HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI THU HÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KHUYẾN NÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN THỦY, TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Song NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Thu Hà i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành khóa luận, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Trước hết tôi bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Nguyễn Văn Song, người đã chỉ bảo, hướng dẫn tôi tận tình, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc Học viện, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trạm khuyến nông huyện Yên Thủy đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới toàn thể gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, động viên, khuyến khích và giúp đỡ tôi về mọi mặt trong suốt quá trình học tập vừa qua. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Thu Hà ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục sơ đồ. ix Danh mục hộp. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn. Về thực tiễn.
Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm về khuyến nông.2 Mục tiêu, vai trò, chức năng và nguyên tắc của công tác khuyến nông. Nội dung của công tác khuyến nông. Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác khuyến nông.
Cơ sở thực tiễn. Công tác khuyến nông ở các nước trên thế giới. Công tác khuyến nông ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm từ việc nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.
Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng công tác khuyến nông trên địa bàn huyện yên thủy, tỉnh Hòa Bình 46 4. Khái quát về Trạm khuyến nông huyện Yên Thủy.
Thực trạng công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy. Các yếu tố ảnh hưởng công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình 75 4. Nhóm các yếu tố về phía hộ nông dân. Nhóm các yếu tố về phía cán bộ khuyến nông.
Nhóm các yếu tố về thể chế, cơ chế và chính sách. Yếu tố về vốn và kỹ thuật. Các yếu tố khác. Giải pháp tăng cường công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình 85 4.
Giải pháp trong hoạt động thông tin tuyên truyền. Giải pháp trong hoạt động tập huấn kỹ thuật. Giải pháp trong xây dựng mô hình trình diễn và chuyển giao khoa học công nghệ 89 4. Giải pháp trong hoạt động tư vấn và dịch vụ.
Giải pháp trong công tác tổ chức, xây dựng các câu lạc bộ khuyến nông. Các giải pháp khác. Kết luận và kiến nghị. Đối với cơ quan Nhà nước.
Đối với UBND tỉnh Hòa Bình. 97 Tài liệu tham khảo. 100 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CBKN Cán bộ khuyến nông CBKNCS Cán bộ khuyến nông cơ sở CLB Câu lạc bộ CN- TTCN Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa HTX Hợp tác xã KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật KNV Khuyến nông viên MHTD Mô hình trình diễn NN Nông nghiệp PTNT Phát triển nông thôn TBKT Tiến bộ kỹ thuật TTKN Trung tâm khuyến nông TTKNQG Trung tâm khuyến nông quốc gia UBND Ủy ban nhân dân XDMH Xây dựng mô hình vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Diện tích đất đai huyện Yên Thủy giai đoạn 2015-2017.
Tình hình biến động dân số và lao động của huyện Yên Thủy giai đoạn 2015- 2017. Tình hình phát triển kinh tế huyện Yên Thủy giai đoạn 2015-2017. Bảng thu thập thông tin, tài liệu thứ cấp. Bảng thu thập thông tin, tài liệu sơ cấp.
Nguồn nhân lực của trạm khuyến nông huyện Yên Thủy. Tình hình sử dụng nguồn kinh phí của huyện cho khuyến nông trong 3 năm (2015-2017). Các hoạt động khuyến nông của trạm khuyến nông huyện Yên Thủy giai đoạn 2015 - 2017. Kết quả về thông tin tuyên truyền công tác khuyến nông huyện Yên Thủy giai đoạn 2015 - 2017.
Công tác tập huấn và chuyển giao kỹ thuật vào sản xuất trong giai đoạn 2015-2017. Số lượng người tham gia tập huấn và áp dụng thành công kiến thức tập huấn vào trong sản xuất của hộ gia đình. Đánh giá của hộ điều tra về công tác tập huấn khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn về chăn nuôi trên địa bàn huyện Yên Thủy giai đoạn 2015-2017.
