Luận văn thạc sĩ ueb một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế

Luận văn thạc sĩ UEB đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu da giày trong hội nhập kinh tế quốc tế.

• Tác giả: Trần Mạnh Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tài
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu da giầy trong hội nhập kinh tế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG XU THẾ HỘI NHẬP
• 1.1. Khái quát về năng lực cạnh tranh
• 1.1.1. Khái niệm về cạnh tranh
• 1.1.2. Năng lực cạnh tranh và các cấp độ của năng lực cạnh tranh
• 1.1.3. Xu thế hội nhập và sự cần thiết phải nâng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp kinh doanh da giầy Việt Nam
• 1.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh
• 1.2.1. Nhóm nhân tố bên ngoài
• 1.2.1.1. Những nhân tố vĩ mô
• 1.2.1.2. Những nhân tố vi mô
• 1.2.2. Nhóm nhân tố bên trong
• 1.3. Các yếu tố chủ yếu phản ánh năng lực cạnh tranh
• 1.3.1. Thị phần và tốc độ tăng thị phần
• 1.3.2. Trình độ kỹ thuật công nghệ
• 1.3.3. Chất lượng sản phẩm
• 1.3.4. Chính sách giá cả
• 1.3.5. Hệ thống phân phối
• 1.3.6. Năng suất lao động
• 1.3.7. Khả năng cung ứng
• 1.4. Một số đặc điểm của ngành kinh doanh da giầy trên thế giới và kinh nghiệm ở một số nước trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh
• 1.4.1. Một số đặc điểm của ngành kinh doanh da giầy trên thế giới
• 1.4.2. Xu hướng phát triển của ngành da giầy thế giới
• 1.4.3. Kinh nghiệm của một số nước trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KINH DOANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU DA GIẦY VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về ngành da giầy Việt Nam
• 2.1.1. Vai trò của ngành da giầy trong nền kinh tế
• 2.1.2. Hệ thống tổ chức quản lý của ngành da giầy
• 2.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy trong thời gian qua. Năng lực sản xuất
• 2.2.1. Thực trạng về nguồn nguyên liệu cho sản xuất kinh doanh
• 2.2.2. Thực trạng về quy trình công nghệ và thiết kế mẫu mốt
• 2.2.3. Thực trạng về lao động và năng suất lao động
• 2.2.4. Thực trạng về đầu tư thiết bị công nghệ và hiệu quả sử dụng nhà xưởng
• 2.3. Quy mô và phân bố sản xuất của ngành
• 2.4. Cơ cấu sản phẩm của ngành
• 2.5. Thị trường và thị phần của ngành da giầy
• 2.6. Thực trạng về cơ chế chính sách của nhà nước
• 2.7. Đánh giá năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy trong thời gian qua
• 2.7.1. Những điểm mạnh
• 2.7.2. Những điểm yếu
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU DA GIẦY TRONG TIẾN TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Những cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp kinh doanh da giầy trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.1.1. Những cơ hội thuận lợi
• 3.1.2. Những thách thức
• 3.2. Phương hướng phát triển của ngành da giầy Việt Nam trong thời gian tới
• 3.2.1. Dự báo về tình hình sản xuất và tiêu thụ da giầy trong thời gian tới
• 3.2.2. Định hướng phát triển ngành da giầy phục vụ cho xuất khẩu trong những năm tới
• 3.3. Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.3.1. Giải pháp đối với doanh nghiệp
• 3.3.1.1. Xây dựng và lựa chọn chiến lược sản phẩm đúng đắn
• 3.3.1.2. Củng cố, mở rộng thị trường hiện tại và tìm kiếm phát triển thị trường mới
• 3.3.1.3. Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và chuyển giao công nghệ
• 3.3.1.4. Tăng cường đào tạo và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực
• 3.3.1.5. Giải quyết tốt vấn đề bảo đảm nguyên vật liệu để chủ động cho sản xuất và xuất khẩu
• 3.3.1.6. Tích cực xây dựng văn hoá doanh nghiệp
• 3.3.2. Kiến nghị đối với ngành
• 3.3.3. Kiến nghị đối nhà nước
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu da giầy

