Chương I, Điều 4: ❖ Các dịch vụ giao nhận chủ yếu, bao gồm: - Dịch vụ bốc xếp hàng hoá, bao gồm cả hoạt động bốc xếp container - Dịch vụ kho bãi và lưu giữ hàng hóa, bao gồm cả hoạt động kinh doanh kho bãi container và kho xử lý nguyên liệu, thiết bị; - Dịch vụ đại lý vận tải, bao gồm cả hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan và lập kế hoạch bốc dỡ hàng hóa; - Dịch vụ bổ trợ khác, bao gồm cả hoạt động tiếp nhận, lưu kho và quản lý thông tin liên quan đến vận chuyển và lưu kho hàng hóa trong suốt cả chuỗi logistics; hoạt động xử lý lại hàng hóa bị khách hàng trả lại, hàng hóa tồn kho, hàng hóa quá hạn, lỗi mốt và tái phân phối hàng hóa đó; hoạt động cho thuê và thuê mua container. ❖ Các dịch vụ giao nhận liên quan đến vận tải, bao gồm: - Dịch vụ vận tải hàng hải và dịch vụ vận tải thuỷ nội địa: vận tải thủy nội địa chủ yếu vận chuyển các mặt hàng nhỏ lẻ trong nước, trong khi đó vận tải biển (vận tải hàng hải) là phương thức vận tải chiếm gần 80% tổng sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của nước ta. Vận tải biển phù hợp với hàng có tải trọng lớn, và không yêu cầu gấp rút về thời gian. - Dịch vụ vận tải hàng không: vận tải đường hàng không thường được sử dụng khi khối lượng hàng hóa nhỏ, và nhu cầu hàng hóa gấp rút cần phải vận chuyển nhanh.
Đây là 2 phương thức vận tải phù hợp với hàng giá trị cao, đồng thời giá cước vận chuyển đường hàng không cũng cao hơn đường biển. - Dịch vụ vận tải đường sắt: nước ta có hệ thống đường sắt Bắc - Nam giúp giao nhận hàng với chi phí tiết kiệm. Tuy nhiên đây là loại dịch vụ chỉ áp dụng được nội địa, thời gian nhận hàng khá lâu. Ngoài ra khi sử dụng đường sắt, cần phải sử dụng thêm phương tiện khác để chở hàng hóa đi và đến ga, ví dụ như xe tải, xe container.
- Dịch vụ vận tải đường bộ: vận tải đường bộ có quy mô mang tính chất nội địa, thường sẽ được dùng để vận chuyển hàng hóa giữa các tỉnh thành trong nước. Ngoài ra, phương thức vận tải đường bộ còn hỗ trợ cho giao nhận vận tải quốc tế, ví dụ như vận chuyển hàng đến các cảng biển và cảng hàng không. - Dịch vụ vận tải đường ống: đây là loại dịch vụ vận tải không phổ biến, thường chỉ áp dụng cho các mặt hàng đặc biệt như dầu mỏ, khí đốt. ❖ Các dịch vụ giao nhận liên quan khác, bao gồm: - Dịch vụ kiểm tra và phân tích kỹ thuật; - Dịch vụ bưu chính; - Dịch vụ thương mại bán buôn - Dịch vụ thương mại bán lẻ, bao gồm cả hoạt động quản lý hàng lưu kho, thu gom, tập hợp, phân loại hàng hóa, phân phối lại và giao hàng; ❖ Các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác 1.4 Các mặt hàng giao nhận vận tải Các mặt hàng giao nhận vận tải thường có các mặt hàng sau đây: - Hàng đóng ghép (Consolidation): thường là hàng hóa của nhiều chủ hàng có chung một cảng đích, hàng của các chủ hàng này sẽ được đóng chung vào container để tiết kiệm chi phí.
