Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG MARKETING THU HÚT KHÁCH DU LỊCH TRONG DOANH NGHIỆP KINH DOANH LỮ HÀNH 1. Một số khái niệm cơ bản Du lịch và khách du lịch 1.1 Du lịch Ngày nay nhu cầu du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống xã hội và du lịch phát triển ngày càng nhanh trên phạm vi toàn thế giới. Tuy nhiên cho đến nay nhận thức về nội dung du lịch vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Do hoàn cảnh khác nhau, dưới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau mỗi người có nhận thức khá nhau về du lịch.
Mỗi người khi nghiên cứu về du lịch lại đưa ra khái niệm về du lịch theo quan điểm của mình. Sau đây em xin đưa ra một số khái niệm nổi bật nhất: - Theo quan điểm của Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourist Organization-UNWTO) : “Du lịch là hoạt động về chuyến đi đến một nơi khác với môi trường sống thường xuyên của con người và ở lại đó để thăm quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí hay các mục đích khác ngoài các hoạt động để có thù lao ở nơi đến với thời gian liên tục ít hơn 1 năm”. - Theo luật du lịch Việt Nam 2005: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhăm đáp ứng nhu cầu tham quan, giải trí, tim hiểu, nghỉ dưỡng trong một thời gian nhất định” - Theo Micheal Coltman: “Du lịch là sự kết hợp tương tác của 4 nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách bao gồm: Du khách, Nhà cung ứng, Cư dân sở tại và Chính quyền nơi đón tiếp khách du lịch” - Theo cuốn địa lí du lịch do PGS.TS Nguyễn Minh Tuệ cùng nhóm tác giả biên soạn: “Du lịch là một dạng hoạt động của cư dân trong thời gian rỗi liên Sinh viên: Mai Thị Huệ - Lớp: VH1002 8 Giải pháp marketing thu hút khách du lịch nội địa của Công ty Cổ phần dịch vụ du lịch vận tải Trung Thành quan tới sự di chuyển và lưu trú tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm nghỉ ngơi,chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức – văn hoá hoặc thể thao kèm theo vệc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hoá (I. Khách du lịch - Theo luật du lịch Việt Nam 2005: “khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập từ nơi đến” - Theo điều 34, luật du lịch Việt Nam: - Khách du lịch gồm khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế.
- Khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam. - Khách du lịch quốc tế là người nước ngoài , người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch; công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nẩm nước ngoài du lịch”. Ở mỗi thị trường khách thì có những đặc điểm khác nhau. Khách du lịch quốc tế khác với khách du lịch nội địa vì nhiều lí do như: đặc điểm địa lý nơi sống, văn hoá phong tục sống khác nhau, đặc điểm tâm lý, thu nhập, cách tiêu dùng du lịch… Trong khuôn khổ nội dung của khóa luận, tác giả đưa ra một số đặc điểm chung nhất của thị trường khách du lịch nội địa nước ta hiện nay như sau: - Mục đích chuyến đi của khách du lịch nội địa còn khá đơn điệu, các chuyến du lịch chủ yếu với mục đích nghỉ dưỡng, thăm thân, du lịch văn hoá lễ hội, và đi du lịch với mục đích kết hợp công vụ.
Các mục đích khám phá mạo hiểm gần như chưa phát triển, các chuyến du lịch với mục đích khám phá mạo hiểm mới chỉ là một hiện tượng mang tính đơn lẻ của một số ít nhóm thành viên ưa mạo hiểm, đó là những người trẻ tuổi… - Khả năng tiếp cận thông tin và kinh nghiệm đi du lịch ít. Do đó khách thường thụ động trong việc lựa chọn chương trình du lịch của mình. Khách du lịch nội địa chủ yếu lựa chọn chương trình thông qua các kênh thông tin trung Sinh viên: Mai Thị Huệ - Lớp: VH1002 9 Giải pháp marketing thu hút khách du lịch nội địa của Công ty Cổ phần dịch vụ du lịch vận tải Trung Thành gian như bạn bè, gia đình. Hay các công ty lữ hành.
- Đặc điểm tâm lý: do đặc tính cẩn trọng của người làm nông nghiệp, họ thương kiểm tra rất kỹ về độ tin tưởng của các điểm du lịch và doanh nghiệp lữ hành mà họ lựa chọn, song lại không yêu cầu quá cao trong chất lượng phục vụ, chất lượng dịch vụ trong chương trình du lịch. Khách du lịch thường hoà đồng và nhiệt tình trong các chương trình. Và khá trung thành với công ty lữ hành khi đã tạo được niềm tin tưởng với khách hàng. - Đặc điểm khi đi du lịch: khách du lịch thường đi du lịchk theo đoàn thể, tổ chức hoặc gia đình rất ít đi riêng lẻ như khách phương Tây và các nước phát triển.
Hình thức đi du lịch một phần là mua sản phẩm trọn gói của công ty du lịch, mmột phần là tự thuê xe và tổ chức chuyến đi. Phương tiện đi du lịch chủ yếu là ô tô, tầu hoả và một số ít đi du lịch bằng máy bay. - Thời điểm đi du lịch chủ yếu tập trung vào mùa xuân (mùa lễ hội), mùa hè (mùa nghỉ mát). Thời điểm đi du lịch của khách du lịch phụ thuộc rất nhiều vào thời gian nghỉ của đoàn thể tổ chức, thời gian nghỉ hè của học sinh sinh viên và đặc điểm mùa vụ của sản xuất nông nghiệp.
