kinh doanh dịch vụ).
• Vai trò của XTTM: Khảo sát toàn diện ở 3 cấp độ:
  1. Đối với quốc gia: Điều tiết cung cầu, kết nối thị trường trong nước với quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hỗ trợ chính phủ điều hành kinh tế vĩ mô.
  2. Đối với doanh nghiệp: Cung cấp thông tin thị trường, đóng vai trò cầu nối khách hàng, thúc đẩy chuyển đổi số/thương mại điện tử và xây dựng tài sản vô hình (thương hiệu).
  3. Đối với người tiêu dùng: Đem lại lợi ích vật chất trực tiếp từ khuyến mại, định hướng thông tin qua quảng cáo, tạo điều kiện trải nghiệm trực tiếp hàng hóa và so sánh lựa chọn sản phẩm qua hội chợ, triển lãm.
• Bản chất 4 hình thức XTTM: Phân tích định nghĩa và đặc trưng của Khuyến mại (Điều 88 LTM 2005), Quảng cáo thương mại (Điều 102 LTM 2005), Trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ (Điều 117 LTM 2005) và Hội chợ, triển lãm thương mại (Điều 131-133 LTM 2005).

---

Chương II. Thực trạng pháp luật Việt Nam về xúc tiến thương mại

Chương II đi sâu vào đánh giá các quy phạm thực định, chỉ ra bất cập lập pháp và phân tích số liệu thực tiễn.

1. Thực trạng quy định pháp luật và các bất cập phát hiện

• Khuyến mại: Khóa luận phân tích chi tiết 08 hình thức khuyến mại quy định tại Điều 92 LTM 2005 và Nghị định 81/2018/NĐ-CP. Qua đó chỉ ra 4 bất cập lớn:
  • Khó phân biệt ranh giới pháp lý giữa hình thức cung ứng hàng mẫu dùng thử không phải trả tiền và hình thức tặng hàng hóa miễn phí.
  • Luật hiện hành chỉ tập trung quy định các biện pháp xúc tiến việc bán hàng, chưa bao quát đầy đủ việc xúc tiến hoạt động mua gom hàng hóa.
  • Vướng mắc khi xác định hạn mức giá trị tối đa dùng để khuyến mại đối với thương nhân kinh doanh dịch vụ hoặc các chương trình tích hợp đa hình thức.
  • Thiếu quy định bảo vệ người tiêu dùng khi phát sinh lỗi kỹ thuật in ấn thẻ cào trúng thưởng (dẫn chứng vụ việc thực tế: khách hàng trúng thưởng 30 triệu đồng sữa Izzi của Hanoimilk nhưng bị từ chối trả thưởng do lỗi in ấn của Công ty TNHH Sáng tạo).
• Quảng cáo thương mại (QCTM):
  • Tồn tại sự chồng chéo, mâu thuẫn thẩm quyền quản lý nhà nước giữa Bộ Công Thương (quản lý theo LTM 2005) và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (quản lý theo LQC 2012).
  • Thiếu định nghĩa pháp lý hoàn chỉnh về quảng cáo không lành mạnh.
  • Pháp luật hiện hành (LTM 2005, LQC 2012, LCT 2018) chỉ cấm quảng cáo so sánh trực tiếp nhưng để trống khoảng trống pháp lý đối với hành vi quảng cáo so sánh gián tiếp.
• Trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ: Chưa có sự phân định rõ ràng giữa việc trưng bày hình ảnh sản phẩm trên Internet (về bản chất là quảng cáo trực tuyến chịu sự điều chỉnh của LQC 2012) với trưng bày hàng hóa thực thể.
• Hội chợ, triển lãm thương mại:
  • Quy định thời hạn đăng ký trước 30-365 ngày (trong nước) và 45-365 ngày (nước ngoài).
  • Tồn tại các hiện tượng tiêu cực: gian hàng bày bán hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; tình trạng giảm giá vượt trần 50% (thực tế giảm 50-70%); địa điểm tổ chức thiếu tính chuyên nghiệp (sân bóng, công viên gây cản trở giao thông); thiếu cơ chế kiểm soát tần suất tổ chức các hội chợ cùng ngành dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh; chưa tách bạch cơ chế pháp lý giữa hội chợ (bán hàng tại chỗ) và triển lãm (chỉ trưng bày, quảng bá).

