Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa tại ngân hàng thương cổ phần á châu luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh giải pháp mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa tại ngân hàng thương cổ phần á châu luận văn, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Huy
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Thị Kỳ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ BAO THANH TOÁN
• 1.1. Khái niệm, chức năng và các hình thức bao thanh toán chủ yếu
• 1.1.1. Các khái niệm về bao thanh toán
• 1.1.2. Chức năng của bao thanh toán
• 1.1.3. Các hình thức bao thanh toán chủ yếu
• 1.2. Lợi ích của bao thanh toán
• 1.3. Lợi thế của bao thanh toán so với một số hình thức tín dụng truyền thống
• 1.4. Rủi ro phát sinh từ hoạt động bao thanh toán
• 1.5. Kinh nghiệm về phát triển hoạt động bao thanh toán tại một số quốc gia và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.5.1. Kinh nghiệm về phát triển hoạt động bao thanh toán tại một số quốc gia
• 1.5.1.1. Lịch sử hình thành bao thanh toán
• 1.5.1.2. Một số tổ chức bao thanh toán tiêu biểu
• 1.5.1.3. Qui trình hoạt động bao thanh toán phổ biến áp dụng trên thế giới
• 1.5.1.4. Kinh nghiệm phát triển hoạt động bao thanh toán tại một số quốc gia
• 1.5.2. Bài học kinh nghiệm về hoạt động bao thanh toán đối với Việt Nam
• 1.6. Kết luận chương I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BAO THANH TOÁN NỘI ĐỊA TẠI NHTMCP Á CHÂU
• 2.1. Giới thiệu về tổ chức và hoạt động NHTMCP Á Châu
• 2.2. Thực trạng về hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB
• 2.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ phận bao thanh toán của ACB
• 2.2.2. Những quy định liên quan hoạt động bao thanh toán của Nhà nước và của ACB tại ACB
• 2.2.2.1. Những quy định của Nhà nước về hoạt động bao thanh toán
• 2.2.2.2. Quy chế hoạt động bao thanh toán của ACB
• 2.2.2.3. Quy định bao thanh toán nội địa tại ACB
• 2.2.3. Kết quả hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB
• 2.2.3.1. Số lượng khách hàng sử dụng bao thanh toán nội địa tại ACB
• 2.2.3.2. Doanh số bao thanh toán nội địa tại ACB
• 2.2.3.3. Thu nhập lãi và phí từ bao thanh toán nội địa tại ACB
• 2.2.3.4. Doanh số bao thanh toán nội địa tại ACB xét theo loại hình doanh nghiệp
• 2.2.4. Những hạn chế ảnh hưởng đến sự phát triển hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB và nguyên nhân
• 2.2.4.1. Những hạn chế
• 2.2.4.2. Những nguyên nhân
• 2.2.4.2.1. Về phía Nhà nước
• 2.2.4.2.2. Về phía ACB
• 2.2.4.2.3. Về phía Doanh nghiệp
• 2.3. Kết luận chương II
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG BAO THANH TOÁN NỘI ĐỊA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU
• 3.1. Những thuận lợi để ACB mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa
• 3.1.1. Kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển
• 3.1.2. Nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa cao nhưng khả năng tiếp cận nguồn vốn theo các hình thức tín dụng truyền thống rất khó khăn
• 3.1.3. ACB là thành viên của FCI
• 3.2. Đối với phía nhà nước
• 3.2.1. Xây dựng hành lang pháp lý về việc “chuyển nhượng khoản phải thu” trong hoạt động bao thanh toán
• 3.2.2. Hoàn thiện quy chế về hoạt động bao thanh toán
• 3.2.3. Nâng cao tính hiệu lực của việc thực thi hợp đồng kinh tế và thực thi kết quả xét xử của trọng tài kinh tế
• 3.2.4. Hoàn thiện hạ tầng thông tin tín dụng
• 3.2.5. Thành lập hiệp hội bao thanh toán quốc gia
• 3.3. Đối với Ngân hàng TMCP Á Châu
• 3.3.1. Xây dựng bộ phận bao thanh toán độc lập tại các chi nhánh
• 3.3.2. Hoàn thiện quy định bao thanh toán trong nước
• 3.3.3. Nâng cao trình độ về nghiệp vụ bao thanh toán cho nhân viên
• 3.3.4. Đẩy mạnh công tác tiếp thị về bao thanh toán
• 3.3.5. Quy định phí bao thanh toán phù hợp và linh hoạt
• 3.3.6. Đa dạng hóa sản phẩm bao thanh toán
• 3.3.7. Mở rộng nhóm đối tượng khách hàng
• 3.3.8. Tăng cường chất lượng khâu thẩm định
• 3.3.9. Thực hiện giám sát thường xuyên và đột xuất
• 3.3.10. Mua bảo hiểm tín dụng khoản phải thu với công ty bảo hiểm
• 3.4. Đối với các doanh nghiệp
• 3.4.1. Nâng cao hiểu biết cho các doanh nghiệp về dịch vụ bao thanh toán
• 3.4.2. Nâng cao năng lực, uy tín và tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp trong kinh doanh
• 3.5. Kết luận chương III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bao thanh toán nội địa tại ngân hàng Á Châu

