Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng giải pháp hoàn thiện công tác huy động vốn tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh 5 phòng giao dịch thuận kiều

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp nâng cao huy động vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh 5.

• Tác giả: Võ Thị Phương Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Tuấn Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Huy Động Vốn Tại Agribank Chi Nhánh 5 Thận Kiều
• Loại tài liệu: Đề Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.1.1. Khái niệm huy động vốn
• 1.1.2. Đặc điểm huy động vốn của NHTM
• 1.1.3. Các hình thức huy động vốn của NHTM
• 1.1.4. Tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn
• 1.1.5. Các tiêu chí đánh giá về công tác huy động vốn
• 1.2. Lược khảo các nghiên cứu liên quan tới đề tài
• 1.2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.3. Kinh nghiệm về huy động vốn của các NHTM tại Việt Nam và bài học kinh nghiệm về huy động vốn cho Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 1.3.1. Kinh nghiệm về huy động vốn của các NHTM tại Việt Nam
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm về huy động vốn cho Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH 5 - PHÒNG GIAO DỊCH THUẬN KIỀU
• 2.1. Giới thiệu về Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và ngành nghề kinh doanh
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức và nhân sự
• 2.1.4. Kết quả kinh doanh của Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều giai đoạn 2021 – 2023
• 2.2. Thực trạng công tác huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.2.1. Quy trình huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.2.2. Mô tả sản phẩm dịch vụ huy động vốn hiện hành của Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.2.3. Quy mô nguồn vốn huy động và tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động
• 2.2.4. Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn
• 2.2.5. Cơ cấu nguồn vốn huy động phân theo kỳ hạn
• 2.2.6. Chi phí huy động vốn
• 2.2.7. Sự gia tăng số lượng khách hàng tiền gửi
• 2.3. Đánh giá công tác huy động vốn tại Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 2.3.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH 5 - PHÒNG GIAO DỊCH THUẬN KIỀU
• 3.1. Định hướng công tác huy động vốn tại Agribank - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác huy động vốn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều
• 3.2.1. Xây dựng chính sách Marketing hợp lý
• 3.2.2. Nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo cán bộ
• 3.2.3. Hiện đại hóa công nghệ thông tin
• 3.2.4. Đa dạng hóa các sản phẩm Agribank - CN 5 - PGD Thuận Kiều
• 3.2.5. Phát triển các dịch vụ liên quan
• 3.3. Kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Agribank Chi nhánh 5 Thận Kiều

Agribank Chi nhánh 5 Thận Kiều là một trong những chi nhánh quan trọng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, hoạt động chủ yếu tại Quận 5, TP. Hồ Chí Minh. Với vai trò là một trung gian tài chính, chi nhánh này không chỉ cung cấp các dịch vụ ngân hàng truyền thống mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương thông qua việc huy động vốn từ các nguồn lực nhàn rỗi. Huy động vốn tại chi nhánh này không chỉ nhằm mục đích tăng trưởng tài chính mà còn hỗ trợ các cá nhân và doanh nghiệp trong việc đáp ứng nhu cầu tài chính của họ. Theo báo cáo, trong giai đoạn 2021-2023, chi nhánh đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác này, mặc dù cũng gặp phải không ít khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác. Như một phần trong chiến lược phát triển, chi nhánh đã liên tục cải thiện quy trình huy động vốn để nâng cao hiệu quả hoạt động.

II. Phân tích thực trạng huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thận Kiều

Phân tích thực trạng huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thận Kiều cho thấy một bức tranh tổng thể về quy trình và các sản phẩm dịch vụ hiện hành. Trong giai đoạn 2021-2023, chi nhánh đã triển khai nhiều hình thức huy động vốn khác nhau, từ tiền gửi không kỳ hạn đến các sản phẩm tiết kiệm có kỳ hạn. Tuy nhiên, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn không ổn định, với năm 2021 đạt 103,23%, năm 2022 giảm xuống còn 90,57%, và năm 2023 lại vượt kế hoạch với 110,17%. Điều này phản ánh sự biến động trong nhu cầu và sự cạnh tranh trên thị trường. Chi phí huy động vốn cũng là một yếu tố quan trọng cần xem xét, khi mà chi phí này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của ngân hàng. Việc gia tăng số lượng khách hàng gửi tiền là một tín hiệu tích cực, cho thấy sự tin tưởng của khách hàng vào tín dụng ngân hàng.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao huy động vốn