2. Chế tài xử lý vi phạm pháp luật XTTM

Khóa luận hệ thống hóa 10 nhóm hành vi bị cấm trong khuyến mại (Điều 100 LTM 2005) và các chế tài tương ứng:

• Hành chính: Phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với hành vi giảm giá vượt mức tối đa (Nghị định 98/2020/NĐ-CP; tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi theo Nghị định 17/2022/NĐ-CP); phạt từ 50 - 70 triệu đồng đối với quảng cáo hàng hóa cấm kinh doanh, thuốc lá, rượu trên 15 độ (Nghị định 38/2021/NĐ-CP); phạt tiền từ 1 - 40 triệu đồng đối với vi phạm trong hội chợ triển lãm (Nghị định 185/2018/NĐ-CP).
• Dân sự & Hình sự: Khởi kiện bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ luật Dân sự 2015 đối với hành vi cạnh tranh không lành mạnh; truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội lừa dối khách hàng" theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017).

3. Thực tiễn hoạt động XTTM của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Trung Quốc

• Tầm quan trọng: Trung Quốc có đường biên giới đất liền dài với 28 cửa khẩu (riêng Lạng Sơn có 9 cửa khẩu), tăng trưởng GDP dự kiến đạt khoảng 5% vào năm 2023.
• Số liệu thương mại giai đoạn 2020 - 2022:

Năm	Xuất khẩu (Tỷ USD)	Nhập khẩu (Tỷ USD)	Tổng kim ngạch hai chiều (Tỷ USD)	Thâm hụt thương mại (Nhập siêu - Tỷ USD)
2020	48,91	84,19	133,10	35,28
2021	56,01	109,87	165,88	53,86
2022	57,70	117,95	175,65	60,25

• Cơ cấu mặt hàng chủ lực xuất khẩu sang Trung Quốc năm 2022:

STT	Nhóm mặt hàng chủ lực	Trị giá (Tỷ USD)
1	Nhóm hàng công nghiệp (Điện thoại các loại và linh kiện...)	16,1
2	Máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện	11,2
3	Nhóm hàng nông sản, thủy hải sản	7,3
4	Máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác	3,3
5	Gỗ và sản phẩm gỗ	2,8
6	Giày dép các loại	1,3

• Phương thức XTTM thực tế: Doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu sử dụng phương thức quảng cáo và kết nối giao thương thông qua các hội nghị XTTM song phương tiêu biểu như:
  • Hội nghị giao thương và Lễ ký kết hợp đồng giữa doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc (08/11/2017) do Cục XTTM và Vụ Thương mại Đối ngoại Trung Quốc đồng tổ chức với sự tham gia của hơn 100 doanh nghiệp xuất nhập khẩu (các mặt hàng: thanh long, chuối, nhãn, điều, tinh bột sắn, gạo, cà phê hạt, tiêu, cá tra, cao su, nhựa, gỗ sồi nghiền, bột giấy, than đá).
  • Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài (tháng 4/2023).

---

Chương III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về XTTM tại Việt Nam

Theo bố cục đề cương của khóa luận, Chương III đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể:

• Định hướng hoàn thiện: Xác định các định hướng sửa đổi quy định đối với từng chế định riêng biệt gồm khuyến mại (tiểu mục 3.1.1), quảng cáo thương mại (tiểu mục 3.1.2) và hội chợ, triển lãm thương mại (tiểu mục 3.1.3).
• Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật:
  • Hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật thực định về XTTM nhằm xóa bỏ sự mâu thuẫn, chồng chéo giữa LTM 2005 với LQC 2012 và LCT 2018 (tiểu mục 3.2.1).
  • Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật đối với hoạt động XTTM nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang thị trường Trung Quốc, thu hẹp khoảng cách nhập siêu (tiểu mục 3.2.2).

