CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE DAU THAU VÀ QUAN LÝ DAU THAU ich sử phát triển của đầu thầu trong và ng LLL Sựy hình thành và phát tiễn của đẫu thầu quốc tế: Đắu thầu là một hình thức mua bản đã xuất hiện từ sớm trong lịch sử nhân loại “Cùng với sự ra đời và phát erin của nén sản xuất hàng hóa, các hình thức mua bán cũng ngày cảng được phát tiển và hoàn thiện. Trong số đó có hình thức đầu thẫu Rit nhiễu nước trên thé giới đã sử dụng một cách có hiệu quả phương thức mua sắm này. Ngày nay đầu thầu không chỉ tồn tai trong một lĩnh vực, một địa phương, một quốc gia mà đã vượt ra ngoài biên giới. ở các nước tr bản phát trién như Mỹ, Dit, Pháp, Ý,.đấu thầu được áp dụng rộng rãi để xây dựng các công tinh công cộng, các công trình lớn đều phải nhờ phương pháp mua bán nêu trên.
"Vào thập kỷ 70, 80 của thé kỷ trước, phần lớn các nước đang phát triển sử dụng phương pháp đầu thầu để mua mấy móc thiết bị. Việc ph biển rộng ri phương pháp này ở các nước đang phát trién có liên quan ct chẽ tới sự can thiệp của Nhà nước. vào trong đời sống kính tế. Ở dại da số các nước phát trién, Nhà nước ban hành những điều luật buộc các nhà nhập khẩu chỉ được mua của nước ngoài bằng phương pháp đầu thầu khi tị gd lồ hàng vượt một số tiền nhất định, hoc khi nhập khẩu hi bị, Điều đó được thể hiện trong các quy định của Mianma, Cộng hòa A rap, Ai cập và.
nhiễu nước châu Mỹ la nh. Theo ước tính, ở các nước dang phát tiển khoảng 80%: cuộc mua bán máy móc thiết bị được thực hiện thông qua phương thức đấu thầu. Hình thúc đầu thầu cing trở nên phổ biển khi mà nguồn vốn đầu tr tr bên ngoài ngày cảng gia tăng. Theo đánh giá của các tổ chức kinh tế quốc tf, trong đó có Ngân hing ‘Thé giới thì trong những năm 60, 70 vốn đầu tư của nước ngoài chiếm từ 10 ~ 20% tổng vốn đầu tư của các quốc gia.
Mà phần lớn những nguồn vốn này khi mua sắm.đều sử dụng đấu thầu. Ở các nước đang phát triển 20 ~ 40% trị giá hàng hóa nhập khẩu do các tổ chức Nhà nước thực hiện hiện thông qua đầu thấu © Việt Nam, hình thức đấu thầu đã và đang được sử dụng rộng rãi trong mua sắm, xây dựng các công tình, nhà máy, him mé,. VỀ mặt lịch sử, hình thức đầu thầu đã xuất ign từ thời ky Pháp thude. Khi d6 các nhà thầu được gọi dưới tên các nhà thầu khoán.
Sau khi miễn Nam hoàn toàn giới phóng, Nhà nước ta đã ổ chức đấu thấu xây dựng công tình thủy lợi Diu tiếng với vẫn vay của Ngân hàng Phát tiển Châu A (ADB) vio năm 1979 tại Câu lạc bộ Quốc ổ. KE từ đổ tới nay chúng ta đã ổ chức nhiều cuộc dau thầu với lượng và quy mô ngày càng lớn 1.2 Sự hình thành và phát triển của đấu thầu trong nước. ‘iu thầu xây lắp là phương thức mà chủ đầu tư sử dụng để tổ chức cạnh tranh giữa sắc nhà thầu xây dựng nhằm lựa chọn một nhà thiu xây lip có khả năng thục hiện tốt nhất các yêu cầu củ dự ấn. Các yêu 46 thường là những yêu cầu về mặt kinh té - tài chính, y về mặtkĩ thuật, yêu cầu vé mặt tiến độ thi công.