Ngành da giầy Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp cần áp dụng những giải pháp hiệu quả. Việc hiểu rõ về năng lực cạnh tranh và các yếu tố ảnh hưởng đến nó là điều cần thiết. Các doanh nghiệp cần phải nắm bắt xu hướng thị trường và cải thiện quy trình sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

1.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh trong ngành da giầy

Năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của doanh nghiệp trong việc cung cấp sản phẩm và dịch vụ tốt hơn so với đối thủ. Điều này bao gồm chất lượng sản phẩm, giá cả, và dịch vụ khách hàng. Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến sự lựa chọn của người tiêu dùng.

1.2. Tầm quan trọng của hội nhập kinh tế đối với doanh nghiệp xuất khẩu

Hội nhập kinh tế mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu da giầy, từ việc mở rộng thị trường đến việc tiếp cận công nghệ mới. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra nhiều thách thức, yêu cầu doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển.

II. Những thách thức lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu da giầy trong hội nhập

Trong bối cảnh hội nhập, doanh nghiệp xuất khẩu da giầy phải đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh gay gắt từ các nước khác, yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm và dịch vụ, cũng như sự thay đổi nhanh chóng của thị trường. Những thách thức này đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược rõ ràng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.1. Cạnh tranh từ các quốc gia khác

Các doanh nghiệp da giầy Việt Nam đang phải cạnh tranh với các sản phẩm từ Trung Quốc, Ấn Độ và các nước Đông Nam Á khác. Điều này yêu cầu doanh nghiệp phải cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm giá thành để thu hút khách hàng.

2.2. Yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn quốc tế

Khách hàng quốc tế ngày càng yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp cần phải đầu tư vào công nghệ sản xuất và quy trình kiểm soát chất lượng để đáp ứng các tiêu chuẩn này.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu da giầy

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp cần áp dụng một số phương pháp như cải tiến công nghệ sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, và phát triển nguồn nhân lực. Những phương pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng cường vị thế trên thị trường mà còn tạo ra giá trị bền vững.

3.1. Cải tiến công nghệ sản xuất

Đầu tư vào công nghệ mới giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ tự động hóa và quy trình sản xuất hiện đại sẽ giảm thiểu chi phí và thời gian sản xuất.

3.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo nhân viên về kỹ năng và kiến thức chuyên môn là rất quan trọng. Nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện dịch vụ khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong ngành da giầy

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu da giầy đã áp dụng thành công các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong doanh thu và thị phần. Việc nghiên cứu và áp dụng các giải pháp này là cần thiết để duy trì và phát triển bền vững trong ngành.

4.1. Các doanh nghiệp điển hình trong ngành da giầy

Một số doanh nghiệp như Công ty TNHH Giầy ABC đã áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất, từ đó tăng trưởng doanh thu lên 20% trong năm qua.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thị trường

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ khách hàng đã giúp doanh nghiệp tăng cường sự hài lòng của khách hàng, từ đó tạo ra sự trung thành và tăng trưởng bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho doanh nghiệp xuất khẩu da giầy

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao năng lực cạnh tranh là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp xuất khẩu da giầy tồn tại và phát triển. Các doanh nghiệp cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Tương lai của ngành da giầy Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các doanh nghiệp.

5.1. Triển vọng phát triển ngành da giầy

Ngành da giầy Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển nhờ vào nguồn nguyên liệu phong phú và lực lượng lao động dồi dào. Tuy nhiên, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và đào tạo nhân lực.