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Agribank Chi nhánh 5 Thận Kiều, một số giải pháp khả thi được đề xuất. Đầu tiên, cần xây dựng chính sách marketing hợp lý nhằm thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại. Thứ hai, việc nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo cán bộ sẽ giúp cải thiện dịch vụ khách hàng, từ đó tăng cường tín dụng ngân hàng. Thứ ba, hiện đại hóa công nghệ thông tin sẽ giúp tối ưu hóa quy trình giao dịch và quản lý dữ liệu khách hàng. Cuối cùng, đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ huy động vốn sẽ tạo ra nhiều lựa chọn cho khách hàng, từ đó gia tăng khả năng huy động vốn. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả huy động vốn mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính hiện đại, hoạt động huy động vốn đóng vai trò là mạch máu quyết định quy mô tín dụng và năng lực sinh lời của các ngân hàng thương mại. Tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều, công tác khai thác nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế đạt quy mô 440,67 tỷ đồng vào năm 2023. Đơn vị tọa lạc tại vị trí trung tâm Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh – khu vực có mật độ cạnh tranh gay gắt với hàng loạt chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần lớn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ sự biến động không đồng đều trong kết quả thực hiện kế hoạch kinh doanh của đơn vị. Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch huy động vốn đạt 103,23% năm 2021, sụt giảm còn 90,57% năm 2022 trước khi phục hồi mạnh mẽ lên 110,17% vào năm 2023. Mục tiêu cụ thể của đề án là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng huy động vốn tại Phòng Giao dịch Thuận Kiều trong giai đoạn 2021–2023, từ đó chỉ ra những điểm nghẽn và xây dựng hệ thống giải pháp mang tính khả thi cao nhằm tối ưu hóa quy mô cũng như chất lượng nguồn vốn.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với công tác quản trị ngân hàng bán lẻ tại khu vực đô thị. Kết quả nghiên cứu cung cấp căn cứ định lượng giúp chi nhánh duy trì tốc độ tăng trưởng nguồn vốn bình quân đạt 8,65%, nâng cao số lượng khách hàng gửi tiền lên 2.352 tài khoản, đồng thời kiểm soát biên chênh lệch lãi suất đầu ra – đầu vào ở mức 5,03% nhằm đảm bảo cân bằng giữa khả năng sinh lời và an toàn thanh khoản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của lý thuyết trung gian tài chính và các quy định quản trị ngân hàng thương mại:

• Lý thuyết trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory): Giải thích vai trò của ngân hàng thương mại như một cầu nối luân chuyển vốn từ các chủ thể thặng dư sang các chủ thể thiếu hụt vốn, giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và giải quyết tình trạng bất cân xứng thông tin trong nền kinh tế.
• Khung chuẩn mực an toàn vốn Basel III và Thông tư 36/2014/TT-NHNN: Quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu và các giới hạn tín dụng. Theo quy định, vốn tự có của các tổ chức tín dụng thường chỉ chiếm khoảng 4% đến 9% tổng nguồn vốn, do đó hơn 90% tài sản sinh lời của ngân hàng phải dựa vào nguồn vốn huy động trên thị trường.

Khung lý thuyết phân loại hoạt động huy động vốn qua các khái niệm chính:

• Tiền gửi không kỳ hạn: Nguồn vốn phục vụ nhu cầu thanh toán của khách hàng, có chi phí trả lãi thấp nhưng biến động cao.
• Tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm: Nguồn vốn ổn định, đóng vai trò chủ lực giúp ngân hàng chủ động lập kế hoạch kinh doanh và tài trợ tín dụng trung - dài hạn.
• Phát hành giấy tờ có giá: Công cụ bổ sung vốn trung và dài hạn mang tính linh hoạt cao như chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu và trái phiếu ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh thường niên của Agribank - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều trong giai đoạn 3 năm liên tiếp (2021, 2022 và 2023), cùng các văn bản chỉ đạo điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 2.352 hồ sơ thông tin khách hàng (mã CIF) đang hoạt động và toàn bộ các danh mục sản phẩm tiền gửi phát sinh giao dịch trong kỳ khảo sát. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (Census sampling) trên phạm vi dữ liệu quản trị nội bộ của phòng giao dịch nhằm đảm bảo tính bao quát và phản ánh chính xác bức tranh tài chính của chi nhánh mà không bị ảnh hưởng bởi sai số chọn mẫu.

