Giải pháp sáp nhập và mua lại để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp sáp nhập và mua lại nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các ngân hàng thương mại Việt Nam.

2011

102
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP, MUA LẠI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1. LÝ LUẬN NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại

1.1.2. Khái niệm về cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng

1.1.3. Khái niệm năng lực cạnh tranh. Hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh nội tại của ngân hàng thương mại

1.1.3.1. Tiềm lực tài chính, mức độ cạnh tranh và khả năng hợp tác
1.1.3.2. Năng lực về công nghệ
1.1.3.3. Nguồn nhân lực và cơ cấu tổ chức

1.2. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ SÁP NHẬP, MUA LẠI (M&A)

1.2.1. Khái niệm sáp nhập và mua lại

1.2.2. Các hình thức sáp nhập, mua lại

1.2.2.1. Dựa trên mức độ liên hệ giữa hai tổ chức
1.2.2.2. Dựa trên phạm vi lãnh thổ
1.2.2.3. Dựa trên chiến lược mua lại công ty
1.2.2.4. Dựa trên phương pháp tiến hành tài trợ (bằng nợ hoặc vốn tự có)
1.2.2.5. Các cách phân loại khác

1.2.3. Động cơ thực hiện sáp nhập và mua lại

1.2.3.1. Hợp lực thay cạnh tranh
1.2.3.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động
1.2.3.3. Tham vọng bành trướng tổ chức và tập trung quyền lực thị trường
1.2.3.4. Giảm chi phí gia nhập thị trường
1.2.3.5. Chiến lược đa dạng hóa và dịch chuyển trong chuỗi giá trị

1.2.4. Các phương thức thực hiện sáp nhập và mua lại

1.2.4.1. Lôi kéo các cổ đông bất mãn (Proxy fights)
1.2.4.2. Sáp nhập thân thiện (friendly mergers)
1.2.4.3. Thu gom cổ phiếu trên thị trường chứng khoán
1.2.4.4. Mua lại tài sản công ty gần giống phương thức chào thầu

1.2.5. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ những thành công và thất bại trong hoạt động sáp nhập, mua lại

1.2.6. Sáp nhập và mua lại - giải pháp hiệu quả để góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam

1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

2. CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP - MUA LẠI NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI, TẠI VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN M&A GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

2.1. SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI

2.1.1. Làn sóng sáp nhập và mua lại ở Mỹ

2.1.2. Tại Châu Âu

2.2. THỰC TIỄN M&A GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM

2.2.1. Quan điểm của Nhà nước về hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng

2.2.2. Hành lang pháp lý tạo điều kiện cho các ngân hàng tiến hành sáp nhập - mua lại

2.2.2.1. Các Luật điều chỉnh chung cho hoạt động M&A
2.2.2.2. Các văn bản quy định hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng

2.2.3. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh và thực tiễn M&A góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh các NHTM ở Việt Nam

2.2.3.1. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
2.2.3.2. Thực tiễn M&A góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh các NHTM ở Việt Nam

2.2.4. Đánh giá tình hình hoạt động M&A trong ngành ngân hàng tại Việt Nam

2.2.5. Những thành tựu đạt được từ hoạt động M&A ngân hàng Việt Nam

2.2.6. Những mặt hạn chế

2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI

3.1. XU HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH NHTM QUA HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI

3.1.1. Những nhân tố góp phần thúc đẩy hoạt động sáp nhập và mua lại NHTM Việt Nam trong thời gian tới

3.1.2. Các hình thức sáp nhập và mua lại ngân hàng thương mại Việt Nam trong thời gian tới

3.1.2.1. Các ngân hàng nhỏ sẽ “bắt tay” với các ngân hàng nhỏ
3.1.2.2. Ngân hàng lớn sáp nhập và mua lại ngân hàng nhỏ
3.1.2.3. Các ngân hàng cùng quy mô (lớn, trung bình) và cùng chiến lược phát triển sáp nhập với nhau
3.1.2.4. Sáp nhập xuyên biên giữa các tổ chức tài chính nước ngoài với các ngân hàng trong nước
3.1.2.5. Sáp nhập ngân hàng để thành lập tập đoàn tài chính ngân hàng

3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP

3.2.1. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM thông qua hoạt động sáp nhập và mua lại

3.2.2. Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động M&A ngân hàng

3.2.2.1. Cơ chế chính sách quản lý chung
3.2.2.2. Cơ chế chính sách dùng riêng cho hoạt động M&A ngân hàng

3.2.3. Một số vấn đề các NHTM Việt Nam cần quan tâm khi tiến hành hoạt động M&A

3.2.3.1. Vấn đề lựa chọn đối tác
3.2.3.2. Vấn đề định giá và lựa chọn phương pháp định giá
3.2.3.3. Vấn đề thương hiệu
3.2.3.4. Vấn đề văn hóa và con người trong hoạt động M&A
3.2.3.5. Vấn đề về sự hiểu biết và tâm lý của Nhà quản trị ngân hàng