5.2. Định hướng chiến lược cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn, tập trung vào việc phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc hợp tác với các đối tác quốc tế cũng sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp da giầy là một trong những ngành sản xuất hàng tiêu dùng quan trọng, gắn liền với nhu cầu thiết yếu của đời sống xã hội và có vai trò lớn trong nền kinh tế Việt Nam. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2005, giá trị sản xuất công nghiệp ngành da giầy đạt khoảng 3.030 tỷ đồng, chiếm 3,82% tổng giá trị sản xuất công nghiệp cả nước, trong khi kim ngạch xuất khẩu đạt 3.039 triệu USD, chiếm gần 9,43% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Ngành da giầy không chỉ thu hút nhiều lao động mà còn có lợi thế về vốn đầu tư thấp, công nghệ đơn giản nhưng hiệu quả kinh tế - xã hội cao, phù hợp với giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Tuy nhiên, ngành da giầy Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế như phát triển tự phát, thiếu quy hoạch, phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu, năng lực thiết kế yếu kém, dẫn đến hiệu quả chưa tương xứng với tiềm năng. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các doanh nghiệp da giầy phải đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ thị trường trong nước và quốc tế, đặc biệt khi các hàng rào bảo hộ thuế quan và phi thuế quan dần được loại bỏ.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, tập trung khảo sát thực trạng kinh doanh và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp tại các trung tâm sản xuất chính như Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Đồng Nai, đồng thời phân tích thị trường xuất khẩu chủ yếu gồm Mỹ, EU và Nhật Bản. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2000 đến 2006, với dự báo phát triển đến năm 2010.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp da giầy Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh, tận dụng cơ hội hội nhập, đồng thời góp phần phát triển ngành công nghiệp da giầy trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về năng lực cạnh tranh ở nhiều cấp độ: quốc gia, doanh nghiệp và sản phẩm. Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), năng lực cạnh tranh quốc gia là khả năng tạo ra tăng trưởng bền vững trong môi trường kinh tế toàn cầu biến động. Các nhóm nhân tố ảnh hưởng gồm mức độ mở của nền kinh tế, vai trò chính phủ, tài chính, công nghệ, hạ tầng, quản lý, lao động và thể chế pháp lý.

Ở cấp độ doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng duy trì và phát triển thị phần, lợi nhuận thông qua các lợi thế về sản phẩm, công nghệ, quản lý và chiến lược kinh doanh. Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Michael Porter được áp dụng để phân tích môi trường cạnh tranh ngành da giầy, bao gồm: đối thủ cạnh tranh hiện tại, đối thủ tiềm ẩn, sức ép từ nhà cung ứng, sức ép từ khách hàng và nguy cơ sản phẩm thay thế.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: năng lực cạnh tranh, thị phần, năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, chính sách giá cả, hệ thống phân phối và khả năng cung ứng. Luận văn cũng phân tích các nhân tố bên ngoài (vĩ mô và vi mô) và bên trong ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp da giầy.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử làm cơ sở nghiên cứu. Các phương pháp cụ thể gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và tổng hợp các tài liệu, báo cáo, số liệu thống kê liên quan đến ngành da giầy Việt Nam và quốc tế.
• Phương pháp điều tra và khảo sát: Khảo sát thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy tại các trung tâm sản xuất chính như Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Đồng Nai.
• Phương pháp phân tích hệ thống và tổng hợp: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh, tổng hợp các kết quả nghiên cứu để đưa ra đánh giá toàn diện.
• Phương pháp thống kê và so sánh: Sử dụng số liệu kim ngạch xuất khẩu, năng suất lao động, thị phần để phân tích xu hướng và so sánh với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực và thế giới.
• Phương pháp hội đồng chuyên gia: Tham khảo ý kiến các chuyên gia trong ngành để đánh giá và hoàn thiện các giải pháp đề xuất.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm một số doanh nghiệp xuất khẩu da giầy tiêu biểu tại các địa phương trọng điểm, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 2000 đến 2006, với dự báo và đề xuất chiến lược đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng giá trị sản xuất và kim ngạch xuất khẩu: Giá trị sản xuất ngành da giầy tăng từ 1.364 tỷ đồng năm 2001 lên 3.030 tỷ đồng năm 2005, tương đương mức tăng hơn 2 lần. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 3.039 triệu USD năm 2005, chiếm gần 9,43% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia, cho thấy ngành có đóng góp quan trọng vào nền kinh tế.

2. Năng suất lao động thấp so với các nước trong khu vực: Năng suất lao động bình quân của ngành da giầy Việt Nam còn thấp hơn nhiều so với các nước như Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia, gây hạn chế khả năng cạnh tranh về chi phí và chất lượng sản phẩm.

3. Phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu: Khoảng 80% nguyên phụ liệu ngành da giầy được nhập khẩu, làm tăng chi phí sản xuất và gây khó khăn trong việc chủ động cung ứng, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và kịp thời.

4. Thị phần xuất khẩu tập trung vào một số thị trường chính: Thị phần xuất khẩu da giầy Việt Nam chủ yếu tập trung vào Mỹ, EU và Nhật Bản, với mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang EU đạt khoảng 11,2% trong giai đoạn 2000-2005. Tuy nhiên, các doanh nghiệp còn gặp nhiều rào cản kỹ thuật và phi thuế quan tại các thị trường này.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về giá trị sản xuất và kim ngạch xuất khẩu phản ánh tiềm năng phát triển của ngành da giầy Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, năng suất lao động thấp và sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu là những điểm yếu lớn, làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Việc tập trung thị phần vào một số thị trường truyền thống như Mỹ, EU và Nhật Bản giúp doanh nghiệp tận dụng được lợi thế về kinh nghiệm và mạng lưới phân phối, nhưng cũng đồng thời tạo ra rủi ro khi các thị trường này áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật và hàng rào phi thuế quan ngày càng nghiêm ngặt. So sánh với các nước trong khu vực, Việt Nam cần đẩy mạnh đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động và phát triển nguồn nguyên liệu trong nước để giảm chi phí và tăng tính chủ động.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu theo năm, bảng so sánh năng suất lao động giữa Việt Nam và các nước trong khu vực, cũng như sơ đồ cơ cấu nguồn nguyên liệu nhập khẩu và trong nước. Những phân tích này giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh, điểm yếu và thách thức của ngành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đầu tư nâng cao công nghệ và đổi mới thiết bị sản xuất: Các doanh nghiệp cần ưu tiên đầu tư vào công nghệ hiện đại nhằm nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất. Mục tiêu đạt được trong vòng 3-5 năm tới, do các doanh nghiệp phối hợp với các viện nghiên cứu và nhà cung cấp công nghệ thực hiện.

2. Phát triển nguồn nguyên liệu trong nước: Tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp nguyên liệu trong nước, đồng thời đầu tư phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ để giảm tỷ lệ nhập khẩu nguyên phụ liệu từ khoảng 80% hiện nay xuống dưới 50% trong 5 năm tới. Nhà nước và doanh nghiệp cùng phối hợp thực hiện.

3. Mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu: Doanh nghiệp cần củng cố thị trường truyền thống đồng thời tìm kiếm và thâm nhập các thị trường mới có tiềm năng như châu Á, Trung Đông trong vòng 3 năm tới, thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại và nghiên cứu thị trường chuyên sâu.

4. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, quản lý và marketing cho cán bộ, công nhân nhằm nâng cao năng suất lao động và khả năng thích ứng với thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp phối hợp với các trường nghề và trung tâm đào tạo thực hiện trong 2-3 năm tới.

5. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp và nâng cao uy tín thương hiệu: Tạo môi trường làm việc tích cực, minh bạch và phát triển thương hiệu sản phẩm để tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Doanh nghiệp cần thực hiện đồng bộ trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu da giầy: Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó cải thiện hiệu quả kinh doanh và mở rộng thị trường.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển ngành da giầy, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và đào tạo nguồn nhân lực.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo để phát triển chương trình đào tạo, nghiên cứu chuyên sâu về quản trị kinh doanh và phát triển ngành da giầy.

4. Nhà đầu tư và đối tác quốc tế: Hiểu rõ tiềm năng và thách thức của ngành da giầy Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và hợp tác phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Ngành da giầy Việt Nam có tiềm năng phát triển như thế nào trong bối cảnh hội nhập?
   Ngành da giầy có tiềm năng lớn với giá trị sản xuất tăng gấp đôi trong 5 năm và kim ngạch xuất khẩu chiếm gần 10% tổng xuất khẩu quốc gia. Tuy nhiên, cần cải thiện năng suất lao động và giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu để tận dụng tối đa cơ hội hội nhập.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp da giầy?
   Các yếu tố chính gồm công nghệ sản xuất, chất lượng sản phẩm, năng suất lao động, chiến lược kinh doanh, hệ thống phân phối và khả năng cung ứng nguyên liệu. Ngoài ra, chính sách nhà nước và môi trường kinh doanh cũng đóng vai trò quan trọng.

