Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Giải pháp marketing phát triển dịch vụ bổ sung của Sunrise Hoi An Beach Resort, Quảng Nam" do sinh viên Vũ Thị Hường thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Nguyễn Văn Luyền tại Khoa Khách sạn - Du lịch, Trường Đại học Thương Mại (hoàn thành tháng 4 năm 2014).

Nghiên cứu được đặt trong bối cảnh ngành Du lịch Việt Nam thực hiện định hướng chiến lược đến năm 2020 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực ASEAN. Trong hoạt động kinh doanh lưu trú, khi các dịch vụ cơ bản (buồng ngủ, ăn uống) đã phát triển đồng đều, dịch vụ bổ sung (vui chơi giải trí, thể thao, hội nghị, chăm sóc sức khỏe...) trở thành yếu tố then chốt để gia tăng giá trị trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tối ưu hóa doanh thu. Thực tế khảo sát ban đầu tại Sunrise Hoi An Beach Resort cho thấy hệ thống dịch vụ bổ sung còn hạn chế về số lượng, chất lượng chưa đồng đều và chưa tạo được nét đặc thù để thu hút du khách.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể:

  1. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng hoạt động của các dịch vụ bổ sung tại Sunrise Hoi An Beach Resort, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp marketing và kiến nghị nhằm phát triển các dịch vụ bổ sung của khách sạn trong giai đoạn đến năm 2015.
  2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
    • Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về marketing phát triển dịch vụ bổ sung trong kinh doanh khách sạn.
    • Khảo sát, thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp để phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ bổ sung tại Sunrise Hoi An Beach Resort giai đoạn 2012 - 2013, chỉ rõ các ưu điểm, tồn tại và nguyên nhân.
    • Đề xuất các giải pháp marketing cụ thể và kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương nhằm mở rộng và hoàn thiện danh mục dịch vụ bổ sung.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động marketing phát triển các dịch vụ bổ sung tại khách sạn Sunrise Hoi An Beach Resort.
  • Phạm vi không gian: Khách sạn Sunrise Hoi An Beach Resort (Biển Cửa Đại, Thành phố Hội An, Tỉnh Quảng Nam).
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực trạng được thu thập trong giai đoạn 2012 – 2013; các định hướng và giải pháp marketing được đề xuất cho giai đoạn đến năm 2015.

Tình hình nghiên cứu liên quan được tác giả tổng quan qua ba công trình: nghiên cứu giải pháp phát triển dịch vụ cưới hỏi tại các khách sạn ở Việt Trì - Phú Thọ; khóa luận về giải pháp marketing phát triển sản phẩm mới tại Sunrise Hoi An Beach Resort; và đề tài nghiên cứu khoa học về giải pháp marketing phát triển sản phẩm mới tại các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.


Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý luận và khái niệm nền tảng

Tác giả tiếp cận đề tài dựa trên hệ thống khái niệm chuẩn mực của ngành du lịch và lý thuyết marketing dịch vụ:

  • Khách sạn và kinh doanh khách sạn: Trích dẫn định nghĩa theo Tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn du lịch (ban hành kèm theo Quyết định số 02/2001/QĐ-TCDL), xác định khách sạn là công trình kiến trúc độc lập có từ 10 buồng ngủ trở lên, bảo đảm chất lượng cơ sở vật chất, trang thiết bị và dịch vụ phục vụ du khách. Kinh doanh khách sạn mang các đặc điểm: chịu ảnh hưởng mạnh bởi tài nguyên du lịch, sản phẩm mang tính vô hình - không thể lưu kho, đòi hỏi dung lượng vốn cố định lớn (chiếm 70% - 90% tổng vốn) cùng lực lượng lao động trực tiếp lớn, và mang tính thời vụ rõ nét.
  • Dịch vụ bổ sung: Được định nghĩa là toàn bộ các dịch vụ thỏa mãn nhu cầu của du khách tại cơ sở lưu trú ngoài dịch vụ buồng ngủ và ăn uống. Bản chất của dịch vụ bổ sung là gia tăng giá trị cho dịch vụ cơ bản, tạo sự phong phú cho chương trình lưu trú và phân tán rủi ro tính mùa vụ. Dịch vụ bổ sung được phân nhóm thành: dịch vụ sinh hoạt hàng ngày (giặt là, liên lạc, đổi tiền...), dịch vụ tham quan giải trí (thể thao, khiêu vũ, tour du lịch...), và các dịch vụ khác (hội nghị, sự kiện, spa, chăm sóc sức khỏe).
  • Quy trình phát triển dịch vụ bổ sung: Gồm 7 giai đoạn kế tiếp: (1) Hình thành ý tưởng; (2) Lựa chọn ý tưởng; (3) Soạn thảo và thẩm định dự án; (4) Soạn thảo chiến lược marketing; (5) Thiết kế dịch vụ; (6) Thử nghiệm trên thị trường; (7) Thương mại hóa dịch vụ.
  • Các nhân tố môi trường tác động: Phân tích ảnh hưởng từ môi trường vĩ mô (dân số, kinh tế, tự nhiên, chính trị - pháp luật, văn hóa), môi trường ngành (nhà cung ứng, đối thủ cạnh tranh, trung gian marketing, khách hàng, công chúng), và môi trường nội bộ (tài chính, cơ sở vật chất - công nghệ, nhân lực, năng lực quản trị).

Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Đề tài kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

  • Thu thập dữ liệu thứ cấp: Sử dụng các báo cáo tài chính, số liệu kinh doanh giai đoạn 2012 - 2013 và cơ cấu lao động từ Phòng Tổ chức Hành chính - Kế toán của Sunrise Hoi An Beach Resort; các báo cáo thống kê của Tổng cục Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam; Nghị quyết số 06 của Tỉnh ủy Quảng Nam về phát triển du lịch.
  • Thu thập dữ liệu sơ cấp:
    • Điều tra khách hàng: Phát 60 phiếu thăm dò ý kiến du khách lưu trú tại resort từ 9h00 ngày 10/4/2014 đến 15h00 ngày 12/4/2014, thu về 50 phiếu hợp lệ (đạt tỷ lệ 83,33%). Mẫu khảo sát đánh giá hình thức đi, mục đích chuyến đi, nguồn tiếp cận thông tin, yếu tố quyết định lựa chọn và mức độ hài lòng đối với từng loại dịch vụ bổ sung.
    • Khảo sát nhân viên và phỏng vấn chuyên sâu: Phát 50 phiếu khảo sát cán bộ công nhân viên và tiến hành phỏng vấn sâu các nhà quản trị khách sạn nhằm ghi nhận đánh giá nội bộ về quy trình cung ứng và rào cản phát triển dịch vụ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận cơ bản về giải pháp marketing phát triển các dịch vụ bổ sung trong khách sạn

Chương này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về kinh doanh khách sạn và vai trò của dịch vụ bổ sung. Tác giả phân tích 3 phương pháp phát triển dịch vụ bổ sung trong khách sạn: phương pháp dựa vào kinh nghiệm, phương pháp dựa vào thực nghiệm, và phương pháp nghiên cứu phân tích khoa học.

Đồng thời, chương 1 chi tiết hóa quy trình 7 bước phát triển dịch vụ bổ sung và làm rõ tác động đa chiều của các nhân tố thuộc môi trường vĩ mô, môi trường ngành và môi trường nội bộ doanh nghiệp tới việc hoạch định chiến lược marketing-mix cho danh mục dịch vụ mới.