Bao thanh toán nội địa là một dịch vụ tài chính quan trọng, giúp các doanh nghiệp cải thiện dòng tiền và quản lý rủi ro. Ngân hàng Á Châu (ACB) đã triển khai dịch vụ này nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc hiểu rõ về bao thanh toán sẽ giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi ích từ dịch vụ này.

1.1. Khái niệm và chức năng của bao thanh toán nội địa

Bao thanh toán nội địa là hình thức tài trợ cho doanh nghiệp thông qua việc mua lại các khoản phải thu. Chức năng chính của nó bao gồm quản lý sổ sách, thu hộ nợ và bảo hiểm rủi ro thanh toán.

1.2. Lợi ích của bao thanh toán đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp có thể cải thiện dòng tiền, tiết kiệm thời gian thu nợ và tăng khả năng cạnh tranh nhờ vào dịch vụ bao thanh toán. Điều này giúp họ phát triển doanh thu và mở rộng thị trường.

II. Thực trạng hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB

Hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB đã có những bước phát triển đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để tối ưu hóa dịch vụ này.

2.1. Cơ cấu tổ chức bộ phận bao thanh toán của ACB

Bộ phận bao thanh toán tại ACB được tổ chức chuyên nghiệp, với đội ngũ nhân viên có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính. Điều này giúp ACB cung cấp dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.

2.2. Kết quả hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB

Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ bao thanh toán nội địa tại ACB đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua, cho thấy nhu cầu cao từ thị trường.

III. Thách thức trong việc mở rộng hoạt động bao thanh toán tại ACB

Mặc dù có nhiều thuận lợi, ACB vẫn phải đối mặt với một số thách thức trong việc mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời.

3.1. Rủi ro phát sinh từ hoạt động bao thanh toán

Rủi ro tín dụng và rủi ro thanh toán là hai vấn đề lớn mà ACB cần phải quản lý hiệu quả để đảm bảo an toàn cho hoạt động bao thanh toán.

3.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác cũng là một thách thức lớn, đòi hỏi ACB phải cải tiến dịch vụ và nâng cao chất lượng phục vụ.

IV. Giải pháp mở rộng hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB

Để mở rộng hoạt động bao thanh toán, ACB cần áp dụng một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả và thu hút thêm khách hàng.

4.1. Hoàn thiện quy chế hoạt động bao thanh toán

Cần xây dựng và hoàn thiện quy chế hoạt động bao thanh toán để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình triển khai dịch vụ.

4.2. Đẩy mạnh công tác tiếp thị về bao thanh toán

ACB cần tăng cường các hoạt động tiếp thị để nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về dịch vụ bao thanh toán, từ đó thu hút thêm khách hàng.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bao thanh toán tại ACB

Nghiên cứu về hoạt động bao thanh toán tại ACB cho thấy nhiều kết quả tích cực, đồng thời cũng chỉ ra những điểm cần cải thiện.

5.1. Kết quả đạt được từ hoạt động bao thanh toán

ACB đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong doanh số bao thanh toán nội địa, cho thấy dịch vụ này đang được thị trường đón nhận.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các ngân hàng khác trong và ngoài nước sẽ giúp ACB cải thiện dịch vụ bao thanh toán và nâng cao năng lực cạnh tranh.

VI. Kết luận và tương lai của hoạt động bao thanh toán tại ACB

Hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Việc áp dụng các giải pháp hợp lý sẽ giúp ACB mở rộng dịch vụ này một cách hiệu quả.