3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH --------- LƯ QUANG THUẬN GIẢI PHÁP SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS. TRẦN HUY HOÀNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này do chính tôi nghiên cứu và thực hiện. Các thông tin, số liệu trong luận văn đều có nguồn gốc trung thực và được phép công bố. Thành phố Hồ Chí Minh - năm 2011 Lư Quang Thuận LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH LỜI MỞ ĐẦU CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP, MUA LẠI CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 LÝ LUẬN NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI . Khái niệm năng lực cạnh tranh của ngân hàng thƣơng mại .1 Khái niệm về cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng .2 Khái niệm năng lực cạnh tranh. Hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh nội tại của ngân hàng thƣơng mại .1 Tiềm lực tài chính, mức độ cạnh tranh và khả năng hợp tác .2 Năng lực về công nghệ.3 Nguồn nhân lực và cơ cấu tổ chức .4 Sản phẩm, dịch vụ .2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ SÁP NHẬP, MUA LẠI (M&A) .1 Khái niệm sáp nhập và mua lại .2 Các hình thức sáp nhập, mua lại .1 Dựa trên mức độ liên hệ giữa hai tổ chức .2 Dựa trên phạm vi lãnh thổ.3 Dựa trên chiến lƣợc mua lại công ty .4 Dựa trên phƣơng pháp tiến hành tài trợ (bằng nợ hoặc vốn tự có) .5 Các cách phân loại khác .16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Động cơ thực hiện sáp nhập và mua lại .1 Hợp lực thay cạnh tranh .2 Nâng cao hiệu quả hoạt động .3 Tham vọng bành trƣớng tổ chức và tập trung quyền lực thị trƣờng .4 Giảm chi phí gia nhập thị trƣờng .5 Chiến lƣợc đa dạng hóa và dịch chuyển trong chuỗi giá trị .4 Các phƣơng thức thực hiện sáp nhập và mua lại .2 Lôi kéo các cổ đông bất mãn (Proxy fights) .3 Sáp nhập thân thiện (friendly mergers) .4 Thu gom cổ phiếu trên thị trƣờng chứng khoán .5 Mua lại tài sản công ty gần giống phƣơng thức chào thầu .5 Những bài học kinh nghiệm rút ra từ những thành công và thất bại trong hoạt động sáp nhập, mua lại .6 Sáp nhập và mua lại - giải pháp hiệu quả để g ó p p h ầ n nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam . 22 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 .24 CHƢƠNG 2: HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP - MUA LẠI NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI, TẠI VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN M&A GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI .1 Làn sóng sáp nhập và mua lại ở Mỹ .2 Tại Châu Âu .2 THỰC TIỄN M&A GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM .1 Quan điểm của Nhà nƣớc về hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng .34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Hành lang pháp lý tạo điều kiện cho các ngân hàng tiến hành sáp nhập - mua lại .1 Các Luật điều chỉnh chung cho hoạt động M&A .2 Các văn bản quy định hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng .3 Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh và thực tiễn M&A góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh các NHTM ở Việt Nam .1 Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam trong giai đoạn hiện nay .2 Thực tiễn M&A góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh các NHTM ở Việt Nam .4 Đánh giá tình hình hoạt động M&A trong ngành ngân hàng tại Việt Nam .5 Những thành tựu đạt đƣợc từ hoạt động M&A ngân hàng Việt Nam .6 Những mặt hạn chế .61 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 62 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI .1 XU HƢỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH NHTM QUA HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI .1 Những nhân tố góp phần thúc đẩy hoạt động sáp nhập và mua lại NHTM Việt Nam trong thời gian tới.2 Các hình thức sáp nhập và mua lại ngân hàng thƣơng mại Việt Nam trong thời gian tới .1 Các ngân hàng nhỏ sẽ “bắt tay” với các ngân hàng nhỏ .2 Ngân hàng lớn sáp nhập và mua lại ngân hàng nhỏ .3 Các ngân hàng cùng quy mô (lớn, trung bình) và cùng chiến lƣợc phát triển sáp nhập với nhau .67 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Sáp nhập xuyên biên giữa các tổ chức tài chính nƣớc ngoài với các ngân hàng trong nƣớc .5 Sáp nhập ngân hàng để thành lập tập đoàn tài chính ngân hàng .2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP .1 Định hƣớng nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM thông qua hoạt động sáp nhập và mua lại.2 Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động M&A ngân hàng.1 Cơ chế chính sách quản lý chung .2 Cơ chế chính sách dùng riêng cho hoạt