CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM THIẾT KẾ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1. Tổng quan về chất lượng dự án đầu tư xây dựng 1. Chất lượng của dự án đầu tư xây dựng Đầu tư Xây dựng có vai trò vô cùng quan trọng thuộc đầu tư phát triển. Để xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng, cũng như tạo ra các tài sản cố định chúng ta phải đầu tư xây dựng.
Những năm vừa qua, tình hình đầu tư Xây dựng cơ bản ở Việt Nam được chú trọng và đã có những thành quả nhất định, góp phần đáng kể trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Đầu tư Xây dựng là những hoạt động với chức năng tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế thông qua các hình thức xây dựng mới, mở rộng, hiện đại hoá hoặc khôi phục các tài sản cố định. Đầu tư Xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tư phát triển. Đây chính là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bản nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng ra các tài sản cố định trong nền kinh tế.
Do vậy đầu tư Xây dựng cơ bản là tiền đề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nền kinh tế nói chung và của các cơ sở sản xuất kinh doanh nói riêng. Đầu tư Xây dựng cơ bản là hoạt động chủ yếu tạo ra tài sản cố định đưa vào hoạt động trong lĩnh vực kinh tế - xã hội , nhằm thu đựơc lợi ích với nhiều hình thức khác nhau. Đầu tư Xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân được thông qua nhiều hình thức xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hoá hay khôi phục tài sản cố định cho nền kinh tế. Đầu tư xây dựng là hoạt động cụ thể tạo ra các tài sản cố định ( khảo sát, thiết kế, xây dựng, lắp đặt máy móc thiết bị ) kết quả của các hoạt động Xây dựng cơ bản là các tài sản cố định, với năng lực sản xuất phục vụ nhất định.
Căn cứ chiến lược phát triển kinh tế theo định hướng XHCN nên các dự án chú ý việc xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội, quan tâm thích đáng đến vấn đề mất quân bình và chênh lệch trình độ phát triển, chênh lệch thu nhập trong phát triển giữa các vùng, các ngành và các tầng lớp để bảo đảm ổn định xã hội và giử vững tiến trình phát triển. 4 Bên cạnh đó, chúng ta luôn coi trọng việc thu hút nguồn vốn từ bên ngoài, cả ODA và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chiếm khoảng 30% tổng vốn đầu tư phát triển, coi đó là yếu tố quan trọng, góp phần tăng thêm nguồn vốn đầu tư phát triển, tạo ra cơ cấu hợp lý để thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Thực hiện đầu tư xây dựng đã làm kết cấu hạ tầng phát triển mạnh, hệ thống đường giao thông được cải thiện, bảo đảm giao thông thông suốt trong cả nước; hệ thống đường sắt được nâng cấp bảo đảm an toàn chạy tàu; một số cảng biển quan trong được mở rộng và hiện đại hoá; sân bay quốc tế và một số sân bay nội địa được mở rộng và nâng cấp đáp ứng nhu cầu vận tải hành khác quốc tế .Hệ thống thuỷ lợi được nâng cấp và phát triển ở tất cả các vùng, đăc biệt là vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, diện tích được tưới nước và tiêu úng tăng đáng kể, góp phần tăng diện tích canh tác và gieo trồng, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội ở cả thành phố, đô thị và nông thôn được nâng cấp: Mạng lưới điện đã phủ khắp 100% số xã và tỷ lệ nông thôn đã có điện đạt 97,8%; cung cấp nước sạch cho nông thôn đạt 65%.
Cơ sở vật chất của ngành giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ, y tế, văn hoá, xã hội, du lịch, thể dục thể thao được tăng cường. Tuy nhiên chất lượng ở một số công trình còn thấp, gây lãng phí và kém hiệu quả trong đầu tư. Thất thoát, lãng phí diễn ra ở hầu hết các dự án, các công trình, ở mọi khâu trong quá trình đầu tư xây dựng tuy mức độ, phạm vi, thủ đoạn, tính chất có khác nhau. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dự án đầu tư xây dựng 1.
Nhân tố điều kiện tự nhiên xã hội Xây dựng cơ bản thường được tiến hành ngoài trời, do đó nó chịu ảnh hưởng của điều kiện khí hậu. Ở mỗi vùng, mỗi lãnh thổ có điều kiện tự nhiên khác nhau, từ đó mà nó cho phép khai thác các kiến trúc phù hợp với điều kiện thực tế. Nhân tố khả năng huy động và sử dụng vốn đầu tư Xây dựng có hiệu quả Vốn là yếu tố vật chất quan trọng trong các yếu tố tác động đến tăng trưởng. Nguồn vốn đầu tư là một yếu tố đầu vào của sản xuất, muốn đạt được tốc độ tăng trưởng GDP theo dự kiến thì cần phải giải quyết mối quan hệ cung cầu về vốn và các yếu tố khác.
Trong nền kinh tế thị trường vốn là một hàng hoá “đặc biệt”, mà đã là hàng hoá thì tât yếu phải vận đọng theo một quy luật chung là lượng cầu vốn thường lớn hơn lượng cung về vốn. Do đó, muốn khai thác tốt nhất các nhân tố cung về vốn để thoả mãn như 5 cầu về vốn trong nền kinh tế. Huy động đợpc nhưng cần xây dựng các phương án sử dụng vốn đúng mục đích và có kế hoạch, tránh thất thoát lãng phí. Nhân tố công tác kế hoạch hoá và chủ trương của dự án Công tác kế hoạch hoá vừa là nội dung vừa là công cụ để quản lý hoạt động đầu tư.
