Chương 1. Lí luận chung về công tác quản lí chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp Chương 2. Thực trạng công tác quản lí chi phí sản xuất tại công ty Đầu tư xây lắp- Trang trí nội thất Chương 3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lí chi phí sản xuất đối với công ty Đầu tư xây lắp- Trang trí nội thất 4 CHƢƠNG 1.
LÍ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÍ CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Giới thiệu chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp 1. Khái niệm chi phí sản xuất của doanh nghiêp xây lắp Sự phát sinh và phát triển của loài người luôn gắn liền với quá trình sản xuất. Nền sản xuất xã hội của bất kì phương thức nào cũng gắn liền với sự vận động và tiêu hao các yếu tố cơ bản tạo nên quá trình sản xuất.
Quá trình sản xuất của một công ty nói chung hay của một doanh nghiệp xây lắp nói riêng, là sự kết hợp, tiêu hao ba yếu tố : đối tượng lao động, tư liệu lao động, sức lao động. Như vậy “chi phí sản của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa cần thiết mà doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện sản xuất( xây mới hoặc cải tạo, mở rộng hay trang bị lại kĩ thuật công trình, hạng mục công trình) trong một thời kì nhất định”. Đối với mỗi doanh nghiệp xây dựng, chi phí này phát sinh thường xuyên và gắn liền với quá trình thi công từng công trình, hạng mục công trình. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây dựng Trong quá trình hoạt động sản xuất thi công phát sinh rất nhiều loại chi phí bằng tiền, bằng vật chất khác nhau, tuy nhiên, không phải bất kì chi phí nào phát sinh cũng được tính vào chi phí sản xuất xây lắp của doanh nghiệp trong kì.
Để xác định được lợi nhuận và hiệu quả kinh tế xây lắp của doanh nghiệp cũng như các chỉ tiêu tài chính quan trọng khác, cần phải xác định đúng đắn, kịp thời và đầy đủ phạm vi chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp trong kì hạch toán. Về nguyên tắc, chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp phải được bù đắp bởi doanh thu của doanh nghiệp trong kì, nên những chi phí xây lắp phát sinh trong kì không được bù đắp từ doanh thu kì đó thì không thuộc chi phí xây lắp. Vì vậy để thuận tiện nhất cho công tác quản lí, hạch toán phục vụ cho việc ra quyết định trong quá trình sản xuất, chi phí sản xuất được phân loại theo những tiêu thức phù hợp. Mỗi doanh nghiệp sẽ có những cách lựa chọn tiêu thức phân loại phù hợp nhất với đặc điểm kinh doanh của mình.
Thông thường, chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây dựng được phân loại, nhận diện theo những tiêu thức sau: 1. Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục Phân loại chi phí theo khoản mục tức là phân các chi phí có cùng công dụng và địa điểm phát sinh vào cùng một loại, gọi là khoản mục chi phí. Theo cách phân loại này, có các loại chi phí sau: 5 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm giá trị thực tế của nguyên vật liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ hoặc các bộ phận rời, vật liệu luân chuyển tham gia cấu thành thực thể thể sản phẩm xây lắp và giúp cho việc thực hiện và hoàn thành khối lượng xây lắp( không kể vật liệu cho máy móc thi công và hoạt động sản xuất chung). Chi phí nhân công trực tiếp: gồm toàn bộ tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp mang tính chất tiền lương trả cho nhân công trực tiếp xây lắp.
Chi phí sản xuất chung: phản ánh chi phí sản xuất của đội, công trường xây dựng bao gồm lương nhân viên quản lí đội, công trường, các khoản trích theo lương theo tỉ lệ quy định trên tiền lương của nhân công trực tiếp xây lắp, công nhân điều khiển xe, máy thi công và nhân viên quản lí đội, khấu hao tài sản cố định dùng chung cho hoạt động của đội và những chi phí khác liên quan đến hoạt động của đội thi công. Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục có tác dụng phục vụ việc quản lí chi phí theo định mức dự toán chi phí, cung cấp số liệu cho việc tính giá thành sản xuất và phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, là tài liệu tham khảo về định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành cho sản phẩm xây lắp tiếp theo. Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí Để phục vụ cho việc tập hợp và quản lí chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh, chi phí được phân loại theo yếu tố, tức là căn cứ vào đặc điểm kinh tế giống nhau của chi phí, xếp chúng vào từng loại, mỗi loại là một yếu tố chi phí có nội dung kinh tế giống nhau. Cách phân loại này giúp cho cho doanh nghiệp xác định được tỉ trọng từng loại chi phí trong tổng chi phí sản xuất phục vụ cho công tác quản trị chi phí, là cơ sở để xây dựng dự toán về chi phí sản xuất, xác định nhu cầu vốn của doanh nghiệp.
Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được chia ra thành các yếu tố sau: Chi phí nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ,nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… mà doanh nghiệp mua từ bên ngoài để sử dụng trong quá trình sản xuất, xây dựng. Chi phí nhân công: Bao gồm tiền lương, các khoản trích theo lương( bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn), các khoản phụ cấp theo lương phải trả cho công nhân t.rực tiếp sản xuất. Chi phí máy thi công: Bao gồm toàn bộ chi phí sử dụng xe, máy thi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp công trình 6 Chi phí khấu hao tài sản cố định: Đây là yếu tố chi phí bao gồm khấu hao tất cả tài sản cố định dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kì của doanh nghiệp. Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho sản xuất tại phân xưởng, công trường mà doanh nghiệp phải trả cho nhà cung cấp như tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại, tiền mua bảo hiểm tài sản, thuê các dịch vụ pháp lí… Chi phí bằng tiền khác: Là toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất của doanh nghiệp xây lắp.
Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm lao vụ hoàn thành Theo cách phân loại này, chi phí được phân loại theo mối quan hệ giữa chi phí và mức độ hoạt động, nhờ đó doanh nghiệp có cơ sở lập kế hoạch, kiểm tra chi phí, xác định điểm hòa vốn, phân tích tình hình hình tiết kiệm chi phí, tìm ra phương hướng nâng cao chất lượng và hạ giá thành sản phẩm. Chi phí được chia thành: Chi phí khả biến (chi phí biến đổi hay biến phí): Là những chi phí có quan hệ tỉ lệ thuận với khối lượng công việc hoàn thành, thường bao gồm: chi phí nguyên vật liệu dùng cho sản xuất, chi phí nhân công trực tiếp sản xuất, chi phí điện năng, hơi đốt, chi phí chuyên chở nguyên vật liệu …Tổng biến phí sẽ thay đổi khi mức độ hoạt động thay đổi nhưng biến phí trên một đơn vị sản phẩm luôn cố định. Chi phí bất biến ( chi phí cố định hay định phí): Là những khoản chi phí cố định hoặc ít thay đổi khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi, thường bao gồm: chi phí khấu hao nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển, chi phí tiền lương của cán bộ nhân viên gián tiếp, tiền thuê nhà xưởng, kho, máy móc thiết bị, tiền bảo hiểm các bất động sản, thuế môn bài…Tổng định phí không thay đổi khi mức độ hoạt động thay đổi nhưng định phí trên một khối lượng hoạt động thì lại tỉ lệ ngịch với mức độ hoạt động. Tuy nhiên nếu mức độ hoạt động sản xuất kinh doanh tăng đến một mức nào đó, các chi phí cố định sẽ chuyển qua một mức cao hơn.
Chi phí hỗn hợp: Là loại chi phí mà bản thân nó mang nhiều loại chi phí, có loại thuộc chi phí cố định, có loại thuộc chi phí biến đổi. Như trong chi phí sản xuất chung, khấu hao tài sản cố định (ở Việt Nam thường tính theo phương pháp đường thẳng) được xếp vào chi phí cố định, chi phí thuê máy thi công với đơn giá thuê 7 theo giờ làm việc, sử dụng máy trong thời gian dài thì chi phí nhiều và ngược lại thuê máy sử dụng trong thời gian ngắn thì chi phí ít đi, nên được xếp vào chi phí biến đổi. Tương tự như vậy, chi phí vật tư nhưng không phải loại trực tiếp tham gia cấu thành nên giá trị thành phẩm xây lắp mà có thể là nguyên, nhiên liệu, dầu, mỡ…để phục vụ bôi trơn, vận hành máy thi công là biến phí. Quản lí chi phí sản xuất đối với doanh nghiệp xây lắp 1.
Khái niệm quản lí chi phí sản xuất Khi bắt tay vào xây dựng các chiến lược sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp có một điều quan trọng mà không doanh nghiệp nào bỏ qua là chi phí xây lắp phải được quản lí và sử dụng như thế nào để xem đồng vốn bỏ ra có đem lại hiệu quả và lợi nhuận như mong muốn hay không. Muốn làm được việc đó, nhà quản lí chi phí của doanh nghiệp cần trả lời được các câu hỏi sau: Doanh nghiệp có những loại chi phí nào? Tiêu chuẩn, định mức chi phí là bao nhiêu? Trong quá trình sử dụng, chi phí nào chưa hợp lí? Nguyên nhân vì sao? Biện pháp giải quyết?