động M&A ngân hàng .3 Một số vấn đề các NHTM Việt Nam cần quan tâm khi tiến hành hoạt động M&A .1 Vấn đề lựa chọn đối tác.2 Vấn đề định giá và lựa chọn phƣơng pháp định giá .3 Vấn đề thƣơng hiệu .4 Vấn đề văn hóa và con ngƣời trong hoạt động M&A .5 Vấn đề về sự hiểu biết và tâm lý của Nhà quản trị ngân hàng .83 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .84 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -9- DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT NH: Ngân hàng. NHNN: Ngân hàng Nhà nước. NHTM: Ngân hàng Thương mại. NHTMNN: Ngân hàng Thương mại Nhà nước. NHTMCP: Ngân hàng Thương mại cổ phần. M&A: Sáp nhập và mua lại. R&D: Nghiên cứu và phát triển. TDND: Tín dụng nhân dân. UBCK: Ủy ban chứng khoán. WTO: Tổ chức thương mại thế giới. PVFC: Công ty Tài Chính Dầu Khí. WB: Ngân hàng thế giới. WEF: Diễn đàn Kinh tế thế giới. CNTT: Công nghệ thông tin. Vietinbank: Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. Vietcombank: Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. BIDV: Ngân hàng Đầu tư và Phát Triển Việt Nam. NHNN & PTNT: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1 Tỷ trọng tổng tài sản của các NHTM so với toàn hệ thống (%). Bảng 2 Thị phần tiền gửi của các NHTM (%). Bảng 3 Chỉ số phát triển tài chính năm 2008 của một số nước (xếp hạng trên 52). Bảng 4 So sánh Ngân hàng Việt Nam với các nước trong khu vực năm 2009. Bảng 5 Thị phần tín dụng của các NHTM Bảng 6 Các giao dịch M&A ngân hàng trong những năm gần đây. Bảng 7 Các hoạt động mua bán cổ phần cho đối tác nước ngoài. Bảng 8 Hoạt động nắm giữ cổ phần chéo giữa các ngân hàng trong nước DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1 Hệ thống tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh của NHTM. Hình 2 Tình hình sáp nhập và mua lại để hình thành các ngân hàng khổng lồ tại Mỹ từ năm 1997-2001. Hình 2 Hệ thống Ngân hàng Mỹ giai đoạn 2008 - 2009. Hình 4 Hoạt động M&A của Mỹ. Hình 5 Tình hình sáp nhập và mua lại diễn ra ở các nước Châu Á trong thời kỳ khủng hoảng tài chính- tiền tệ. Hình 6 Tăng trưởng huy động vốn và tăng trưởng tín dụng ở VN Hình 7 Tỷ lệ Tiền mặt/Tổng PTTT (M2) và so sánh trong khu vực Hình 8 Thực tế nắm giữ cổ phần chéo giữa các ngân hàng trong nước Hình 9 Mô hình tập đoàn tài chính ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Bước sang năm 2011, mọi rào cản đối với các ngân hàng nước ngoài theo cam kết khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vào ngày 7 tháng 11 năm 2006 được tháo bỏ. Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc khuyến khích và thu hút đầu tư nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã cấp giấy phép hoạt động cho các tổ chức tài chính và ngân hàng của nhiều nước vào Việt Nam để hoạt động. Năm 2010 chứng kiến sự mở rộng qui mô và phạm vi hoạt động của các ngân hàng ngoại tại Việt Nam. Sau một thời gian ngắn, các ngân hàng này hoạt động đều hiệu quả và đang có những tín hiệu khác cho thấy, các ngân hàng ngoại bắt đầu lấn sân sang lĩnh vực khách nội. Áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt với các ngân hàng ngoại sẽ là “cú hích” cho sự phát triển của các ngân hàng Việt Nam nói chung nếu không muốn bị thất thế trên sân nhà. Do đó, sức ép cạnh tranh từ khối ngân hàng nước ngoài sẽ rất lớn, các ngân hàng nhỏ trong nước buộc phải cải tổ toàn diện, phải tăng vốn, nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao tính thanh khoản và liên kết với nhau. Đứng trước tình hình đó, ngân hàng Việt Nam muốn tồn tại vững mạnh và đủ khả năng cạnh tranh với các tổ chức tài chính nước ngoài thì hoạt động sáp nhập và mua lại ngân hàng là một trong những giải pháp có hiệu quả tốt trong việc góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng nội lực các ngân hàng địa phương. Ý thức được tính cần thiết của vấn đề, tôi chọn đề tài: “Giải pháp sáp nhập và mua lại góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam.” làm luận văn tốt nghiệp cao học. Mục đích nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu đề tài là trên cơ sở phân tích, nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam và hoạt động sáp nhập, mua lại ngành ngân hàng trong nước cũng như trên thế giới để chứng minh rằng hoạt động sáp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 nhập, mua lại là cần thiết nhằm góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống Ngân hàng Thương mại tại Việt Nam sau khi chính thức tháo bỏ mọi rào cản đối với Ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các Ngân hàng thương mại ở Việt Nam và các tổ chức tài chính có liên quan.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