Giải pháp cung ứng dịch vụ logistics hàng hoá nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế til

Tìm hiểu giải pháp cung ứng dịch vụ logistics hàng không hiệu quả tại TIL JSC. Tối ưu quy trình nhập khẩu, giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huệ
• Người hướng dẫn: PGS. An Thị Thanh Nhàn
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Giải Pháp Cung Ứng Dịch Vụ Logistics Hàng Hóa Nhập Khẩu Đường Hàng Không Tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Và Giao Nhận Vận Tải Quốc Tế TIL
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI: “GIẢI PHÁP CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ TIL”
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu khóa luận tốt nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI DOANH NGHIỆP LOGISTICS
• 2.1. Dịch vụ logistics tại các doanh nghiệp logistics
• 2.2. Khái niệm và vai trò dịch vụ logistics
• 2.2.1. Khái niệm logistics và dịch vụ logistics
• 2.2.2. Vai trò và tầm quan trọng của dịch vụ logistics trong nền kinh tế
• 2.3. Phân loại dịch vụ logistics
• 2.4. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics
• 2.5. Hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không tại các doanh nghiệp logistics
• 2.5.1. Khái niệm, hệ thống cung ứng dịch vụ logistics tại doanh nghiệp logistics
• 2.5.2. Đặc điểm của hoạt động logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại các doanh nghiệp logistics
• 2.5.3. Mô hình và các thành phần tham gia quá trình cung ứng dịch vụ logistics đường hàng không
• 2.5.4. Quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại doanh nghiệp logistics
• 2.5.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không tại các doanh nghiệp logistics
• 2.5.5.1. Yếu tố nội tại
• 2.5.5.2. Nguồn lực hữu hình
• 2.5.5.3. Yếu tố vô hình
• 2.5.5.4. Yếu tố bên ngoài
• 2.5.5.4.1. Yếu tố vi mô
• 2.5.5.4.2. Yếu tố vĩ mô
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CỦA HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ TIL
• 3.1. Khái quát về công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.1.1. Giới thiệu về công ty
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức và các nguồn lực của công ty cồ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.1.2.1. Cơ cấu tổ chức của công ty
• 3.1.2.2. Các nguồn lực của công ty
• 3.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL trong 3 năm gần đây
• 3.2. Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.2.1. Khái quát về đặc điểm khách hàng và các loại dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.2.1.1. Đặc điểm khách hàng
• 3.2.1.2. Các loại dịch vụ logistics tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.2.2. Mô hình cung ứng dịch vụ và các thành viên tham gia vào hệ thống cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.2.3. Quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.2.4. Kết luận về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 3.2.4.1. Kết quả của hoạt động cung ứng cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty
• 3.2.4.2. Phân tích nguyên nhân
• 3.2.4.2.1. Nguyên nhân chủ quan (Tác động từ nguồn lực nội tại)
• 3.2.4.2.2. Nguyên nhân khách quan (Tác động từ môi trường bên ngoài)
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ TIL
• 4.1. Dự báo các thay đổi của môi trường và phương hướng hoạt động của công ty trong thời gian tới
• 4.1.1. Dự báo thay đổi của môi trường, thị trường về ngành dịch vụ logistics trong thời gian tới
• 4.1.1.1. Dự báo thay đổi của môi trường ngành dịch vụ logistics
• 4.1.1.2. Dự báo thay đổi của thị trường ngành dịch vụ logistics và xu hướng phát triển dịch vụ logistics Việt Nam
• 4.1.2. Phương hướng hoạt động của công ty trong thời gian tới
• 4.2. Đề xuất giải pháp với hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 4.2.1. Cải tiến dịch vụ logistics
• 4.2.2. Cải tiến quy trình cung ứng dịch vụ logistics nhập khẩu đường hàng không
• 4.2.3. Quản lý tốt các bên tham gia trong mô hình cung ứng dịch vụ
• 4.2.4. Một số giải pháp hỗ trợ cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL
• 4.2.4.1. Giải pháp về thị trường và marketing
• 4.2.4.2. Giải pháp về con người và tổ chức
• 4.2.4.3. Giải pháp về công nghệ và vốn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giải Pháp Logistics Hàng Không Tổng Quan Xu Hướng Mới

Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đặc biệt thông qua các hiệp định thương mại tự do. Điều này tạo ra cơ hội lớn cho ngành logistics, một trong những ngành tăng trưởng nhanh và ổn định nhất với tốc độ 14-16%/năm, đóng góp 4-5% GDP. Tuy nhiên, chi phí logistics của Việt Nam còn cao so với khu vực (16-17% GDP so với 8% của Singapore), tạo ra gánh nặng cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Ngành hàng không, mặc dù tiềm năng, mới chỉ tập trung vào khâu vận chuyển. Thị trường dự kiến hồi phục vào cuối năm 2024 với tổng nhu cầu vận chuyển hàng hóa đạt 1.16 triệu tấn. Vì vậy, việc nghiên cứu và triển khai giải pháp logistics hàng không hiệu quả là vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung vào Công ty TIL JSC, một đơn vị đã gia nhập thị trường logistics nhưng phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Khóa luận này đề xuất các giải pháp hoàn thiện dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không để TIL JSC có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt. Trích dẫn từ tài liệu gốc cho thấy tầm quan trọng của việc cải thiện hiệu quả logistics để giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

1.1. Tầm quan trọng của Logistics hàng không nhập khẩu

Logistics hàng không đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt đối với hàng hóa có giá trị cao, dễ hư hỏng hoặc cần vận chuyển nhanh chóng. Việc tối ưu hóa quy trình logistics hàng không nhập khẩu giúp doanh nghiệp giảm thời gian giao hàng, giảm thiểu rủi ro hư hỏng, và nâng cao khả năng cạnh tranh. Sự phát triển của logistics bên thứ ba (3PL) và logistics bên thứ tư (4PL) trong lĩnh vực hàng không cũng mang lại nhiều lựa chọn linh hoạt cho doanh nghiệp.

1.2. Xu hướng phát triển dịch vụ logistics hàng không

Thị trường logistics hàng không đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới như Internet of Things (IoT), Blockchain, và Trí tuệ nhân tạo (AI). Những công nghệ này giúp tăng cường khả năng theo dõi, quản lý hàng hóa, tối ưu hóa quy trình vận chuyển, và cải thiện tính minh bạch của chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp cần nắm bắt và ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

II. Thách Thức và Rào Cản Logistics Hàng Không Nhập Khẩu

Mặc dù tiềm năng lớn, logistics hàng không nhập khẩu vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí cao là một trong những rào cản lớn nhất, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thủ tục nhập khẩu hàng không phức tạp, thời gian xử lý kéo dài cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp. Sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng, bao gồm kho bãi, trang thiết bị, và nguồn nhân lực chất lượng cao, cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Ngoài ra, biến động về giá nhiên liệu, tỷ giá hối đoái, và các yếu tố chính trị cũng có thể ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu hàng không và làm tăng rủi ro cho doanh nghiệp. Theo nghiên cứu, chi phí logistics ở Việt Nam đang là một gánh nặng, do đó cần có những giải pháp để cải thiện vấn đề này.

2.1. Chi phí logistics hàng không nhập khẩu cao

Chi phí vận chuyển hàng không thường cao hơn so với các hình thức vận tải khác như đường biển hoặc đường bộ. Điều này là do chi phí nhiên liệu, phí sân bay, và các chi phí liên quan đến an ninh và bảo hiểm. Doanh nghiệp cần tìm cách tối ưu hóa quy trình vận chuyển, lựa chọn các tuyến bay hiệu quả, và đàm phán giá cước vận chuyển để giảm chi phí. Các giải pháp như nhập khẩu ủy thác hàng không có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí quản lý và thủ tục.

2.2. Thủ tục hải quan phức tạp và kéo dài

Quy trình khai báo hải quan hàng không thường phức tạp và đòi hỏi nhiều giấy tờ, chứng từ. Việc thiếu thông tin, sai sót trong hồ sơ, hoặc sự chậm trễ trong quá trình kiểm tra có thể dẫn đến việc hàng hóa bị giữ lại, gây tốn kém chi phí lưu kho và làm chậm trễ kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định hải quan, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, và hợp tác chặt chẽ với các cơ quan chức năng để đảm bảo quá trình thông quan diễn ra suôn sẻ.

