Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về hệ thống báo cáo tài chính và phân tích tài chính của doanh nghiệp 1. Khái niệm báo cáo tài chính và phân tích tài chính của doanh nghiệp Báo cáo tài chính của doanh nghiệp là mẫu báo cáo cung cấp các thông tin về tình hình tài chính và tình hình kinh doanh cùng các luồng tiền luân chuyển của doanh nghiệp, thường do bộ phận kế toán lập thành và gửi lên Ban giám đốc của đơn vị. Báo cáo tài chính là báo cáo quan trọng thường được thực hiện hằng năm giúp cho các doanh nghiệp đưa ra được các quyết định kinh tế cũng như định hướng phát triển của mình trong thời gian trước mắt.
Báo cáo tài chính của doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ như: thống kê và trình bày tổng quát tình hình các tài sản, nguồn vốn, công nợ, tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán; đánh giá thực trạng tài chính của doanh nghiệp, kết quả kinh doanh theo năm, là căn cứ để đề xuất các quyết định về quản lý kinh doanh cũng như các chính sách chiến lược đưa cho sự phát triển của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính là yêu cầu bắt buộc của bộ tài chính đối với các doanh nghiệp Việt Nam nằm trong hệ thống các báo cáo tổng kết công tác năm trong bất kỳ đơn vị doanh nghiệp nào, nội dung của báo cáo tổng kết công tác năm là nhằm tổng kết tất cả các hoạt động của đơn vị trong năm qua trên nhiều mặt khác nhau (PGS. Lưu Thị Hương, 2013) Phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình vận dụng tổng thể các phương pháp phân tích khoa học để đánh giá tài chính của doanh nghiệp, giúp cho các nhà quản lý có lợi ích gắn với doanh nghiệp nắm được thực trạng và an ninh tài chính của doanh nghiệp, có thể dự đoán được chính xác tài chính của doanh nghiệp trong tương lai cũng như những rủi ro tài chính mà doanh nghiệp có thể gặp phải, qua đó đề ra các quyết định phù hợp với lợi ích của họ. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các chủ thể có lợi ích gắn với doanh nghiệp và các đối tượng có liên quan đều quan tâm đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng thông tin kinh tế, tài chính của doanh nghiệp.
Mỗi đối tượng quan tâm theo góc độ và với mục tiêu khác nhau. Các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp bao gồm: - Các nhà quản lý doanh nghiệp.học xuất nhập khẩu online - Nhà đầu tư (Bao gồm các cổ đông hiện tại và tương lai) - Các đối tượng cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp như: Ngân hàng, tổ chức tài chính, người mua trái phiếu của doanh nghiệp, các doanh nghiệp khác… - Những người hưởng lương trong doanh nghiệp. - Cơ quan quản lý Nhà nước (PGS. Vai trò của báo cáo tài chính và phân tích tài chính BCTC dùng để cung cấp thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu quản lý của chủ doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước và nhu cầu hữu ích của những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế.
BCTC phải cung cấp những thông tin của một doanh nghiệp về: - Tài sản; Nợ phải trả; Vốn chủ sở hữu; - Doanh thu, thu nhập khác, chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí khác; - Lãi, lỗ và phân chia kết quả kinh doanh; - Các luồng tiền. Đánh giá được nguồn vốn, khả năng sử dụng nguồn vốn, khả năng sử dụng vốn nhờ báo cáo: điều này sẽ giúp ích cho doanh nghiệp rất tốt trong quá trình quản trị dòng vốn và có kế hoạch sử dụng vốn cũng như kế hoạch vay vốn. Về cơ bản thì doanh nghiệp nào cũng cần phải vay vốn kinh doanh (đây là đòn bẩy trong kinh doanh) nên rất cần một báo cáo chính xác để có kế hoạch vay vốn sao cho phù hợp. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Giúp nắm được tình hình sức khỏe của doanh nghiệp: qua những số liệu về tài sản, lưu chuyển vốn, cổ đông sẽ biết can thiệp vào lúc nào hiệu quả, giúp nâng cao giá trị của công ty.
Vai trò cơ bản của phân tích tài chính là cung cấp thông tin hữu ích cho tất cả các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên những khía cạnh khác nhau, giúp cho họ có cơ sở vững chắc để đưa ra các quyết định phù hợp với mục đích của mình ( PGS. Nguyễn Năng Phúc ,2011) 1. Ý nghĩa của báo cáo tài chính và phân tích tài chính doanh nghiệp BCTC có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý DN cũng như đối với các cơ quan chủ quản và các đối tượng quan tâm. Nó được thể hiện trong các vấn đề sau BCTC là căn cứ quan trọng trong việc phân tích, nghiên cứu, phát hiện những khả năng tiềm tàng và là căn cứ quan trọng đề ra các quyết định về quản lý, điều hành hoạt động SXKD hoặc đầu tư của chủ sở hữu, các nhà đầu tư, các chủ nợ hiện tại và tương lai của DN ( PGS.
