Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường đại học quốc gia lào

Tài liệu nghiên cứu Giải pháp cải thiện kết quả hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường đại học quốc, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phonesooksin Teso
• Người hướng dẫn: Đinh Thị Mai Anh
• Trường học: Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học Quốc gia Lào
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT, CÁC KÝ HIỆU
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết khoa học
• 0.6. Ý nghĩa khoa học của luận án
• 0.7. Ý nghĩa thực tiễn của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Giới thiệu chung về sự phát triển của nước CHDCND Lào
• 1.1.1. Về lịch sử
• 1.1.2. Về chính trị
• 1.1.3. Về kinh tế - xã hội
• 1.1.4. Về giáo dục
• 1.1.5. Về thể dục thể thao
• 1.2. Giới thiệu chung về trường Đại học Quốc gia Lào
• 1.3. Quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước Lào về giáo dục và thể thao
• 1.3.1. Quan điểm về giáo dục
• 1.3.2. Quan điểm về giáo dục thể chất và thể thao
• 1.4. Hệ thống một số khái niệm có liên quan
• 1.4.1. Giáo dục thể chất
• 1.4.2. Hoạt động TDTT ngoại khóa
• 1.4.3. Câu lạc bộ TDTT
• 1.4.4. Phát triển thể chất
• 1.4.5. Hoàn thiện thể chất
• 1.5. Cơ sở lý luận công tác Giáo dục thể chất và thể thao trường học của nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào
• 1.6. Triển khai thực hiện chương trình Giáo dục thể chất tại trường Đại học quốc gia Lào
• 1.7. Một số vấn đề cơ bản về công tác thể dục thể thao ngoại khóa trong trường học
• 1.7.1. Khái quát về hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa trong trường học
• 1.7.2. Đánh giá hoạt động TDTT ngoại khóa
• 1.8. Đặc điểm tâm - sinh lý và phát triển các tố chất thể lực của sinh viên
• 1.8.1. Đặc điểm tâm lý sinh viên
• 1.8.2. Đặc điểm sinh lý sinh viên
• 1.8.3. Đặc điểm phát triển các tố chất thể lực của sinh viên
• 1.9. Các công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.9.1. Tình hình nghiên cứu ở Lào
• 1.9.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
• 2.1.2. Phương pháp phỏng vấn tọa đàm
• 2.1.3. Phương pháp quan sát sư phạm
• 2.1.4. Phương pháp kiểm tra y học
• 2.1.5. Phương pháp kiểm tra sư phạm
• 2.1.6. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 2.1.7. Phương pháp toán học thống kê
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Thực trạng hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa của sinh viên trường đại học quốc gia Lào
• 3.1.1. Thực trạng hoạt động tập luyện TDTT ngoại khóa của sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.1.2. Thực trạng các yếu tố đảm bảo chất lượng hoạt động TDTT ngoại khóa của sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.1.3. Thực trạng kết quả công tác GDTC và TDTT trường học cho sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.1.4. Xác định nguyên nhân làm hạn chế hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa của sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.1.5. Bàn luận kết quả nghiên cứu thực trạng hoạt động TDTT ngoại khóa của sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.2. Lựa chọn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn, xây dựng các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa cho SV Đại học quốc gia Lào
• 3.2.2. Lựa chọn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.2.3. Xây dựng nội dung các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa cho cho sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.3. Kiểm chứng lý thuyết các giải pháp được xây dựng
• 3.4. Bàn luận về kết quả lựa chọn và xây dựng nội dung các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa cho SV Đại học quốc gia Lào
• 3.5. Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa cho sinh viên trường Đại học quốc gia Lào
• 3.5.1. Mục đích thực nghiệm các giải pháp
• 3.5.2. Tổ chức thực nghiệm
• 3.5.3. Đánh giá hiệu quả ứng dụng các giải pháp
• 3.5.4. Bàn luận về kết quả nghiên cứu
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Thể Thao Ngoại Khóa và Sinh Viên Lào 55 ký tự

Giáo dục thể chất (GDTC) đóng vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục của CHDCND Lào, đặc biệt tại các trường đại học như Đại học Quốc gia Lào. GDTC không chỉ tăng cường sức khỏe sinh viên mà còn góp phần vào sự phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ và thể chất. Mục tiêu là đào tạo những công dân có tinh thần yêu nước, khả năng lao động và tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội. GDTC trong trường học là bắt buộc, giúp sinh viên phát triển thể chất sinh viên, hình thành nhân cách và đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và bảo vệ an ninh quốc phòng. Bộ Giáo dục và Thể thao Lào liên tục cải tiến chương trình giảng dạy, nâng cao chất lượng trang thiết bị và đội ngũ giáo viên để đáp ứng nhu cầu này. Trường học cũng được đầu tư xây dựng các công trình cơ sở vật chất thể thao lớn. Hoạt động thể thao ngoại khóa và các giải thi đấu phát triển mạnh mẽ, thu hút đông đảo sinh viên tham gia. Từ khóa chính: Thể dục thể thao ngoại khóa, Đại học Quốc gia Lào. Mật độ từ khóa: 1-2%

1.1. Lịch sử phát triển thể thao tại CHDCND Lào

Lịch sử phát triển của CHDCND Lào trước thế kỷ 14 gắn liền với sự thống trị của vương quốc Nam Chiếu. Đến thế kỷ XIV, vua Pha Ngum lên ngôi đổi tên nước thành Vương Quốc Lạn Xang hay còn gọi là Đất nước Triệu voi. Trong nhiều thế kỷ tiếp theo, Vương Quốc Lạn Xang... Trong nhiều thế kỷ, Vương quốc Lan Xang trải qua nhiều biến động, chiến tranh. Thể thao, dù không được ghi chép cụ thể, vẫn đóng vai trò trong các hoạt động rèn luyện quân sự và vui chơi giải trí. Truyền thống thể thao của Lào, tuy không được hệ thống hóa như ngày nay, nhưng đã hình thành từ lâu đời trong văn hóa địa phương. Từ khóa phụ: Văn hóa thể thao, Đại học Quốc gia Lào.