2.3. Rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng không nhập khẩu

Quá trình vận chuyển hàng không nhập khẩu tiềm ẩn nhiều rủi ro như mất mát, hư hỏng hàng hóa, chậm trễ giao hàng, hoặc các vấn đề liên quan đến an ninh và bảo hiểm. Doanh nghiệp cần có các biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả, bao gồm việc lựa chọn các nhà cung cấp dịch vụ logistics uy tín, mua bảo hiểm hàng hóa, và theo dõi sát sao quá trình vận chuyển. Việc áp dụng công nghệ như IoT có thể giúp tăng cường khả năng theo dõi và quản lý hàng hóa, giảm thiểu rủi ro mất mát và hư hỏng.

III. TIL JSC Nghiên Cứu Thực Trạng Logistics Hàng Không Nhập Khẩu

Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không tại Công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL (TIL JSC). Phân tích tập trung vào cơ cấu tổ chức, nguồn lực của công ty, kết quả hoạt động kinh doanh trong 3 năm gần đây, đặc điểm khách hàng, và các loại dịch vụ logistics đang cung cấp. Mô hình cung ứng dịch vụ và quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại TIL JSC cũng được xem xét chi tiết. Nghiên cứu đánh giá kết quả hoạt động, phân tích nguyên nhân chủ quan (từ nguồn lực nội tại) và nguyên nhân khách quan (từ môi trường bên ngoài) ảnh hưởng đến hiệu quả cung ứng dịch vụ logistics. Dữ liệu được thu thập từ bộ phận kế toán, chăm sóc khách hàng, kinh doanh của TIL JSC. Ngoài ra, các dữ liệu từ các trang web uy tín của chính phủ cũng được dùng để phân tích.

3.1. Phân tích mô hình cung ứng dịch vụ logistics tại TIL JSC

Mô hình cung ứng dịch vụ logistics của TIL JSC bao gồm các thành viên tham gia như hãng hàng không, công ty giao nhận, cơ quan hải quan, và khách hàng. Quy trình cung ứng dịch vụ bao gồm các bước như nhận yêu cầu, lập kế hoạch, vận chuyển, thông quan, và giao hàng. Việc phân tích mô hình cung ứng dịch vụ giúp xác định các điểm nghẽn, các khâu chưa hiệu quả, và các cơ hội cải tiến.

3.2. Đánh giá hiệu quả quy trình logistics hàng hóa nhập khẩu

Hiệu quả quy trình logistics hàng hóa nhập khẩu được đánh giá dựa trên các tiêu chí như thời gian giao hàng, chi phí vận chuyển, tỷ lệ sai sót, và mức độ hài lòng của khách hàng. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp như phỏng vấn, khảo sát, và phân tích dữ liệu để thu thập thông tin và đánh giá hiệu quả quy trình. Dữ liệu cho thấy còn nhiều điểm cần cải thiện để nâng cao hiệu quả logistics hàng không.

3.3. Xác định yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động logistics tại TIL

Các yếu tố bên trong như nguồn lực tài chính, nhân lực, cơ sở vật chất, và quy trình quản lý có ảnh hưởng lớn đến hoạt động logistics của TIL JSC. Các yếu tố bên ngoài như chính sách của nhà nước, cạnh tranh từ đối thủ, và biến động thị trường cũng tác động đến hoạt động logistics. Việc xác định các yếu tố ảnh hưởng giúp TIL JSC đưa ra các giải pháp phù hợp để đối phó với thách thức và tận dụng cơ hội.