---

Kết quả và đóng góp

1. Về mặt lý luận: Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về XTTM và pháp luật XTTM dưới cả hai góc độ tiếp cận rộng và hẹp; phân định rõ quyền và giới hạn pháp lý của từng nhóm chủ thể (thương nhân trong nước, chi nhánh, văn phòng đại diện, thương nhân nước ngoài).
2. Về mặt thực tiễn pháp lý: Tác giả chỉ ra các khoảng trống lập pháp và bất cập thực thi điển hình:
   • Thiếu sự thống nhất giữa các đạo luật có cùng hiệu lực pháp lý (Luật Thương mại và Luật Quảng cáo).
   • Chưa kiểm soát được các hành vi quảng cáo so sánh gián tiếp và gian lận kỹ thuật trong các chương trình khuyến mại may rủi gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
   • Bất cập trong kiểm soát mức giảm giá thực tế và quản lý tiêu chuẩn địa điểm tổ chức hội chợ, triển lãm.
3. Về mặt thực tiễn kinh tế: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc giai đoạn 2020 - 2022 thông qua việc phân tích số liệu xuất nhập khẩu cụ thể, chỉ rõ vai trò của XTTM như một giải pháp pháp lý và kinh tế nhằm tháo gỡ bài toán thâm hụt thương mại (nhập siêu 60,25 tỷ USD năm 2022).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Khóa luận được thực hiện trong khoảng thời gian ngắn (từ tháng 5/2023 đến tháng 7/2023).
  • Về mặt thực tiễn quốc tế, phạm vi nghiên cứu mới chỉ tập trung phân tích hoạt động XTTM tại một thị trường đối tác duy nhất là Trung Quốc, chưa khảo sát so sánh với các thị trường xuất khẩu trọng điểm khác (như Hoa Kỳ hay EU).
  • Nguồn dữ liệu chủ yếu dựa trên các báo cáo thống kê thứ cấp và văn bản quy phạm pháp luật, chưa thực hiện các cuộc khảo sát thực địa diện rộng tại các doanh nghiệp.
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  • Nghiên cứu cơ chế điều chỉnh pháp luật đối với các hình thức XTTM kỹ thuật số mới phát sinh trong nền kinh tế số (như livestream bán hàng trên nền tảng xuyên biên giới, sàn thương mại điện tử quốc tế).
  • Đánh giá mức độ tương thích giữa pháp luật XTTM Việt Nam với các cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA, RCEP).

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên, học viên ngành Luật Kinh tế, Luật Đầu tư - Kinh doanh, Thương mại quốc tế: Nguồn tài liệu hệ thống hóa khung pháp lý LTM 2005, LQC 2012, các nghị định hướng dẫn và các án lệ/tình huống tranh chấp thực tế (vụ việc giải thưởng phiếu cào Hanoimilk).
• Cơ quan xây dựng chính sách, lập pháp: Cung cấp luận cứ thực tiễn về những điểm chồng chéo giữa Luật Thương mại và Luật Quảng cáo để phục vụ công tác rà soát, sửa đổi luật.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Tham khảo quy trình, thời hạn đăng ký hội chợ triển lãm trong và ngoài nước, các giới hạn giảm giá và khuyến mại hợp pháp để phòng tránh rủi ro pháp lý khi kinh doanh trong nước và xuất khẩu sang Trung Quốc.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Văn phòng đại diện của thương nhân có được quyền tự tổ chức chương trình khuyến mại hoặc hội chợ triển lãm không?

Theo quy định tại LTM 2005, văn phòng đại diện của thương nhân không có tư cách pháp nhân độc lập và không được phép trực tiếp thực hiện khuyến mại, quảng cáo hoặc trực tiếp tổ chức, tham gia hội chợ, triển lãm thương mại. Văn phòng đại diện chỉ được quyền đại diện theo ủy quyền để ký kết hợp đồng dịch vụ với các thương nhân kinh doanh dịch vụ XTTM để thực hiện các hoạt động này cho thương nhân.

2. Mức giảm giá tối đa đối với hàng hóa, dịch vụ khuyến mại và thời gian thực hiện một chương trình khuyến mại được pháp luật quy định như thế nào?

Theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP và LTM 2005, mức giảm giá tối đa đối với hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại không được vượt quá 50% giá bán ngay trước thời gian khuyến mại. Tổng thời gian thực hiện khuyến mại bằng hình thức giảm giá không được vượt quá 90 ngày trong một năm và một chương trình khuyến mại không được kéo dài quá 45 ngày.

3. Điểm mâu thuẫn chủ yếu giữa Luật Thương mại 2005 và Luật Quảng cáo 2012 được khóa luận chỉ ra là gì?