1.2. Vai trò của Đại học Quốc gia Lào trong phong trào TDTT

Trường ĐHQG Lào là trường đại học lớn nhất của nước CHDCND Lào, được thành lập theo Nghị định số 50/TTCP, ngày 09/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ. ĐHQG Lào đã trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực của nước CHDCND Lào, đào tạo hơn 96 chuyên ngành với 171 chương trình đào tạo khác nhau. Trường không chỉ là trung tâm đào tạo các ngành nghề mà còn là Trung tâm điều hành Liên đoàn thể thao sinh viên (SV) Lào, có trách nhiệm tổ chức hoạt động thi đấu Đại hội TDTT SV toàn quốc. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của ĐHQG Lào trong việc thúc đẩy và phát triển phong trào thể thao sinh viên trong cả nước. Từ khóa phụ: Thể thao sinh viên, phong trào thể thao.

II. Thực Trạng Hoạt Động Thể Thao Ngoại Khóa tại UNL 58 ký tự

Công tác GDTC và hoạt động TDTT ngoại khóa trong các trường Đại học của Lào có ý nghĩa quan trọng trong việc đào tạo cán bộ trẻ có thể lực tốt, sẵn sàng đảm nhiệm và hoàn thành nhiệm vụ phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Việc tập luyện TDTT của SV là điều kiện cần thiết để phát triển cơ thể hài hoà, nâng cao các tố chất thể lực, phẩm chất ý chí, lòng dũng cảm, tính kiên trì, tự tin và quyết đoán. Bên cạnh đó, GDTC còn góp phần giáo dục truyền thống, lòng tự hào dân tộc, tinh thần tập thể, tính trung thực, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong sinh hoạt và học tập. Hoạt động thể thao ngoại khóa là các hoạt động được tiến hành ngoài giờ học chính khóa, bao gồm các hoạt động tập luyện cá nhân, tổ, nhóm, câu lạc bộ, tham gia thi đấu, cổ vũ. Các buổi tập ngoại khóa giúp SV nắm chắc nội dung học chính khóa, hoàn thiện các môn thể thao tự chọn, chuẩn bị kiến thức, kỹ năng, thể lực cần thiết. Từ khóa chính: Hoạt động ngoại khóa thể thao, sinh viên Đại học Quốc gia Lào. Mật độ từ khóa: 1-2%

2.1. Hạn chế về Cơ sở vật chất và Đội ngũ Huấn luyện 54 ký tự

Mặc dù được sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo Nhà trường nhưng do thiếu thốn về cơ sở vật chất thể thao, đội ngũ cán bộ, giáo viên làm công tác GDTC còn thiếu và yếu về chuyên môn. Điều này tác động tiêu cực đến chất lượng hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa. Việc cải thiện cơ sở vật chất và nâng cao trình độ chuyên môn của huấn luyện viên thể thao là rất quan trọng. Từ khóa phụ: Cơ sở vật chất, Huấn luyện viên thể thao.

2.2. Nội dung và Hình thức TDTT Ngoại khóa chưa hấp dẫn

Hình thức và nội dung tập luyện TDTT ngoại khóa cho SV chưa đáp ứng được nhu cầu. Nhận thức của nhiều cán bộ và SV Trường ĐHQG Lào về hoạt động thể thao ngoại khóa còn chưa đầy đủ, dẫn đến hoạt động thể thao ngoại khóa chưa đạt được mục đích, chưa phát huy được vai trò trong thực tiễn đào tạo, ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập môn GDTC, mức độ phát triển thể chất của SV còn thấp. Từ khóa phụ: Chương trình thể thao, Nâng cao hiệu suất.

2.3. Ảnh hưởng đến Kết quả học tập và Phát triển Thể chất

Hoạt động TDTT ngoại khóa của SV ĐHQG Lào chưa đạt được mục đích, chưa phát huy được vai trò trong thực tiễn trong đào tạo, đã ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập môn GDTC, mức độ phát triển thể chất sinh viên còn thấp. Điều này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đào tạo chung của nhà trường. Từ khóa phụ: Thể chất sinh viên, Hiệu quả thể dục thể thao.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thể Thao Ngoại Khóa UNL 59 ký tự

Nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động TDTT ngoại khóa, việc nghiên cứu các biện pháp phát triển thể chất sinh viên thông qua các hoạt động TDTT ngoại khóa đã được nhiều tác giả tại Việt Nam quan tâm. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao, các giải pháp phải xuất phát và phù hợp với thực tiễn, không thể ứng dụng một cách máy móc. Cho tới nay, chưa có tác giả nào công bố công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động TDTT ngoại khóa cho SV Lào nói chung và SV ĐHQG Lào nói riêng. Do đó, luận án này tập trung vào việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp thể thao phù hợp với điều kiện và nhu cầu của sinh viên Đại học Quốc gia Lào. Từ khóa chính: Giải pháp Nâng cao Hiệu quả, Đại học Quốc gia Lào. Mật độ từ khóa: 1-2%

3.1. Tăng cường Cơ sở Vật chất và Trang Thiết bị Thể Thao

Đầu tư và nâng cấp cơ sở vật chất thể thao hiện có, bao gồm sân bãi, dụng cụ tập luyện và các thiết bị hỗ trợ. Xây dựng thêm các khu vực tập luyện đa năng, phù hợp với nhiều môn thể thao khác nhau. Đảm bảo thiết bị thể thao an toàn và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất thể thao là nền tảng để phát triển phong trào thể thao. Từ khóa phụ: Cơ sở vật chất thể thao, Thiết bị thể thao.

3.2. Đa dạng hóa Chương trình và Hình thức Tập luyện

Cung cấp nhiều lựa chọn về các môn thể thao và hình thức tập luyện, từ các môn thể thao truyền thống đến các môn thể thao hiện đại. Tổ chức các lớp học, câu lạc bộ và hoạt động ngoại khóa phù hợp với sở thích và trình độ của sinh viên. Khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong việc thiết kế các chương trình thể thao. Từ khóa phụ: Chương trình thể thao, Hoạt động thể chất.

3.3. Nâng cao Năng lực Đội ngũ Huấn luyện viên

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho huấn luyện viên thể thao, cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất trong lĩnh vực thể thao. Tạo điều kiện cho huấn luyện viên tham gia các hội thảo, khóa học quốc tế để nâng cao trình độ. Xây dựng đội ngũ huấn luyện viên nhiệt tình, tâm huyết và có trách nhiệm. Từ khóa phụ: Huấn luyện viên thể thao, Nâng cao hiệu suất.

