BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN THỊ THU LỆ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG VINAPHONE TẠI TRUNG TÂM DỊCH VỤ VIẾN THÔNG KHU VỰC II LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2006 HVTH: Nguyeãn Thò Thu Leä GVHD :TS Phaïm Minh Trí PHAÀN MÔÛ ÑAÀU TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI. Vôùi xu theá hoäi nhaäp kinh teá, Vieät Nam cuõng ñang thöïc hieän caùc chính saùch môû cöûa thò tröôøng, keå caû ñoái vôùi nhöõng lónh vöïc nhö Böu chính Vieãn thoâng, Haøng khoâng… Söï ñoåi môùi veà chuû tröông vaø chính saùch cuûa Nhaø nöôùc seõ daãn ñeán söï caïnh tranh gay gaét vaø quyeát lieät treân thò tröôøng ôû moïi lónh vöïc, ñaëc bieät laø nhöõng lónh vöïc nhaïy caûm nhö coâng ngheä thoâng tin, vieãn thoâng, thoâng tin di ñoäng… Naêm 2005 ñöôïc caùc chuyeân gia kinh teá ñaùnh giaù laø naêm “buøng noå veà thoâng tin” vaø “chöa bao giôø thò tröôøng vieãn thoâng laïi soâi doäng nhö hieän nay”. Caïnh tranh chaéc chaén mang laïi nhieàu lôïi ích cho khaùch haøng vaø nhaø khai thaùc, nhöng chuaån bò nhö theá naøo ñeå caïnh tranh coù hieäu quaû ñoøi hoûi doanh nghieäp phaûi coù moät chieán löôïc kinh doanh hieäu quaû cuûa rieâng mình.
Thò tröôøng hieän nay ñaõ coù nhieàu thay ñoåi, caùc doanh nghieäp phaûi coù caùi nhìn vaø ñònh höôùng môùi cho loä trình saép tôùi cho doanh nghieäp mình. Trong boái caûnh hieän nay, vôùi cô cheá xoùa boû ñoäc quyeàn, khuyeán khích caïnh tranh laønh maïnh, hôïp phaùp cuûa Nhaø nöôùc, caùc nhaø khai thaùc dòch vuï thoâng tin di ñoäng khoâng naèm ngoaøi loä trình ñoù. Coâng ty dòch vuï Vieãn thoâng GPC, chòu söï quaûn lí cuûa Toång coâng ty Böu chính Vieãn thoâng Vieät Nam (VNPT), coù traùch nhieäm vaän haønh, khai thaùc maïng di ñoäng VinaPhone, maïng di ñoäng lôùn nhaát Vieät Nam hieän nay böôùc vaøo giai ñoaïn môùi : giai ñoaïn kinh doanh trong moät thò truôøng caïnh tranh thaät söï. Tröôùc nhu caàu khaùch quan ñoù, toâi maïnh daïn nghieân cöùu ñeà taøi “ Moät soá giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa ñieän thoaïi di ñoäng VinaPhone taïi Trung Taâm Dòch Vuï Vieãn Thoâng Khu Vöïc II” MUÏC TIEÂU ÑEÀ TAØI: Ñeà taøi ñöôïc xaây döïng nhaèm ñaït döôïc caùc muïc tieâu chính sau: Trang 1 HVTH: Nguyeãn Thò Thu Leä GVHD :TS Phaïm Minh Trí Ñaùnh giaù laïi moâi tröôøng thoâng tin di ñoäng hieän nay, phaân tích thöïc traïng maïng di ñoäng VinaPhone.