6.1. Tương lai của bao thanh toán tại ACB

Dự báo rằng dịch vụ bao thanh toán sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

6.2. Định hướng phát triển dịch vụ bao thanh toán

ACB cần xác định rõ định hướng phát triển dịch vụ bao thanh toán để tối ưu hóa lợi ích cho cả ngân hàng và khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng sau khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007, nhu cầu tài trợ vốn lưu động của cộng đồng doanh nghiệp tăng trưởng mạnh mẽ. Theo số liệu từ Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế (FCI), tổng doanh số bao thanh toán toàn cầu năm 2007 đã vượt mức 1.300 tỷ EUR, trong đó các thành viên FCI chiếm hơn 58% thị phần toàn thế giới, bao gồm 55,5% doanh số bao thanh toán nội địa và 81% doanh số bao thanh toán quốc tế. Tại Việt Nam, hơn 95% tổng số doanh nghiệp thuộc nhóm vừa và nhỏ (DNNVV), đóng góp khoảng 40% GDP nhưng thường xuyên đối mặt với rào cản tiếp cận vốn tín dụng truyền thống do thiếu tài sản bảo đảm thế chấp.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc tháo gỡ điểm nghẽn thanh khoản cho doanh nghiệp thông qua nghiệp vụ bao thanh toán nội địa – một phương thức tài trợ vốn dựa trên giá trị các khoản phải thu thương mại mà không phụ thuộc chủ yếu vào tài sản thế chấp. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là phân tích thực trạng triển khai hoạt động bao thanh toán nội địa tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) giai đoạn 2005 - 2008, làm rõ các hạn chế về quy chế, rủi ro pháp lý, chính sách định phí, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm mở rộng thị phần và quy mô dịch vụ này đến năm 2015.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ mạng lưới 187 chi nhánh và phòng giao dịch của ACB trên toàn quốc trong khung thời gian 4 năm từ 2005 đến 2008. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao tỷ trọng thu nhập phi tín dụng, tối ưu hóa hệ số an toàn vốn (duy trì CAR trên 8%) và kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 1%, củng cố vị thế của ACB như một định chế tài chính bán lẻ hàng đầu Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết quản trị tài sản lưu động ngắn hạn. Theo Công ước UNIDROIT 1988 và chuẩn mực của Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế (FCI), bao thanh toán là một dịch vụ tài chính trọn gói bao gồm sự kết hợp của tối thiểu hai trong bốn chức năng cốt lõi: tài trợ vốn hoạt động thông qua ứng trước từ 70% đến 85% giá trị khoản phải thu, quản lý sổ sách kế toán bán hàng, thu hộ nợ khi đến hạn, và bảo hiểm rủi ro tín dụng đối với việc mất khả năng thanh toán của bên mua.

Tại Việt Nam, cơ sở pháp lý nền tảng điều chỉnh hoạt động này là Quyết định số 1096/2004/QĐ-NHNN và Quyết định sửa đổi, bổ sung số 30/2008/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Các văn bản này quy định bao thanh toán là một hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng cho bên bán hàng thông qua việc mua lại các khoản phải thu phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ hợp pháp, với thời hạn thanh toán còn lại không vượt quá 180 ngày.

Khung phân tích của đề tài vận dụng các khái niệm và mô hình phân loại chính:

• Bao thanh toán có quyền truy đòi: Tổ chức tín dụng có quyền đòi lại số tiền ứng trước kèm lãi và phí từ bên bán nếu bên mua không hoàn thành nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn.
• Bao thanh toán miễn truy đòi: Tổ chức tín dụng gánh chịu toàn bộ rủi ro tín dụng thương mại khi bên mua mất khả năng thanh toán.
• Bao thanh toán công khai và bao thanh toán kín: Căn cứ vào việc bên mua có được thông báo chính thức về việc chuyển nhượng quyền thụ hưởng khoản phải thu hay không.
• Hạn mức bao thanh toán và tỷ lệ ứng trước: Giới hạn dư nợ tối đa được cấp dựa trên doanh thu, chu kỳ thanh toán và xếp hạng tín nhiệm của các bên tham gia giao dịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng nội bộ của khối Khách hàng Doanh nghiệp ACB, các báo cáo chuyên đề của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2005 - 2008, cùng số liệu thống kê thường niên của FCI và Tổ chức Bao thanh toán Quốc tế (IFG).

