MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Quy hoạch xây dựng và quản lý quy hoạch xây dựng giữ vai trò quan trọng và cần thiết trong việc định hướng cũng như xây dựng phát triển kinh tế xã hội; Là cơ sở thực hiện việc triển khai đầu tư các dự án xây dựng góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước; Để đảm bảo sự phát triển bền vững đúng định hướng và kế hoạch đã đề ra; Quy hoạch xây dựng mang tính quyết định trong việc thực hiện các chương trình quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế đất nước. Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị quốc gia, quy hoạch xây dựng vùng tỉnh đã và đang có đóng vai trò quan trọng trong phát triển đô thị và điểm dân cư nông thôn. Hiện nay, các tỉnh đang triển khai rà soát, tổ chức nghiên cứu điều chỉnh theo quy định của Luật Xây dựng Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh trong thời gian qua được xây dựng và triển khai theo kiểu dàn hàng ngang, tăng về số lượng đô thị (gấp 1,5-2 lần so với hiện trạng) dẫn đến sự phát triển thiếu kiểm soát không phù với quy hoạch định hướng phát triển hệ thống đô thị quốc gia.
Quy hoạch chung đô thị có ảnh hưởng mạnh nhất đến quá trình phát triển của từng đô thị nhưng còn thiếu hiệu quả, chưa phù hợp thực tế phát triển tại địa phương. Có một khoảng cách lớn giữa quy hoạch mang tính tầm nhìn và thực tế triển khai quy hoạch được duyệt. Thiếu cơ chế chính sách chuyển hoá quy hoạch thành các chương trình kế hoạch thực thi phù hợp với thực tế phát triển của địa phương dẫn đến nhiều quy hoạch vẫn “treo” sau khi được duyệt, gây nên bức xúc của dư luận cũng như nhân dân, kìm hãm sự phát triển kinh tế đất nước. Để các quy hoạch có hiệu quả hơn, quy hoạch cần có tính chiến lược, ít cứng nhắc hơn và điều quan trọng nhất cần dựa trên các nguồn lực thực tế của địa phương và phải tính tới các rủi ro, thách thức phải chống chịu để có tính khả thi cao hơn.
1 Quy hoạch chung, quy hoạch phân khu (thực hiện theo Luật Quy hoạch đô thị 2009), cần được triển khai để điều tiết sử dụng đất, kết nối hạ tầng cơ sở, nhưng thiếu hoặc chưa thể hiện vai trò hoặc không tách bạch được với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất (thực hiện theo Luật Đất đai 2003 và 2013) dẫn đến những khó khăn trong quản lý đầu tư, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất vào mục đích phát triển đô thị còn chồng chéo, thiếu đồng bộ. Quy hoạch chi tiết tại các quận, phường, các khu có chức năng đặc thù chưa có nội dung thiết kế đô thị, hoặc nếu có thì còn sơ sài, chưa đủ cơ sở để xây dựng quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị. Bên cạnh đó, quy hoạch chi tiết 1/500 thường xuyên được điểu chỉnh tăng diện tích kinh doanh giảm diện tích công trình hạ tầng kỹ thuật – xã hội và cây xanh dẫn đến dự án sau được thực hiện không đảm bảo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng, thiếu trầm trọng diện tích cây xanh, mặt nước, công viên và các công trình phúc lợi công cộng. Thực tế hiện nay, địa bàn thành phố Hồ Chí Minh nói chung và quận 12 nói riêng các đồ án quy hoạch xây dựng và quy chế quản lý kiến trúc, xây dựng được lập và phê duyệt.
Trên cơ sở Đồ án quy hoạch xây dựng được duyệt và quy chế quản lý, các dự án được đầu tư xây dựng theo quy hoạch góp phần cho thành phố Hồ Chí Minh và quận 12 có định hướng, những môi trường đầu tư hấp dẫn. Nhìn chung các dự án xây dựng hoàn thành đảm bảo yêu cầu kỹ thuật chất lượng và đưa vào sử dụng đạt hiệu quả cao là do chất lượng các đồ án quy hoạch xây dựng mang tính khả thi. Tuy nhiên, vẫn có một số đồ án tồn tại về công tác quản lý chất lượng, công tác lập đồ án quy hoạch, quản lý thực hiện sau quy hoạch còn kém hiệu quả, thiếu khả thi chưa theo sát với thực tiễn và nhu cầu của địa phương cư dân thụ hưởng, nguyên nhân từ công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch cũng như việc triển khai thực hiện đầu tư xây dựng các dự án theo quy hoạch gặp nhiều khó khăn bất cập, thiếu đồng bộ, chưa sát với định hướng. Khi triển khai thực hiện các đồ án quy hoạch này vào thực tế thì phát hiện bất hợp lý và phải điều chỉnh quy hoạch cục bộ mất nhiều thời gian làm chậm tiến độ triển khai dự án đặc biệt là công tác quản lý của các cơ quan địa phương, ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư, người dân địa phương.