Phương pháp phân tích bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và phương pháp so sánh chuỗi thời gian (Time-series Comparative Analysis). Lý do lựa chọn kết hợp các phương pháp này là để đánh giá động thái tăng trưởng của từng khoản mục tiền gửi, so sánh mức độ hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch theo từng năm, và nhận diện sự thay đổi trong cơ cấu nguồn vốn trước các cú sốc vĩ mô. Trục thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn biến động 2021–2023 và được nghiệm thu vào năm 2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng công tác huy động vốn tại Agribank - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều giai đoạn 2021–2023 ghi nhận bốn phát hiện cốt lõi sau:

• Quy mô nguồn vốn phục hồi ấn tượng sau biến động: Tổng vốn huy động năm 2021 đạt 404,67 tỷ đồng. Bước sang năm 2022, quy mô giảm nhẹ 0,41% xuống mức 403,03 tỷ đồng (tương ứng giảm 1,64 tỷ đồng). Tuy nhiên, đến năm 2023, nguồn vốn huy động đã tăng trưởng bứt phá 9,34%, đạt 440,67 tỷ đồng, tương ứng giá trị tăng ròng 37,64 tỷ đồng so với năm 2022.
• Cơ cấu tiền gửi phân theo đối tượng có sự chuyển biến rõ nét: Tiền gửi từ dân cư luôn chiếm tỷ trọng áp đảo nhưng có sự điều chỉnh tỷ lệ, từ mức 86,16% (348,67 tỷ đồng) năm 2021 giảm về 70,72% (285,03 tỷ đồng) năm 2022, sau đó tăng lên 71,63% (315,67 tỷ đồng) vào năm 2023. Ngược lại, tiền gửi từ các tổ chức kinh tế tăng trưởng vượt bậc từ 56,00 tỷ đồng (chiếm 13,84%) năm 2021 lên 125,00 tỷ đồng (chiếm 28,37%) vào năm 2023, ghi nhận mức tăng trưởng hơn 123% sau 3 năm.
• Cơ cấu kỳ hạn duy trì tính ổn định và an toàn cao: Tiền gửi có kỳ hạn trên 12 tháng giữ vai trò trụ cột với tỷ trọng lần lượt là 60,71% (năm 2021), 67,35% (năm 2022) và 67,74% tương ứng 273,03 tỷ đồng (năm 2023). Tiền gửi kỳ hạn dưới 12 tháng giảm dần từ 21,99% xuống còn 10,17% (41,00 tỷ đồng) vào năm 2023. Trong khi đó, tiền gửi không kỳ hạn tăng từ 17,30% (70,00 tỷ đồng) năm 2021 lên 22,08% (89,00 tỷ đồng) năm 2023.
• Số lượng khách hàng mở rộng nhanh chóng: Tổng số khách hàng giao dịch tiền gửi tăng từ 1.835 khách hàng năm 2021 lên 1.995 khách hàng năm 2022 (tăng 8,72%), và chạm mốc 2.352 khách hàng vào năm 2023 (tăng 17,89%). Trong đó, khách hàng cá nhân chiếm vị thế tuyệt đối với 2.300 khách hàng (tỷ trọng 97,79%), khách hàng tổ chức đạt 52 đơn vị (tỷ trọng 2,21%).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu phân tích thực tế phản ánh rõ nét mối liên hệ giữa các biến động kinh tế vĩ mô và hành vi gửi tiền của khách hàng, điều này được minh chứng cụ thể qua các bảng cân đối vốn và biểu đồ chênh lệch lãi suất.