“Thực chất của đấu thầu xây lắp là việc ứng dụng phương pháp xét hiệu quả kinh tế trong việ c lựa chọn tổ chức thì công xây dựng. Phương pháp này đôi hồi sự sơ sánh giữa các tổ chức xây dựng trên cùng một phương điện (như kĩ thuật hay ti chính) để chọn lấy một nhà thầu có đủ khả năng sau đỏ lại so sinh tiếp, Kết quả cuỗi cũng sẽ tìm ra được một tổ chức xây dựng đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của chủ đầu tư. Dau thầu xây lắp có một số đặc điểm khác so với đấu thầu trong những lĩnh vực khác. Cụ thể: ~ Sản phẩm của sản xuất xây lắp có đặc điểm là mang tính đơn chiếc, công trình đặt tại một vị ti cổ định, phục vụ cho một mục đích cụ thé, một chủ trương quản lí sử dụng, không phải là hing hoá thông thường mua bán trên thị trường, khối lượng vật đ êu hao, số lao động tham gia vào quá trình sản xuất lớn gp nhiễu lân các loại sản phẩm thuộc lĩnh vục khác, một công tình có nhiều ngành nghề và tổ chức cùng tham gia + Thời gian hoàn thành công trình dài, khi đã thục hiện các bước như chun bị đầu tu, chuẩn bj xây dựng.thì không thể dễ dàng thay đổi, định hoàn.
Điều đó chứng tỏ xây dựng cơ bản là một quá trình sản xuất phức tạp, da dang có tác dụng cũng như hậu quả lâu đài về sau. Quy mô của công trình càng lớn thì méi quan hệ với các ngành, lĩnh vực càng phức tạp và có tác động lớn đến việc phân bổ lại lực lượng sản xuất và dân cu, tác động đến môi sinh, môi trường và cơ s6 hạ ting ky thuật khác Vì thế việc áp dung đầu thiu trong xây dung cơ bản không những phải đạt được tiêu chuẩn một công tinh với giá thành rẻ, chất lượng cao mà còn phải đặt trong tổng thể phát triển của nền kinh tế xã hội 'Vào cuối những năm 30 và đầu những năm 40 củng với sự phát triển của thị trường. nhiều lĩnh vực, đồi hỏi cl lộ bán iu giá cũng phải được ấp ‘dung rộng ri, Nhưng bán dau giá chưa có đủ cơ sở để thực hiện trong lĩnh vực đặc thi riêng như: chuyển giao công nghệ, xây dụng cơ bản.do vậy đầu thầu ra đồi. Việc ra đời của pháp uật về đấu thằu nói chung cũng như dau thầu xây lắp nói riêng là một tat yêu khách quan.
Có thể khái quát quá trình phát triển của pháp luật về đấu. thầu xây lấp qua các giải đoạn sau 4. Giai đoạn trước khỉ có Quy ché dé thầu ban hành kèm Nghị định 43/CP của Chính phú ban hành ngày 16/07/1996: 6 Việt nam từ 1988 trở về trước, quá trình đầu tư xây đựng cơ bản được thực hiện theo Điều lệ Xây dựng co bản ban hành theo Nghị định số 232/CP ngày 06/06/1981 các doanh nghiệp xây lip theo phương thức tự làm và giao nhận thầu xây dựng. Tuy nhiên hai phương thức này có nhược điểm mang tính chất tự cung tự cấp, có nhiều.
thiểu sốt ong thủ tục xây dựng cơ bản. Mặt ái của phương thức giao nhận thầu là hiện tượng mua bán thằu, cho nên có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng sản phẩm. Kết quả là có nhiều công tình thi công có chất lượng kém, khi đưa vào sử cdụng thì không hiệu quả. Do đó để phục những tồn tại của phương thức dip ứng đồi hỏi của cơ chế mới, Vào thing 11/1987 trong Quyết định 217-HBBT có đưa ra một số điều quy định về đầu thầu.