- Thời gian tiêu dùng cho một chương trình du lịch thường là rất ngắn, chủ yếu là một vài ngày dài ngày cũng chỉ một hai tuần lễ (do quỹ thời gian rảnh rỗi của khách ngắn). Trong khi đó khách quốc tế đi du lịch thì thời gian đi thường là các chuyến đi dài ngày có khi tới vài tháng. - Khả năng chi trả của khách du lịch nội địa không cao. Chi tiêu cho một chương trình du lịch của khách nội địa thấp hơn rất nhiều so với khách du lịch quốc tế.
Họ thường sử dụng các dịch vụ bổ sung ngoài chương trình du lịch. Tuy nhiên cần phải lưu ý rằng trong khách du lịch nội địa bao gồm nhiều nhóm khách khác nhau như khách là cán bộ nhân viên nhà nước, công nhân, học sinh sinh viên, thương nhân… thì ở mỗi nhóm khách khác nhau thì lại có những đặc điểm tiêu dùng không giống nhau. Dưới đây xin nêu ra một số đặc điểm tiêu biểu về một só nhóm khách hàng du lịch nội địa chủ yếu của thị trường khách Việt Nam: - Đối với khách là cán bộ công nhân viên nhà nước: nhu cầu đi du lịch Sinh viên: Mai Thị Huệ - Lớp: VH1002 10 Giải pháp marketing thu hút khách du lịch nội địa của Công ty Cổ phần dịch vụ du lịch vận tải Trung Thành lớn, khả năng tiếp cận thông tin, kinh nghiệp đi du lịch và khả năng chi trả cao hơn các nhóm khách hàng khác. Hình thức đi du lịch chủ yếu là hình thức đi du lịch kết hợp công vụ.
Yêu cầu chất lượng dịch vụ cao, thời gian đi du lịch không dài và phụ thuộc rất nhiều vào kế hoạch của tổ chức. - Đối với khách du lịch là công nhân trong các xí nghiệp sản xuất: tâm lý thoải mái trong đi du lịch, dễ dàng chấp nhận chất lượg dịch vụ trong chương trình, hoà đồng cởi mở. Quá trình đi du lịch là do kế hoạch của tổ chức, của ban lãnh đạo sở tại, thời gian đi du lịch ngắn, chi phí cho các chuyến đi thấp, thường đi vào mùa hè với hình thức du lịch nghỉ ngơi giải trí tại các khu vực có không gian rộng và thoáng mát thoải mái. - Khách du lịch là học sinh, sinh viên: là nhóm khách hàng có khả năng chi trả không cao, thời gian đi du lịch ngắn, đi du lịch với mục đích giao lưu, vui chơi giải trí và tìm hiểu văn hoá xã hội.
Thương đi du lịch vào mùa hè hay vào dịp cuối tuần do thời gian đi du lịch phụ thuộc vào kỳ nghỉ của các trường học. Mặc dù vậy học sinh và sinh viên lại có những khác biệt rõ ràng, ví như học sinh là nhóm khách hàng chưa có thu nhập nhưng việc chi trả cho các chương trình du lịch lại được đảm bảo bởi gia đình trong khi đó sinh viên lại là người phải chi trả trực tiếp cho chuyến đi của mình, tần suất đi du lịch không cao bằng sinh viên… - Thương nhân: khả năng chi trả co chuyến đi cao. Thường đi dưới hình thức theo gia đình hoặc đi lẻ. Mục đích chuyến đi là nghỉ ngơi giải trí kết hợp tìm hiểu nhu cầu thị trường và đi du lịch với mục đích văn hoá tín ngưỡng.
Thời gian đi du lịch khá thoải mái, yêu cầu các dịch vụ phải đảm bảo cân xứng với giá thành của sản phẩm dịch vụ. Lữ hành và kinh doanh lữ hành Hiện nay đã có rất nhiều người đưa ra các định nghĩa khác nhau về lữ hành và kinh doanh lữ hành. Em xin đưa ra một số định nghĩa cơ bản sau.1 Lữ hành - Theo nghĩa rộng: Lữ hành (Travel) là sự di chuyển của con người từ địa điểm này đến địa điểm khác với những mục đích đa dạng và bằng các phương Sinh viên: Mai Thị Huệ - Lớp: VH1002 11 Giải pháp marketing thu hút khách du lịch nội địa của Công ty Cổ phần dịch vụ du lịch vận tải Trung Thành tiện khác nhau, cũng như những hoạt động lien quan đến sự di chuyển đó. -Theo nghĩa hẹp: Trong kinh doanh du lịch lữ hành được hiểu là sự di chuyển của con người nhằm thoả mãn nhu cầu du lịch theo một chương trình nhất định và các hoạt động tổ chức chương trình du lịch đó.
-Theo luật du lịch: Lữ hành là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch.2 Kinh doanh lữ hành - Theo thông tư hướng dẫn thực hiện nghị định 27/2001/NĐ-CP của chính phủ về kinh doanh lữ hành và hướng dẫn du lịch: “Kinh doanh lữ hành là việc xây dựng bán và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch nhăm mục đích sinh lợi”.