Luận văn: Giải pháp nâng cao tính cạnh tranh huy động vốn tại Vietinbank Cần Thơ

Tài liệu nghiên cứu Luận văn kinh tế giải pháp nâng cao tính cạnh tranh trong huy động vốn của ngân hàng thương mại cổ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Hoàng Thị Thanh Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Lê Tấn Phước
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao tính cạnh tranh trong huy động vốn của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.3.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài nghiên cứu
• 1.6. Bố cục của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CẠNH TRANH TRONG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt độn huy động vốn của Ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm hoạt động huy động vốn
• 2.1.2. Đặc điểm hoạt động huy động vốn
• 2.1.3. Vai trò hoạt động huy động vốn
• 2.2. Quản lý hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 2.2.1. Hoạch định chiến lược huy động vốn
• 2.2.2. Ban hành các chính sách huy động vốn
• 2.2.3. Tổ chức thực hiện công tác huy động vốn
• 2.2.4. Kiểm tra, giám sát huy động vốn
• 2.3. Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động huy động vốn
• 2.4. Các nhân tố tác động đến tính cạnh tranh trong HĐV của NHTM
• 2.4.1. Nhóm nhân tố chủ quan
• 2.4.2. Nhóm nhân tố khách quan
• 2.5. Khái quát về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 2.5.1. Khái niệm cạnh tranh và các loại hình cạnh tranh
• 2.5.2. Khái niệm năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 2.6. Các chỉ tiêu đo lường tính cạnh tranh của NHTM
• 2.6.1. Tính đa dạng của sản phẩm dịch vụ
• 2.6.2. Nguồn nhân lực
• 2.6.3. Năng lực công nghệ
• 2.6.4. Năng lực quản trị điều hành ngân hàng
• 2.6.5. Danh tiếng, uy tín và khả năng hợp tác
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ
• 3.1. Thực trạng hoạt động huy động vốn của ngân hàng Vietinbank chi nhanh Cần Thơ
• 3.1.1. Tổng quan về ngân hàng Vietinbank chi nhánh Cần Thơ
• 3.1.2. Thực trạng huy động vốn tại ngân hàng Vietinbank chi nhánh Cần Thơ
• 3.2. Thực trạng quản lý huy động vốn của ngân hàng Vietinbank chi nhanh Cần Thơ
• 3.2.1. Chiến lược huy động vốn của Vietinbank CN Cần Thơ
• 3.2.2. Ban hành chính sách huy động vốn của Vietinbank CN Cần Thơ
• 3.2.3. Tổ chức thực hiện huy động vốn
• 3.2.4. Theo dõi, đánh giá công tác huy động vốn
• 3.3. Đánh giá chung về huy động vốn của Vietinbank CN Cần Thơ
• 3.3.1. Những kết quả đã đạt được
• 3.3.2. Những mặt còn hạn chế
• 3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO TÍNH CẠNH TRANH TRONG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ
• 4.1. Giải pháp về cơ chế điều hành huy động vốn và kinh doanh vốn
• 4.2. Giải pháp về cơ cấu nguồn vốn huy động
• 4.3. Giải pháp về sản phẩm huy động vốn
• 4.4. Giải pháp quy trình thủ tục, chứng từ giao dịch trong hoạt động huy động vốn
• 4.5. Giải pháp về kênh phân phối
• 4.6. Giải pháp chăm sóc khách hàng gửi tiền
• 4.7. Giải pháp xúc tiến hỗn hợp về huy động vốn
• 4.8. Giải pháp xây dựng nguồn nhân lực cho công tác nguồn vốn
• 4.9. Giải pháp về Công nghệ thông tin trong hoạt động huy động vốn
• 4.10. Giải pháp về quản trị rủi ro trong huy động vốn
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn cảnh cạnh tranh huy động vốn Vietinbank Cần Thơ

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, hoạt động huy động vốn là nền tảng quyết định sự tồn tại và phát triển của mọi ngân hàng thương mại. Tại thị trường Cần Thơ, một trung tâm kinh tế năng động của Đồng bằng sông Cửu Long, cuộc đua cạnh tranh huy động vốn ngày càng trở nên khốc liệt. Vietinbank Chi nhánh Cần Thơ, với vị thế là một trong những ngân hàng chủ lực, phải đối mặt với nhiều thách thức để giữ vững và mở rộng thị phần huy động vốn. Việc xây dựng một chiến lược huy động vốn hiệu quả không chỉ giúp đảm bảo nguồn vốn ổn định cho hoạt động tín dụng mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực huy động vốn và khẳng định vị thế trên thị trường. Bài viết này, dựa trên phân tích sâu sắc từ các tài liệu nghiên cứu học thuật, sẽ làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh trong công tác huy động vốn cho Vietinbank Cần Thơ. Các giải pháp này tập trung vào việc tối ưu hóa sản phẩm, chính sách lãi suất, cải thiện chất lượng dịch vụ và ứng dụng công nghệ, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của huy động vốn ngân hàng thương mại

Hoạt động huy động vốn ngân hàng thương mại đóng vai trò xương sống, quyết định quy mô và hiệu quả kinh doanh. Nguồn vốn huy động là đầu vào chính cho các hoạt động cho vay, đầu tư và cung cấp dịch vụ tài chính. Một ngân hàng có năng lực huy động vốn mạnh sẽ chủ động hơn trong việc cấp tín dụng, quản trị rủi ro thanh khoản và tối ưu hóa lợi nhuận. Theo nghiên cứu của Hoàng Thị Thanh Thảo (2019), vốn huy động không chỉ đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh mà còn phản ánh uy tín và niềm tin của khách hàng đối với ngân hàng. Nguồn vốn ổn định, đặc biệt là huy động vốn trung và dài hạn và nguồn vốn CASA chi phí thấp, giúp ngân hàng xây dựng cơ cấu tài sản bền vững, giảm thiểu chi phí vốn và tăng biên lợi nhuận. Do đó, việc không ngừng tìm kiếm giải pháp để nâng cao năng lực huy động vốn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của mọi ngân hàng.