3. Doanh nghiệp da giầy nên tập trung vào thị trường nào để phát triển?
   Ngoài các thị trường truyền thống như Mỹ, EU và Nhật Bản, doanh nghiệp nên mở rộng sang các thị trường mới có tiềm năng như châu Á và Trung Đông để giảm rủi ro và tăng trưởng bền vững.

4. Làm thế nào để giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu?
   Phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước, tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp nội địa và đầu tư nghiên cứu phát triển nguyên liệu thay thế là các giải pháp thiết thực nhằm giảm tỷ lệ nhập khẩu nguyên liệu.

5. Vai trò của đào tạo nguồn nhân lực trong nâng cao năng lực cạnh tranh là gì?
   Đào tạo nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và quản lý giúp tăng năng suất lao động, cải thiện chất lượng sản phẩm và khả năng thích ứng với thị trường quốc tế, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Kết luận

• Ngành da giầy Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể về giá trị sản xuất và kim ngạch xuất khẩu trong giai đoạn 2000-2005.
• Năng suất lao động thấp và phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu là những điểm yếu cần khắc phục để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Thị trường xuất khẩu chủ yếu tập trung vào Mỹ, EU và Nhật Bản, đòi hỏi doanh nghiệp phải thích ứng với các tiêu chuẩn kỹ thuật và rào cản phi thuế quan.
• Các giải pháp chủ yếu bao gồm đầu tư công nghệ, phát triển nguồn nguyên liệu trong nước, đa dạng hóa thị trường, đào tạo nhân lực và xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2006-2010 sẽ giúp ngành da giầy Việt Nam phát triển bền vững và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường theo dõi, đánh giá hiệu quả nhằm điều chỉnh kịp thời chiến lược phát triển ngành da giầy Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong xu thế hội nhập - Chương 2: Thực trạng kinh doanh và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy Việt Nam - Chương 3: Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu da giầy Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế - 1- CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG XU THẾ HỘI NHẬP 1. KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH 1. Khái niệm về cạnh tranh Các học thuyết kinh tế thị trường, dù trường phái nào cũng đều thừa nhận rằng: cạnh tranh chỉ xuất hiện và tồn tại trong nền kinh tế thị trường, nơi mà cung - cầu và giá cả hàng hóa là những nhân tố cơ bản của thị trường, là đặc trưng cơ bản của cơ chế thị trường, cạnh tranh là linh hồn sống của thị trường. Cạnh tranh là một hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp, do cách tiếp cận khác nhau, nên có các quan niệm khác nhau về cạnh tranh, đặc biệt là phạm vi của thuật ngữ này.

Có thể dẫn ra như sau: Theo Các Mác: “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản để giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch” [8]. Cuốn Từ điển kinh doanh của Mariam Webster xuất bản năm 1992 thì: “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh trên thị trường nhằm giành cùng một loại tài nguyên sản xuất hoặc cùng một loại khách hàng về phía mình” [36]. Theo Từ điển Bách Khoa của Việt Nam thì: “Cạnh tranh (trong kinh doanh) là hoạt động ganh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối bởi quan hệ cung cầu nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất” [6]. Diễn đàn cao cấp về cạnh tranh công nghiệp của tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) cho rằng: “Cạnh tranh là khái niệm của các doanh nghiệp, ngành, quốc gia và vùng trong việc tạo việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế” [18].

Theo cuốn Kinh tế học của M.Samuelson thì: “Cạnh tranh là sự kình địch giữa các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau để giành khách hàng, thị trường” [35]. - 2- Theo các tác giả của cuốn Các vấn đề pháp lý và thể chế về chính sách cạnh tranh và kiểm soát độc quyền kinh doanh thì: “Cạnh tranh có thể được hiểu là sự ganh đua giữa các doanh nghiệp trong việc giành một số nhân tố sản xuất hoặc khách hàng nhằm nâng cao vị thế của mình trên thị trường, để đạt được mục tiêu kinh doanh cụ thể” [9]. Ngoài ra, còn có thể dẫn ra nhiều cách diễn đạt khác nhau về khái niệm cạnh tranh. Song qua các định nghĩa trên có thể tiếp cận về cạnh tranh như sau: Thứ nhất, khi nói đến cạnh tranh là nói đến sự ganh đua nhằm lấy phần thắng của nhiều chủ thể cùng tham dự.