Chương 2: Thực trạng về giải pháp marketing phát triển dịch vụ bổ sung tại Sunrise Hoi An Beach Resort

Chương 2 mô tả tổng quan về doanh nghiệp và phản ánh thực trạng triển khai marketing dịch vụ bổ sung:

  • Tổng quan đơn vị: Sunrise Hoi An Beach Resort (SHB) trực thuộc Công ty Cổ phần Khách sạn và Dịch vụ Đại Dương (Ocean Hospitality - OCH), thuộc Tập đoàn Đại Dương (Ocean Group - OCG). Khách sạn đạt chuẩn quốc tế 5 sao, tọa lạc tại biển Cửa Đại (Hội An, Quảng Nam), khai trương tháng 3/2012 với quy mô 210 phòng nghỉ và 12 biệt thự (villa). Đơn vị đạt giải thưởng Gold Circle 2012 của Agoda và từng là địa điểm tổ chức vòng chung kết Hoa hậu các Dân tộc Việt Nam 2013.
  • Hiện trạng danh mục dịch vụ bổ sung: Gồm trung tâm thể dục Peak Fitness, khu Bodyworks Spa (5 phòng trị liệu, phục vụ từ 10h00 - 22h00), Câu lạc bộ trẻ em (Kid's Club cho trẻ 3 - 12 tuổi), dịch vụ hội nghị - hội thảo, tiệc cưới, hồ bơi ngoài trời gắn với quầy bar Sao Biển, nhà hàng Sensations phục vụ 24/24h, các tour tham quan Cù Lao Chàm, Bà Nà Hills, dịch vụ xe buýt miễn phí vào phố cổ Hội An và xe Limousine.
  • Kết quả hoạt động kinh doanh (2012 - 2013):
Chỉ tiêu kinh tế Năm 2012 Năm 2013 Chênh lệch giá trị Tỷ lệ tăng trưởng
Tổng doanh thu Cơ sở so sánh Tăng trưởng +92.271 triệu đồng +97,65%
- Doanh thu lưu trú - - +46.346 triệu đồng +100,63%
- Doanh thu ăn uống - - +37.023 triệu đồng +103,85%
- Doanh thu dịch vụ khác (bổ sung) - - +8.902 triệu đồng +69,63%
Tổng chi phí - - +31.663 triệu đồng +25,80%
- Chi phí tiền lương - - +2.616 triệu đồng +15,04%
- Chi phí lưu trú - - +4.888 triệu đồng +19,15%
- Chi phí ăn uống - - +5.873 triệu đồng +19,49%
- Chi phí khác - - +18.286 triệu đồng +36,80%
Thuế nộp ngân sách 0 triệu đồng 8.092 triệu đồng +8.092 triệu đồng -
Lợi nhuận trước thuế Chưa có lãi 32.370 triệu đồng +60.608 triệu đồng +114,63%
Lợi nhuận sau thuế Chưa có lãi 25.278 triệu đồng +52.516 triệu đồng +185,98%

Đặc điểm cơ cấu doanh thu: Dù doanh thu dịch vụ khác tăng 69,63% về giá trị tuyệt đối, tỷ trọng của mảng này trong tổng doanh thu lại giảm 1,92% (doanh thu lưu trú tăng tỷ trọng 0,74%, doanh thu ăn uống tăng 1,18%).