Nguyên nhân sự sụt giảm nguồn vốn năm 2022 chủ yếu do tác động hậu đại dịch Covid-19 và sự trầm lắng của thị trường bất động sản. Tuy nhiên, sự tăng trưởng vượt bậc của nguồn vốn trong năm 2023 (tăng 9,34%) gắn liền với sự kiện tái cơ cấu thị trường tài chính và khủng hoảng niềm tin tại một số tổ chức tín dụng tư nhân (điển hình như sự kiện Ngân hàng TMCP Sài Gòn - SCB). Điều này thúc đẩy xu hướng dòng tiền nhàn rỗi dịch chuyển mạnh sang các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước như Agribank nhằm đảm bảo an toàn tài sản.

Về biên lãi suất, chênh lệch giữa lãi suất cho vay đầu ra và lãi suất huy động đầu vào của phòng giao dịch duy trì ở mức 5,61% năm 2021, giảm xuống 4,81% năm 2022 và phục hồi về mức 5,03% năm 2023 (với lãi suất cho vay bình quân 9,76% và lãi suất huy động bình quân 4,73%). Mức chênh lệch này đảm bảo lợi nhuận của chi nhánh đạt 7,50 tỷ đồng năm 2023 (tăng 25% so với năm 2022). Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các nghiên cứu của Birhanu & Ephrem (2016) và Bùi Đức Đào (2019), khẳng định uy tín thương hiệu định chế tài chính nhà nước và chiến lược quản trị kỳ hạn là hai yếu tố then chốt định hình năng lực huy động vốn bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, đề án xây dựng 4 nhóm giải pháp chiến lược kèm các kiến nghị chính sách nhằm hoàn thiện công tác huy động vốn:

• Tái cấu trúc chính sách Marketing và chăm sóc khách hàng: Thiết lập tổ chuyên trách chăm sóc khách hàng bán lẻ, phân loại dữ liệu theo mã CIF để triển khai chương trình ưu đãi lãi suất cộng thêm tối đa 0,5%/năm cho các kỳ hạn từ 6 đến 13 tháng vào các dịp tri ân, sinh nhật. Mục tiêu: Nâng tỷ lệ duy trì khách hàng hiện hữu lên trên 92% trong giai đoạn 2024–2025. Chủ thể thực hiện: Ban Điều hành và Chuyên viên tư vấn Phòng Giao dịch Thuận Kiều.
• Đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ thông tin và ngân hàng số: Tối ưu hóa tính năng mở tài khoản định danh điện tử eKYC trên ứng dụng Agribank Pay và E-Mobile Banking. Khuyến khích khách hàng mở sổ tiết kiệm trực tuyến với số dư chỉ từ 1.000.000 VNĐ kèm lãi suất thưởng từ 0,1% đến 0,3%/năm. Mục tiêu: Tăng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) từ 22,08% lên 28% vào năm 2026. Chủ thể thực hiện: Tổ Kế toán - Ngân quỹ và Giao dịch viên.
• Nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo nhân sự: Xây dựng lộ trình đào tạo chuẩn hóa kỹ năng tư vấn, bán chéo sản phẩm tài chính và phong cách giao dịch chuyên nghiệp cho toàn bộ 9 cán bộ nhân viên tại phòng giao dịch; đồng thời tuyển dụng bổ sung nhân sự trẻ am hiểu công nghệ số trong giai đoạn 2024–2025. Chủ thể thực hiện: Phòng Tổng hợp Agribank Chi nhánh 5.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và phát triển dịch vụ liên kết: Triển khai các gói tiền gửi tích lũy kiều hối liên kết quốc tế, mở rộng dịch vụ chi trả lương tự động cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Quận 5. Mục tiêu: Tăng quy mô tiền gửi tổ chức thêm 15%/năm. Chủ thể thực hiện: Bộ phận Khách hàng Doanh nghiệp.
• Khuyến nghị cơ quan quản lý: Đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì cơ chế điều hành trần lãi suất linh hoạt; kiến nghị Agribank Hội sở phân cấp thẩm quyền linh hoạt về chi phí tiếp thị và hỗ trợ hạ tầng viễn thông đường truyền cho các phòng giao dịch trực thuộc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của đề án mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm độc giả trong ngành tài chính:

• Ban lãnh đạo chi nhánh và các nhà quản lý ngân hàng thương mại: Cung cấp mô hình quản trị dữ liệu thực tế để hoạch định chiến lược cân đối kỳ hạn tiền gửi, tối ưu hóa biên độ chênh lệch lãi suất đầu vào – đầu ra và kiểm soát chỉ tiêu kinh doanh tại các phòng giao dịch cấp cơ sở.
• Chuyên viên tư vấn, quan hệ khách hàng và giao dịch viên: Nắm vững quy trình nghiệp vụ chuẩn hóa từ khâu định danh khách hàng, mở tài khoản thanh toán tại quầy đến quy trình gửi tiết kiệm trực tuyến trên hệ thống phần mềm lõi T24.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích báo cáo tài chính nội bộ, kỹ thuật xử lý dữ liệu chuỗi thời gian và phương pháp luận viết đề án thạc sĩ ứng dụng.
• Các chuyên gia nghiên cứu và hoạch định chính sách tiền tệ: Bổ sung dẫn chứng thực nghiệm về tác động của sự biến động tâm lý thị trường và sự dịch chuyển dòng vốn tiền gửi dân cư trong cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

• Quy mô huy động vốn tại Agribank - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều biến động như thế nào trong giai đoạn 2021–2023? Trong giai đoạn 2021–2023, quy mô vốn huy động đạt 404,67 tỷ đồng năm 2021, giảm nhẹ xuống 403,03 tỷ đồng năm 2022 (giảm 0,41%) do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế sau dịch bệnh, sau đó bứt phá mạnh mẽ lên 440,67 tỷ đồng vào năm 2023 (tăng 9,34%), hoàn thành xuất sắc 110,17% chỉ tiêu kế hoạch được giao.
• Tại sao nguồn vốn tiền gửi có kỳ hạn trên 12 tháng luôn chiếm tỷ trọng chi phối tại chi nhánh? Tiền gửi kỳ hạn trên 12 tháng chiếm từ 60,71% đến 67,74% tổng nguồn vốn huy động (đạt 273,03 tỷ đồng năm 2023). Điều này xuất phát từ thói quen tích lũy dài hạn của khách hàng cá nhân truyền thống nhằm hưởng mức lãi suất ổn định 6,0%–6,5%/năm, giúp ngân hàng duy trì nguồn vốn an toàn để tài trợ tín dụng trung - dài hạn.
• Sự kiện biến động trên thị trường tài chính năm 2022–2023 đã tác động cụ thể ra sao đến chi nhánh? Các biến động trên thị trường trái phiếu và sự cố thanh khoản tại một số ngân hàng tư nhân cuối năm 2022 đã kích hoạt xu hướng chuyển dịch dòng vốn. Khách hàng cá nhân ưu tiên yếu tố an toàn tuyệt đối, rút vốn từ các kênh rủi ro để chuyển sang gửi tiết kiệm tại ngân hàng có 100% vốn Nhà nước như Agribank, giúp nguồn tiền gửi năm 2023 tăng ròng 37,64 tỷ đồng.
• Phòng Giao dịch Thuận Kiều đang triển khai các kênh huy động vốn điện tử nào? Phòng giao dịch đã triển khai hệ thống Agribank E-Mobile Banking và ứng dụng Agribank Pay, cho phép khách hàng định danh trực tuyến eKYC, mở tài khoản thanh toán và gửi tiết kiệm online với số dư tối thiểu từ 1.000.000 VNĐ, được hưởng chính sách cộng thêm lãi suất từ 0,1% đến 0,3%/năm tùy theo kỳ hạn.
• Giải pháp then chốt nào giúp đơn vị nâng cao tính cạnh tranh trước các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn? Giải pháp đột phá là kết hợp chính sách Marketing linh hoạt (ưu đãi lãi suất cộng 0,5% cho khách hàng thân thiết) với chiến lược nâng cấp ngân hàng số và chuẩn hóa chất lượng phục vụ của đội ngũ nhân sự, qua đó gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn CASA và mở rộng tệp khách hàng tổ chức.