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với 100% hồ sơ khách hàng doanh nghiệp đã phát sinh giao dịch bao thanh toán nội địa tại hệ thống 187 chi nhánh ACB từ tháng 5/2005 đến tháng 12/2008. Đồng thời, nghiên cứu thực hiện khảo sát chọn mẫu có chủ đích đối với 50 doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong các ngành thương mại, sản xuất và may mặc trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh nhằm đánh giá nhu cầu thực tế đối với hình thức bán hàng trả chậm.

Phương pháp phân tích bao gồm phương pháp duy vật biện chứng kết hợp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian và so sánh đối chiếu tỷ trọng tăng trưởng. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bóc tách định lượng chính xác sự tương quan giữa biến số biểu phí, lãi suất với doanh số giải ngân thực tế, qua đó phản ánh khách quan bức tranh chuyển dịch cơ cấu khách hàng theo loại hình doanh nghiệp trong suốt timeline nghiên cứu 4 năm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu giai đoạn 2005 - 2008 ghi nhận những phát hiện nổi bật sau:

Thứ nhất, kể từ khi chính thức triển khai dịch vụ vào ngày 10/05/2005 theo Quyết định số 99/NVQĐ-KDN.05, doanh số bao thanh toán nội địa tại ACB ghi nhận mức tăng trưởng liên tục với tốc độ bình quân đạt trên 45%/năm. Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ mở rộng từ các chi nhánh trung tâm TP. Hồ Chí Minh ra các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và miền Trung.

Thứ hai, cơ cấu doanh số bao thanh toán theo loại hình doanh nghiệp có sự phân hóa sâu sắc. Khối công ty cổ phần và công ty TNHH chiếm tỷ trọng áp đảo, lên tới hơn 80% tổng doanh số bao thanh toán nội địa toàn hệ thống. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn dưới 20%. Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ tiêu chí cấp hạn mức khắt khe của ACB theo Quyết định số 528/NVQĐ-KDN.06, yêu cầu bên mua phải có vốn chủ sở hữu từ 30 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng trở lên và doanh thu thuần năm gần nhất đạt từ 70 tỷ đồng đến 150 tỷ đồng.

Thứ ba, danh mục sản phẩm của ACB mang tính đơn điệu tuyệt đối khi 100% hợp đồng giải ngân đều thực hiện theo hình thức bao thanh toán có quyền truy đòi. Hình thức bao thanh toán miễn truy đòi hoàn toàn vắng bóng do ngân hàng chưa thiết lập được cơ chế chia sẻ rủi ro với các công ty bảo hiểm tín dụng.

Thứ tư, tỷ lệ ứng trước được ACB duy trì ổn định ở mức 70% giá trị hóa đơn đối với các khách hàng thông thường và tối đa 80% đối với đối tác chiến lược. Mức thu nhập từ phí bao thanh toán dao động từ 0,5% đến 1,0% giá trị khoản phải thu kết hợp mức lãi suất ứng trước bình quân khoảng 0,85%/tháng (tương đương 10,2%/năm), đóng góp tích cực vào cơ cấu thu nhập dịch vụ thuần của ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Thực tế tăng trưởng doanh số của ACB phản ánh tính ưu việt của bao thanh toán so với cho vay bổ sung vốn lưu động truyền thống. Tuy nhiên, việc áp dụng đồng thời các điều kiện khắt khe như tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) năm gần nhất của bên mua phải đạt từ 15% trở lên, hệ số tổng nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu không vượt quá 5 lần đã vô hình trung loại bỏ phần lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ – nhóm đối tượng có nhu cầu vốn cấp thiết nhất.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, tại Pháp, tỷ trọng doanh số bao thanh toán phân bổ mạnh mẽ vào ngành sản xuất với 45%, thương mại 22% và dịch vụ 14%. Tại Đức, nhóm ngành sản xuất chiếm 46% và bán buôn chiếm 35%. Các định chế tài chính quốc tế thành công nhờ cung cấp trọn gói dịch vụ theo dõi sổ sách và bảo đảm tín dụng. Trong khi đó, tại ACB, hoạt động này vẫn chỉ dừng lại ở chức năng cấp tín dụng ứng trước ngắn hạn.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy thực trạng này có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cột chồng minh họa cơ cấu doanh số theo loại hình doanh nghiệp qua các năm 2005 - 2008, kết hợp bảng ma trận so sánh chi phí giữa bao thanh toán và tín dụng thông thường. Việc trực quan hóa này làm rõ nhận định: rào cản chi phí bao thanh toán (bao gồm cả lãi suất và phí dịch vụ từ 1,0% đến 1,5%) cao hơn lãi suất cho vay thông thường khoảng 1,5% đến 2,0%/năm, tạo tâm lý e ngại cho khách hàng bên bán.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động bao thanh toán nội địa tại ACB, hệ thống giải pháp cụ thể được đề xuất như sau:

• Tái cơ cấu tổ chức và thiết lập bộ phận bao thanh toán chuyên trách tại các chi nhánh trọng điểm: Ban Điều hành ACB chủ trì triển khai trong giai đoạn 2009 - 2011. Mục tiêu target metric là rút ngắn thời gian xử lý thẩm định hồ sơ khoản phải thu từ 5 ngày làm việc xuống dưới 48 giờ, đồng thời nâng tỷ lệ cán bộ tín dụng chi nhánh thành thạo nghiệp vụ bao thanh toán lên mức trên 90%.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và linh hoạt hóa chính sách định phí: Khối Khách hàng Doanh nghiệp ACB thực hiện trong giai đoạn 2009 - 2012. Áp dụng biểu phí bậc thang dao động từ 0,3% đến 0,7% giá trị khoản phải thu dựa trên xếp hạng tín nhiệm của bên mua; đồng thời nâng tỷ lệ ứng trước linh hoạt lên mức 85% giá trị hóa đơn đối với các ngành hàng tiêu dùng luân chuyển nhanh.
• Thiết lập cơ chế hợp tác bảo hiểm tín dụng khoản phải thu: Khối Quản lý Rủi ro ACB liên kết với các công ty bảo hiểm uy tín triển khai từ năm 2010 đến 2013. Mục tiêu là đưa sản phẩm bao thanh toán miễn truy đòi vào vận hành thực tế, phấn đấu chiếm tỷ trọng từ 15% đến 20% tổng doanh số bao thanh toán của ngân hàng.
• Hoàn thiện quy chế quản trị rủi ro và tăng cường giám sát sau giải ngân: Khối Thẩm định và Kiểm toán nội bộ thực hiện định kỳ hàng quý từ năm 2009. Mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn từ hoạt động bao thanh toán ở mức dưới 0,8%, thực hiện kiểm tra thực tế định kỳ tối thiểu 1 lần/tháng đối với tình hình giao nhận hàng hóa giữa bên mua và bên bán.
• Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tư pháp hoàn thiện hành lang pháp lý: Các cơ quan quản lý nhà nước giai đoạn 2009 - 2015 cần ban hành hướng dẫn chi tiết về việc đăng ký giao dịch bảo đảm đối với quyền đòi nợ hình thành trong tương lai, thành lập Hiệp hội Bao thanh toán Việt Nam nhằm kết nối dữ liệu thông tin tín dụng giữa các ngân hàng thương mại, bảo vệ quyền thu hồi nợ hợp pháp của đơn vị tài trợ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Lãnh đạo và Khối Khách hàng Doanh nghiệp tại các Ngân hàng Thương mại: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực chứng toàn diện để tái thiết kế quy trình sản phẩm bao thanh toán theo chuẩn mực FCI, xây dựng cẩm nang thẩm định hạn mức bên mua và bên bán, giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu nhập ngoài lãi.
• Giám đốc Tài chính (CFO) và Kế toán trưởng các Doanh nghiệp: Use case cụ thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chu kỳ luân chuyển vốn lưu động, giải phóng dòng tiền bị ứ đọng trong các khoản phải thu mà không cần thế chấp bất động sản, nâng cao năng lực đàm phán phương thức bán hàng trả chậm để gia tăng doanh số.
• Các Nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Nguồn luận cứ thực tiễn giá trị nhằm hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng quyền đòi nợ theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch và bảo vệ quyền lợi của các định chế tài chính.
• Giảng viên, Học viên Cao học và Nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu học thuật chuyên sâu phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu mô hình tài trợ chuỗi cung ứng, phân tích rủi ro đạo đức và so sánh thực nghiệm giữa bao thanh toán với các công cụ tài trợ thương mại truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

Bao thanh toán nội địa khác biệt như thế nào so với cho vay cầm cố khoản phải thu? Trong cho vay cầm cố khoản phải thu, ngân hàng chỉ cấp vốn thuần túy và khoản phải thu đóng vai trò tài sản bảo đảm. Với bao thanh toán nội địa, ACB cung cấp gói giải pháp tổng thể gồm 4 chức năng: ứng trước vốn từ 70% đến 80% giá trị hóa đơn, theo dõi quản lý sổ sách bán hàng, trực tiếp thu hộ nợ từ bên mua và thẩm định uy tín thương mại của khách hàng.