Trong hàng xuất, hàng consol thường được chỉ định bởi văn phòng chỉ định khi một consignee có nhiều nhà cung cấp và xuất hàng theo dạng hàng lẻ. Khi đó sẽ gom chung hàng của các nhà cung cấp lại và đóng vào một container. Điều này sẽ giúp tiết kiệm chi phí hơn là vận chuyển nhiều lô hàng lẻ. - Hàng thực phẩm (Foodstuffs): đây là mặt hàng yêu cầu điều kiện bảo quản kỹ càng vì là hàng thực phẩm nên dễ hư hỏng.
Một số loại mặt hàng yêu cầu nhiệt độ mát hoặc đông lạnh. Vì thế nếu phương thức vận tải là đường biển, cần phải lựa chọn loại container phù hợp hoặc có thể lựa chọn đi đường hàng không để tránh thời gian vận chuyển lâu dẫn đến 3 hư hỏng. Đối với hàng thực phẩm thường sẽ chọn container reefer, hay còn được gọi là container bảo ôn. Loại container này sẽ kiểm soát được nhiệt độ cần để bảo quản thực phẩm trong suốt quãng đường dài từ cảng đi đến cảng đích.
- Hàng siêu trường siêu trọng (Heavy cargo): là những mặt hàng có khối lượng lớn, hàng cồng kềnh, dùng trong xây dựng, hoặc các bộ phận của máy móc lớn. Hàng này thường dùng phương thức vận tải biển để tiết kiệm chi phí. - Hàng súc vật sống (Livestock): Bao gồm vận chuyển thú cưng nhỏ bằng đường hàng không và các động vật khác với số lượng lớn bằng đường biển. Khi vận chuyển mặt hàng này cần tuân thủ các quy định đặc thù và đòi hỏi thêm các giấy tờ kiểm dịch khác.
- Hàng nguy hiểm (Dangerous goods): hàng nguy hiểm thường là các mặt hàng chứa hóa chất, pin,. những vật dụng dễ gây cháy nổ. Khi vận chuyển mặt hàng này hãng tàu hoặc đại lý hãng bay sẽ yêu cầu MSDS và test report để kiểm tra hàng hóa trước khi đưa ra quyết định có chấp nhận mặt hàng đó hay không.5 Vai trò và chức năng của hoạt động giao nhận Hoạt động giao nhận hàng hóa là một công tác rất quan trọng trong việc thực hiện hợp đồng mua bán giữa người xuất khẩu và người nhập khẩu. Nhờ có hoạt động giao nhận mà hàng hóa có thể xuất khẩu, nhập khẩu theo đúng thời gian quy định của hợp đồng ngoại thương.
Hiện nay với sự giao thương giữa các quốc gia ngày càng phát triển, nên lượng hàng hóa xuất nhập khẩu tại Việt Nam ngày càng lớn và đa dạng. Các công ty xuất nhập khẩu ký kết nhiều hợp đồng thương mại hơn, tiến hành xuất nhập khẩu hàng hóa nhiều hơn, điều này khiến cho nền kinh tế phát triển và đem lại nguồn ngoại tệ lớn cho ngân sách nhà nước. Các công ty giao nhận đóng góp một phần không nhỏ trong việc hoàn thành hợp đồng ngoại thương. Hiện nay công tác giao nhận ngày càng quan trọng và số lượng nhân sự trong ngành công nghiệp này cũng ngày càng tăng, giúp cho sự lưu thông hàng hóa trong và ngoài nước trở nên tối ưu hơn.
Chức năng của hoạt động giao nhận có thể kể đến các chứng năng sau đây: - Giao nhận góp phần giảm bớt gánh nặng cho chủ hàng, chủ hàng không cần phải lo về khâu vận chuyển, lưu kho cho sản phẩm nữa. Chính vì vậy, giao nhận và người giao nhận đóng một vai trò quan trọng đối với chủ hàng. 4 - Giao nhận tạo ra các dịch vụ mới và các vị trí việc làm mới, góp phần giải quyết nguồn lao động cho xã hội. - Các hoạt động giao nhận cần sử dụng các phương tiện tiên tiến như cần cẩu, hệ thống kho thông minh đã làm tăng năng suất làm việc, từ đó dẫn đến tăng năng suất lao động trong xã hội.