1.2. Môi trường cạnh tranh và thị phần huy động vốn tại Cần Thơ

Thành phố Cần Thơ là thị trường tài chính sôi động, tập trung nhiều chi nhánh ngân hàng lớn. Điều này tạo ra một môi trường cạnh tranh vô cùng gay gắt. Vietinbank Cần Thơ phải đối đầu trực tiếp với các đối thủ mạnh như Agribank, Vietcombank, BIDV và các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân năng động khác. Cuộc đua giành giật thị phần huy động vốn không chỉ diễn ra ở chính sách lãi suất tiền gửi mà còn ở chất lượng sản phẩm dịch vụ, mạng lưới phân phối và ứng dụng công nghệ. Thực tế cho thấy, các đối thủ cạnh tranh liên tục đưa ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn và đa dạng hóa sản phẩm để thu hút khách hàng cá nhân Cần Thơ và khách hàng doanh nghiệp Cần Thơ. Áp lực này đòi hỏi Vietinbank Cần Thơ phải có những bước đi chiến lược, sáng tạo và quyết liệt để không bị tụt lại phía sau trong cuộc chiến giành thị phần.

II. Phân tích thực trạng và thách thức huy động vốn tại Vietinbank

Mặc dù đạt được những kết quả nhất định, công tác huy động vốn tại Vietinbank Cần Thơ vẫn còn đối mặt với không ít thách thức và hạn chế. Việc phân tích sâu vào thực trạng huy động vốn giai đoạn 2016-2018 cho thấy những điểm yếu cần khắc phục để nâng cao sức cạnh tranh. Cơ cấu nguồn vốn chưa thực sự bền vững, sự phụ thuộc vào các khoản tiền gửi ngắn hạn còn lớn, trong khi nguồn vốn trung và dài hạn chiếm tỷ trọng thấp và tăng trưởng chậm. Bên cạnh đó, cuộc chiến về lãi suất với các đối thủ trực tiếp khiến chi phí huy động vốn gia tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Luận văn của Hoàng Thị Thanh Thảo (2019) chỉ ra rằng, một trong những nguyên nhân của hạn chế đến từ việc các chính sách chăm sóc khách hàng chưa thực sự hiệu quả và các sản phẩm tiết kiệm Vietinbank chưa có nhiều đột phá so với đối thủ. Để vượt qua những rào cản này, việc xác định rõ nguyên nhân và xây dựng một chiến lược huy động vốn toàn diện là yêu cầu cấp thiết.

2.1. Hạn chế về cơ cấu huy động vốn trung và dài hạn

Dữ liệu từ Bảng 3.2 trong nghiên cứu cho thấy, dù nguồn vốn trung hạn có sự tăng trưởng, nguồn huy động vốn trung và dài hạn nói chung vẫn chiếm tỷ trọng chưa tương xứng với tiềm năng. Nguồn vốn dài hạn có xu hướng giảm dần về tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng chậm. Sự mất cân đối này tiềm ẩn rủi ro kỳ hạn, khi ngân hàng phải dùng vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay dài hạn. Nguyên nhân chính được xác định là chính sách lãi suất tiền gửi Vietinbank cho các kỳ hạn dài chưa đủ hấp dẫn so với các ngân hàng thương mại cổ phần khác trên địa bàn như NH Bản Việt (8,6%/năm) hay PVcomBank (8,5%/năm) tại thời điểm nghiên cứu. Sự chênh lệch này khiến khách hàng có xu hướng dịch chuyển các khoản tiền gửi dài hạn sang các ngân hàng có lãi suất tốt hơn, gây khó khăn cho việc ổn định nguồn vốn của Vietinbank Cần Thơ.

2.2. Áp lực từ phân tích đối thủ cạnh tranh Agribank Cần Thơ

Đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Vietinbank tại địa bàn nông thôn và các khu vực ven đô là Agribank. Agribank Cần Thơ có lợi thế tuyệt đối về mạng lưới giao dịch rộng khắp các quận, huyện, tiếp cận sâu rộng đến tệp khách hàng nông nghiệp và cá nhân. Chiến lược của Agribank tập trung vào sự gần gũi và các sản phẩm đơn giản, dễ tiếp cận. Trong khi đó, việc so sánh lãi suất Vietcombank Cần Thơ cho thấy đối thủ này lại có thế mạnh về nguồn vốn CASA nhờ hệ sinh thái dịch vụ thanh toán và tệp khách hàng doanh nghiệp lớn. Áp lực cạnh tranh đến từ mọi phân khúc, đòi hỏi Vietinbank Cần Thơ phải có chiến lược khác biệt hóa, không thể chỉ chạy đua về lãi suất mà cần tập trung vào chất lượng dịch vụ ngân hàng và các giải pháp tài chính toàn diện.

III. Bí quyết tối ưu sản phẩm lãi suất huy động vốn Vietinbank

Để giải quyết các thách thức hiện hữu, giải pháp cốt lõi nằm ở việc cải tiến và tối ưu hóa hai công cụ cạnh tranh chính: sản phẩm và lãi suất. Một chiến lược huy động vốn thành công phải xây dựng được danh mục sản phẩm đa dạng, đáp ứng đúng nhu cầu của từng phân khúc khách hàng, đồng thời áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt và thông minh. Thay vì chạy đua lãi suất một cách bị động, Vietinbank Cần Thơ cần chủ động tạo ra lợi thế cạnh tranh bằng cách thiết kế các sản phẩm tiết kiệm Vietinbank độc đáo, tích hợp nhiều tiện ích gia tăng. Bên cạnh đó, việc điều hành lãi suất tiền gửi Vietinbank cần dựa trên phân tích dữ liệu khách hàng và diễn biến thị trường, tạo ra các mức lãi suất ưu đãi có chọn lọc cho các nhóm khách hàng mục tiêu, đặc biệt là các khách hàng tiềm năng cho huy động vốn trung và dài hạn. Cách tiếp cận này không chỉ giúp thu hút nguồn vốn mới mà còn tối ưu hóa chi phí vốn, góp phần nâng cao năng lực huy động vốn một cách bền vững.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm tiết kiệm Vietinbank theo phân khúc

Giải pháp quan trọng là phát triển các gói sản phẩm tiết kiệm Vietinbank chuyên biệt. Đối với khách hàng cá nhân Cần Thơ, cần có các sản phẩm tiết kiệm gửi góp linh hoạt, tiết kiệm học đường, tiết kiệm hưu trí với lãi suất lũy tiến và nhiều ưu đãi đi kèm. Đối với khách hàng doanh nghiệp Cần Thơ, cần phát triển các sản phẩm tiền gửi có kỳ hạn linh hoạt, cho phép rút một phần vốn trước hạn mà không ảnh hưởng lãi suất của phần còn lại, hoặc các sản phẩm đầu tư tự động, tối ưu hóa dòng tiền nhàn rỗi trên tài khoản thanh toán. Nghiên cứu của Hoàng Thị Thanh Thảo (2019) cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc “đa dạng hóa các dịch vụ ngân hàng mới trong huy động vốn”. Việc tạo ra sự khác biệt trong sản phẩm sẽ giúp ngân hàng thoát khỏi cuộc chiến về giá và xây dựng lòng trung thành của khách hàng.

3.2. Xây dựng chính sách lãi suất tiền gửi Vietinbank linh hoạt

Chính sách lãi suất tiền gửi Vietinbank cần được điều chỉnh linh hoạt thay vì áp dụng một biểu lãi suất cứng nhắc. Ngân hàng có thể áp dụng cơ chế lãi suất bậc thang theo số tiền gửi, hoặc cộng thêm biên độ lãi suất ưu đãi cho khách hàng thân thiết, khách hàng sử dụng gói dịch vụ trọn gói (payroll, thanh toán quốc tế). Đặc biệt, để khuyến khích huy động vốn trung và dài hạn, cần có chính sách lãi suất vượt trội cho các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên, kết hợp với các chương trình quà tặng, dự thưởng giá trị. Việc công bố biểu lãi suất rõ ràng, minh bạch và có tính cạnh tranh so với các đối thủ như Vietcombank hay Agribank là yếu tố tiên quyết để thu hút sự chú ý và tin tưởng của người gửi tiền. Sự linh hoạt trong chính sách lãi suất giúp ngân hàng thích ứng nhanh với biến động thị trường và tối ưu hóa chi phí huy động vốn.

IV. Phương pháp nâng cao năng lực huy động vốn qua dịch vụ số hóa

Bên cạnh sản phẩm và lãi suất, các yếu tố phi giá cả như chất lượng dịch vụ và công nghệ đang ngày càng đóng vai trò quyết định trong cuộc cạnh tranh huy động vốn. Khách hàng hiện đại không chỉ quan tâm đến lợi ích tài chính mà còn đòi hỏi trải nghiệm giao dịch nhanh chóng, thuận tiện và chuyên nghiệp. Do đó, nâng cao năng lực huy động vốn cho Vietinbank Cần Thơ đòi hỏi một cuộc cách mạng về tư duy dịch vụ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngân hàng. Đầu tư vào đào tạo đội ngũ nhân viên, chuẩn hóa quy trình giao dịch, và phát triển các kênh ngân hàng số là những bước đi chiến lược. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng mà còn là chìa khóa để thu hút và gia tăng nguồn vốn CASA – loại vốn có chi phí thấp và tính ổn định cao, tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn. Đây cũng là một trong những giải pháp trọng tâm được đề xuất trong luận văn của Hoàng Thị Thanh Thảo (2019).

4.1. Cải thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng và chăm sóc khách hàng

Nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng là nền tảng để giữ chân khách hàng. Điều này bao gồm việc rút ngắn thời gian giao dịch tại quầy, đơn giản hóa thủ tục, chứng từ theo đề xuất trong nghiên cứu. Đội ngũ giao dịch viên cần được đào tạo bài bản không chỉ về nghiệp vụ mà còn về kỹ năng giao tiếp, tư vấn và xử lý tình huống. Xây dựng một chính sách chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, phân loại khách hàng (VIP, doanh nghiệp, cá nhân) để có những chương trình tri ân, tặng quà vào các dịp đặc biệt sẽ tạo ra sự gắn kết. Sự hài lòng của khách hàng chính là công cụ marketing ngân hàng hiệu quả nhất, giúp lan tỏa uy tín và thu hút thêm nhiều nguồn tiền gửi mới.

4.2. Ứng dụng chuyển đổi số trong ngân hàng để gia tăng vốn CASA

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngân hàng là xu thế tất yếu. Vietinbank Cần Thơ cần tập trung phát triển ứng dụng ngân hàng số (Mobile Banking, Internet Banking) với giao diện thân thiện, đa tính năng như thanh toán hóa đơn, chuyển tiền nhanh, gửi tiết kiệm online. Việc tích hợp hệ sinh thái dịch vụ đa dạng vào ứng dụng sẽ khuyến khích khách hàng sử dụng tài khoản thanh toán thường xuyên hơn, từ đó làm tăng số dư nguồn vốn CASA. Mở tài khoản trực tuyến (eKYC), triển khai các gói tài khoản số đẹp, miễn phí giao dịch là những chiến thuật hiệu quả để thu hút thế hệ khách hàng trẻ, những người am hiểu công nghệ và có xu hướng giao dịch không dùng tiền mặt, qua đó gia tăng đáng kể nguồn vốn giá rẻ.

V. Hướng dẫn triển khai chiến lược huy động vốn Vietinbank hiệu quả

Việc xây dựng một chiến lược huy động vốn chi tiết là cần thiết, nhưng việc triển khai và áp dụng vào thực tiễn mới là yếu tố quyết định thành công. Để nâng cao năng lực huy động vốn, Vietinbank Cần Thơ cần xây dựng một lộ trình thực thi rõ ràng, phân bổ nguồn lực hợp lý và có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả cụ thể. Quá trình triển khai cần được cá nhân hóa cho từng nhóm đối tượng khách hàng mục tiêu, từ khách hàng doanh nghiệp Cần Thơ với những nhu cầu phức tạp về quản lý dòng tiền, đến khách hàng cá nhân Cần Thơ với các mục tiêu tài chính đa dạng. Sự thành công của chiến lược phụ thuộc vào khả năng phối hợp đồng bộ giữa các phòng ban, từ khối kinh doanh, marketing đến công nghệ thông tin. Việc theo dõi sát sao các chỉ số hiệu suất chính (KPIs) như tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, chi phí huy động vốn, và tỷ lệ nguồn vốn CASA sẽ giúp ban lãnh đạo có những điều chỉnh kịp thời, đảm bảo chiến lược đi đúng hướng và đạt được mục tiêu đề ra.

5.1. Mô hình áp dụng cho nhóm khách hàng doanh nghiệp Cần Thơ

Đối với khách hàng doanh nghiệp Cần Thơ, cần thành lập đội ngũ chuyên viên quan hệ khách hàng (RM) am hiểu sâu về ngành nghề kinh doanh của họ. Giải pháp không chỉ dừng lại ở sản phẩm tiền gửi mà phải là một gói tài chính tổng thể, bao gồm: dịch vụ quản lý tài khoản tập trung, chi lương tự động, thanh toán quốc tế, và các sản phẩm phái sinh bảo hiểm rủi ro. Cung cấp các gói ưu đãi về phí dịch vụ và lãi suất tiền gửi Vietinbank cạnh tranh khi doanh nghiệp sử dụng trọn gói sản phẩm sẽ giúp gia tăng sự gắn bó. Việc này không chỉ giúp huy động được nguồn vốn lớn, ổn định từ doanh nghiệp mà còn thúc đẩy tăng trưởng nguồn vốn CASA một cách hiệu quả.

5.2. Kế hoạch tiếp cận và giữ chân khách hàng cá nhân Cần Thơ

Với khách hàng cá nhân Cần Thơ, chiến lược tiếp cận cần đa kênh và sáng tạo. Bên cạnh kênh giao dịch truyền thống, cần đẩy mạnh hoạt động marketing ngân hàng trên các nền tảng số, mạng xã hội để quảng bá các sản phẩm tiết kiệm Vietinbank mới và các chương trình khuyến mãi. Xây dựng chương trình khách hàng thân thiết, tích điểm đổi quà dựa trên tổng số dư tiền gửi và số lượng dịch vụ sử dụng. Tổ chức các hội thảo về quản lý tài chính cá nhân, tư vấn đầu tư cũng là một cách tốt để gia tăng giá trị cho khách hàng và xây dựng hình ảnh chuyên gia. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng tại điểm giao dịch, tạo ra một trải nghiệm thân thiện, chuyên nghiệp sẽ là yếu tố quyết định để giữ chân khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn gay gắt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Cần Thơ giữ vị thế là trung tâm kinh tế, tài chính năng động nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với sự hiện diện của hơn 30 chi nhánh tổ chức tín dụng lớn nhỏ. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng thông qua các hiệp định thương mại tự do và hệ thống ngân hàng tiến tới chuẩn mực an toàn vốn Basel với tỷ lệ tối thiểu 8%, hoạt động huy động vốn trở thành yếu tố sống còn quyết định năng lực cạnh tranh và hiệu quả sinh lời của mọi ngân hàng thương mại. Đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam Chi nhánh Cần Thơ, dù sở hữu bề dày lịch sử hơn 30 năm phát triển cùng mạng lưới gồm 1 hội sở và 8 phòng giao dịch, nguồn vốn huy động của đơn vị vẫn chiếm tỷ trọng tương đối khiêm tốn so với tổng nguồn vốn huy động toàn địa bàn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ áp lực cạnh tranh lãi suất khốc liệt khi các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn sẵn sàng đẩy mức lãi suất tiền gửi lên 8,5% đến 8,6%/năm, làm gia tăng chi phí vốn và đe dọa biên lợi nhuận của chi nhánh. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa lý luận về năng lực cạnh tranh, phân tích toàn diện thực trạng huy động vốn tại chi nhánh trong giai đoạn 2016 - 2018, đồng thời xây dựng hệ thống giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng cao thị phần và chất lượng nguồn vốn. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ chi nhánh tối ưu hóa chi phí vốn đầu vào, duy trì tốc độ tăng trưởng huy động ổn định trên 15%/năm và thiết lập cấu trúc nguồn vốn an toàn, bền vững trước những biến động khó lường của thị trường tài chính tiền tệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên sự tích hợp của hai hệ thống lý thuyết kinh tế hiện đại:

Thứ nhất là lý thuyết Lợi thế cạnh tranh của Michael Porter, nhấn mạnh ba chiến lược cốt lõi gồm chiến lược dẫn đầu về chi phí thấp, chiến lược khác biệt hóa sản phẩm và chiến lược tập trung. Trong hoạt động ngân hàng, lợi thế cạnh tranh nội sinh được hình thành từ khả năng tối ưu hóa chi phí trả lãi và tạo lập sự khác biệt trong trải nghiệm dịch vụ.

Thứ hai là khung lý thuyết đo lường năng lực cạnh tranh theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố năm 1997, phân định năng lực cạnh tranh theo 3 cấp độ: quốc gia, doanh nghiệp và sản phẩm dịch vụ.

