Chương 1: Tổng quan về đề tài “Giải pháp cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL”. Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại doanh nghiệp logistics. Chương 3: Phân tích thực trạng của hoạt cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL. Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không của công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL.
5 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI DOANH NGHIỆP LOGISTICS. Dịch vụ logistics tại các doanh nghiệp logistics 2. Khái niệm và vai trò dịch vụ logistics 2. Khái niệm logistics và dịch vụ logistics Logistics là một thuật ngữ mới chỉ được sử dụng trong vài thế kỷ gần đây, tuy nhiên lĩnh vực này lại có lịch sử xuất hiện và phát triển khá lâu đời kể từ khi con người biết tích trữ, phân chia, trao đổi và vận chuyển những sản phẩm mình làm ra.
Trải qua dòng chảy lịch sử, logistics phát triển nhanh chóng trong nhiều ngành nghề và lĩnh vưc trên phạm vi toàn cầu. Hiện nay, có rất nhiều quan điểm được đưa ra khi nói về khái niệm logistics, tuy nhiên trong điều kiện hiện nay thì logistics được hiểu là: "Quá trình tối ưu hóa về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyển cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế." Tại các doanh nghiệp sản xuất thương mại, bản chất của hoạt động logistics là dòng dịch chuyển hàng hóa nguyên nhiên vật liệu, thành phẩm đi từ cung ứng – sản xuất – bán buôn – bán lẻ - tiêu dùng cuối cùng. Để dòng dịch chuyển hàng hóa được tối ưu thì doanh nghiệp phải tiến hành các hoạt động logistics như mua, dự trữ, vận chuyển, bao bì, đóng gói,… Khi doanh nghiệp sản xuất không tự thực hiện các hoạt động trên thì sẽ xuất hiện công ty cung cấp các dịch vụ trên để tối ưu hóa dòng dịch chuyển hàng hóa. Đó là các công ty bán sức của mình để cung cấp các hoạt động logistics trên gọi là dịch vụ logistics.1: Sơ đồ hoạt động logistics và dịch vụ logistics tại công ty logistics (Nguồn: Sinh viên tự tổng hợp, 2024) 6 Tại Việt Nam, trong điều 223 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005, định nghĩa về dịch vụ logistics như sau: "Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao".
Như vậy có thể hiểu dịch vụ logistics là một loại sản phẩm dịch vụ được cung cấp bởi các doanh nghiệp logistics bán cho khách hàng để thu về thù lao. Dịch vụ logistics và logistics khác nhau về phạm vi và mức độ chuyên môn. Dưới đây là sự phân biệt chính giữa hai khái niệm này: Bảng 2.1: Phân định Logistics và Dịch vụ Logistics (Nguồn: Sinh viên tư tổng hợp, 2024) 2. Vai trò và tầm quan trọng của dịch vụ logistics trong nền kinh tế Ngành logistics không chỉ cung cấp các dịch vụ logistics đơn lẻ mà luôn là một chuỗi các dịch vụ (Logistics system chain) do người kinh doanh logistics phối hợp các hoạt động như vận chuyển, tồn trữ, cung ứng nguyên vật liệu, bao bì, đóng gói, ghi ký mã hiệu, làm thủ tục thông quan, gom hàng, tách hàng, quản lý hàng tồn kho, quản lý nguồn hàng, dự báo nhu cầu, quản lý đơn hàng, dịch vụ khách hàng.
để cung ứng thuận tiện nhất cho khách hàng. Với hệ thống này, nhà cung cấp dịch vụ logistics (LSP) sẽ giúp người sử dụng dịch vụ tiết kiệm được chi phí đầu vào trong vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, phân phối hàng hóa, cũng như các chi phí tương tự ở đầu ra bằng cách kết hợp các khâu riêng lẻ của chuỗi dịch vụ nêu trên. Với một hệ thống logistics được liên kết và phối hợp chặt chẽ giữa các yếu tố trên, ngành dịch vụ logistics thực sự mang lại những lợi ích to lớn cho nền kinh tế của các quốc gia trong thời toàn cầu hóa. - Logistics là công cụ liên kết các hoạt động kinh tế trong một quốc gia và toàn cầu thông qua việc cung cấp nguyên liệu, sản xuất, lưu thông phân phối, mở rộng thị trường.
Trong các nền kinh tế hiện đại, sự tăng trưởng về số lượng của khách hàng đã 7 thúc đẩy sự gia tăng của thị trường hàng hoá và dịch vụ trong nước và quốc tế. Hệ thống logistics hiện đại đã giúp các doanh nghiệp làm chủ được toàn bộ năng lực cung ứng của mình qua việc liên kết các hoạt động cung cấp, sản xuất, lưu thông, phân phối kịp thời chính xác. Nhờ đó mà đáp ứng được những cơ hội kinh doanh trong phạm vi toàn cầu. - Giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hoá các chu trình sản xuất, kinh doanh từ khâu đầu vào đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng cuối cùng.