Ñöa ra caùc giaûi phaùp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa dòch vuï di ñoäng VinaPhone. Chieán löôïc ñöôïc xaây döïng vôùi muïc tieâu khaùi quaùt hoùa moâi tröôøng kinh doanh hieän taïi cuûa VinaPhone, ñaùnh giaù laïi caùc nguoàn löïc töø ñoù coù chính saùch phaùt trieån hôïp lí laâu daøi trong xu theá kinh doanh môùi. PHAÏM VI THÖÏC HIEÄN Ñoái töôïng : maïng di ñoäng VinaPhone Khoâng gian : khu vöïc 2 goàm 22 tænh thaønh phoá töø Bình Thuaän vaøo Caø Mau ñaëc bieät laø khu vöïc thaønh phoá Hoà Chí Minh Ñôn vò : Trung taâm Dòch vuï Vieãn thoâng khu vöïc 2 ( TT GPC 2) Ñeà taøi caên cöù vaøo ñònh höôùng phaùt trieån cuûa VNPT cho dòch vuï di ñoäng VinaPhone, noäi dung ñeà taøi nhaèm xaây döïng caùc giaûi phaùp khaû thi thieát thöïc nhaát ñoái vôùi TT GPC 2 nhaèm ñaït ñöôïc muïc tieâu phaùt trieån cuûa mình ñoái vôùi khu vöïc 2. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Caùc phöông phaùp ñöôïc söû duïng chuû yeáu trong luaän vaên : Phöông phaùp duy vaät – bieän chöùng, phöông phaùp toång hôïp, caùc phöông phaùp döï baùo toaùn hoïc …treân cô sôû vaän duïng lí thuyeát keát hôïp vôùi thöïc tieãn hoaït ñoäng kinh doanh taïi TT GPC 2.
Trang 2 HVTH: Nguyeãn Thò Thu Leä GVHD :TS Phaïm Minh Trí CHÖÔNG 1 : VAI TROØ CUÛA VIEÃN THOÂNG VIEÄT NAM VAØ VINAPHONE TRONG XU THEÁ HOÄI NHAÄP KINH TEÁ VÔÙI CAÙC NÖÔÙC TRONG KHU VÖÏC VAØ THEÁ GIÔÙI 1. TOÅNG QUAN VEÀ NGAØNH VIEÃN THOÂNG 1. Khaùi Nieäm Veà Ngaønh Vieãn Thoâng Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, cuøng vôùi söï buøng noå veà thoâng tin vaø xu höôùng hoäi tuï giöõa hai ngaønh coâng ngheä thoâng tin vaø vieãn thoâng, thuaät ngöõ môùi ICT (Information And Communication Technology) – Vieät Nam goïi laø coâng ngheä thoâng tin vaø truyeàn thoâng - ñaõ ra ñôøi. Theo quan ñieåm cuûa Boä Böu Chính Vieãn Thoâng (I.1 tr 5) coâng ngheä thoâng tin vaø truyeàn thoâng (CNTT &TT) bao goàm boán thaønh phaàn chính: cô sôû haï taàng CNTT &TT, coâng ngheä CNTT &TT, öùng duïng CNTT &TT vaø nguoàn nhaân löïc CNTT &TT cuøng vôùi caùc chuû theå phaùt trieån laø chính phuû, doanh nghieäp vaø ngöôøi söû duïng.
Trong ñoù, haï taàng CNTT &TT chính laø ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam. Ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam bao goàm maïng löôùi vieãn thoâng, Internet vaø caùc dòch vuï vieãn thoâng. Vò trí, vai troø cuûa maïng vieãn thoâng Vieät Nam vaø maïng di ñoäng VinaPhone Ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam laø moät ngaønh, lónh vöïc kinh teá quan troïng, coù tieàm naêng ñoùng goùp to lôùn cho ngaønh kinh teá, coù toác ñoä phaùt trieån cao, nhieàu lao ñoäng trí thöùc vaø naêng löïc saùng taïo vaø laø loaïi “coâng ngheä saïch”, ñoàng thôøi laø moät ngaønh haï taàng kyõ thuaät cuûa neàn kinh teá – xaõ hoäi. Trong chæ thò 58-CT/TW, boä chính trò ñaõ nhaán maïnh: “Maïng thoâng tin quoác gia laø keát caáu haï taàng kinh teá – xaõ hoäi quan troïng…”( I.6) Tröôùc ñaây ngaønh vieãn thoâng nöôùc ta coøn laïc haäu, tyû troïng doanh thu trong toång saûn phaåm quoác noäi khoâng nhieàu, khoaûng 0.
Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, Ngaønh Vieãn Thoâng ñaõ coù nhöõng tieán boä ñaùng khích leä, ñoùng goùp raát quan troïng vaøo söï taêng tröôûng GDP cuûa nöôùc ta. Trong naêm 2004 toång doanh thu ngaønh laø 29.698,35 tyû ñoàng, noäp ngaân saùch nhaø nöôùc 4617,5 tyû ñoàng vöôït 17% so vôùi keá hoaïch ñaêng kyù vôùi Nhaø nöôùc. Ngaønh Vieãn Thoâng ñaõ ñoùng goùp ñöùng thöù ba sau Daàu Khí Vaø Ñieän Löïc cho söï phaùt trieån kinh teá. Ngaønh Vieãn Thoâng coøn laø coâng cuï ñaéc löïc phuïc vuï cho söï quaûn lyù cuûa Nhaø nöôùc, baûo ñaûm traät töï xaõ hoäi, giöõ vöõng an ninh quoác phoøng, coù moät vai troø lôùn trong ngaønh ngoaïi giao, giaùo duïc, vaên hoaù, giaûi trí… nhìn chung, ngoaøi nhöõng ñoùng goùp veà maët kinh teá, Ngaønh Vieãn Thoâng coøn coù vai troø quan troïng ñoái vôùi taát caû caùc ngaønh kinh teá – xaõ hoäi khaùc.
Vôùi vai troø chung cuûa ngaønh vieãn thoâng nhö vaäy, thì maïng di ñoäng VinaPhone cuõng ñoùng goùp moät phaàn trong ñoù. Laø maïng di ñoäng lôùn nhaát ôû Vieät Nam duø ra ñôøi sau MobiFone, muïc ñích cuûa coâng ty laø laáy muïc ñích phuïc vuï xaõ hoäi laø chính, ví duï Trang 3 HVTH: Nguyeãn Thò Thu Leä GVHD :TS Phaïm Minh Trí ñeå ñaàu tö moät traïm BTS khoaûng 3 tyû ñoàng, ôû nhöõng vuøng saâu, vuøng xa ít daân cö, ñieän thoaïi coá ñònh chöa coù nhöng Vinaphone cuõng vaãn laép ñaët traïm ñeå phuïc vuï cho nhaân daân, cho chính quyeàn trong vieäc chæ ñaïo phoøng choáng baõo luït, chaùy röøng… maëc duø bieát raèng thôøi gian thu hoài voán raát chaäm. Ñieän thoaïi di ñoäng ñaõ ñoùng goùp raát lôùn trong vieäc phaùt trieån neàn kinh teá ñaát nöôùc, doanh thu haøng naêm cuûa coâng ty naêm 2004 laø 5566,12 tyû ñoàng, naêm 2005 laø 6788 tyû ñoàng, ñoùng goùp vaøo ngaân saùch nhaø nöôùc moät phaàn khoâng nhoû 1. Thöïc Traïng Cuûa Ngaønh Vieãn Thoâng So Vôùi Khu Vöïc Vaø Theá Giôùi Hieän nay thò tröôøng vieãn thoâng chaâu AÙ ñaït toác ñoä taêng tröôûng nhanh nhaát treân theá giôùi.
Theo döï ñoaùn cuûa ITU, lôïi nhuaän khu vöïc thu ñöôïc töø vieãn thoâng seõ taêng töø 140 tyû USD (naêm 1997) ñeán 380 tyû USD (naêm 2010).Hieän taïi theá giôùi coù 1.5 tyû ngöôøi söû duïng ÑTDÑ chieám khoaûng 21% daân soá söû duïng ñieän thoaïi di ñoäng, haøng thaùng coù khoaûng 20 trieäu thueâ bao phaùt trieån môùi. Tieàm naêng phaùt trieån cuûa thoâng tin di ñoäng coøn raát lôùn, döï kieán ñeán 2007 coù hôn 2 tyû söû duïng ñieän thoaïi di ñoäng, taêng caû veà soá löôïng ngöôøi vaø taàn suaát söû duïng. Taïi thò tröôøng Ñoâng Nam AÙ, khoaûng 81% con soá taêng tröôûng xuaát phaùt töø caùc nöôùc môùi phaùt trieån trong khu vöïc chaâu AÙ Thaùi Bình Döông. Söï phaùt trieån naøy dieãn ra chuû yeáu töø khu vöïc thò tröôøng môùi vôùi toác ñoä khoaûng 9%.