Kết luận

• Đề án đã phân tích toàn diện thực trạng công tác huy động vốn tại Agribank - Chi nhánh 5 - Phòng Giao dịch Thuận Kiều giai đoạn 2021–2023 với quy mô đạt 440,67 tỷ đồng và 2.352 khách hàng.
• Khẳng định vai trò nòng cốt của nguồn vốn tiền gửi dân cư (chiếm 71,63%) và tiền gửi kỳ hạn trên 12 tháng (chiếm 67,74%) trong việc đảm bảo an toàn thanh khoản và khả năng cấp tín dụng.
• Làm rõ sự biến động của biên chênh lệch lãi suất đầu vào – đầu ra (đạt 5,03% năm 2023), giúp lợi nhuận chi nhánh tăng trưởng 25%, đạt 7,50 tỷ đồng.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về Marketing, nhân sự, số hóa công nghệ và sản phẩm nhằm định hướng phát triển bền vững cho chi nhánh trong giai đoạn 2024–2026.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi thực tiễn cho việc chuyển đổi số mô hình phòng giao dịch truyền thống; các nhà quản lý và chuyên viên ngân hàng hãy chủ động áp dụng ngay các giải pháp này để tối ưu hóa nguồn vốn huy động tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Một số khái niệm liên quan 1.1 Khái niệm huy động vốn Những hoạt động cơ bán của các NH đó là nhận tiền gửi từ KH, thanh toán hộ KH và cho vay ngắn hạn theo hướng chiết khấu thương phiếu. Song song với sự phát triển của nền KT-XH thì hoạt động của các NH cũng trở nên đa dạng hơn để phù hợp với tình hình thực tế và hoàn thiện chức năng của các NH trong nền kinh tế, đặc biệt phải kể tới là vai trò trung gian tài chính, nhờ có hoạt động này mà nguồn vốn nhàn rỗi, nhỏ lẻ của các thành phần kinh tế chưa có nhu cầu sử dụng được chuyển qua cho những chủ thể kinh tế đang thiếu vốn để phục vụ nhu cầu tiêu dùng hay sản xuất kinh doanh. Qua đó cho thấy, các NHTM là cầu nối trung gian cần thiết cho những người đi vay và giúp hạn chế tín dụng trực tiếp (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Hoạt động kinh doanh của các NH được xem là “loại hình kinh doanh đặc biệt”, hoạt động này cũng gần giống với loại hình kinh doanh của các DN, theo đó các NHTM khi muốn kinh doanh cũng cần phải có một lượng vốn tự có nhất định.

Tuy nhiên, không giống với loại hình DN, vốn tự có của các NHTM thường rất nhỏ (theo qui định của Basel III có hiệu lực năm 2013 thì “Tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu sẽ thực hiện theo lộ trình và đến 01/01/2019 tỷ lệ sẽ là 4. Còn tại Việt Nam, vốn tự có được thể hiện tại Điều 8, Thông tư 36/2014/TT-NHNN ngày 20/11/2014 “Quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh Ngân hàng nước ngoài”). Tỷ lệ vốn của các NHTM tương đối nhỏ nên vốn chủ sở hữu của các NHTM chỉ dùng để đầu tư vào các tài sản cố định là chủ yếu, nghĩa là vốn để cho vay và đầu tư tại các NHTM đều dựa vào nguồn vốn huy động. Qua đó cho thấy vốn huy động là yếu tố “đầu vào” ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các NHTM, điều đó cũng có nghĩa là hoạt động huy động vốn sẽ có ảnh hưởng có tính quyết định đến các hoạt động kinh doanh của NHTM; gắn liền với nó, hiệu quả công tác huy động vốn có tính chất quyết định đến hiệu quả kinh doanh của NHTM.

Hơn nữa, khác với các tổ chức khác, với tư cách của một trung gian trên thị trường tài chính, các NHTM chỉ huy động vốn bằng tiền nhằm phục vụ cho các hoạt động kinh doanh trên thị trường tài chính là chủ yếu” (Nguyễn Minh Kiều, 2009). 4 Dựa trên những phân tích có thể hiểu: Huy động vốn của NHTM là cách NHTM sử dụng những phương pháp khác nhau để huy động vốn tiền tệ trong nền kinh tế.2 Đặc điểm huy động vốn của NHTM Nguồn vốn có được từ việc huy động vốn thường có tỷ trọng cao trong tổng nguồn vốn kinh doanh của NHTM. Quá trình huy động vốn của NHTM diễn ra hết sức khó khăn do phải cạnh tranh với các NH khác trên thị trường (Trần Kim Cúc, 2011). Các chi phí để thực hiện việc huy động vốn thường chiếm tỷ trọng cao, điều này xuất phát từ việc trả lãi tiền gửi, khuyến mãi, chăm sóc KH,.