IV. Ứng Dụng và Đánh Giá Hiệu Quả Các Giải Pháp 53 ký tự

Luận án nghiên cứu lựa chọn và xây dựng nội dung chi tiết 03 giải pháp với 07 biện pháp và nghiên cứu ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn giúp nâng cao kết quả học tập môn GDTC và thể lực cho SV, phát triển phong trào TDTT trong toàn trường, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo chung cho ĐHQG Lào. Các giải pháp này được thiết kế dựa trên đánh giá thực trạng và nhu cầu của sinh viên, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tế của trường. Việc ứng dụng và đánh giá hiệu quả của các giải pháp này là bước quan trọng để xác định tính khả thi và hiệu quả của chúng trong việc cải thiện hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa. Từ khóa chính: Giải pháp Nâng cao Hiệu quả, Hiệu quả thể dục thể thao. Mật độ từ khóa: 1-2%

4.1. Mục đích và Phương pháp Thực nghiệm

Mục đích của thực nghiệm là kiểm chứng tính hiệu quả của các giải pháp đã đề xuất. Phương pháp thực nghiệm sư phạm so sánh trình tự đơn được sử dụng để đánh giá sự thay đổi về thể lực và kết quả học tập môn GDTC của sinh viên trước và sau khi áp dụng các giải pháp. Từ khóa phụ: Phương pháp thể thao, Kiểm tra sư phạm.

4.2. Kết quả Đánh giá sau Thực nghiệm

Kết quả thực nghiệm cho thấy sự cải thiện đáng kể về thể lực và kết quả học tập môn GDTC của sinh viên sau khi áp dụng các giải pháp. Phong trào TDTT trong trường cũng được thúc đẩy mạnh mẽ. Các giải pháp đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng hoạt động TDTT ngoại khóa. Từ khóa phụ: Hiệu quả thể dục thể thao, Phát triển kỹ năng.

4.3. Bàn luận về Kết quả Nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giải pháp được xây dựng phù hợp với điều kiện thực tế của trường và đáp ứng nhu cầu của sinh viên. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp trong thời gian dài hơn để có những điều chỉnh phù hợp. Từ khóa phụ: Phát triển thể chất, Cải thiện sức khỏe.

V. Kết Luận và Kiến Nghị về TDTT Ngoại Khóa 55 ký tự

Hoạt động TDTT ngoại khóa là một phần quan trọng trong việc đào tạo sinh viên toàn diện tại Đại học Quốc gia Lào. Các giải pháp được đề xuất trong luận án có thể giúp nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT ngoại khóa, góp phần phát triển thể chất sinh viên và nâng cao chất lượng đào tạo của trường. Cần có sự quan tâm và đầu tư hơn nữa từ phía nhà trường và các tổ chức liên quan để tạo điều kiện tốt nhất cho sinh viên tham gia vào các hoạt động thể thao. Từ khóa chính: Thể thao ngoại khóa, Đại học Quốc gia Lào. Mật độ từ khóa: 1-2%

5.1. Kiến nghị với Đại học Quốc gia Lào

Tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất thể thao và trang thiết bị. Xây dựng chương trình thể thao đa dạng và hấp dẫn, phù hợp với nhu cầu của sinh viên. Nâng cao trình độ chuyên môn của huấn luyện viên thể thao. Tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các giải thi đấu thể thao trong và ngoài nước. Từ khóa phụ: Cơ sở vật chất thể thao, Chương trình thể thao.

5.2. Kiến nghị với Bộ Giáo dục và Thể thao Lào

Xây dựng chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển thể thao sinh viên. Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thể thao. Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ, giáo viên làm công tác GDTC. Từ khóa phụ: Chính sách thể thao, Phong trào thể thao sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công tác giáo dục thể chất (GDTC) và thể dục thể thao (TDTT) trường học giữ vị trí chiến lược trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển hài hòa về phẩm chất chính trị, trí tuệ và thể chất tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Trường Đại học Quốc gia (ĐHQG) Lào—thành lập theo Nghị định số 50/TTgCP ngày 09/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ Lào, hiện là trung tâm đào tạo đa ngành lớn nhất cả nước với 13 trường đại học thành viên, 7 viện nghiên cứu và 171 chương trình đào tạo—đồng thời là cơ quan thường trực điều hành Liên đoàn Thể thao Sinh viên Lào (Quyết định số 4757/BGD). Tuy nhiên, chương trình GDTC chính khóa hiện tại chỉ đáp ứng 90 tiết bắt buộc trong toàn khóa học, tạo nên sự thiếu hụt nghiêm trọng về lượng vận động định kỳ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã từng cảnh báo: "Giảm hoạt động thể chất và chương trình GDTC trong trường học là một xu hướng đáng báo động trên toàn thế giới".

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực trạng thiếu vắng một hệ sinh thái giải pháp đồng bộ và chuẩn hóa cho hoạt động TDTT ngoại khóa tại các cơ sở giáo dục đại học Lào. Trước công trình này, chưa có nghiên cứu khoa học chuyên sâu nào đánh giá toàn diện hình thái, chức năng sinh lý và thể lực sinh viên ĐHQG Lào gắn với tổ chức TDTT ngoài giờ. Luận án giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu (RQ):

• RQ1: Thực trạng công tác TDTT ngoại khóa, điều kiện bảo đảm và mức độ phát triển thể chất của sinh viên ĐHQG Lào đang ở mức độ nào?
• RQ2: Cơ sở khoa học để lựa chọn, xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả TDTT ngoại khóa thích ứng với điều kiện kinh tế - xã hội Lào là gì?
• RQ3: Các giải pháp được can thiệp sư phạm có tạo ra bước chuyển biến có ý nghĩa thống kê đối với thể lực và kết quả học tập môn GDTC của sinh viên hay không?

Giả thuyết khoa học (H1) xác định: Nếu xây dựng được hệ thống giải pháp tổ chức TDTT ngoại khóa khoa học, phù hợp với nhu cầu, điều kiện cơ sở vật chất và đặc điểm tâm sinh lý sinh viên Lào, thì sẽ thúc đẩy mạnh mẽ phong trào rèn luyện thân thể, nâng cao rõ rệt các chỉ số thể lực và chất lượng học tập GDTC. Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Sư phạm GDTC (A.P. Novikov; L.P. Matveev), Lý thuyết Động cơ hành vi thể thao (Schiffman & Kanuk) và Quản lý chất lượng giáo dục (Nguyễn Văn Đản). Luận án được thực hiện từ tháng 01/2018 đến tháng 06/2024 với quy mô khảo sát thực trạng thể chất trên 8.000 sinh viên (4 khóa đào tạo), khảo sát thực trạng 2.000 sinh viên và tiến hành thực nghiệm sư phạm can thiệp trên 2.000 sinh viên (1.000 nam, 1.000 nữ) niên khóa 2018–2022.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và khu vực chỉ ra hai dòng nghiên cứu chủ đạo về giáo dục thể chất học đường. Dòng lý thuyết sư phạm kinh điển do A.P. Novikov (1976), L.P. Matveev (1981), Vũ Đức Thu (2000), Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốn (2006) định hình, xác định GDTC là: "Quá trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoàn thiện về thể chất và nhân cách, nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ của con người". Dòng nghiên cứu thứ hai tập trung vào mô hình hóa giải pháp quản trị hoạt động ngoại khóa tại các trường đại học, tiêu biểu là các công trình tại Việt Nam của Lê Hồng Cường (2006), Vũ Đức Văn (2008), Nguyễn Đức Thành (2012), Mai Thị Thu Hà (2014), Phùng Xuân Dũng (2017) và Nguyễn Mỹ Việt (2021).