  • Phân tích dữ liệu khảo sát sơ cấp (n = 50 khách hàng):
    • Hình thức chuyến đi: Đi theo đoàn chiếm 44% (22 phiếu), cá nhân 30% (15 phiếu), gia đình 20% (10 phiếu), hình thức khác 6% (3 phiếu).
    • Mục đích chuyến đi: Nghỉ dưỡng chiếm ưu thế tuyệt đối với 62% (31 phiếu), tìm hiểu trải nghiệm văn hóa chiếm 22% (11 phiếu), hội nghị/công vụ chiếm 12% (6 phiếu), mục đích khác 4% (2 phiếu).
    • Kênh tiếp cận thông tin: Qua các công ty du lịch và hãng lữ hành chiếm 80% (40 phiếu), phương tiện thông tin đại chúng chiếm 10% (5 phiếu), qua truyền miệng/khác 6% (3 phiếu), qua người thân/bạn bè 4% (2 phiếu).
    • Tiêu chí lựa chọn khách sạn: Giá cả hợp lý chiếm 50% (25 phiếu), chất lượng dịch vụ chiếm 30% (15 phiếu), chương trình khuyến mại chiếm 20% (10 phiếu).
    • Đánh giá thái độ phục vụ và chất lượng dịch vụ bổ sung:
Loại hình dịch vụ bổ sung Rất tốt (%) Tốt (%) Trung bình (%) Kém (%) Rất kém (%)
Dịch vụ Spa (Thái độ phục vụ) 10,0% 56,0% 20,0% 24,0% 0,0%
Dịch vụ Spa (Chất lượng dịch vụ) 20,0% 34,0% 26,0% 12,0% 8,0%
Phòng tập Gym (Thái độ phục vụ) 14,0% 40,0% 32,0% 10,0% 2,0%
Phòng tập Gym (Chất lượng dịch vụ) 44,0% 26,0% 16,0% 8,0% 6,0%
Kid's Club (Thái độ phục vụ) 14,0% 48,0% 16,0% 20,0% 2,0%
Kid's Club (Chất lượng dịch vụ) 22,0% 32,0% 40,0% 2,0% 4,0%
Thư viện & Internet (Thái độ phục vụ) 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%
Thư viện & Internet (Chất lượng dịch vụ) 26,0% 38,0% 26,0% 8,0% 2,0%
Dịch vụ giải trí ngoài trời (Thái độ) 30,0% 50,0% 20,0% 0,0% 0,0%
Dịch vụ giải trí ngoài trời (Chất lượng) 20,0% 52,0% 16,0% - -
  • Thực trạng nguồn nhân lực và vận hành: Tổng số lao động là 274 người. Tỷ lệ nhân viên có trình độ đại học và cao đẳng đạt 24,45%, trong đó chỉ có 11 người tốt nghiệp đại học đúng chuyên ngành Khách sạn - Du lịch. Đa số nhân sự là lao động địa phương, thiếu kỹ năng nghiệp vụ chuyên sâu và chưa có nhân viên nào thành thạo từ 2 ngoại ngữ trở lên. Về công nghệ, resort ứng dụng phần mềm quản lý khách sạn SMILE và kết nối thanh toán qua Ocean Bank.

Chương 3: Đề xuất một số giải pháp marketing và kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ bổ sung tại Sunrise Hoi An Beach Resort

Trên cơ sở dự báo tăng trưởng du lịch (năm 2012 khách quốc tế đến Việt Nam đạt 6,647 triệu lượt; khách đến Quảng Nam đạt 2,9 triệu lượt), tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp marketing và 2 nhóm kiến nghị:

  1. Tập trung nghiên cứu thị trường: Xác định thị trường mục tiêu là dòng khách có khả năng chi trả cao từ châu Âu, Úc và Hàn Quốc đi nghỉ dưỡng hoặc kết hợp công vụ. Khảo sát nhu cầu đưa môn thể thao golf vào hoạt động; trước mắt xây dựng sân Mini-golf trong khuôn viên sân vườn để thử nghiệm hành vi khách hàng trước khi mở rộng quy mô.
  2. Đầu tư cơ sở vật chất - kỹ thuật: Bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ trang thiết bị đạt chuẩn 5 sao; huy động vốn từ Ocean Group và đối tác để xây dựng hệ thống sân golf mini, quầy phục vụ thức ăn nhanh đi kèm.
  3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực:
    • Tuyển dụng chặt chẽ bằng thi tuyển, ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm và biết từ 2 ngoại ngữ trở lên.
    • Đào tạo kèm cặp tại chỗ cho nhân viên mới; tổ chức lớp học tiếng Anh, tiếng Hàn cho nhân viên trực tiếp; cử cán bộ tham gia chương trình tiêu chuẩn nghề du lịch VTOS do EU tài trợ.
    • Duy trì và điều chỉnh chế độ đãi ngộ qua lương cơ bản, phí phục vụ (service charge), chính sách tăng lương định kỳ và chăm lo đời sống tinh thần.
    • Tuyển dụng huấn luyện viên, vận động viên và nhân viên am hiểu kỹ thuật sân golf khi triển khai dịch vụ golf.
  4. Tăng cường hoạt động marketing và xúc tiến: Quảng bá dịch vụ bổ sung trên website khách sạn, cổng thông tin lữ hành, các tạp chí chuyên ngành du lịch - thể thao, và ấn phẩm trên các chuyến bay của Vietnam Airlines.
  5. Các giải pháp bổ trợ: Tổ chức các lớp học nấu ăn sử dụng nguyên liệu từ vườn sinh thái của resort; thực hiện vệ sinh bãi biển Cửa Đại định kỳ và phủ xanh cảnh quan.
  6. Kiến nghị vĩ mô:
    • Với Nhà nước: Đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh, mở rộng diện miễn thị thực; mở rộng hạn mức tín dụng và ưu đãi lãi suất cho doanh nghiệp du lịch; hỗ trợ phát triển du lịch MICE.
    • Với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam: Hoàn thiện quy hoạch du lịch dài hạn; đẩy mạnh xúc tiến quảng bá điểm đến quốc tế; liên kết đào tạo nhân lực du lịch; tăng cường quản lý môi trường và xử lý nạn chèo kéo, bán hàng rong.

Kết quả và đóng góp

  • Hệ thống hóa dữ liệu thực nghiệm: Cung cấp bức tranh tài chính chi tiết của một khu nghỉ dưỡng 5 sao quy mô 210 phòng trong 2 năm đầu vận hành (2012 - 2013), phản ánh rõ tốc độ tăng trưởng doanh thu 97,65% cùng sự dịch chuyển cơ cấu giữa dịch vụ lưu trú, ăn uống và dịch vụ bổ sung.
  • Phát hiện thực trạng qua dữ liệu khảo sát: Làm rõ tỷ lệ không hài lòng của du khách đối với thái độ phục vụ tại khu vực Spa (24% đánh giá kém) và Kid's Club (20% đánh giá kém), chỉ ra điểm nghẽn về trình độ chuyên môn và kỹ năng ngoại ngữ của đội ngũ 274 lao động.
  • Đóng góp giải pháp ứng dụng: Xây dựng kế hoạch bổ sung sản phẩm cụ thể (sân Mini-golf, lớp dạy nấu ăn) gắn liền với phân khúc thị trường mục tiêu (khách Âu, Úc, Hàn Quốc) và quy trình 7 bước phát triển dịch vụ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế nghiên cứu: Đề tài được thực hiện trong thời gian thực tập ngắn hạn (tháng 4/2014) khi khu nghỉ dưỡng mới hoạt động được 2 năm; khả năng tiếp cận thông tin chuyên sâu về từng dịch vụ bổ sung còn hạn chế. Nội dung nghiên cứu chủ yếu tập trung vào quy trình xây dựng giải pháp marketing mà chưa đi sâu vào khía cạnh tổ chức quản trị điều hành chi tiết tại từng bộ phận chức năng.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Văn bản xác định hai vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong tương lai:
    1. Đánh giá chuyên sâu và kiểm soát chất lượng của từng loại hình dịch vụ bổ sung tại Sunrise Hoi An Beach Resort.
    2. Xây dựng các biện pháp marketing hỗn hợp chi tiết nhằm thu hút du khách sử dụng dịch vụ bổ sung tại đơn vị.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên ngành Quản trị Khách sạn, Quản trị Dịch vụ Du lịch & Lữ hành, Marketing Du lịch; cán bộ quản lý bộ phận dịch vụ bổ sung, bộ phận Sales & Marketing tại các khách sạn, resort ven biển khu vực miền Trung.
  • Nội dung tham khảo giá trị: Cấu trúc bảng hỏi khảo sát sự hài lòng của du khách về dịch vụ bổ sung; phương pháp xử lý số liệu doanh thu - chi phí kinh doanh khách sạn; quy trình nghiên cứu thị trường để đưa dịch vụ thể thao mới (Mini-golf) vào khu nghỉ dưỡng 5 sao.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn Sunrise Hoi An Beach Resort thuộc đơn vị nào và có quy mô cơ sở vật chất ra sao tại thời điểm nghiên cứu?
Khách sạn thuộc chuỗi Sunrise tiêu chuẩn quốc tế 5 sao của Công ty Cổ phần Khách sạn và Dịch vụ Đại Dương (Ocean Hospitality - OCH), trực thuộc Tập đoàn Đại Dương (Ocean Group - OCG). Khách sạn tọa lạc tại biển Cửa Đại, chính thức mở cửa từ tháng 3/2012 với quy mô 210 phòng nghỉ và 12 biệt thự (villa).