Trong nền kinh tế thị trường công tác kế hoạch hoá có vai trò rất quan trọng. Nếu buông lỏng công tác kế hoạch hoá thì thị thường sẽ phát triển tự do, thiếu định hướng gây ra những tác động tiêu cực, tác động xấu đến nền kinh tế. Kế hoạch hoá phải quán triệt những nguyên tắc: - Kế hoạch hoá phải xuất phát từ nhu cầu của nền kinh tế - Kế hoạch hoá đầu tư phải dựa vào các định hướng phát triển lâu dài của đất nước, phù hợp với các quy định của pháp luật - Kế hoạch hoá phải dựa trên khả năng huy động các nguồn lực trong và ngoài nước - Kế hoạch hoá phải có mục tiêu rõ rệt - Kế hoạch hoá phải đảm bảo được tính khoa học và tính đồng bộ - Kế hoạch hoá phải có tính linh hoạt kịp thời - Kế hoạch phải có tính linh hoạt gối đầu - Kế hoạch hoá phải kết hợp tốt kế hoạch năm và kế hoạch dài hạn. - Kế hoạch hoá phái có độ tin cậy và tính tối ưu - Kế hoạch đầu tư trực tiếp phải được xây dựng từ dưới lên - Kế hoạch định hướng của nhà nước phải là kế hoạch chủ yếu 1.
Nhân tố quản lý nhà nước về đầu tư Xây dựng Nhân tố này tác động trên các khía cạnh là: - Khi xây dựng các dự án phải đúng các chủ trương đầu tư thì mới quyết định đầu tư. - Nâng cao tính chủ động và tự chịu trách nhiệm đối với các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp nói riêng trong hoạt động đầu tư Xây dựng cơ bản - Đảm bảo tính chính xác trong thiết kế: Trong khâu này cần có tổ chức chuyên môn có đủ tư cách pháp nhân, uy tín nghề nghiệp lập theo tiêu chuẩn của nhà nước ban hành. Thực tế có rất nhiều công trình xấu kém chất lượng, do lỗi của nhà thiết kế. Đây là nguyên nhân gây ra tình trạng thất thoát lãng phí nguồn vốn đầu tư Xây dựng.
- Nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu: Đấu thầu là một quá trình lựa chọn nhà thầy đáp ứng được yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu. Lợi 6 ích của hình thức này là chọn được nhà thầu có phương án đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật của công trình và có chi phí tài chính thấp nhất. Nhân tố Nguồn nhân lực phục vụ trực tiếp cho công tác đầu tư Xây dựng cơ bản Đây là nhân tố tác động trực tiếp đến công tác Xây dựng cơ bản , hoạt động đầu tư rất phức tạp và đa dạng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp , nhiều lĩnh vực. Vì vậy cán bộ , công nhân lao động trong xây dựng cơ bản cần phải có khả năng , đào tạo kỹ , hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao.
Ở bất kỳ hình thái kinh tế - xã hội nào , con người vẫn là trung tâm của mọi sự phát triển, nhất là thời đại ngày nay, thời đại công nghiệp hoá - hiện đại hoá, việc chăm lo đầy đủ cho con người là đảm bảo chắc chắn cho sự phồn vinh và thịnh vượng. Công nghiệp hóa, hiện đại hoá và cách mạng con người là hai mặt của quá trình thống nhất. Đầu tư Xây dựng cơ bản là một lĩnh vực có vị trí quan trọng trong việc tạo đà phát triển kinh tế theo hướng Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá, theo chủ trương chính sách của Đảng. Thực hiện tốt quá trình đầu tư Xây dựng cơ bản sẽ đem lại được hiệu quả cao nhất.2 Tổng quan về chất lượng sản phẩm thiết kế xây dựng công trình Ở các nước có nền khoa học và công nghệ xây dựng phát triển, sản phẩm thiết kế mang tính lao động trí tuệ, trong đó kỹ sư tư vấn là các cán bộ chuyên môn có trình độ cao, có năng lực và kinh nghiệm trong nghiên cứu, triển khai, có đạo đức nghề nghiệp và giữ vai trò quyết định đến chất lượng sản phẩm, hiệu quả công việc, có tính độc lập cao.
Hoạt động tư vấn hình thành nên sản phẩm phẩm thiết kế rất đa dạng như: thiết kế, khảo sát, thẩm định, lập dự án, giám sát kỹ thuật, chất lượng, tư vấn mua sắm thiết bị, xây dựng…Sản phẩm thiết kế xây dựng ở nước ta đã dần được phát triển và hoàn thiện, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày một tăng về tư vấn kỹ thuật, mỹ thuật, kinh tế, pháp lý của chủ đầu tư và các cơ quan quản lý xây dựng. Vai trò của sản phẩm thiết kế xây dựng đến chất lượng của dự án Sản phẩm là những hàng hóa và dịch vụ với những thuộc tính nhất định, với những ích dụng cụ thể nhằm thỏa mãn những nhu cầu đòi hỏi của khách hàng.