Để đánh giá tính cạnh tranh trong huy động vốn ngân hàng thương mại, nghiên cứu vận dụng 5 nhóm chỉ tiêu trụ cột:

1. Tính đa dạng và tiện ích của danh mục sản phẩm dịch vụ huy động vốn.
2. Chất lượng và năng suất của nguồn nhân lực trực tiếp phục vụ khách hàng.
3. Năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và giải pháp ngân hàng điện tử.
4. Năng lực quản trị điều hành, hoạch định chiến lược và kiểm soát rủi ro thanh khoản.
5. Danh tiếng, uy tín thương hiệu và khả năng liên kết đối tác chiến lược.

Bên cạnh đó, luận văn áp dụng các chuẩn mực quản trị ngân hàng quốc tế, đặc biệt là quy định an toàn vốn tối thiểu 8% trên tổng tài sản có rủi ro theo hiệp ước Basel, nhằm định hình các tiêu chí an toàn thanh khoản trong quá trình tăng trưởng quy mô vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ hệ thống báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh định kỳ và dữ liệu cân đối vốn nội bộ của VietinBank Chi nhánh Cần Thơ trong chuỗi thời gian 3 năm từ 2016 đến 2018. Đồng thời, tác giả thu thập dữ liệu vĩ mô và chỉ số kinh tế ngành từ Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Thành phố Cần Thơ.

Về quy mô và phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu thực hiện phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với 12 kỳ báo cáo tài chính quý và dữ liệu giao dịch của hơn 10.000 tài khoản khách hàng cá nhân và doanh nghiệp đang hoạt động tại chi nhánh. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh chính xác cấu trúc dòng tiền và hạn chế sai số do biến động mùa vụ của nền kinh tế nông nghiệp miền Tây.

Phương pháp phân tích chủ đạo là nghiên cứu định tính kết hợp thống kê mô tả, phân tích tỷ trọng phần trăm, phương pháp diễn dịch và quy nạp. Việc lựa chọn phương pháp thống kê mô tả và so sánh chuỗi thời gian giúp làm rõ xu hướng chuyển dịch cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn và thành phần kinh tế, qua đó nhận diện chính xác các điểm nghẽn nội tại trong chính sách lãi suất và xúc tiến bán hàng của chi nhánh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2016 - 2018 tại VietinBank Chi nhánh Cần Thơ mang lại 3 phát hiện định lượng then chốt:

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động liên tục gia tăng nhưng cơ cấu tiền gửi không kỳ hạn trải qua biến động mạnh. Tỷ trọng nguồn vốn không kỳ hạn giảm từ 39,54% năm 2016 xuống mức đáy 18,13% vào năm 2017 với giá trị 754.326 triệu đồng, trước khi phục hồi lên mức 25,18% vào năm 2018 với giá trị đạt 1.119 tỷ đồng. Sự gia tăng này có sự đóng góp lớn từ quy định pháp luật bắt buộc các giao dịch thanh toán trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản qua ngân hàng và xu hướng chi trả lương qua thẻ.

Thứ hai, nguồn vốn huy động ngắn hạn luôn giữ vai trò áp đảo trong tổng nguồn vốn của chi nhánh. Cụ thể, tỷ trọng nguồn ngắn hạn chiếm 44,60% năm 2016, tăng lên 47,36% năm 2017 và duy trì ở mức 39,97% năm 2018 với giá trị tuyệt đối xấp xỉ 1.736 tỷ đồng. Tâm lý người gửi tiền tại Cần Thơ ưa chuộng các kỳ hạn từ 1 đến 6 tháng để linh hoạt sử dụng dòng tiền khi có cơ hội đầu tư kinh doanh hoặc ứng phó rủi ro sinh hoạt.

Thứ ba, nguồn vốn huy động dài hạn có xu hướng sụt giảm tỷ trọng nghiêm trọng, chỉ đạt 616.176 triệu đồng vào năm 2018. Nguyên nhân trực tiếp là do mức trần lãi suất kỳ hạn dài của VietinBank được khống chế ở mức 7,0%/năm, trong khi các ngân hàng thương mại cổ phần đối thủ trên cùng địa bàn Cần Thơ như Ngân hàng Bản Việt niêm yết lên tới 8,6%/năm, PVcomBank đạt 8,5%/năm và Ngân hàng Quân đội đạt 7,5%/năm.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh trực quan qua bảng cơ cấu nguồn vốn và biểu đồ cột chồng mô tả sự dịch chuyển giữa các kỳ hạn gửi tiền. Mức chênh lệch lãi suất huy động dài hạn lên tới 1,6%/năm so với đối thủ cạnh tranh đã tạo ra hiện tượng rút ròng dòng tiền dài hạn sang các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân.

Sự sụt giảm của nguồn vốn ổn định dài hạn đặt chi nhánh trước áp lực lớn về quản trị thanh khoản và gia tăng chi phí sử dụng vốn. Dù chi nhánh đã nỗ lực triển khai danh mục hơn 20 sản phẩm huy động đa dạng như tiết kiệm gửi góp, tiết kiệm an sinh, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu, nhưng phần lớn các gói sản phẩm này chưa được số hóa sâu rộng trên ứng dụng di động để tiếp cận nhóm khách hàng trẻ. Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng năng lực cạnh tranh trong huy động vốn không chỉ phụ thuộc đơn thuần vào công cụ lãi suất, mà đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa giải pháp công nghệ số, chất lượng chăm sóc khách hàng và tốc độ xử lý giao dịch tại quầy.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao toàn diện tính cạnh tranh trong công tác huy động vốn tại VietinBank Chi nhánh Cần Thơ, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao:

1. Linh hoạt hóa cơ chế điều hành lãi suất và định giá vốn nội bộ: Ban Giám đốc chi nhánh cần chủ động xây dựng chính sách cộng thêm biên độ lãi suất từ 0,2% đến 0,5%/năm cho các khoản tiền gửi kỳ hạn từ 12 tháng trở lên với giá trị từ 500 triệu đồng. Target metric là nâng tỷ trọng nguồn vốn trung và dài hạn lên mức tối thiểu 35% tổng nguồn vốn trong lộ trình từ năm 2020 đến 2022 do Phòng Nguồn vốn chủ trì thực hiện.