Nguồn vốn huy động từ nhận tiền gửi không kỳ hạn là nguồn vốn không có tính ổn định cao, do đó các NHTM cần giữ vững một tỷ lệ dự trữ thanh khoản nhất định để phục vụ tốt nhu cầu rút vốn của KH. Nguồn vốn huy động từ nhận tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm là nguồn vốn có tính ổn định cao, vì vậy các NHTM có thể chủ động sử dụng để kinh doanh (Trần Kim Cúc, 2011).3 Các hình thức huy động vốn của NHTM Huy động vốn bằng hình thức nhận tiền gửi Tiền gửi không kỳ hạn: Đây là loại tiền gửi mà KH gửi vào NH nhưng không được thỏa thuận trước về thời gian rút ra. Lúc này, NH sẽ tính lãi suất thấp hoặc không tính lãi suất cho số tiền gửi này. Do đó, loại tiền gửi không kỳ hạn của KH thường biến động liên tục vì KH được rút bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo cho NH, vì vậy NH rất khó chủ động trong việc sử dụng nguồn vốn này, nhằm đảm bảo khả năng thanh khoản, NH phải có lượng vốn dự trữ để thanh toán khi KH cần rút tiền.

Đặc điểm của tiền gửi không kỳ hạn là: Tiền gửi mà KH gửi vào NH nhằm mục đích thanh toán các khoản như: mua sắm hàng hóa, dịch vụ và thanh toán những khoản phát sinh khi sản xuất kinh doanh. Trên phương diện KH thì đây là khoản tiền được họ gửi vào để phục vụ việc thanh toán mà không cần sử dụng tiền mặt như: Séc, uỷ nhiệm chi. Họ được quyền rút ra bất kỳ lúc nào (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Về phía NH thì đây là khoản tiền gửi họ phải hoàn trả cho KH bất kỳ lúc nào.

Mặc dù vậy, NH cần tận dụng loại tiền gửi này để làm vốn kinh doanh vì khi lưu chuyển vốn trong NH luôn có sự chênh lệch giữa khoản tiền gửi vào và rút ra của các tài khoản của KH. 5 Tiền gửi có kỳ hạn: Đây là loại tiền gửi mà KH gửi vào NH nhưng có thời hạn rút ra. Loại tiền gửi này mang tính ổn định vì NH có thể xác định được thời hạn rút tiền của KH, từ đó chủ động trong việc thanh toán cho KH. Vì vậy, NH có thể sử dụng khoản tiền này vào mục đích kinh doanh trong thời gian ký kết (Nguyễn Minh Kiều, 2009).

Với loại tiền gửi này, NH thường đưa ra nhiều loại thời hạn khác nhau từ 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng… Nhờ vậy mà KH dễ dàng lựa chọn kỳ hạn gửi phù hợp với nhu cầu và khoản tiền nhàn rỗi của mình. Do đó, loại tiền gửi này thường được NH trả mức lãi suất cao hơn loại hình tiền gửi không kỳ hạn. Tiền gửi tiết kiệm: Đây là loại tiền gửi mà KH gửi vào NH với mục đích hưởng lãi, loại hình này là hình thức huy động vốn truyền thống được tất cả các NH áp dụng và đây cũng là loại hình có vị trí quan trọng thứ hai về cả số lượng và mức độ quan trọng trong tất cả các loại tiền gửi vào NH. Ở nhiều nước trên thế giới cũng như VN, việc vận động người dân gửi tiết kiệm được xem là nghiệp vụ quan trọng và cần thiết của các NHTM.

Vì khi huy động được nguồn vốn nhàn rỗi từ người dân sẽ có đủ nguồn vốn phục vụ cho việc phát triển công nghiệp, nông nghiệp và giúp nền kinh tế ngày càng đi lên. Mục đích người dân gửi tiền tiết kiệm vào các NHTM là để tiết kiệm và sinh lời. Vì vậy, nguồn vốn này mang tính ổn định khá cao (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Huy động vốn thông qua phát hành giấy tờ có giá Những loại giấy tờ có giá mà các NHTM sử dụng vào mục đích huy động vốn thường là các giấy nhận nợ mà NH trao cho những người cho NH vay tiền để xác nhận quyền đòi nợ của KH đối với NH có lãi suất và thời hạn nhất định.