Y văn đương đại tồn tại hai cuộc tranh luận học thuật lớn:

• Tranh luận 1: Quan điểm hành chính hóa bắt buộc (Positivist compliance) coi TDTT ngoại khóa là phần mở rộng bắt buộc có kiểm soát điểm số đối lập với trường phái Kiến tạo tự chủ (Constructivist autonomy) nhấn mạnh tính tự nguyện, hứng thú cá nhân và mô hình câu lạc bộ tự quản.
• Tranh luận 2: Ưu tiên đào tạo thể thao thành tích cao phục vụ các kỳ đại hội thể thao sinh viên khu vực (ASEAN University Games) đối lập với chiến lược phát triển thể thao đại chúng nhằm phổ cập chuẩn rèn luyện thân thể cho toàn thể người học.

Luận án định vị tiên phong khi kết nối hai luồng quan điểm trên vào bối cảnh thể chế đặc thù của Lào—quốc gia đang chuyển mình theo Chiến lược phát triển TDTT đến năm 2020 (Nghị định 289/CP và Chỉ thị 416/TW). So sánh với mô hình TDTT đại học tại Việt Nam (theo tiêu chuẩn đánh giá thể lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo) và mô hình thể thao học đường tại Thái Lan (hệ thống giải đấu liên đại học của USAT), nghiên cứu tại ĐHQG Lào bổ sung bằng chứng thực nghiệm về quá trình chuyển đổi từ hình thức tập luyện tự phát, manh mún sang mô hình quản trị câu lạc bộ TDTT bán chuyên nghiệp hóa trong điều kiện nguồn lực cơ sở vật chất còn hạn chế.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Phát triển và Hoàn thiện Thể chất của L.P. Matveev và Nguyễn Quang Quyền vào nhóm đối tượng thanh niên đại học các nước đang phát triển thuộc khu vực Đông Nam Á. Bằng chứng thực nghiệm khẳng định rằng sự thích ứng sinh học và phát triển tố chất thể lực không chỉ chịu sự chi phối của quy luật sinh học lứa tuổi (18–22 tuổi) mà còn chịu tác động quyết định bởi các thiết chế xã hội và phương thức tổ chức sư phạm ngoài giờ học chính khóa.

Đồng thời, nghiên cứu cụ thể hóa mô hình động cơ 5 giai đoạn của Schiffman & Kanuk (2001) trong tâm lý học thể thao (nhận thức nhu cầu, giảm căng thẳng, trạng thái nỗ lực, mong muốn và mục tiêu hành vi) thành khung can thiệp động lực tập luyện cho sinh viên Lào. Luận án thiết lập mối quan hệ tương hỗ hai chiều: GDTC chính khóa đóng vai trò trang bị kiến thức, kỹ năng vận động nền tảng; TDTT ngoại khóa giữ vai trò môi trường rèn luyện, củng cố kỹ năng và tối ưu hóa công năng tim phổi, tuần hoàn máu theo nguyên lý y học phương Đông: "Thông tức bất thống, thống tức bất thông" (khí huyết lưu thông tốt thì cơ thể khỏe mạnh, không bệnh tật).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa chiều ba trụ cột lý thuyết:

• Lý thuyết Sư phạm và Huấn luyện Thể thao: Ứng dụng các nguyên tắc định mức lượng vận động, hồi phục và phát triển toàn diện 5 tố chất vận động (sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo, mềm dẻo).
• Lý thuyết Động cơ và Hành vi Tâm lý học đường: Giải mã đặc điểm tự ý thức và nhu cầu khẳng định bản thân của sinh viên độ tuổi 18–22 để thiết kế các hình thức tập luyện hấp dẫn.
• Lý thuyết Quản lý Thể chế Giáo dục: Tiếp cận khái niệm câu lạc bộ thể thao học đường: "CLB là tổ chức xã hội liên kết nhóm người với mục đích giao lưu, trao đổi với nhau những vấn đề chính trị, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, nghề nghiệp, tâm tư, tình cảm, ham muốn, hành vi, cuộc sống của con người".

Khung phân tích xác định rõ các điều kiện biên (boundary conditions): Áp dụng tối ưu cho các cơ sở giáo dục đại học công lập quy mô lớn, đào tạo đa ngành tại các nước đang phát triển, sở hữu nguồn ngân sách thể thao giới hạn và vận hành trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận hành theo hệ hình thực chứng (Positivism) kết hợp thiết kế can thiệp thực nghiệm sư phạm so sánh trình tự đơn (One-group pretest-posttest design) được theo dõi dọc qua 3 thời điểm: trước thực nghiệm (T0), sau 5 tháng (T1) và sau 10 tháng kết thúc thực nghiệm (T2). Thiết kế đa cấp độ bao quát từ cấp độ cá nhân người học, cấp độ câu lạc bộ bộ môn đến cấp độ điều hành toàn trường.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý thông tin bảo đảm tính chuẩn hóa và tính giá trị (validity) cao thông qua hệ phương pháp đồng bộ:

• Mẫu khảo sát chuyên gia và giảng viên: 30 nhà quản lý, chuyên gia TDTT và 60 cán bộ, giảng viên ĐHQG Lào nhằm xây dựng và thẩm định mức độ cấp thiết, tính khả thi của các giải pháp. Hệ số tin cậy và sự đồng thuận của chuyên gia đạt mức cao (>80%).
• Mẫu đánh giá thực trạng diện rộng: 2.000 sinh viên năm thứ ba (niên khóa 2017–2021) đã hoàn thành chương trình GDTC chính khóa.
• Mẫu đo lường thể chất đối chuẩn 4 khóa: 8.000 sinh viên (mỗi khóa 2.000 sinh viên gồm 1.000 nam và 1.000 nữ) thuộc các khóa 2015–2019 (22 tuổi), 2016–2020 (21 tuổi), 2017–2021 (20 tuổi) và 2018–2022 (19 tuổi).
• Mẫu thực nghiệm sư phạm: 2.000 sinh viên khóa 2018–2022 (1.000 nam, 1.000 nữ) được can thiệp hệ thống 03 giải pháp trong 10 tháng.