Thứ hai, mục đích trực tiếp của cạnh tranh là một đối tượng cụ thể nào đó mà các bên đều muốn giành giật (một cơ hội, một sản phẩm, dự án…). Một loạt điều kiện có lợi (một thị trường, một khách hàng. Mục đích cuối cùng là kiếm được lợi nhuận cao. Thứ ba, cạnh tranh diễn ra trong một môi trường cụ thể, có các ràng buộc chung mà các bên tham gia phải tuân thủ như: Đặc điểm sản phẩm, thị trường, các điều kiện pháp lý, các thông lệ kinh doanh.

Thứ tư, trong quá trình cạnh tranh các chủ thể tham gia cạnh tranh có thể sử dụng nhiều công cụ khác nhau: Cạnh tranh bằng đặc tính và chất lượng sản phẩm, cạnh tranh bằng giá bán sản phẩm (chính sách định giá thấp; chính sách định giá cao; chính sách ổn định giá; định giá theo thị trường; chính sách giá phân biệt; bán phá giá); cạnh tranh bằng nghệ thuật tiêu thụ sản phẩm (tổ chức các kênh tiêu thụ); cạnh tranh nhờ dịch vụ bán hàng tốt; cạnh tranh thông qua hình thức thanh toán. Với cách tiếp cận trên, trong phạm vi nghiên cứu của luận văn khái niệm cạnh tranh có thể hiểu như sau: Cạnh tranh là quan hệ kinh tế mà ở đó các chủ thể kinh tế ganh đua nhau tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để đạt mục tiêu kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách hàng cũng như các điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất. Mục đích cuối cùng của các chủ thể kinh tế trong quá trình cạnh tranh là tối đa hóa lợi ích. Đối với người sản xuất kinh doanh là lợi nhuận, đối với người tiêu dùng là lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi [10].

Năng lực cạnh tranh và các cấp độ cạnh tranh Khi nghiên cứu về cạnh tranh, các nhà nghiên cứu còn sử dụng các khái niệm sức cạnh tranh, năng lực cạnh tranh,. Tuy nhiên, các khái niệm này là một khái - 3- niệm phức hợp được xem xét ở các cấp độ khác nhau như: Năng lực cạnh tranh của quốc gia, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ. Một số tác giả như Paul Krugman phê phán khái niệm năng lực/sức cạnh tranh của quốc gia vì - theo Krugman - không có quốc gia nào bị phá sản vì năng lực cạnh tranh kém nhưng doanh nghiệp có thể bị phá sản vì không cạnh tranh được trên thị trường. Do đó, việc nhận biết và phân loại những khái niệm sức cạnh tranh khác nhau là rất cần thiết, nếu muốn hiểu một cách đầy đủ khái niệm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Năng lực cạnh tranh quốc gia Theo định nghĩa của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF - World Economic Forum) thì năng lực cạnh tranh của một quốc gia là khả năng của một nền kinh tế có thể tạo ra tăng trưởng bền vững trong môi trường kinh tế đầy biến động của thị trường thế giới [11]. Ngoài những yếu tố về vị trí địa lý kinh tế, tài nguyên thiên nhiên…năng lực cạnh tranh của quốc gia chịu sự chi phối bởi các nhóm nhân tố: - Nhóm 1: Mức độ mở của nền kinh tế, bao gồm độ mở của thương mại và đầu tư (thuế quan và hàng rào phi thuế quan, chính sách xuất nhập khẩu, tỷ giá hối đoái, đầu tư trực tiếp của nước ngoài). - Nhóm 2: Vai trò và hoạt động của chính phủ (mức độ can thiệp của Nhà nước, năng lực của Chính phủ, quy mô của Chính phủ, chính sách tài khóa, hệ thống thuế, lạm phát). - Nhóm 3: Các yếu tố về tài chính (khả năng hoạt động trung gian tài chính, rủi ro tài chính, hiệu quả cạnh tranh, đầu tư và tiết kiệm).