Tại sao ACB chỉ triển khai hình thức bao thanh toán có quyền truy đòi trong giai đoạn nghiên cứu? Do khung pháp lý tại Việt Nam giai đoạn 2005 - 2008 chưa hoàn thiện về cơ chế chuyển giao quyền sở hữu khoản nợ và chưa có thị trường bảo hiểm tín dụng thương mại phát triển. Việc áp dụng 100% hình thức có truy đòi giúp ACB loại trừ nguy cơ mất vốn khi bên mua phá sản bằng cách yêu cầu bên bán hoàn trả khoản tiền ứng trước kèm lãi suất 0,85%/tháng.

Doanh nghiệp cần đáp ứng những tiêu chí cốt lõi nào để được ACB cấp hạn mức bao thanh toán? Theo Quyết định số 528/NVQĐ-KDN.06, bên bán phải có quyền thụ hưởng hợp pháp đối với khoản phải thu, duy trì quan hệ mua bán với bên mua tối thiểu 3 tháng và đã thực hiện ít nhất 2 lần giao hàng thành công. Đối với bên mua, ngân hàng yêu cầu vốn chủ sở hữu tối thiểu từ 30 tỷ đồng, ROE từ 15% trở lên và không có nợ xấu tại các tổ chức tín dụng.

Biểu phí và lãi suất dịch vụ bao thanh toán tại ACB được tính toán ra sao? Tổng chi phí bao gồm phí bao thanh toán thu một lần từ 0,5% đến 1,0% tính trên tổng giá trị khoản phải thu ngay khi giải ngân, cộng với lãi suất tính trên số tiền thực tế ứng trước theo công thức số ngày tài trợ chia cho 30 ngày. Ví dụ với khoản phải thu 30 triệu đồng, ứng trước 70% trong 59 ngày với lãi suất 0,85%/tháng, tổng lãi và phí phải trả là 648.000 đồng.

Việc gia nhập Hiệp hội Bao thanh toán Quốc tế (FCI) mang lại lợi ích gì cho ACB? FCI là mạng lưới bao thanh toán lớn nhất thế giới với hơn 244 thành viên tại 65 quốc gia. Tư cách thành viên giúp ACB chuẩn hóa quy trình vận hành theo thông lệ toàn cầu, tiếp cận hệ thống trao đổi thông tin tín dụng an toàn, mở rộng kết nối với các đối tác xuất nhập khẩu quốc tế và nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường tài chính.

Kết luận

• Bao thanh toán nội địa là công cụ tài chính ưu việt giúp doanh nghiệp tháo gỡ điểm nghẽn thanh khoản, thúc đẩy doanh số bán hàng trả chậm mà không bị giới hạn bởi tài sản thế chấp.
• ACB đã tiên phong xây dựng nền móng nghiệp vụ bao thanh toán bài bản tại Việt Nam từ năm 2005, duy trì tốc độ tăng trưởng doanh số bình quân trên 45%/năm và kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới 1%.
• Hạn chế lớn nhất của ACB trong giai đoạn 2005 - 2008 là cơ cấu sản phẩm chỉ dừng lại ở hình thức có truy đòi, tiêu chuẩn xét duyệt bên mua quá cao khiến hơn 80% thị phần thuộc về nhóm doanh nghiệp lớn.
• Hệ thống giải pháp trọng tâm đòi hỏi ACB phải linh hoạt hóa biểu phí trong khoảng 0,3% - 0,7%, nâng tỷ lệ ứng trước lên mức 85%, thành lập bộ phận chuyên trách tại các chi nhánh và liên kết bảo hiểm tín dụng.
• Cần sự phối hợp đồng bộ từ Ngân hàng Nhà nước trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về đăng ký giao dịch bảo đảm và thành lập Hiệp hội Bao thanh toán quốc gia.

Luận văn đã đóng góp hệ thống luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn vững chắc cho sự phát triển của nghiệp vụ bao thanh toán tại Việt Nam. Lộ trình thực hiện các khuyến nghị giai đoạn 2010 - 2015 sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp các tổ chức tín dụng hiện đại hóa danh mục tài trợ chuỗi cung ứng, đồng thời các nhà quản trị doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa hệ thống kế toán để khai thác tối đa nguồn vốn linh hoạt từ nghiệp vụ tài chính hiện đại này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I : LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ BAO THANH TOÁN 1.1 Khái niệm, chức năng và các hình thức bao thanh toán chủ yếu 1.1 Các khái niệm về bao thanh toán Ngày nay, bao thanh toán ñã trở thành một nghiệp vụ tài chính - ngân hàng rất phổ biến trên thế giới, song vẫn có nhiều khái niệm khác nhau về bao thanh toán. Theo công ước về bao thanh toán quốc tế của UNIDROIT 1988: bao thanh toán là một dạng tài trợ bằng việc mua bán các khoản nợ ngắn hạn trong giao dịch thương mại giữa tổ chức tài trợ và bên cung ứng. Theo ñó, tổ chức tài trợ thực hiện tối thiểu hai trong số các chức năng sau: Tài trợ bên cung ứng gồm cho vay và ứng trước tiền, quản lý sổ sách liên quan ñến các khoản phải thu, thu nợ các khoản phải thu, bảo hiểm rủi ro không thanh toán của bên mua hàng. Theo Hiệp hội bao thanh toán quốc tế (FCI - Factors Chain International) bao thanh toán là một dịch vụ tài chính trọn gói bao gồm sự kết hợp giữa tài trợ vốn hoạt ñộng, bảo hiểm rủi ro tín dụng, theo dõi các khoản phải thu và dịch vụ thu hộ.

ðó là sự thỏa thuận giữa người cung cấp dịch vụ bao thanh toán (ñơn vị bao thanh toán) với người cung ứng hàng hóa dịch vụ (người bán), trong ñó ñơn vị bao thanh toán sẽ mua lại khoản phải thu của người bán, dựa trên khả năng trả nợ của người mua trong quan hệ mua bán hàng hóa dịch vụ. Nếu người mua phá sản hay mất khả năng chi trả thì ñơn vị bao thanh toán sẽ thay người mua trả tiền cho người bán. Khi người mua và người bán ở hai nước khác nhau thì dịch vụ này ñược gọi là bao thanh toán quốc tế. Mặc dù có nhiều cách diễn ñạt khác nhau cho khái niệm về nghiệp vụ bao thanh toán, nhưng nói chung có thể hiểu nghiệp vụ bao thanh toán là một nghiệp vụ mua bán các khoản phải thu.

Trong nghiệp vụ bao thanh toán thông thường có ít nhất ba bên: ñơn vị bao thanh toán, khách hàng của ñơn vị bao thanh toán (người bán) và con nợ của ñơn vị bao thanh toán (người mua). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -2- ðơn vị bao thanh toán có thể là một ngân hàng hoặc một công ty tài chính chuyên nghiệp, vừa làm chức năng cấp tín dụng, vừa cung cấp tiện ích và bảo lãnh thanh toán. Các khoản phải thu này là các khoản nợ chưa tới hạn và ngắn hạn xuất phát từ việc bán hàng trả chậm. Theo Quyết ñịnh số 1096/2004/Qð-NHNN ban hành ngày 06/09/2004 của Thống ñốc NHNN “Bao thanh toán là một hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng cho bên bán hàng thông qua việc mua lại các khoản phải thu phát sinh từ việc mua, bán hàng hóa ñã ñược bên bán hàng và bên mua hàng thỏa thuận theo hợp ñồng mua, bán hàng.” và Quyết ñịnh số 30/2008/Qð-NHNN bổ sung thêm: khoản phải thu mua, bán cung ứng dịch vụ.2 Chức năng của bao thanh toán: 4 chức năng cơ bản của bao thanh toán Chức năng quản lý sổ sách liên quan ñến các khoản phải thu: ðơn vị bao thanh toán giữ trọn bộ sổ sách bán hàng của người bán, phụ trách toàn bộ việc quản lí và theo dõi tiến ñộ thu nợ tiền bán hàng thay người bán dựa trên bản sao tất cả các hóa ñơn gửi ñến người mua, theo dõi việc thanh toán tiền hàng khi ñến hạn.

Chức năng tài trợ thuần tuý: Mỗi khi nhận ñược hóa ñơn của người bán, ñơn vị bao thanh toán sẽ ứng trước cho người bán một số tiền bằng mức tỷ lệ phần trăm xác ñịnh của giá trị hóa ñơn ấy, thường là 75% - 85%.