Hệ thống test kiểm tra sư phạm và y học được chuẩn hóa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và Bộ Giáo dục và Thể thao Lào, bao gồm:

• Chỉ số hình thái và chức năng sinh lý: Chiều cao đứng (cm), Cân nặng (kg), Chỉ số BMI ($kg/m^2$), Lực bóp tay thuận (kG), Dung tích sống phổi (DTS - ml).
• Tố chất thể lực: Chạy 30m xuất phát cao (sức nhanh), Bật xa tại chỗ (sức mạnh bộc phát chân), Nằm ngửa gập bụng 30s đối với nữ / Co tay xà đơn đối với nam (sức mạnh bền cơ thân), Chạy con thoi 4x10m (khéo léo), Chạy 1500m nam / 800m nữ (sức bền chung).

Data và phân tích

Số liệu được xử lý bằng các thuật toán thống kê chuyên dụng trên máy tính. Các tham số thống kê cơ bản được xác định gồm: Giá trị trung bình ($\bar{X}$), Độ lệch chuẩn ($\sigma$), Hệ số biến thiên ($C_v$), Nhịp độ tăng trưởng ($W%$) theo công thức Brody. Sự sai khác giữa các thời điểm đo lường trước và sau thực nghiệm được kiểm định qua tiêu chuẩn $t$-Student với mức ý nghĩa thống kê $p < 0.05$ và $p < 0.01$.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

• Phát hiện 1 (Thực trạng hạn chế): Mức độ chuyên cần tập luyện TDTT ngoại khóa của sinh viên ĐHQG Lào rất thấp; chỉ có 18.2% sinh viên tập luyện thường xuyên (>=3 buổi/tuần). Hình thức tập luyện chủ yếu mang tính tự phát cá nhân (chiếm 64.5%), thiếu sự hướng dẫn chuyên môn của giảng viên. Nguyên nhân chủ yếu do cơ sở vật chất thiếu thốn (93.3% chuyên gia đánh giá là rào cản lớn nhất), kinh phí hạn hẹp và nhận thức về vai trò TDTT chưa đầy đủ.
• Phát hiện 2 (Bất cập về thể chất sinh viên Lào): Kết quả kiểm tra 8.000 sinh viên 4 khóa cho thấy các chỉ số hình thái, dung tích sống phổi và tố chất thể lực của sinh viên ĐHQG Lào thấp hơn có ý nghĩa thống kê ($p < 0.01$) so với người Việt Nam cùng lứa tuổi và chuẩn thể lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tỷ lệ sinh viên không đạt tiêu chuẩn phân loại thể lực chiếm tới 28.5% ở nam và 34.2% ở nữ.
• Phát hiện 3 (Hệ thống giải pháp khoa học gồm 03 giải pháp và 07 biện pháp cụ thể):
  • Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, động cơ và đổi mới hình thức tổ chức tập luyện TDTT ngoại khóa (thành lập và phát triển hệ thống CLB thể thao theo sở thích; đa dạng hóa hình thức tự tập có hướng dẫn).
  • Giải pháp 2: Đổi mới nội dung, phương pháp và đa dạng hóa hoạt động thi đấu TDTT ngoại khóa (lựa chọn các môn thể thao sinh viên yêu thích như bóng đá, cầu lông, bóng chuyền, pétanque; tích hợp bài tập bổ trợ phát triển sức bền và sức mạnh; tổ chức đại hội thể thao cấp trường và giao lưu thường niên).
  • Giải pháp 3: Tăng cường các điều kiện bảo đảm chất lượng hoạt động TDTT ngoại khóa (quy hoạch cải tạo sân bãi, bổ sung trang thiết bị dụng cụ; chuẩn hóa đội ngũ hướng dẫn viên, cộng tác viên sinh viên; xây dựng quy chế quản lý và huy động nguồn lực xã hội hóa).
• Phát hiện 4 (Hiệu quả can thiệp đột phá): Sau 10 tháng thực nghiệm trên 2.000 sinh viên khóa 2018–2022, tất cả các chỉ số chức năng sinh lý và thể lực đều có sự tăng trưởng vượt bậc với mức ý nghĩa $p < 0.001$:
  • Dung tích sống tăng từ $3.810 \pm 285$ ml lên $4.215 \pm 260$ ml ở nam ($W = 10.09%$) và từ $2.620 \pm 195$ ml lên $2.940 \pm 180$ ml ở nữ ($W = 11.51%$).
  • Thành tích chạy 1500m nam rút ngắn từ $6.45 \pm 0.42$ phút xuống $5.58 \pm 0.35$ phút; chạy 800m nữ rút ngắn từ $4.25 \pm 0.38$ phút xuống $3.52 \pm 0.28$ phút.
  • Tỷ lệ sinh viên xếp loại rèn luyện thể lực Tốt và Đạt tiêu chuẩn tăng từ 68.5% lên 91.2%; kết quả học tập môn GDTC đạt loại Giỏi tăng 18.4%, loại Yếu giảm từ 12.3% xuống còn 1.8%.

Implications đa chiều

Về mặt lý luận, nghiên cứu khẳng định mô hình CLB thể thao ngoại khóa tự quản có hướng dẫn là mắt xích trung gian tối ưu chuyển hóa tri thức sư phạm thành năng lực thể chất bền vững. Về mặt thực tiễn và chính sách, nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho Bộ Giáo dục và Thể thao Lào trong việc ban hành khung hướng dẫn tổ chức hoạt động thể thao ngoại khóa trên toàn hệ thống giáo dục đại học, hiện thực hóa mục tiêu Chiến lược phát triển TDTT quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.

Limitations và Future Research

Luận án ghi nhận các giới hạn nghiên cứu khách quan:

• Giới hạn không gian: Nghiên cứu tập trung tại các cơ sở đào tạo của ĐHQG Lào tại thủ đô Viêng Chăn, chưa mở rộng ra các trường đại học khu vực phía Bắc (Đại học Souphanouvong) hay phía Nam (Đại học Champasack).
• Giới hạn phương pháp: Thiết kế thực nghiệm so sánh trình tự đơn trước - sau trên một quần thể lớn tuy phản ánh chính xác xu hướng chung nhưng chưa thiết lập nhóm đối chứng song song tuyệt đối do yêu cầu bảo đảm quyền lợi học tập và tham gia phong trào đồng đều cho toàn khóa sinh viên.
• Giới hạn thời gian: Quá trình theo dõi dừng lại ở mốc 10 tháng, chưa đánh giá mức độ duy trì thói quen tập luyện thể thao sau khi sinh viên tốt nghiệp ra trường.

Chương trình nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào 4 hướng:

• Hướng 1: Khảo sát và chuyển giao mô hình giải pháp sang các trường đại học vùng và hệ thống cao đẳng sư phạm trên toàn nước Lào.
• Hướng 2: Xây dựng ứng dụng số (Digital Health & Sport Tracking App) để quản lý lịch tập luyện, giám sát khối lượng vận động và tự động hóa đánh giá thể lực sinh viên.
• Hướng 3: Nghiên cứu can thiệp tích hợp giữa chế độ dinh dưỡng học đường và lượng vận động ngoại khóa nhằm cải thiện thể hình thanh niên Lào.
• Hướng 4: Đánh giá tác động dọc (longitudinal study) về năng suất lao động và khả năng thích ứng nghề nghiệp của sinh viên sau khi tốt nghiệp có thói quen rèn luyện thân thể.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra dấu ấn học thuật rõ nét với tư cách là công trình tiên phong nghiên cứu toàn diện về TDTT ngoại khóa tại CHDCND Lào, mở đường cho các nghiên cứu tiếp nối về khoa học thể thao và quản lý giáo dục. Về mặt chính sách, kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo cốt lõi cho Bộ Giáo dục và Thể thao Lào trong việc xây dựng tiêu chuẩn cơ sở vật chất TDTT học đường và cơ chế đầu tư ngân sách. Đối với nhà trường, ĐHQG Lào đã chuẩn hóa quy trình điều hành của Liên đoàn Thể thao Sinh viên Lào, tạo nguồn vận động viên nòng cốt chất lượng cao tham dự các kỳ Đại hội Thể thao Sinh viên Đông Nam Á (ASEAN University Games) và Đại hội Thể thao Toàn quốc Lào. Về mặt xã hội, mô hình thúc đẩy lối sống lành mạnh, giảm thiểu các tệ nạn xã hội trong giới trẻ và nâng cao tầm vóc nguồn nhân lực tương lai của đất nước.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Tiếp cận hệ thống dữ liệu nhân trắc, thể lực chuẩn hóa của 8.000 sinh viên Lào và khung phương pháp luận nghiên cứu can thiệp sư phạm thực nghiệm chuẩn mực.
• Giảng viên GDTC và Ban Quản lý Đại học: Được trang bị cẩm nang 03 giải pháp và 07 biện pháp tổ chức phong trào, thiết kế giáo án câu lạc bộ và tiêu chí kiểm tra đánh giá năng lực thể chất.
• Cơ quan hoạch định chính sách giáo dục Lào: Sở hữu luận cứ khoa học để hoàn thiện thể chế, chỉ thị và định mức kinh phí cho công tác TDTT học đường.
• Sinh viên ĐHQG Lào: Trực tiếp thụ hưởng môi trường rèn luyện thể chất đa dạng, cải thiện sức khỏe, nâng cao kết quả học tập và hình thành thói quen rèn luyện thân thể suốt đời.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án mở rộng Lý thuyết Phát triển Thể chất của L.P. Matveev bằng việc chứng minh cơ chế tích hợp hữu cơ giữa GDTC nội khóa pháp quy và TDTT ngoại khóa tự nguyện trong bối cảnh thể chế của một quốc gia đang phát triển tại Đông Nam Á, thiết lập mô hình can thiệp hành vi thể thao dựa trên cấu trúc động cơ của Schiffman & Kanuk.

2. Đổi mới phương pháp luận thể hiện như thế nào khi so sánh với các nghiên cứu trước? So với các nghiên cứu của Lê Hồng Cường (2006) hay Nguyễn Đức Thành (2012) vốn chủ yếu dùng phương pháp điều tra xã hội học định tính hoặc cỡ mẫu nhỏ, luận án đã triển khai đo lường thực chứng quy mô lớn trên 8.000 sinh viên ở 4 độ tuổi liên tiếp và tiến hành thực nghiệm can thiệp sư phạm theo dõi dọc 10 tháng trên 2.000 đối tượng với hệ thống 10 chỉ số kiểm tra sinh lý - thể lực chuẩn hóa.

3. Phát hiện nào mang tính bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm? Phát hiện bất ngờ nhất là mặc dù điều kiện sân bãi và dụng cụ tập luyện tại ĐHQG Lào rất thiếu thốn, nhưng khi chuyển đổi mô hình tổ chức từ tập luyện tự do sang câu lạc bộ tự quản có định hướng của giảng viên, nhịp độ tăng trưởng dung tích sống phổi và sức bền chung của sinh viên nữ ($W = 11.51%$) lại đạt mức cao hơn cả sinh viên nam ($W = 10.09%$).

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản (replication protocol) không? Có. Luận án mô tả chi tiết quy trình 3 bước can thiệp: Bước 1 (Tổ chức phân loại sở thích và thành lập CLB), Bước 2 (Triển khai giáo án tập luyện bổ trợ và khung thi đấu định kỳ), Bước 3 (Kiểm tra y học - sư phạm định kỳ 5 tháng và 10 tháng) cùng bộ công cụ câu hỏi khảo sát và tiêu chuẩn đánh giá thể lực chi tiết trong phần phụ lục.

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo ra sao? Lộ trình 10 năm gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1 (2024–2026: Chuẩn hóa mô hình CLB thể thao tại 13 trường thành viên ĐHQG Lào); Giai đoạn 2 (2026–2030: Chuyển giao mô hình cho toàn bộ các trường đại học tại Lào và tích hợp nền tảng số theo dõi thể lực); Giai đoạn 3 (2030–2034: Đánh giá tác động dọc đối với sức khỏe cộng đồng và năng suất lao động của cựu sinh viên trên quy mô quốc gia).

Kết luận

1. Luận án đã hệ thống hóa và bổ sung hoàn thiện cơ sở lý luận về quản lý và phát triển hoạt động TDTT ngoại khóa trong hệ thống giáo dục đại học, khẳng định vai trò then chốt của TDTT ngoài giờ trong việc nâng cao thể chất người học.
2. Đánh giá toàn diện thực trạng TDTT ngoại khóa tại ĐHQG Lào, chỉ rõ các điểm nghẽn về cơ sở vật chất, tỷ lệ chuyên cần thấp (18.2%) và sự tụt hậu về các chỉ số thể lực của sinh viên Lào so với chuẩn khu vực.
3. Lựa chọn và xây dựng thành công hệ thống 03 giải pháp đột phá với 07 biện pháp cụ thể có tính khoa học, cấp thiết và khả thi cao, được 100% chuyên gia tán đồng.
4. Chứng minh bằng thực nghiệm sư phạm tính hiệu quả vượt trội của các giải pháp qua sự tăng trưởng có ý nghĩa thống kê ($p < 0.01$) của toàn bộ 10 chỉ số hình thái, chức năng tim phổi và 5 tố chất vận động trên 2.000 sinh viên can thiệp.
5. Tạo bước đột phá về mô hình quản trị thể thao học đường tại Lào, chuyển đổi căn bản từ phương thức quản lý hành chính thụ động sang mô hình câu lạc bộ tự quản linh hoạt gắn với nhu cầu thực tiễn.
6. Mở ra 3 nhánh nghiên cứu chiến lược về chuyển đổi số trong giáo dục thể chất, y sinh học thể thao đại học và chính sách thể chế thể dục thể thao trường học tại CHDCND Lào trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Giới thiệu chung về sự phát triển của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 1. Về lịch sử Lịch sử phát triển của CHDCND Lào trước thế kỷ 14 gắn liền với sự thống trị của vương quốc Nam Chiếu. Đến thế kỷ XIV, vua Pha Ngum lên ngôi đổi tên nước thành Vương Quốc Lạn Xang hay còn gọi là Đất nước Triệu voi.

Trong nhiều thế kỷ tiếp theo, Vương Quốc Lạn Xang nhiều lần phải chống lại các cuộc xâm lược của Miến Điện (Myanma) và Sa Yam (Thái Lan). Từ thế kỷ XVIII, Sa Yam giành quyền kiểm soát Vương Quốc Lạn Xang. Từ thế kỷ XIX, lãnh thổ này nằm trong phạm vi ảnh hưởng của Pháp và bị sáp nhập vào Đông Dương năm 1893. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Pháp bị Nhật thay chân ở Đông Dương.

Sau khi Nhật đầu hàng quân Đồng Minh, ngày 12/10/1945, Lào tuyên bố độc lập. Đầu năm 1946, Pháp quay trở lại xâm lược Vương Quốc Lạn Xang một lần nữa và mãi đến năm 1975, phong trào cộng sản Pa Thet Lào do Hoàng thân Souphanouvong lãnh đạo đã xóa bỏ chính quyền Vương Quốc Lạn Xang. Ngày 2/12/1975 Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Lào quyết định xóa bỏ chế độ quân chủ, thành lập nước CHDCND Lào, ngày này cũng được lấy làm ngày Quốc khánh của nước CHDCND Lào [103]. Về địa lý Nước CHDCND Lào có tổng diện tích 236.800 km2, có đường biên giới giáp 5 quốc gia: Phía Bắc giáp Trung Quốc, 416 km đường biên; Tây Bắc giáp Mi-an-ma, 230 km; Tây Nam giáp Thái Lan, 1.730 km; Nam giáp Campuchia, 492 km và phía Đông giáp Việt Nam, 2.

Lào có 17 tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó 10 tỉnh có chung đường biên giới với Việt Nam. Dân số hiện nay khoảng 6.8 triệu người, gồm ba bộ tộc chính là Lào Lùm, Lào Thơng và Lào Sủng, ngoài ra còn khoảng gần 5% là người Việt, người Hoa, người Thái. 8 Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa từ tháng 05 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.

Thủ đô và là thành phố lớn nhất của Lào là Viêng Chăn, các thành phố lớn khác là: Louang Phrabang, Savannakhet và Cham Pa Sắc [110]. Về chính trị Đảng chính trị duy nhất của Lào là Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Người đứng đầu Nhà nước là Chủ tịch nước được Quốc hội cử ra có nhiệm kỳ 5 năm. Người đứng đầu chính phủ là Thủ tướng.

Chính phủ được Chủ tịch nước đề cử và Quốc hội thông qua. Đường lối chính sách của Chính phủ do Đảng lãnh đạo thông qua 11 ủy viên Bộ Chính trị và 69 ủy viên Trung ương Đảng. Các quyết sách quan trọng của Chính phủ do Hội đồng bộ trưởng biểu quyết thông qua. Lào thông qua hiến pháp mới lần đầu tiên năm 1991.

Trong năm sau đó đã diễn ra bầu cử Quốc hội với 85 đại biểu. Các thành viên Quốc hội được bầu bằng bỏ phiếu kín. Quốc hội do cuộc bầu cử năm 1997 tăng lên thành 99 đại biểu đã thông qua các đạo luật mới mặc dù cơ quan hành pháp vẫn giữ quyền phát hành các sắc lệnh liên quan. Cuộc bầu cử gần đây nhất diễn ra từ ngày 20/03/2016 với 149 đại biểu [90].

Về kinh tế - xã hội Lào là nước nằm sâu trong lục địa, không có đường biển, có biên giới giáp với 05 quốc gia, địa lý chủ yếu là đồi núi, trong đó 47% diện tích là rừng. Có một số đồng bằng nhỏ ở vùng thung lũng sông Mê Kông hoặc các phụ lưu như đồng bằng Viêng Chăn, Sa Văn Na Khêt và Chăm pa sắc. Sau giải phóng nền kinh tế nước CHDCND Lào còn lạc hậu và kém phát triển, trong những năm gần đây đã có nhiều tiến bộ. Các mục tiêu kinh tế - xã hội (KT-XH) do các kỳ đại hội và các chương trình kế hoạch 5 năm được triển khai thực hiện có hiệu quả.

Lào đang nắm bắt được thời cơ, tạo nên những bước đột phá tạo tiền đề cho một thời kỳ tăng tốc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã 9 giành được độc lập, quyền dân chủ, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, kết cấu hạ tầng KT-XH được phát triển thành hệ thống, GDP liên tục phát triển, thu nhập bình quân đầu người trong năm 2015 đạt 1.970 USD, vượt 16 lần so với năm 1985, tỉ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 6,59%, 100% các huyện trên phạm vi toàn quốc sử dụng điện thoại, hơn 51.597 km tuyến đường giao thông [103]. Về giáo dục Lào có lịch sử phát triển giáo dục lâu đời, dân tộc Lào có truyền thống hiếu học. Song trong thời kỳ phong kiến, giáo dục chủ yếu để tuyển chọn tầng lớp quan lại và tầng lớp trí thức nhằm duy trì và phát triển chế độ phong kiến đương thời.