Cả hai đạo luật đều có giá trị pháp lý tương đương và cùng điều chỉnh hoạt động quảng cáo hàng hóa, dịch vụ thương mại nhưng cơ chế quản lý và cơ quan thực thi lại độc lập với nhau (Bộ Công Thương thực thi theo LTM 2005, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực thi theo LQC 2012). Điều này dẫn đến sự trùng lặp, thiếu liên thông và gây khó khăn cho thương nhân khi phải thực hiện nhiều thủ tục hành chính song trùng.

4. Thương nhân muốn tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại tại Việt Nam và ở nước ngoài phải đăng ký với cơ quan nào và trong thời hạn bao lâu?

• Hội chợ, triển lãm tại Việt Nam: Phải đăng ký và được xác nhận bằng văn bản của Sở Công Thương nơi tổ chức; thời hạn đăng ký tối đa 365 ngày và tối thiểu 30 ngày trước ngày khai mạc.
• Hội chợ, triển lãm ở nước ngoài: Thương nhân kinh doanh dịch vụ tổ chức cho thương nhân khác tham gia phải đăng ký với Bộ Công Thương; thời hạn đăng ký tối đa 365 ngày và tối thiểu 45 ngày trước ngày khai mạc.

5. Tình hình cán cân thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc trong giai đoạn 2020 - 2022 diễn biến ra sao?

Cán cân thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc luôn trong trạng thái thâm hụt (nhập siêu) tăng dần qua các năm: năm 2020 nhập siêu 35,28 tỷ USD; năm 2021 tăng lên 53,86 tỷ USD; và đến năm 2022 mức thâm hụt thương mại đạt 60,25 tỷ USD (với tổng kim ngạch hai chiều đạt 175,65 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 57,70 tỷ USD và nhập khẩu đạt 117,95 tỷ USD).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nông Thị Phượng đã phân tích toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật điều chỉnh hoạt động xúc tiến thương mại tại Việt Nam. Công trình đã làm rõ các mâu thuẫn lập pháp giữa các đạo luật chuyên ngành, đồng thời gắn kết việc phân tích quy định thực định với bài toán đẩy mạnh xuất khẩu và kiềm chế nhập siêu sang thị trường Trung Quốc giai đoạn 2020 - 2022. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho sinh viên luật kinh tế, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia hoạt động thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I. Lý luận về xúc tiến thương mại và pháp luật về xúc tiến thương mại. Chương II. Thực trạng pháp luật Việt Nam về xúc tiến thương mại.

Chương III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về xúc tiến thương mại tại Việt Nam. PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG I. LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÚC TIỀN THƢƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT XÚC TIẾN THƢƠNG MẠI 1.

Lý luận chung về xúc tiến thương mại 1. Khái niệm và đ c điểm c a xúc tiến thương mại Thứ nhất, về khái niệm XTTM Dưới góc độ ngôn ngữ học, “xúc tiến” là một loại hành vi tác động đến hoạt động “thương mại”. Mang ý nghĩa “tiến bộ nhanh hơn”, thuật ngữ “xúc tiến” chỉ hành động phát hiện, quảng bá một sự vật, hiện tượng nào đó và thuật ngữ này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tùy theo mục tiêu tìm kiếm và thúc đẩy, nhiều thuật ngữ được sử dụng rộng rãi đã được phát triển trong đời sống kinh tế và pháp lý, chẳng hạn như: XTTM, xúc tiến đầu tư, xúc tiến xuất khẩu,.

Theo nghĩa thông thường, thương mại có nghĩa là mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ, và do đó, XTTM là hoạt động tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Trong bối cảnh hội nhập, các quan hệ thương mại không chỉ xuất hiện trong hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ mà còn xuất hiện các quan hệ đầu tư, thương mại trong lĩnh vực quyền sở hữu trí tuệ. Vì vậy, XTTM bao gồm xúc tiến mua bán hàng hoá, xúc tiến cung ứng dịch vụ, xúc tiến đầu tư. Dưới góc độ kinh tế, XTTM là bất kỳ biện pháp nào có tác động thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.

Tất cả các hoạt động này đều nhằm tìm kiếm và thúc đẩy các cơ hội kinh doanh thương mại và được thực hiện bởi nhiều bên. XTTM chủ yếu là hoạt động của các thương nhân, được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như xúc tiến bán hàng, quảng cáo. nhằm mục đích tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp. Các hoạt động khuyến mại, quảng cáo, hội chợ, triển lãm.