2. Kết quả kinh doanh năm 2013 của Sunrise Hoi An Beach Resort biến động như thế nào so với năm 2012?
Tổng doanh thu năm 2013 tăng 92.271 triệu đồng (+97,65%) so với năm 2012. Tổng chi phí tăng 31.663 triệu đồng (+25,80%), tỷ suất chi phí giảm 47,12%. Sau năm 2012 chưa có lãi do mới vận hành, năm 2013 khách sạn đạt lợi nhuận trước thuế 32.370 triệu đồng, lợi nhuận sau thuế 25.278 triệu đồng và nộp ngân sách nhà nước 8.092 triệu đồng tiền thuế.

3. Khảo sát 50 du khách cho thấy nguồn tiếp cận thông tin và mục đích chính khi đến khách sạn là gì?
Có 80% du khách biết đến khách sạn thông qua các công ty du lịch và hãng lữ hành; 62% du khách đến với mục đích nghỉ dưỡng thuần túy, 22% đến để tìm hiểu và trải nghiệm văn hóa, và 12% đến vì mục đích hội nghị/hội thảo.

4. Điểm hạn chế lớn nhất về nguồn nhân lực tại khách sạn được tác giả chỉ ra là gì?
Khách sạn có 274 nhân viên nhưng chỉ 24,45% có trình độ đại học hoặc cao đẳng (trong đó 11 người có bằng đại học chuyên ngành Du lịch - Khách sạn). Đa số là lao động địa phương chưa qua đào tạo bài bản, phong cách làm việc thiếu chuyên nghiệp và không có nhân viên nào sử dụng được từ 2 ngoại ngữ trở lên.

5. Dịch vụ bổ sung mới nào được tác giả đề xuất đưa vào thử nghiệm tại khách sạn?
Tác giả đề xuất đưa dịch vụ chơi golf vào danh mục dịch vụ bổ sung thông qua việc xây dựng một sân Mini-golf trong khuôn viên sân vườn của resort để thăm dò hành vi tiêu dùng của khách hàng trước khi đầu tư sân quy mô lớn.


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Thị Hường đã phản ánh thực trạng hoạt động và công tác marketing dịch vụ bổ sung tại Sunrise Hoi An Beach Resort trong giai đoạn 2012 - 2013. Bằng việc kết hợp dữ liệu thống kê tài chính nội bộ và kết quả khảo sát thực nghiệm trên 50 du khách, đề tài chỉ rõ các điểm nghẽn về chất lượng phục vụ, cơ cấu doanh thu và trình độ nhân sự. Hệ thống 5 nhóm giải pháp marketing được đề xuất có giá trị ứng dụng thực tiễn đối với công tác phát triển sản phẩm dịch vụ bổ sung tại các khu nghỉ dưỡng 5 sao ven biển.