2. Đẩy mạnh số hóa và phát triển các gói sản phẩm tiền gửi tiện ích: Phòng Khách hàng cá nhân cần tích hợp các gói tiết kiệm tích lũy học đường, tiết kiệm gửi góp tự động trực tiếp trên ứng dụng E-banking. Target metric là gia tăng quy mô nguồn tiền gửi không kỳ hạn chi phí thấp đạt tỷ trọng 30% trong vòng 12 tháng, giúp tối ưu hóa chi phí vốn bình quân của chi nhánh.

3. Mở rộng hệ thống kênh phân phối và giải pháp tiếp thị liên kết: Ban Quản lý mạng lưới và 8 phòng giao dịch cần chủ động ký kết hợp đồng dịch vụ chi trả lương qua tài khoản cho ít nhất 50 doanh nghiệp và cơ quan hành chính sự nghiệp trên địa bàn quận Ninh Kiều và các khu chế xuất lân cận trong thời gian từ 6 đến 18 tháng.

4. Nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn hóa chất lượng phục vụ: Phòng Tổ chức cán bộ tổ chức các khóa đào tạo định kỳ cho 100% đội ngũ giao dịch viên về kỹ năng tư vấn tài chính chuyên sâu, quản trị rủi ro thanh khoản theo chuẩn Basel và thái độ phục vụ khách hàng. Target metric là duy trì chỉ số hài lòng của khách hàng gửi tiền đạt trên 95% hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu thực chứng của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tại các chi nhánh ngân hàng thương mại: Cung cấp khung hoạch định chiến lược kinh doanh nguồn vốn, phương pháp quản trị rủi ro kỳ hạn và các giải pháp cân đối bảng tổng kết tài sản phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước.

2. Chuyên viên phát triển sản phẩm và chuyên viên quan hệ khách hàng ngành Ngân hàng: Sử dụng các phát hiện về thị hiếu gửi tiền để thiết kế các gói sản phẩm tiền gửi cá nhân hóa, đồng thời nâng cao kỹ năng tư vấn dòng tiền cho từng phân khúc khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu thực chứng, cách ứng dụng khung lý thuyết Michael Porter và phương pháp phân tích số liệu tài chính ngân hàng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Cần Thơ: Bổ sung nguồn tài liệu thực tế để đánh giá mức độ cạnh tranh trên thị trường tiền tệ địa phương, từ đó ban hành các chính sách điều hành tiền tệ và giám sát an toàn hệ thống tín dụng hiệu quả hơn tại 13 quận, huyện thuộc miền Tây Nam Bộ.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nghẽn lớn nhất trong huy động vốn tại VietinBank Cần Thơ giai đoạn 2016 - 2018 là gì?

Điểm nghẽn lớn nhất là sự sụt giảm của nguồn vốn dài hạn xuống mức 616.176 triệu đồng năm 2018. Nguyên nhân do mức trần lãi suất dài hạn của chi nhánh duy trì ở mức 7,0%/năm, tạo ra khoảng cách lớn so với mức 8,5% đến 8,6%/năm của các ngân hàng thương mại cổ phần đối thủ trên cùng địa bàn Cần Thơ.

Biến động của tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn tại chi nhánh diễn ra như thế nào?

Tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn sụt giảm mạnh từ 39,54% năm 2016 xuống mức đáy 18,13% vào năm 2017, sau đó tăng trưởng phục hồi lên 25,18% năm 2018 với giá trị đạt 1.119 tỷ đồng, chủ yếu nhờ chính sách thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch trên 20 triệu đồng.

Luận văn đã ứng dụng những lý thuyết nền tảng nào để đo lường năng lực cạnh tranh?

Luận văn tích hợp lý thuyết Lợi thế cạnh tranh của Michael Porter với mô hình đo lường năng lực cạnh tranh ngân hàng của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 1997, kết hợp cùng chuẩn mực quản trị an toàn vốn Basel tối thiểu 8% trên tổng tài sản có rủi ro.

Chi nhánh có thể áp dụng giải pháp nào để gia tăng nguồn vốn huy động chi phí thấp?

Chi nhánh cần đẩy mạnh gói dịch vụ chi trả lương qua tài khoản cho các doanh nghiệp, phát triển tính năng gửi tiết kiệm tích lũy tự động trên ứng dụng E-banking và mở rộng liên kết thanh toán số nhằm nâng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn lên mục tiêu 30%.

Luận văn có đóng góp thực tiễn gì cho hoạt động kinh doanh ngân hàng tại Cần Thơ?

Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh về thực trạng cạnh tranh nguồn vốn, đề xuất 10 nhóm giải pháp khả thi giúp VietinBank Cần Thơ cân đối an toàn vốn, giảm thiểu rủi ro thanh khoản và nâng cao thị phần huy động trên địa bàn trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong huy động vốn của ngân hàng thương mại hiện đại theo chuẩn mực an toàn vốn Basel với tỷ lệ 8%.
• Phân tích chi tiết thực trạng huy động vốn tại VietinBank Chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2016 - 2018, chỉ rõ quy mô tiền gửi không kỳ hạn đạt 1.119 tỷ đồng và nguồn ngắn hạn đạt 1.736 tỷ đồng.
• Nhận diện chính xác nguyên nhân khiến nguồn vốn dài hạn sụt giảm do áp lực cạnh tranh lãi suất chênh lệch 7,0% so với 8,6%/năm của các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn.
• Đề xuất hệ thống 10 nhóm giải pháp đồng bộ từ cơ chế điều hành lãi suất, phát triển sản phẩm công nghệ số, mở rộng kênh phân phối đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• Xây dựng lộ trình triển khai cụ thể cho giai đoạn 2020 - 2023 nhằm củng cố vững chắc vị thế và thị phần của chi nhánh tại trung tâm kinh tế Cần Thơ.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn giúp các nhà quản trị ngân hàng nâng cao năng lực huy động vốn an toàn và hiệu quả. Các nhà quản trị ngân hàng và nhà nghiên cứu quan tâm có thể áp dụng ngay các mô hình phân tích và giải pháp quản trị này để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh vốn tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý thuyết về hoạt động huy động vốn Chương 3: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Cần Thơ. Chương 4: Giải pháp nâng cao tính cạnh tranh trong huy động vốn của Ngân hàng Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Cần Thơ. Chương 5: Kết luận và khuyến nghị.