Đánh giá của hộ điều tra về xây dựng mô hình và chuyển giao khoa học công nghệ trên địa bàn huyện Yên Thủy. Đánh giá về chính sách đầu tư xây dựng mô hình trình diễn. Kết quả đẩy mạnh cung ứng giống vật nuôi mới vào sản xuất trên địa bàn huyên Yên Thủy giai đoạn 2015-2017. Đánh giá của hộ nông dân về kết quả đưa giống mới vào sản xuất.
Kết quả thực hiện công tác tổ chức, xây dựng các câu lạc bộ khuyến nông trên địa bàn huyên Yên Thủy giai đoạn 2015-2017. Độ tuổi của nông hộ ảnh hưởng đến việc ra quyết định tham gia xây dựng mô hình trình diễn 76 Bảng 4. Trình độ học vấn của hộ điều tra ảnh hưởng đến việc ra quyết định tham gia mô hình trình diễn 76 Bảng 4. Đánh giá của hộ nông dân về kỹ năng khuyến nông của cán bộ khuyến nông huyện Yên Thủy 78 Bảng 4.
Đánh giá của nông dân về phẩm chất đạo đức của cán bộ khuyến nông huyện Yên Thủy 79 Bảng 4. Đánh giá của cán bộ khuyến nông và hộ nông dân về thể chế, cơ chế và chính sách 81 Bảng 4. Đánh giá của cán bộ khuyến nông và nông dân về sự ảnh hưởng nguồn kinh phí đến công tác khuyến nông trên địa bàn 82 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Vai trò của khuyến nông trong phát triển nông thôn.
Vai trò của khuyến nông đối với Nhà Nước. Hệ thống khuyến nông Việt Nam (từ 3/11/2003 trở lại đây). Mạng lưới tổ chức hoạt động của trạm khuyến nông huyện Yên Thủy.53 DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến của cán bộ Trạm về hoạt động tu vấn khuyến nông.
Muốn nông nghiệp phát triển phải hỗ trợ vốn. Giống tốt nhưng điều kiện canh tác không phù hợp. Chất lượng tốt nhưng vẫn ế. 84 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Thu Hà Tên luận văn: Giải pháp tăng cường công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Nước ta là một nước có xuất phát điểm thấp từ một nền nông nghiệp lạc hậu, trình độ sản xuất còn thấp kém.
Trong khi trên thế giới, thông tin, kỹ thuật và công nghệ thay đổi từng ngày, khả năng tiếp cận và nguồn lực của nông dân và nông thôn còn hạn chế. Vì vậy, việc chú trọng vào nâng cao tri thức cho nông dân, nâng cao sức cạnh tranh trong hội nhập quốc tế, hiện đại hóa nông nghiệp, đưa các tiến bộ kỹ thuật vào trong sản xuất, thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa là vấn đề được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Vì điều kiện về thời gian không cho phép, trong nghiên cứu này tôi tập trung phân tích, đánh giá thực trạng về công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình từ đó đề xuất hệ thống các giải pháp tăng cường công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới. Tương ứng với đó là mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp tăng cường công tác khuyến nông; (2) Đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình; (3) Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới.
Trong nghiên cứu này tôi sử dụng linh hoạt giữa số liệu thứ cấp và sơ cấp để đưa ra các phân tích nhận định. Trong đó số liệu thứ cấp thu thập từ các nguồn khác nhau như: Các sách, tạp chí, báo, báo cáo của các ngành, các cấp, trang web… có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài. Số liệu sơ cấp được thu thập bằng các công cụ phỏng vấn sâu, phỏng vấn cấu trúc, bán cấu trúc các đối tượng điều tra. Để đảm bảo tính đại diện của mẫu, tôi tiến hành chọn mẫu điều tra là 98 mẫu điều tra ( 90 mẫu điều tra hộ nông dân, 8 mẫu điều tra cán bộ cấp xã, cấp huyện) bằng bộ câu hỏi đã thiết kế trong phiếu điều tra, tập trung vào các hộ nông dân.
Qua đánh giá thực trạng công tác khuyến nông trên địa bàn huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cho thấy: trạm đã xây dựng được 58 mô hình trình diễn, trong đó có 40 mô hình trồng trọt và 18 mô hình chăn nuôi – thủy sản, Trạm đã cấp phát được 14.