- Giao nhận tạo điều kiện để áp dụng các quy trình kỹ thuật mới trong ngành giao thông vận tải. - Góp phần tạo điều kiện cho quá trình lưu thông hàng hóa nhanh chóng, là cầu nối quan trọng giữa người mua và người bán. - Giao nhận cũng góp phần đẩy nhanh quay vòng của các phương tiện vận tải, tận dụng được tối đa tải trọng của các phương tiện vận tải, và các phương tiện hỗ trợ khác như xà lan, cần cẩu. - Giao nhận làm giảm giá thành của sản phẩm, hàng hóa xuất nhập khẩu, tiết kiệm chi phí.
Ngoài ra, giao nhận cũng giúp người bán giảm các chi phí như phí xây dựng nhà kho, đào tạo nhân công tại kho. Vì người bán có thể thuê kho và nhân công của người giao nhận. Từ đó có thể thấy, giao nhận đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, thương mại và giải quyết các vấn đề trong xã hội.6 Phạm vi giao nhận Thông tường người giao nhận sẽ thay mặt cho người xuất khẩu và người nhập khẩu thực hiện quá trình vận chuyển hàng hóa. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ trực tiếp hoặc thông qua bên thứ ba.
Những dịch vụ này bao gồm: ❖ Thay mặt người gửi hàng (người xuất khẩu) - Chọn tuyến đường, phương thức vận tải và đơn vị chuyên chở (hãng tàu, hãng bay) thích hợp và thương lượng cước vận chuyển với đơn vị chuyên chở. - Vận chuyển hàng hóa đến cảng, hoàn tất thủ tục hải quan và các chứng từ liên quan đến giao nhận. - Giám sát việc vận chuyển trên đường từ nơi xuất khẩu đến nơi nhập khẩu, thông qua mối liên hệ với đơn vị chuyên chở và đại lý của người giao nhận ở nước nhập khẩu. - Ghi nhận tổn thất hàng hóa và giúp đỡ người gửi hàng khiếu nại bên liên quan đến việc hư hỏng, tổn thất hàng hóa.
❖ Thay mặt người nhận hàng (người nhập khẩu) 5 - Thay mặt người nhận hàng giám sát việc vận chuyển hàng hóa từ nơi xuất khẩu đến nơi nhập khẩu. - Nhận và kiểm tra các chứng từ liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa. - Nhận hàng từ đơn vị vận chuyển và thanh toán cước nếu có. - Hoàn tất các thủ tục hải quan và thanh toán các khoản lệ phí.
- Giao hàng hóa cho người nhập khẩu sau khi đã hoàn thành các thủ tục hải quan. - Trong trường hợp hàng hóa bị tổn thất hoặc hư hỏng, người giao nhận sẽ thay mặt người nhập khẩu khiếu nại với các bên liên quan. ❖ Hàng hóa đặc biệt - Hàng dự án: Hàng dự án liên quan đến việc vận chuyển các máy móc, trang thiết bị nặng từ nơi sản xuất đến nơi xây dựng cho các công trình xây dựng lớn như nhà máy. Việc vận chuyển hàng dự án đòi hỏi phải có kế hoạch cẩn thận để đảm bảo thời gian giao hàng.
- Hàng may mặc cần treo móc Loại container đặc biệt GOH (Garments on Hanger) có những móc treo trong container được dùng để treo đồ may mặc. Dùng loại container này sẽ tránh được việc quần áo có nếp gấp hoặc bị nhăn, và tại cảng đích sẽ được vận chuyển trực tiếp từ trong container đến nơi trưng bày, điều này sẽ giúp tiết kiệm thời gian, lao động và tiền bạc, đồng thời quần áo sẽ không bị bụi. ❖ Các dịch vụ khác Bên cạnh các dịch vụ nêu trên, người giao nhận còn cung cấp các dịch vụ khác như gom hàng lẻ lại và vận chuyển đi trong container.7 Cơ sở pháp lý của giao nhận hàng hóa Giao nhận hàng hóa cần được dựa trên các nguyên tắc pháp lý của quốc tế và Việt Nam.