Việc phát hành giấy tờ có giá của NH giúp tạo nên vốn sử dụng có tính ổn định cao và xử lý các khoản vốn thiếu hụt mang tính tình thế vì năng lực thu hút bằng nguồn tiết kiệm hạn chế. NH thường sử dụng những loại giấy tờ có giá dưới các hình thức như: Phát hành trái phiếu: Đây là một dạng cam kết xác nhận nghĩa vụ trả nợ (cả gốc và lãi) của NH phát hành đối với người chủ sở hữu trái phiếu. Mục đích của hoạt động này là huy động vốn trung và dài hạn. NHTW, các đơn vị quản lý trên thị trường 6 chứng khoán cũng như sự uy tín của NH trên thị trường sẽ là những yếu tố quản lý hoạt động phát hành trái phiếu của các NHTM.

Phát hành chứng chỉ tiền gửi: Thường là các giấy tờ xác nhận tiền gửi định kỳ ở một NH. Người sở hữu giấy này sẽ nhận được một khoản tiền lãi và gốc đúng kỳ hạn, các Chứng chỉ sau khi phát hành sẽ được lưu thông trên thị trường tiền tệ. Phát hành kỳ phiếu ngân hàng: Thông thường những loại giấy tờ này thường có giá trị trong thời gian ngắn (trong 1 năm), sẽ mang những đặc điểm giống với trái phiếu nhưng kỳ hạn ngắn hơn trái phiếu nên được NH dùng để huy động vốn ngắn hạn (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Có thể thấy, hình thức huy động bằng việc phát hành giấy tờ có giá NHTM sẽ phải thanh toán lãi suất cao hơn lãi suất tiền gửi.

Do đó, các NHTM cần dựa vào đầu ra để quyết định khối lượng huy động, mức lãi suất, thời hạn và phương pháp huy động thích hợp. Huy động vốn từ vay các tổ chức tín dụng khác Đây là hình thức các NHTM vay mượn lẫn nhau hay vay vốn của các Công ty bảo hiểm, Công ty tài chính,… phục vụ hoạt động kinh doanh của mình. Thông thường nguồn vốn huy động từ hình thức này sẽ có chi phí rất cao và dựa vào mối quan hệ cũng như uy tín của NHTM (Nguyễn Minh Kiều, 2009). Huy động vốn từ vay Ngân hàng Nhà Nước NHTW có vai trò là người cho vay cuối cùng đối với các NHTM.

Nhờ vào những công cụ như: tái cấp vốn, tái chiết khấu mà NHTW cho NHTM vay để đáp ứng nhu cầu tài chính trong hoạt động kinh doanh. Các NHTM có thể vay NHTW thông qua những hình thức như: Vốn vay ngắn hạn giúp bổ sung vốn ngắn hạn cho các NHTM hoặc vốn vay để thanh toán giữa các NH nhằm bù đắp những khoản còn thiếu trong thanh toán, hay các NHTM mang các giấy tờ có giá đến NHTW xin tái chiết khấu (tái cấp vốn). NHTW cho NHTM theo hình thức tái chiết khấu: Tái chiết khấu là hoạt động NHTW mua lại các giấy tờ có giá còn thời hạn thanh toán của các NHTM trên thị trường thứ cấp theo tỷ suất tái chiết khấu nhất định (Nguyễn Minh Kiều, 2009).4 Tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn Đối với các NHTM 7 Thứ nhất, vốn huy động quyết định tới quy mô hoạt động và quy mô tín dụng của NH. Thực tế cho thấy, các NH nhỏ thường có khoản đầu tư và cho vay kém đa dạng hơn những NH lớn, đồng thời phạm vi và khối lượng cho vay cũng thấp.

Những NH lớn cho vay thị trường trong nước và quốc tế còn những NH nhỏ lại bị giới hạn, đa số là cho vay trong cộng đồng.