2 Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và Quận 12 nói riêng có lợi thế về điều kiện kinh tế, địa hình,khí hậu, dân cư, giao thông phát triển, công tác thu hút kêu gọi đầu tư vào các dự án kinh tế hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, chính sách, cải cách hành chính được quan tâm. là cơ sở tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững, phát huy vai trò thế mạnh của một thành phố năng động phát triển nhất cả nước. Công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch dựa trên mục tiêu phát triển kinh tế của thành phố và quận 12 luôn gắn với nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố. Đây là định hướng của Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố, Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận 12 trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn 2016-2020 định hướng 2030.
Chính vì sự cần thiết đó, việc nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn quận 12, thành phố hồ chí minh được chọn làm đề tài luận văn thạc sĩ quản lý xây dựng của tôi. Hình 1 – Bản đồ định hướng phát triển không gian đến năm 2025 – TP.Hồ Chí Minh 3 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu: 2. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu dựa trên thực tiễn và các cơ sở khoa học để lựa chọn giải pháp nâng cao hiệu quả công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhiệm vụ nghiên cứu: a) Đánh giá tổng quan thực trạng chung, những tồn tại về công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị địa bàn thành phố hồ chí Minh. Đánh giá những tồn tại về công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh. c) Xây dựng cơ sở khoa học và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: a) Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng, trình tự lập, các mô hình, cách thức tổ chức, quản lý để nâng cao chất lượng công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị.
b) Phạm vi nghiên cứu: Công tác quản lý Nhà nước về quy hoạch tại địa bàn Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu: 4. Nội dung nghiên cứu: a) Tổng quan công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng ở Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh. 4 b) Hiện trạng công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
c) Những tồn tại và bất cập của công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tác động đến sự phát triển kinh tế xã hội, đời sống người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và Quận 12 nói riêng. d) Đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh vào thực tiễn. Phƣơng pháp nghiên cứu: a) Thu thập, đánh giá, phân tích những tài liệu qua khảo sát, tài liệu nghiên cứu khác, văn bản quy phạm pháp luật, Nghị quyết đại hội Đảng bộ thành phố và Quuận 12 về mục tiêu định hướng phát triển kinh tế xã hội và các nhân tố khác. tác động đến công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
b) Phương pháp phân tích, thống kê số liệu phát triển kinh tế, dân số, hạ tầng, địa hình, giao thông, tập quán dân cư và các báo cáo đánh giá tác động của các đồ án đã thực hiện trước đây. c) Phương pháp chuyên gia (tham khảo ý kiến của các chuyên gia trong việc phân tích tính toán) 5. Kết quả dự kiến đạt đƣợc: - Đánh giá tổng quan về công tác lập quy hoạch, quản lý chất lượng các đồ án quy hoạch xây dựng và quản lý công tác quy hoạch xây dựng tại Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và Quận 12 nói riêng. - Định hướng, lựa chọn vận dụng các phương pháp cơ sở khoa học, cơ sở lý luận, các kết quả nghiên cứu.
đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12 – Tp. Hồ Chí Minh, nhằm đảm 5 bảo quá trình triển khai đầu tư xây dựng đã được định hướng tại các đồ án quy hoạch sát với thực tiễn mang tính khả thi cao, đồng thời tạo sự đồng thuận của xã hội, của người dân. góp phần xây dựng phát triển đô thị tại địa bàn Quận 12 – Tp. Hồ Chí Minh.
Hình 2 – Sơ đồ tổng quan kết cấu luận văn 6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC LẬP QUY HOẠCH XÂY DỰNG ĐÔ THỊ 1.1 Quy hoạch xây dựng đô thị: 1.1 Khái quát về công tác lập quy hoạch. Căn cứ Luật Quy hoạch đô thị 2009 a) Đô thị là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn.