Lời mở đầu Chương 2: Tổng qua cơ sở lý luận chung về hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Chương 3: Thực trạng hiệu quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dược phẩm & TPCN Hương Hoàng. Chương 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty TNHH Dược phẩm & TPCN Hương Hoàng. Chương 5: Kết luận 5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 2.
HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 2. Khái niệm doanh nghiệp Ngày nay, doanh nghiệp đóng vai trò cực kì quan trọng trong nền kinh tế đất nước. Doanh nghiệp tạo ra của cải, vật chất đáp ứng mọi nhu cầu đa dạng của xã hội, tạo ra việc làm, thu nhập cho hàng triệu người. Doanh nghiệp có phát triển thì đất nước mới phồn vinh được, vậy doanh nghiệp là gì? Theo Luật doanh nghiệp Việt Nam thì “ Doanh nghiệp là một tổ chức có tên riêng, có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh – tức là thực hiện một, hoặc một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời.
Khái niệm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Hoạt động kinh doanh là hoạt động tạo ra doanh thu và lợi nhuận chủ yếu cho doanh nghiệp. Tất cả các doanh nghiệp, các đơn vị sản xuất kinh doanh hoạt động trong nền kinh tế thị trường dù là hình thức sở hữu nào thì đều có mục tiêu hoạt động sản xuất khác nhau. Ngay trong mỗi giai đoạn, các doanh nghiệp cũng theo đuổi các mục tiêu khác nhau, nhưng nhìn chung mọi doanh nghiệp trong cơ chế thị trường đều nhằm mục tiêu lâu dài, mục tiêu bao trùm đó là tối đa hóa lợi nhuận. Đặc trưng của hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp Hoạt động kinh doanh có các đặc trưng sau: - Do 1 chủ thể thực hiện gọi là chủ thể kinh doanh, chủ thể kinh doanh có thể là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp.
- Kinh doanh phải có sự vận động của đồng vốn: Vốn là yếu tố quyết định cho công việc kinh doanh, là cơ sở đánh giá tiềm lực của doanh nghiệp. Không có vốn thì không thể có hoạt động kinh doanh. 6 - Kinh doanh cần phải hướng tới thị trường. Thị trường kinh doanh phải được hiểu theo nghĩa rộng là một hệ thống bao gồm khách hàng sử dụng, các nhà cung cấp, mối quan hệ cung cầu của họ tác động qua lại để xác định giá cả, số lượng và CLSP dịch vụ - Mục đích chủ yếu và bao trùm của hoạt động kinh doanh là lợi nhuận.
HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 2. Khái niệm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Hiện tại, khái niệm hiệu quả kinh doanh vẫn chưa có sự đồng nhất. Tùy vào từng phạm vi và mục đích nghiên cứu thì lại quan niệm khác nhau về phạm trù kinh tế này: Theo Giáo trình Quản trị kinh doanh thì định nghĩa “hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được các mục tiêu kinh doanh xác định. Chỉ các doanh nghiệp kinh doanh mới nhằm vào mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và vì thế mới cần đánh giá hiệu quả kinh doanh” (Theo giáo trình Quản trị kinh doanh, NXB Đại học Kinh tế quốc dân).
Theo quan điểm của nhà kinh tế học Adam Smith, cho rằng: “Hiệu quả - Kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế là doanh thu tiêu thụ hàng hóa”. Với cách tiếp cận này thì kết quả kinh doanh sẽ gắn liền với doanh thu từ việc hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Quan điểm này đã vô tình bỏ qua yếu tố chi phí để đạt được hiệu quả kinh doanh. Hai tác giả Wohe và Doring lại có quan điểm hiệu quả kinh tế như sau: “Hiệu quả kinh tế xác định dựa trên các yếu tố hiện vật và hiệu quả kinh tế dựa vào đơn vị đo giá trị”.
Hiện nay cũng có nhiều nghiên cứu trong nước về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì vậy cũng có nhiều quan điểm và góc độ tiếp cận khác nhau: Theo tác giả Mai Thị Diệu Hằng (2019) trong đề tài luận án “Nâng cao hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp thủy sản ở Việt Nam” có cho rằng: Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế, biểu hiện sự phát triển kinh tế theo chiều sâu của các doanh nghiệp, phản ánh trình độ huy động và sử dụng nguồn lực vào sản 7 xuất kinh doanh nhằm đạt được các mục tiêu kinh doanh mà doanh nghiệp xác định. Mục tiêu kinh doanh chung của các doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay đều là đạt hiệu quả kinh tế tài chính như tăng khả năng sinh lời, gia tăng giá trị doanh nghiệp, đồng thời cũng đạt hiệu quả kinh tế xã hội, hướng đến phát triển bền vững. Tác giả Đoàn Thục Quyên (2015) cho rằng: “Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là phạm trù kinh tế phản ánh mối quan hệ giữa kết quả kinh doanh mà doanh nghiệp thu được với chi phí hoặc nguồn lực bỏ ra để đạt được kết quả đó.
Hiệu quả kinh doanh được xác định bằng các chỉ tiêu kinh tế đặc trưng, phản ánh mối quan hệ tỷ lệ so sánh giữa chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh đạt được với các chỉ tiêu phản ánh chi phí hoặc nguồn lực đã sử dụng vào sản xuất kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp”. Tác giả Nguyễn Văn Phúc (2015) thì đưa ra quan điểm: Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là phạm trù kinh tế phản ánh mối quan hệ giữa kết quả kinh doanh mà doanh nghiệp thu được với chi phí hoặc nguồn lực bỏ ra để đạt được kết quả đó, được thể hiện thông qua các chỉ tiêu về khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Hiện nay có nhiều nghiên cứu dựa trên quan điểm của Manfrea Kuhn về hiệu quả trong kinh doanh: “Tính hiệu quả được xác định bằng cách lấy kết quả tính theo đơn vị giá trị chia cho chi phí kinh doanh”. Công thức xác định: H = Trong đó: H: hiệu quả kinh doanh K: kết quả đạt được C: chi phí bỏ ra để sử dụng các nguồn lực đầu vào Hiệu quả chính là lợi ích tối đa thu được trên chi phí tối thiểu.
Hiệu quả kinh doanh là kết quả đầu vào tối đa trên chi phí tối thiểu đầu vào. Vậy hiệu quả kinh doanh là toàn bộ quá trình doanh nghiệp sử dụng hợp lí các nguồn nhân lực có sãn của mình: vốn, lao động, kỹ thuật… trong hoạt 8 động kinh doanh để đạt được những kết quả mong muốn, cụ thể là tối đa lợi nhuận. Bản chất hiệu quả kinh doanh Theo nghĩa tổng quát thì hiệu quả kinh tế là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ quản lý, đảm bảo thực hiện có kết quả cao về nhiệm vụ kinh tế xã hội đặt ra với chi phí thấp nhất. Thực chất của hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực vào sản xuất kinh doanh để tiết kiệm chi phí các nguồn lực đó nhằm đạt được mục đích sản suất đề ra.
Đó là hai mặt của vấn đề đánh giá hiệu quả. Do vậy, có thể hiểu hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là đạt được kết quả kinh tế tối đa với chi phí tối thiểu. Nói cách khác, bản chất của hiệu quả kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội, đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp nói riêng và của xã hội nói chung. Đây là hai mặt có mối quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả kinh doanh gắn liền với hai quy luật tương ứng của nền sản xuất xã hội là quy luật năng suất lao động và quy luật tiết kiệm thời gian.
Chính việc khan hiếm nguồn lực và việc sử dụng chúng có tính chất cạnh tranh nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đặt ra yêu cầu phải khai thác, tận dụng triệt để và tiết kiệm các nguồn lực. Để đạt được mục tiêu kinh doanh buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại phát huy năng lực của các yếu tố sản xuất và tiết kiệm chi phí. Như vậy, bài toán về việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với một chi phí tối thiểu, hay là phải đạt kết quả tối đa với chi phí nhất định hoặc ngược lại phải đạt được một kết quả nhất định với một chi phí tối thiểu. Chi phí ở đây được hiểu theo nghĩa rộng là chi phí tạo ra nguồn lực và chi phí sử dụng nguồn lực, trong đó bao gồm cả chi phí cơ hội.
Chi phí cơ hội là chi phí cho sự lựa chọn khác đã bị bỏ qua hoặc là chi phí của sự hi sinh công việc kinh doanh này để thực hiện hoạt động kinh doanh khác. Chi phí cơ hội cần được phản ánh trong các bài toán kinh tế để xem xét quyền lựa chọn phương án kinh doanh tối ưu của doanh 9 nghiệp. Điều này sẽ khuyến khích các nhà kinh doanh lựa chọn phương án tốt nhất để đem lại hiệu quả cao trong hoạt động của mình. Phân loại hiệu quả kinh doanh Để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, nhà quản lí thường phân loại hiệu quả kinh doanh theo các tiêu chí khác nhau.
Căn cứ mục tiêu hoạt động kinh doanh Hiệu quả kinh doanh gồm hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội. Thứ nhất, hiệu quả xã hội: Hiệu quả xã hội là những lợi ích và đóng góp của doanh nghiệp với sự phát triển của xã hội thông qua quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của chính nó. Các hiệu quả xã hội một doanh nghiệp có thể đóng góp: - Giải quyết công ăn việc làm - Xây dựng cơ sở hạ tầng - Nâng cao phúc lợi xã hội, mức sống và đời sống tinh thần cho người lao động - Đảm bảo sức khỏe và nâng cao sức khỏe cho người lao động - Cải thiện điều kiện lao động, đảm bảo vệ sinh môi trường Thứ hai, hiệu quả kinh tế: Hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được các mục tiêu kinh tế của một thời kì nào đó. Các mục tiêu kinh tế chủ yếu: - Tốc độ tăng trưởng kinh doanh - Tổng sản phẩm sản xuất, tiêu thụ, lợi nhuận thu được trong một kỳ xác định.
Căn cứ vào phạm vi phản ánh nguồn lực sản xuất Hiệu quả kinh doanh gồm hiệu quả kinh doanh tổng hợp và hiệu quả kinh doanh lĩnh vực.