- Nhóm 4: Các yếu tố về công nghệ (năng lực công nghệ nội sinh, công nghệ chuyển giao, mức độ đầu tư cho nghiên cứu và triển khai). - Nhóm 5: Các yếu tố về kết cấu hạ tầng (chất lượng hệ thống giao thông vận tải, mạng viễn thông, điện, nước, kho tàng và các phương tiện vật chất). - Nhóm 6: Quản lý kinh doanh, quản lý nhân lực. - Nhóm 7: Các yếu tố về lao động (số lượng lao động, trình độ tay nghề và năng suất lao động, hiệu quả và tính linh hoạt của thị trường lao động, chương trình xã hội) - 4- - Nhóm 8: Các yếu tố về thể chế (chất lượng của các thể chể pháp lý).

Từ năm 2000, WEF điều chỉnh lại các nhóm tiêu chí, gộp thành ba nhóm lớn để đánh giá năng lực cạnh tranh quốc gia là: Sáng tạo kinh tế, khoa học công nghệ, tài chính, quốc tế hoá. Trong đó, trọng số của sáng tạo kinh tế, khoa học công nghệ đã tăng mạnh từ 1/9 lên 1/3, với hai chỉ số mới - chỉ số năng lực cạnh tranh tăng trưởng (Growth Competitiveness Index - GCI) và chỉ số năng lực cạnh tranh hiện hành (Current Competitiveness Index - CCI). Theo phân tích và đánh giá của WEF thì sức vươn lên trong hội nhập, cạnh tranh của nền kinh tế nước ta chưa mạnh, trong khi xu thế hội nhập kinh tế quốc tế đang đặt ra yêu cầu rất cao tới năng lực cạnh tranh của các quốc gia và năng lực cạnh tranh của cấp quốc gia ảnh hưởng rất lớn đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Như vậy, có thể thấy rằng năng lực cạnh tranh của quốc gia được xác định trước hết bằng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế quốc dân, và sự có mặt (hay thiếu vắng) các yếu tố quy định khả năng tăng trưởng kinh tế dài hạn trong các chính sách kinh tế đã thực hiện.

Tuy nhiên, khái niệm này lại không bao hàm được tất cả các khía cạnh về giá trị gia tăng, chẳng hạn sự tiến bộ về giáo dục, khoa học và công nghệ,. những vấn đề được coi là quan trọng đối với tiềm năng tăng trưởng dài hạn của một quốc gia. Đồng thời, nó cũng không phản ánh được nguyên nhân tạo ra năng lực cạnh tranh và kết quả của cạnh tranh. Một số nhà kinh tế khác lại đưa ra khái niệm năng lực cạnh tranh của quốc gia dựa trên năng suất lao động, M.

Porter cho rằng: “Khái niệm có ý nghĩa nhất về năng lực cạnh tranh ở cấp quốc gia là năng suất lao động” [9]. Mở rộng khái niệm này thì năng lực cạnh tranh của quốc gia gần hơn với lý thuyết về lợi thế so sánh. Ngay trong lý thuyết lợi thế tuyệt đối của Ricardo, một quốc gia có khả năng cạnh tranh hơn các quốc gia khác bởi trội hơn về một hay một vài yếu tố. Ông cho rằng, khả năng cạnh tranh của một quốc gia là một hệ thống gồm nhiều yếu tố liên quan với nhau, có tác động qua lại và bổ sung cho nhau.

Các yếu tố này là nền móng, chỗ dựa cho các công ty, giữ vai trò quyết định, cho phép các công ty sáng tạo và duy trì lợi thế cạnh tranh trên một lĩnh vực cụ thể mà nước đó có lợi thế về tài nguyên. Tuy nhiên, mọi yếu tố đều có thể thay đổi và do đó, năng lực cạnh tranh cũng có thể bị thay đổi.