Taïi Vieät Nam, gaàn 4% daân soá söû duïng ñieän thoaïi di ñoäng, ñöôïc ñaùnh giaù coù toác ñoä phaùt trieån cao vaø oån ñònh, chæ xeáp sau Trung Quoác, AÁn Ñoä vaø Indonesia. Toác ñoä thaâm nhaäp cuûa ñieän thoaïi di ñoäng taïi Vieät Nam khaù nhanh khoaûng 5%. Söï phaùt trieån coäng höôûng cuûa heä thoáng phaân phoái thieát bò ñaàu cuoái, ña daïng veà giaù vaø chuûng loaïi ñaõ taïo böôùc ñoät phaùt trong thò tröôøng di ñoäng taïi Vieät Nam. Tuy nhieân, vôùi tyû leä thueâ bao di ñoäng so vôùi coá ñònh gaàn 29.1%, Vieät Nam vaãn ñöùng ôû vò trí thaáp trong thò tröôøng Vieãn thoâng theá giôùi.
Trong giai ñoaïn 1995-2002, Vieät Nam coù toác ñoä taêng tröôûng cao nhaát khu vöïc ASEAN +3 ( Trung Quoác, Nhaät Baûn, Haøn Quoác) vôùi toác ñoä bình quaân taêng tröôûng ñieän thoaïi di ñoäng laø 87,3%/ naêm ( xem phuï luïc 1) Vieät Nam coù tyû leä maät ñoä ñieän thoaïi/GDP ñaàu ngöôøi cao thöù hai trong caùc nöôùc ASEAN +3, chæ ñöùng sau Trung Quoác (xem phuï luïc 2), ñeán naêm 2006 Vieät Nam ñaõ gaàn 11 trieäu ñieän thoaïi di ñoäng. Veà naêng suaát lao ñoäng thì ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam thuoäc haøng thaáp nhaát khu vöïc, trung bình soá ñöôøng ñieän thoaïi coá ñònh do moät nhaân vieân quaûn lyù laø 73 xeáp thöù 9 trong soá 12 nöôùc ASEAN +3 ( thieáu soá lieäu cuûa Brunay phuï luïc 3). Doanh thu vieãn thoâng trung bình treân moät nhaân vieân laø 24.72 USD, xeáp thöù 10 trong 12 nöôùc khu vöïc ASEAN +3. doanh thu trung bình treân moät ñöôøng daây ñieän thoaïi coá ñònh laø 222 USD xeáp thöù 12 trong khu vöïc.
Trang 4 HVTH: Nguyeãn Thò Thu Leä GVHD :TS Phaïm Minh Trí Veà chæ soá saün saøng keát noái (Networked Readiness Index – NRI): trong baùo caùo Global It Report haøng naêm cuûa World Economic Forum, Vieät Nam ñöùng haøng thöù 71/82 nöôùc Veà chæ soá saün saøng cho neàn kinh teá ñieän töû: Economic Intelligence Unit xeáp haïng Vieät Nam ñöùng thöù 55/60 ( danh saùch 10 quoác gia xeáp cuoái cuøng phuï luïc 4) - Ñaùnh giaù veà haï taàng vieãn thoâng Vieät Nam cuûa ITU (toång soá 196 nöôùc) Baûng 1.1: Xeáp haïng Vieät Nam cuûa ITU ( toång soá 196 nöôùc) Chæ tieâu/ thöù haïng 2000 2001 2002 2003 2004 Soá ñöôøng ñieän thoaïi coá 145 140 125 660 768 ñònh treân 10.000 daân Soá ñieän thoaïi di ñoäng 138 143 144 653 847 treân 10.000 daân (Nguoàn:ITU, www.int,2004) - Möùc ñoä phaùt trieån cuûa haï taàng vieãn thoâng Vieät Nam naêm 2004 Baûng 1.