4 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt độn huy động vốn của Ngân hàng thương mại 2. Khái niệm hoạt động huy động vốn Huy động vốn là công tác lập kế hoạch, sử dụng các phương thức và các công cụ khác nhau để huy động các nguồn tiền tệ trong nền kinh tế, tổ chức chỉ đạo thực hiện và kiểm soát công tác huy động vốn nhằm đạt được mục tiêu đặt ra. Mục tiêu huy động vốn là đáp ứng được nhu cầu về vốn cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng, đảm bảo an toàn thanh khoản và hiệu quả kinh doanh củangân hàng.

Mục tiêu của huy động vốn đối với các NHTM như sau: Tìm kiếm nguồn vốn có chi phí thấp - Trong chi phí hoạt động của ngân hàng thì chi phí trả lãi chiếm tỷ trọng lớn bao gồm trả lãi tiền gửi có kỳ hạn, trái phiếu và kỳ phiếu. Lãi suất huy động và cơ cấu nguồn vốn thay đổi sẽ làm thay đổi chi phí trả lãi của ngân hàng với khách hàng và ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Vì vậy, các NHTM phải tìm kiếm nguồn vốn có chi phí thấp để gia tăng lợi nhuận. Nguồn vốn ổn định với cơ cấu hợp lý - cơ cấu nguồn vốn huy động căn cứ theo cơ cấu cho vay và đầu tư của ngân hàng để tránh những rủi ro kỳ hạn.

Cơ cấu huy động vốn hợp lý giúp ngân hàng tránh rủi ro thanh khoản khi môi trường kinh doanh biến động phức tạp. Quy mô và tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động ổn định - Quy mô nguồn vốn huy động phải phù hợp với quy mô hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Nếu môi trường kinh doanh diễn biến phức tạp, thì ngân hàng phải tăng quy mô nguồn vốn huy động để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, duy trì dự trữ thanh khoản lớn hơn. Quy mô và tốc độ tăng trưởng huy động vốn phụ thuộc vào lãi suất, chính sách marketing, các hình thức huy động vốn.

Đặc điểm hoạt động huy động vốn NHTM huy động vốn nhàn rỗi từ các chủ thế khác nhau trong nền kinh tế phải có uy tín, tiềm lực tài chính để đảm bảo khả năng trả nợ vay đối với khách hàng. Sau đây là một số đặc điểm huy động vốn của các NHTM. Thứ nhất, yêu cầu vốn chủ sở hữu khoảng 8% tổng tài sản có qui đổi theo mức rủi ro (quy định của Basel). Các NHTM chủ yếu là đi vay để thực hiện các hoạt động cho vay và cung cấp các dịch vụ tài chính khác.

Chính vì vậy, hoạt động huy động vốn rất quan trọng, NHTM huy động các nguồn vốn nhàn rỗi trên thị trường tài chính để từ đó cho vay và đầu tư. Do vậy, hiệu quả của huy động vốn của NHTM sẽ quyết định hiệu quả sử dụng nguồn vốn tiền tệ trong nền kinh tế. Thứ hai, các NHTM sử dụng nhiều biện pháp và công cụ khác nhau để huy động vốn như huy động vốn tiết kiệm ở các kỳ hạn, phát hành chứng khoán, đi vay từ các tổ chức tài chính khác trên thị trường liên ngân hàng và đi vay từ NHTW. Thứ ba, các NHTM thiết lập mạng lưới chi nhánh rộng khắp để huy động vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính đối với các khách hàng trong nền kinh tế bao gồm mạng lưới hữu hình hoặc mạng lưới vô hình nhờ vào công nghệ thông tin.

Điều này giúp các NHTM giảm được chi phí huy động vốn, gia tăng hiệu quả hoạt động kinhdoanh ngân hàng. Vai trò hoạt động huy động vốn • Vai trò huy động vốn đối với nền kinh tế Các NHTM huy động nguồn vốn nhàn rỗi của các chủ thể thừa vốn trong nền kinh tế, từ đó góp phần gia tăng hiệu quả sử dụng vốn trong nền kinh tế.Trong nền kinh tế luôn luôn tồn tại một lượng tiền tạm thời nhàn rỗi do tính chất chu kỳ của quá trình sản xuất kinh doanh, quy mô lượng tiền này lớn hay nhỏ phụ thuộc vào quy mô, sự phát triển của nền kinh tế và thu nhập của người dân. NHTM với chức năngtrung gian tài chính sẽ huy động nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế để cho vay và đầu tư, gia tăng hiệu quả của nguồn vốn tiền tệ trong nền kinh tế. 6 • Vai trò huy động vốn đối với khách hàng Các NHTM huy động vốn để cho vay, đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, thúc đẩy sự phát triển kinh tế.Về nguyên tắc, Doanh nghiệp sử dụng vốn tự có để đầu tư phát triển doanh nghiệp.