Nguyễn Năng Phúc ,2011) BCTC là những báo cáo được trình bày hết sức tổng quát, phản ánh một cách tổng hợp nhất về tình hình tài sản, các khoản nợ, nguồn hình thành tài sản, tình hình tài chính cũng như kết quả kinh doanh trong kỳ của DN. BCTC còn là những căn cứ quan trọng để xây dựng các kế hoạch kinh tế – kỹ thuật, tài chính của DN là những căn cứ khoa học để đề ra hệ thống các biện pháp xác thực nhằm tăng cường quản trị DN không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, nâng cao hiệu quả SXKD, tăng lợi nhuận cho DN. BCTC cung cấp những thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu để đánh giá tình hình và kết quả hoạt động SXKD, thực trạng tài chính của DN trong kỳ hoạt động đã qua, giúp cho việc kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng vốn và khả năng huy động nguồn vốn vào SXKD của DN. Chính vì vậy, BCTC là đối tượng quan tâm của các nhà đầu tư.
Hội đồng quản trị DN người cho vay, các cơ quan quản lý cấp trên và toàn bộ cán bộ, công nhân viên của DN ( PGS. Nguyễn Năng Phúc ,2011) 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đối với mỗi cá nhân gắn liền với lợi ích của họ, nhu cầu sử dụng thông tin tài chính doanh nghiệp của họ cũng khác nhau. Từ đó, ý nghĩa của việc phân tích tài chính có thể chia ra đối với từng đối tượng khác nhau như chủ doanh nghiệp, chủ đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước,… Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: - Những nhà quản lý doanh nghiệp là những người trực tiếp quản lý, điều hành vì vậy phải hiểu rõ tình hình tài chính của doanh nghiệp phục vụ cho việc phân tích. - Giúp các nhà quản trị doanh nghiệp nắm được các tình hình kinh doanh và hoạt động tài chính cả doanh nghiệp.
- Giúp xác định được những thế mạnh và những biểu hiện tốt, không tốt, bất cập trong vấn đề tài chính có thể làm ảnh hưởng tới sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. - Dựa vào phân tích tài chính doanh nghiệp để tính toán đưa ra dự đoán tài chính - Phân tích tài chính doanh nghiệp để tìm ra biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh làm gia tăng giá trị của doanh nghiệp Đối với nhà đầu tư Trước khi quyết định đầu tư vào một dự án của doanh nghiệp, các chủ đầu tư sẽ tính toán khả năng về lợi ích mình nhận được. Ngược lại, thứ mà doanh nghiệp cần nhất ở các chủ đầu tư chính là vốn của họ. Chủ đầu tư sử dụng vốn của mình vào doanh nghiệp, nhận lợi ích từ nó và cũng phải chịu những rủi ro nhất định.
Các chủ đầu tư thường sẽ không có kỹ năng để đánh giá được hoạt động tài chính cả doanh nghiệp, do đó họ sẽ dựa vào các nhà phân tích tài chính chuyên nghiệp. Các câu hỏi chủ đầu tư thường đưa ra bao gồm: - Giá của cổ phiếu trên thị trường và mệnh giá, so với giá trị ghi trong sổ là như thế nào? 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Mức lời bình quân của vốn kinh doanh, vốn cổ phần của doanh nghiệp là bao nhiêu? Thông qua các câu hỏi trên có thể thấy được ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp đối với chủ đầu tư là đánh giá khả năng kiếm lời, khả năng xảy ra rủi ro trong kinh doanh, từ đó có thể nắm rõ được cơ hội phát triển của doanh nghiệp và đưa ra quyết định đầu tư mang lại hiệu quả cao nhất. Đối với các tổ chức tín dụng Các tổ chức tín dụng khá giống với chủ đầu tư ở việc sử dụng vốn vào các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên một bên là cho vay và một bên là rót vốn trực tiếp vào.
Các tổ chức tín dụng trước khi quyết định cho doanh nghiệp vay vốn cần phải nắm chắc được khả năng thu nợ nếu không muốn dư ra các khoản nợ xấu không đòi được. Thu nhập tài chính của họ chính là lãi suất từ vốn doanh nghiệp đã vay. Với các khoản vay vốn dài hạn và vay vốn ngắn hạn cần những phân tích tài chính khác nhau. - Với các khoản vay vốn ngắn hạn, các quỹ tín dụng thường quan tâm tới khả năng thanh toán của doanh nghiệp khi đến hạn trả nợ vay.
- Với các khoản vay vốn dài hạn, các tổ chức tín dụng cấp vốn vay sẽ phải thẩm định và đánh giá hiệu quả tài chính của dự án đầu tư của doanh nghiệp. Họ cần phải quản lý tốt quá trình giải ngân để nắm chắc được khả năng thanh toán nợ vay của doanh nghiệp thông qua khả năng sinh lời của dự án doanh nghiệp ( PGS. Nguyễn Năng Phúc ,2011) Công việc phân tích tài chính doanh nghiệp là công việc quan trọng cần phải thực hiện đối với mỗi dự án của doanh nghiệp. Các nhà quản lý tài chính có kỹ năng đều có những phương pháp riêng của họ để có thể phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp một cách hiệu quả nhất.
Đối với những người hưởng lương trong doanh nghiệp - Hiểu được tình hình tài chính của doanh nghiệp để biết được khả năng phát triển của mình khi làm trong doanh nghiệp. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.