Cả hai đều có tác động trực tiếp đến nhu cầu kinh doanh đối với hàng hóa và dịch vụ. Tuy nhiên, hoạt động XTTM của thương nhân chỉ nhằm mục đích tìm kiếm và xúc tiến các cơ hội giao dịch thương mại. Ở cấp độ quốc gia, môi trường toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại đòi hỏi sự nỗ lực của chính phủ và các tổ chức XTTM nhằm hỗ trợ và thúc đẩy quan hệ thương mại, đặc biệt là ngoại thương. Chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế thúc đẩy thương mại, phê duyệt khung thể chế pháp lý về xúc tiến thương mại và kinh doanh, đàm phán và ký kết các hiệp định thương 4 mại song phương và đa phương, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ, triển lãm nước ngoài, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và sản phẩm của họ thâm nhập vào thị trường rộng lớn hơn.

Các tổ chức XTTM điều phối các hoạt động xúc tiến với các công ty, đào tạo nguồn nhân lực, cung cấp thông cho các công ty và khách hàng có nhu cầu. Ở góc độ này, có thể lập luận: XTTM không những hoạt động nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh doanh của thương nhân mà còn bao gồm cả các hoạt động thúc đẩy sự phát triển kinh doanh của quốc gia và các tổ chức XTTM. Dưới góc độ pháp lý và trong khuôn khổ pháp luật thương mại, XTTM là hoạt động thương mại mà thương nhân tham gia nhằm xúc tiến, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và đầu tư. XTTM do pháp luật quy định bao gồm khuyến mại, quảng cáo thương mại, giới thiệu, trưng bày hàng hóa, dịch vụ và hội chợ, triển lãm thương mại.1 Như vậy, qua những phân tích trên, khái niệm XTTM hiểu theo nghĩa rộng là các hoạt động mà các chủ thể XTTM thực hiện trong quá trình đưa hàng hóa, dịch vụ đến với người tiêu dung nhằm thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ và cơ hội đầu tư.

Thứ hai, về đ c điểm c a XTTM Ta có thể nhận diện hoạt động XTTM thông qua các đặc điểm sau: - Về bản chất: XTTM là một loại hình hoạt động thương mại, đặc điểm này có thể được sử dụng để xác nhận rằng XTTM là một hoạt động vì lợi nhuận và thường được thực hiện bởi các thương nhân. Tuy nhiên, khác với các loại hoạt động thương mại khác, mục đích của XTTM là hỗ trợ mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ hoặc các hoạt động thương mại khác nhằm mục đích kiếm lời, từ đó tạo cơ hội khuyến khích, thúc đẩy hoạt động này một cách hiệu quả nhất có thể. - Chủ thể: Vì mục đích của XTTM là tìm kiếm, thúc đẩy các cơ hội mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ nên đối tượng chủ yếu là thương nhân, mặc dù LTM 2005 quy định phạm vi điều chỉnh của pháp luật bao gồm thương nhân và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thương mại. Chủ thể phải có tư cách pháp nhân độc lập, là thương nhân Việt Nam hoặc thương nhân nước ngoài.

Pháp luật không cho phép 1 LS. Lê Minh Trường (2022), Khái niệm, đặc điểm, hình thức và vai trò của xúc tiến thương mại? 5 các văn phòng đại diện thực hiện khuyến mại, quảng cáo. mà chỉ cho phép chi nhánh thực hiện XTTM theo đúng nội dung hoạt động được quy định trong giấy phép. - Mục đích: Mục đích của XTTM là trực tiếp tìm kiếm, xúc tiến các cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ nhằm đạt được mục tiêu lợi nhuận của thương nhân.

Theo LTM 2005, mục đích của XTTM không phải là tìm kiếm và xúc tiến các cơ hội đầu tư (XTTM). Về lý luận, thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ và hoạt động đầu tư khác nhau về bản chất, nhưng có nhiều điểm tương đồng trong biện pháp và cách thức thúc đẩy quá trình này. Trong mọi trường hợp, các biện pháp thông tin, quảng cáo, triển lãm,.nhằm giới thiệu, quảng bá cho thương nhân và hoạt động kinh doanh của họ đều có hiệu quả đối với sự phát triển kinh doanh, bao gồm cả đầu tư. - Về phương thức: Do đối tượng áp dụng chủ yếu là thương nhân nên LTM 2005 chỉ quy định các phương thức XTTM do thương nhân thực hiện, bao gồm cả thương nhân tự XTTM hoặc thuê thương nhân khác cung cấp dịch vụ XTTM cho mình thông qua hoạt động khuyến mại, quảng cáo, hội chợ và triển lãm, giới thiệu và trưng bày hàng hoá và dịch vụ.

- Về không gian: XTTM được triển khai trên nhiều lĩnh vực khác nhau trong nước và các biện pháp tiếp xúc với thị trường khu vực và quốc tế. Vai trò c a XTTM Thứ nhất, vai trò c a XTTM đối với quốc gia XTTM là công cụ hữu hiệu thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, gia tăng xuất khẩu, hạn chế nhập siêu. Là phương tiện phát triển thị trường trong nước, thúc đẩy sản xuất, thương mại các vùng, miền của đất nước như tổ chức hội chợ, phiên chợ, đưa hàng hóa đến các tỉnh, thành phố, nông thôn, miền núi, hải đảo. Mục đích của XTTM là đảm bảo ổn định thị trường nội khối, tạo sự phát triển ổn định giữa các vùng miền và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động XTTM có vai trò quan trọng, nó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, mang lại thu nhập cho nền kinh tế. Các hoạt động XTTM cấp quốc gia do chính phủ thực hiện, có ý kiến cho rằng Chính phủ chỉ nên tập trung vào việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi bằng cách ban hành các chính sách XTTM hoặc tham gia vào các hoạt động XTTM dành 6 cho khu vực tư nhân và phi chính phủ. Lập luận này chỉ dựa trên lý thuyết kinh tế thị trường, theo đó nhà nước chỉ can thiệp khi thị trường thất bại hoặc khi nhà nước hoạt động hiệu quả hơn khu vực tư nhân.2 Nhưng trên thực tế, ở hầu hết các nước, kể cả các nước phát triển, Chính phủ đều trực tiếp thực hiện một số hoạt động XTTM, đặc biệt là hoạt động thông tin. Nhà nước là một tổ chức thu thập, phân tích và truyền tải thông tin về thị trường và cơ hội kinh doanh ở nước ngoài, đồng thời dự đoán các xu hướng và thay đổi cho toàn bộ hoạt động kinh doanh so với khu vực tư nhân.

Bên cạnh đó, XTTM đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước. Nó là công cụ đắc lực để giải quyết sản xuất của nhiều ngành công nghiệp chế biến, khuyến khích và thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, thúc đẩy xuất nhập khẩu. XTTM kết nối nền kinh tế đất nước với nền kinh tế toàn cầu. Thông qua ngoại thương, thị trường trong nước gắn chặt với thị trường nước ngoài.

XTTM giúp mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, tạo lập và tăng cường kết nối, hợp tác quốc tế trong khu vực và thế giới. Với các hoạt động XTTM đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của đất nước trên thị trường quốc tế Tóm lại, có thể khẳng định vai trò XTTM của đất nước vẫn được thể hiện ở chính sách XTTM của Chính phủ. Đồng thời, sự ra đời của các tổ chức XTTM của Chính phủ cũng khẳng định vai trò quan trọng không thể thay thế của XTTM đối với nền kinh tế quốc gia, nhất là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay. Thứ hai, vai trò c a xúc tiến thương mại đối với doanh nghiệp Đối với các doanh nghiệp, hoạt động XTTM có vai trò đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, nó là sự sống còn của doanh nghiệp.

Cụ thể như sau: - Hỗ trợ và cung cấp cho công ty những thông tin kinh doanh cần thiết và chính xác. Hiện nay, môi trường kinh doanh và thị trường đã diễn ra những thay đổi quan trọng, tác động đến hoạt động kinh doanh và sự phát triển của xã hội. Khi ngày càng có nhiều quốc gia gia nhập WTO, hạn ngạch xuất nhập khẩu và thuế nhập khẩu sẽ được bãi bỏ. Điều này tạo thuận lợi đáng kể cho hoạt động kinh doanh, nhưng cũng 2 Lê Hoàng Oanh (2014), Hoạt động xúc tiến thương mại trong phát triển kinh tế, Tạp chí Cộng sản, Số 860.

7 đặt các công ty vào một môi trường cạnh tranh quốc tế khắc nghiệt.