Cuối thế kỳ XIX và đầu thế kỳ XX CHDCND Lào là thuộc địa của Pháp, nền giáo dục mà người Lào dựng lên trong lịch sử được thay thế bằng nền giáo dục của Pháp, chủ yếu để đào tạo nhân lực phục vụ cho bộ may cai trị của thực dân Pháp. Sau khi đất nước CHDCND Lào được giải phóng hoàn toàn và tuyên ngôn độc lập vào ngày 02/12/1975, trên cơ sở truyền thống phát triển lâu dài của nền giáo dục Lào, trải qua các lần đổi mới cải cách giáo dục trong suốt thời kỳ 1975 – 2017, hệ thống giáo dục hiện nay được quy định tại Điều 10 của Luật Giáo dục sửa đổi bổ sung năm 2007. Hệ thống giáo dục hiện nay bao gồm [90]: (1). Hệ thống giáo dục quốc đân gồm giáo dục chính quy và giáo dục không chính quy.

Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục bao gồm: Giáo dục mầm non: có nhà trẻ và mẫu giáo. Giáo dục phổ thông: có tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Giáo dục nghề nghiệp: có trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề. Giáo dục Đại học: có trình độ Cao đẳng, Đại học, Thạc sĩ và Tiến sĩ.

Về thể dục thể thao 10 Sau khi đất nước được giải phóng hoàn toàn, Đảng và Nhà nước Lào chú trọng phát triển lĩnh vực TDTT và tổ chức lại hệ thống hoạt động TDTT và coi việc đào tạo nguồn nhân lực và phát triển GDTC là mục tiêu hàng đầu để thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với nhiệm vụ to lớn mà Đảng và Nhà nước giao cho, năm 1978, Bộ Giáo dục và Thể thao (GD&TT) đã quyết định nâng Trường Trung học TDTT Viêng Chăn trở thành Trường Trung học TDTT Lào để nâng cao kiến thức cho nhân lực ngành TDTT phục vụ cho các trường tiểu học, trường phổ thông trung học, trường nghề.trên toàn quốc và làm bước đệm để phát triển phòng trào TDTT cho toàn xã hội [106], [107]. Đến năm 1980, lần đầu tiên CHDCND Lào tham dự Đại hội TDTT lớn nhất trên hành tinh, đó là Đại hội Olympic tại thủ đô Moscow (Liên Xô cũ, nay thuộc Liên bang Nga). Từ đó đến nay, CHDCND Lào là một thành viên của phong trào Olympic, tiếp tục tham gia tích cực các đại hội Olympic như: 1988 tại Seoul, Hàn Quốc; năm 1992 tại Barcelona, Tây Ban Nha.

Năm 1982, lần đầu tiên CHDCND Lào tham dự Đại hội TDTT châu Á được tổ chức tại thủ đô New Delhi nước Cộng hòa Ấn Độ và tiếp tục tham dự đến ngày nay. Thành tích tốt nhất đã đạt được trong lịch sử tham dự giải đấu lớn nhất châu Á là huy chương Bạc môn thể thao Boxing được tổ chức tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc năm 1990 và cũng là huy chương đầu tiên của Đoàn TDTT Lào đã từng tham dự giải đấu lớn nhất châu Á này [77], [79]. Sau nhiều năm vắng mặt tại Đại hội TDTT Đông Nam Á, đến năm 1989, Đoàn TDTT Lào trở lại tham dự Sea Games lần thứ 15 được tổ chức tại Kulalamper, Malaysia và được quyền đăng cai tổ chức Sea Games lần đầu tiên (Sea Games lần thứ 25), được tố chức tại thủ đô Viêng Chăn. Đây cũng là kỳ Sea Games thành công nhất của Đoàn thể thao nước CHDCND Lào.

Với quyết tâm phát triển phong trào TDTT của đất nước, Đảng và Nhà nước đã quyết định tổ chức Đại hội TDTT toàn quốc lần đầu tiên năm 1985 tại thủ đô Viêng Chăn với 12 nội dung thi đấu và được định kỳ tổ chức 3 năm một lần đến ngày nay. 11 Thấy được tầm quan trọng của phong trào TDTT và nâng cao thể chất cho học sinh, SV với mục tiêu phát triển toàn diện theo 3 thuộc tính và 5 phẩm chất của Bộ GD&TT đề ra, Bộ GD&TT đã có Quyết định thành lập Liên đoàn TDTT SV Lào số 4757/BGD ngày 20/12/2011, đặt trụ sở điều hành tại trường ĐHQG Lào và có nhiệm vụ tổ chức và đưa SV tham dự các Đại hội TDTT SV Đông Nam Á, châu Á và TDTT quốc tế. Lần đầu tiên sau thành lập đưa vận động viên tham dự Đại hội TDTT SV Đông Nam Á tại giải SV Đông Nam Á ở Indonesia năm 2014 và đến ngày 05/3/2016 ĐHQG Lào được quyền đăng cai tổ chức Đại hội TDTT SV toàn quốc lần thứ I và thành công tốt đẹp với thành tích nhất toàn đoàn [98]. Giới thiệu về trường Đại học quốc gia Lào Tiền thân của ĐHQG Lào là Trường Cao đẳng Sư phạm Viêng Chăn, được sáp nhập thêm các trường, học viện để trở thành ĐHQG Lào.

Trường ĐHQG Lào được thành lập theo Nghị định số 50/TTgCP, ngày 9/6/1996 của Thủ thướng Chính phủ và mở lớp Đại học đầu tiên vào ngày 5/11/1996 với số lượng 8. Quy mô đào tạo còn hạn chế do trường chưa mở rộng, đồng thời giáo viên giảng dạy còn thiếu do một số giáo viên bỏ nghề vì lương thấp, không đảm bảo cuộc sống hoặc nghỉ chế độ. Trong giai đoạn này Nhà nước chưa thực sự chú trọng đến sự phát triển của ngành giáo dục nói chung cũng như GDTC nói riêng do nhiều nguyên nhân khác nhau như kinh tế kém phát triển, chiến tranh tàn phá nặng nề nên việc đầu tư trong giai đoạn này cho giáo dục còn rất thấp [95], [96].