Logistics hỗ trợ sự di chuyển và dòng chảy của nhiều hoạt động nhờ vào sự quản lý hiệu quả, nó tạo thuận lợi trong việc bán hầu hết các loại hàng hoá dịch vụ. Có thể thấy rằng nếu hàng hoá không đến đúng thời điểm, không đến đúng các vị trí và với các điều kiện mà khách hàng cần thì khách hàng không thể mua chúng, và việc không bán được hàng hoá sẽ làm mọi hoạt động kinh tế trong chuỗi cung ứng bị vô hiệu hoá. - Dịch vụ logistics giúp giảm thiểu chi phí kinh doanh, tiết kiệm và giảm chi phí trong chuỗi cung cấp, tăng cường sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Chi phí dịch vụ logistics bao gồm các chi phí giao thông vận tải, đóng gói, dự trữ, kiểm kê, hành chính và quản lý.
việc kiểm soát tất cả các chi phí này trong chuỗi dịch vụ logistics sẽ có lợi ích rất lớn bởi vì giảm chi phi phí này nghĩa là giảm chi phí đầu vào của các hàng hoá, dịch vụ và giảm những rủi ro trong hoạt động kinh tế. - Giúp mở rộng thị trường trong thương mại quốc tế, hoàn thiện và tiêu chuẩn hoá hoạt động kinh doanh và vận tải quốc tế. Các giao dịch quốc tế chỉ thực hiện được và mang lại hiệu quả cho quốc gia khi dựa trên một hệ thống logistics rẻ tiền và chất lượng cao. Hệ thống này giúp cho các dòng hàng hoá được lưu chuyển thuận lợi, suôn sẻ nhờ việc cung ứng kịp thời, phân phối chính xác, chứng từ tiêu chuẩn, thông tin rõ ràng,.
Phân loại dịch vụ logistics a) Theo loại hình tác nghiệp Theo Nghị định số 163/2017/NĐ-TTg của Chính phủ ngày 30/12/2017 về kinh doanh dịch vụ logistics. Trong đó, dịch vụ logistics bao gồm: - Dịch vụ xếp dỡ container, trừ dịch vụ cung cấp tại sân bay; - Dịch vụ kho bãi container thuộc dịch vụ hỗ trợ vận tải biển; - Dịch vụ kho bãi thuộc dịch vụ hỗ trợ mọi phương thức vận tải; - Dịch vụ chuyển phát; - Dịch vụ đại lý vận tải hàng hoá: - Dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan (bao gồm cả dịch vụ thông quan); - Dịch vụ khác, bao gồm các hoạt động sau: kiểm tra vận đơn, dịch vụ môi giới vận tải hàng hoá, kiểm định hàng hoá, dịch vụ lấy mẫu và xác định trọng lượng, dịch vụ nhận và chấp nhận hàng, dịch vụ chuẩn bị chứng từ vận tải; - Dịch vụ hỗ trợ bán buôn, hỗ trợ bán lẻ bao gồm cả hoạt động quản lý hàng lưu kho, thu gom, tập hợp, phân loại hàng hoá và giao hàng; - Dịch vụ vận tải hàng hoá thuộc dịch vụ vận tải biển; - Dịch vụ vận tải hàng hoá thuộc dịch vụ vận tải đường thuỷ nội địa; - Dịch vụ vận tải hàng hoá thuộc dịch vụ vận tải đường sắt; 8 - Dịch vụ vận tải hàng hoá thuộc dịch vụ vận tải đường bộ; - Dịch vụ vận tải đường hàng không; - Dịch vụ vận tải đa phương thức; - Dịch vụ phân tích và kiểm định kỹ thuật; - Các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác; - Các dịch vụ khác do thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics và khách hàng thoả thuận phù hợp với nguyên tắc cơ bản của Luật Thương mại 2005. Ngoài ra, còn có các loại hình dịch vụ logistics mới, hiện đại trong điều kiện hiện nay như: dịch vụ tư vấn quản lý trong chuỗi logistics. b) Theo phân loại của Tổ chức thương mại Thế giới Dịch vụ logistics được chia thành: - Dịch vụ logistics lõi (core logistics service): Là các dịch vụ thiết yếu trong hoạt động logistics và cần phải tiến hành tự do hóa để thúc đẩy sự lưu chuyển dịch vụ bao gồm: dịch vụ làm hàng; dịch vụ đại lý vận tải và các dịch vụ bổ trợ khác.
- Dịch vụ có liên quan đến vận tải: các dịch vụ có liên quan tới cung cấp có hiệu quả dịch vụ logistics tích hợp cũng như cung cấp môi trường thuận lợi cho hoạt động bên thứ 3 phát triển gồm: vận tải hàng hóa và các dịch vụ khác có liên quan đến dịch vụ logistics gồm dịch vụ phân tích và thử nghiệm kỹ thuật; dịch vụ chuyển phát nhanh; dịch vụ đại lý hoa hồng; dịch vụ bán buôn và bán lẻ. - Dịch vụ thứ yếu hoặc mang tính bổ trợ gồm dịch vụ máy tính và liên quan tới máy tính; dịch vụ đóng gói; dịch vụ tư vấn quản lý. c) Theo mức độ gia tăng giá trị của dịch vụ (Kacioui Maurin trích trong Dương Hữu Tuyến, 2017) Dịch vụ logistics được phân chia thành 3 nhóm bao gồm: dịch vụ cơ bản (vận tải và giao nhận, kho bãi và quản lý kho hàng, chuẩn bị đơn hàng); dịch vụ giá trị gia tăng (dịch vụ sau bán hàng, dịch vụ thanh toán, dịch vụ dự trữ); dịch vụ mới (công nghệ thông tin, đồng sản xuất, đồng đóng gói hàng hoá). d) Theo nội dung dịch vụ - Nhóm dịch vụ thiết kế và hoạch định chiến lược logistics cho các doanh nghiệp: các nhà cung cấp dịch vụ logistics sẽ dựa trên nhu cầu và thực trạng của khách hàng để xây dựng chuỗi logistics phù hợp, đảm bảo quy trình sản xuất hợp lý để đảm bảo giảm tối đa thời gian với các chi phí không cần thiết.