Thực tế, doanh nghiệpthường không đủ vốn để thực hiện các dự án đầu tư, để bù đắp cho số vốn thiếu hụt thì doanh nghiệp huy động vốn từ cách phát hành chứng khoán, điều này phụ thuộc vào sự phát triển của TTCK. Vì vậy, các doanh nghiệp thường đi vay vốn từ các NHTM. • Vai trò huy động vốn đối với việc kiểm soát tiền tệ NHTW kiểm soát lưu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế thông qua hoạt động huy động vốn của các NHTM. NHTW thực thi CSTT để kiểm soát lưu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế thông thông qua các NHTM.

Nếu như hệ thống ngân hàng hoạt động hiệu quả, các nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế được huy động để cho vay và đầu tư thì sẽ ít xảy ra các hoạt động đầu cơ khiến thị trường tài chính diễn biến phứctạp.Các NHTM phải tuân thủ các chính sách tiền tệ của NHTW, thông qua hoạt động huy động vốn kiểm soát nguồn cung tiền trong nền kinh tế. • Vai trò huy động vốn đối với hoạt động kinh doanh ngân hàng Thông qua hoạt động huy động vốn, các NHTM tăng nguồn vốn, chủ động trong việc cho vay và tăng mức độ an toàn trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. NHTM với chức năng trung gian tài chính, đi vay để cho vay và cung cấp các dịch vụ tài chính khác, nên vốn huy động quyết định hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Nếu hoạt động huy động vốn không tốt, làm giảm hiệu quả hoạt động kinh doanh của NH, từ đó làm suy yếu năng lực cạnh tranh, an toàn thanh khoản của ngân hàng.

Chính vì vậy, hoạt động huy động vốn tốt sẽ giúp ngân hàng hoạt độngkinh doanh an toàn và hiệu quả. Quản lý hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại 2. Hoạch định chiến lược huy động vốn Hoạch định chiến lược HĐV của NHTM là một chương trình hoạt động tổng thể và dài hạn, nhằm tạo ra một bước phát triển nhất định trong công tác HĐV của 7 NH, là sự cam kết trước về các mục tiêu cơ bản, toàn diện trong HĐV mà NH cần phải đạt được và sự phân bổ các nguồn lực quan trọng để đạt được các mục tiêu đó trong môi trường hoạt động tương lai. • Mục tiêu chiến lược HĐV Xác định mục tiêu chiến lược trong HĐV là việc xác định mục đích mà NH muốn đạt được trong một thời kỳ hoạt động tương đối dài hạn.

NH xác định mục tiêu chiến lược trong HĐV cần phải thỏa các yêu cầu sau: - Mục tiêu chiến lược HĐV ở NHTM phải đảm bảo tính cụ thể; Tính đo lường được; Tính thống nhất hay nhất quán; Tính khả thi; Tính linh hoạt; Tính thách thức. - Danh mục các mục tiêu bao gồm có 2 nhóm mục tiêu, những mục tiêu định tính (chất lượng sản phẩm dịch vụ HĐV của NH, uy tín của NH trên thị trường tài chính, vị thế của NH trên thị trường) và những mục tiêu định lượng (Qui mô nguồn vốn huy động, thị phần HĐV, cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn, theo đối tượng KH, theo loại tiền…). - Phân lớp mục tiêu thành nhiều cấp bậc khác nhau như Mục tiêu doanh số, qui mô hoạt động (Doanh số huy động, số lượng chi nhánh mới; số lượng máy ATM; số lượng nhân viên tuyển dụng thêm; số lượng KH tăng thêm; số lượng TK được mở; số lượng dịch vụ cung ứng…); Mục tiêu chiếm lĩnh thị trường ( tỷ lệ thị phần HĐV (so với toàn ngành, so với đối thủ cạnh tranh, so với NH hàng đầu…); Loại KH gửi tiền; Phạm vi địa bàn HĐV); Mục tiêu về chất lượng hoạt động HĐV (Chất lượng dịch vụ NH; Chất lượng đội ngũ quản lý và nhân viên; Chất lượng công nghệ NH; Chất lượng truyền thông …) • Phân tích môi trường kinh doanh bên ngoài – Xác định cơ hội và nguy cơ Phân tích môi trường kinh doanh bên ngoài bao gồm môi trường vĩ mô, môi trường vi mô (Kinh tế; Chính trị, pháp luật và chính sách của Chính phủ; Văn hóa - xã hội; Công nghệ; Dân số; Yếu tố tự nhiên; Yếu tố quốc tế; các đối thủ cạnh tranh 8 hiện hữu; Khách hàng; Các đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn; Các thị trường tài chính thay thế) nhằm xác định những cơ hội và nguy cơ trong hoạt động HĐV của NHTM. • Phân tích môi trường bên trong – Xác định điểm mạnh, điểm yếu Phân tích môi trường bên trong bao gồm các yếu tố như: yếu tố marketing; Yếu tố nguồn nhân lực; Yếu tố tài chính; Cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ; Tổ chức và quản lý nội bộ nhằm xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và nguy cơ trong hoạt động HĐV của NHTM.

• Thiết lập chiến lược Dựa trên những mục tiêu chiến lược HĐV mà đề xuất các chiến lược HĐV cho NHTH nhằm giúp ngân hàng đạt được những mục tiêu đã đề ra. Chiến lực HĐV có thể chia thành 2 nhóm cơ bản: Nhóm phương án/chiến lược tăng trưởng: - Chiến lược tăng trưởng tập trung – tập trung vào việc cải tiến, mở rộng thêm các dịch vụ hoặc thị trường HĐV hiện có mà không thay đổi bất kỳ yếu tố nào bao gồm: (i) Thâm nhập thị trường; ( ii) Phát triển thị trường; (iii) Phát triển sản phẩm. - Chiến lược tăng trưởng mở rộng - là đưa thêm các dịch vụ HĐV mới để tạo thị trường mới. - Chiến lược sáp nhập – là tiến hành hợp nhất với một ngân hàng khác tạo thành ngân hàng mới, với cơ cấu tổ chức mới.