Tuy nhiên vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cụ thé vì vậy việc áp dụng và thực hiện vin chưa mang lại hiệu quả y 09/05/1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 80-HĐBT về các chính sách đổi mới cơ chế quản lí xây dung cơ bản. Nhằm dip ứng yêu cầu quy định của Hội đồng Bộ trưởng, ngày 10/01/1989 Thông te hướng dẫn tạm thời số 03/BXD-VKT đã ra đời Tuy nhiên Thông tư hướng dẫn số 03 còn có nhiễu khiếm khuyết kh áp dụng vào thực tế, Vì vậy, đến ngày 12/02/1990 Bộ đựng đã ban hành Quy chế đầu thầu trong xây dụng kèm theo Quyết định số 24/BXD-VKT thay thé cho Thông tư số 03/BXD-VKT, Cổ thé nói rằng quy chế đầu thiu trong xây dựng ban hành kèm theo Quyết định 24/BXD-VKT là quy chế đầu tiên về hoạt động đấu thẫu xây dựng của Việt Nam Trong văn bản này các vẫn dco bản về đầu thầu xây dựng (phạm vi đối tượng điều chỉnh, quyền và nghia vụ của các bên, các hình thức và tình độ tổ chức đầu thầu.) đã được quy định. Tuy chưa đầy đủ song chúng đã khái quát được một ‘in thiết nhất dé thực hiện đấu thầu. Trong quy chế này mục iêu của đấu thầu chưa được đặt ra nhưng có thể thấy rằng việc ban hành quy chế này đã tạo nên một nén tảng pháp lý để qua đó tạo nên một sân chơi bình đẳng, mang tính.
canh tranh cho các thành phần kinh té trong xã hội. Giai đoạn áp dụng Quy chế dau thầu ban hành kèm theo Nghị định số 43/CP của Chính phú ban hành ngày 16/07/1996 và Nghị định số 93/1997/NĐ-CP ngày 208/197 Nồi chung Quy chế đầu thầu trong xây dựng kèm theo Quyết định số 24/BXD-VKT còn mang nặng tinh quản lý vỀ mặt hành chính Nhà nước. Bn năm sau ngày ban hành Quy chế này, thực biện cải tiến công tác đơn giá, dự toán nhằm chống lãng. phí, thất thoát và tiêu cực trong đầu tư và xây dựng theo Quyết định số 92-TT ngày 11/1994 của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ xây dựng đã ban hành Quy chế đâu thầu trong xây lip kèm theo Quyết định số 60-BXD/VKT ngày 30/3/1994. Quy chế này thay thé Quy chế đấu thầu rong xây dựng kèm theo Quyết định số 24/BXD-VKT ngày 12/2/1990. Đây là một bước tiến rõ rệt của việc điều chinh công tác đấu thầu. trong xây dựng ở Việt Nam giai đoạn này, Quy chế gdm 32 điễu, quy định một cách 10 ràng, chỉ tiết đấu thầu trong xây dựng.
Các quy định của quy chế mở rộng hơn Hình thức đầu thẳu, phạm vi các công tình cần đầu thi và quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của các bên trong đấu thầu. Tuy vậy, ình tự đấu thầu chưa được quy định cụ thể. Việc quản lý hỒ sa được quy định ở mức độ chưa cao, chưa dim bio được nguyên tắc bảo mật của đâu thằu. Quy chế chỉ quy định bai ình thức đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế mà chưa có chi định thầu.
Có thể nói hai quy chế đầu thầu ra đời trong diều kiện nén kinh tế vừa thoát khỏi cơ chế quản lý cũ nên kh có thể thoát khỏi các dấu ấn của quản lý hành chính. Các uy định chưa bao quất được hết tinh hình thực tổ, chưa theo kịp sự phát iễn của nền kinh Do đó, chỉ hai năm sau Chính phú đã ban hành Nghị định số 43/1996/NĐ-CP ngày 17/00/96 về thủ tục đấu thầu, trong đó dành hẳn một chương cho đầu thi tong xây dựng.