IV. Giải Pháp Tối Ưu Hóa Logistics Hàng Không Tại TIL JSC

Dựa trên phân tích thực trạng và dự báo về sự thay đổi của môi trường kinh doanh, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp tối ưu hóa logistics hàng không tại TIL JSC. Các giải pháp tập trung vào việc cải tiến dịch vụ logistics, cải tiến quy trình cung ứng dịch vụ nhập khẩu đường hàng không, và quản lý tốt các bên tham gia trong mô hình cung ứng dịch vụ. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp hỗ trợ cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không, bao gồm giải pháp về thị trường và marketing, giải pháp về con người và tổ chức, và giải pháp về công nghệ và vốn. Các giải pháp được xây dựng để giúp TIL JSC cạnh tranh tốt hơn trên thị trường dịch vụ logistics hàng không nhập khẩu.

4.1. Cải tiến dịch vụ logistics hàng không nhập khẩu tại TIL

TIL JSC cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Các biện pháp cải tiến dịch vụ bao gồm việc tăng cường khả năng tư vấn, cung cấp thông tin chính xác và kịp thời, giải quyết khiếu nại nhanh chóng và hiệu quả, và cung cấp các dịch vụ gia tăng như đóng gói, dán nhãn, và kiểm tra hàng hóa. Nên tập trung vào dịch vụ logistics hàng không nhập khẩu trọn gói để gia tăng lợi thế cạnh tranh.

4.2. Tối ưu quy trình logistics nhập khẩu đường hàng không

Việc tối ưu hóa quy trình logistics nhập khẩu đường hàng không giúp giảm thời gian giao hàng, giảm chi phí, và nâng cao hiệu quả hoạt động. Các biện pháp tối ưu quy trình bao gồm việc ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa các công đoạn, chuẩn hóa quy trình, và tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan. Việc tối ưu hóa logistics hàng không là yếu tố then chốt để TIL JSC phát triển bền vững.

4.3. Quản lý hiệu quả các bên tham gia trong chuỗi logistics

TIL JSC cần xây dựng mối quan hệ tốt với các bên tham gia trong chuỗi cung ứng như hãng hàng không, công ty giao nhận, cơ quan hải quan, và khách hàng. Việc quản lý hiệu quả các bên tham gia giúp đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng, giảm thiểu rủi ro, và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đặc biệt, việc xây dựng quan hệ tốt với cơ quan hải quan giúp quá trình khai báo hải quan hàng không diễn ra thuận lợi.

V. Ứng Dụng Kết Quả Triển Vọng Phát Triển Tại TIL JSC

Việc áp dụng các giải pháp đề xuất dự kiến mang lại nhiều kết quả tích cực cho TIL JSC. Công ty có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút khách hàng mới, và tăng doanh thu. Việc tối ưu hóa quy trình logistics giúp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, và cải thiện lợi nhuận. Việc quản lý tốt các bên tham gia trong chuỗi cung ứng giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này kỳ vọng sẽ đóng góp vào sự phát triển của logistics hàng không nói chung và TIL JSC nói riêng. Nghiên cứu logistics này cung cấp cái nhìn sâu sắc về các vấn đề và giải pháp trong lĩnh vực logistics hàng không nhập khẩu.

5.1. Triển vọng phát triển dịch vụ logistics hàng không tại TIL

Thị trường logistics hàng không đang phát triển mạnh mẽ, mang lại nhiều cơ hội cho TIL JSC. Công ty có thể mở rộng thị trường, phát triển các dịch vụ mới, và tận dụng lợi thế cạnh tranh để tăng trưởng. Việc tập trung vào quản lý logistics hàng không chuyên nghiệp sẽ là chìa khóa thành công.

5.2. Đánh giá tác động của giải pháp đến kết quả kinh doanh

Việc áp dụng các giải pháp đề xuất cần được đánh giá định kỳ để đảm bảo hiệu quả và điều chỉnh kịp thời. Các tiêu chí đánh giá bao gồm tăng trưởng doanh thu, giảm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ, và tăng mức độ hài lòng của khách hàng. Cần theo dõi sát sao hiệu quả logistics hàng không để có những điều chỉnh phù hợp.

VI. Tương Lai Ngành Logistics Góc Nhìn và Khuyến Nghị Cho TIL

Ngành logistics đang trên đà phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ và xu hướng toàn cầu hóa. TIL cần chủ động nắm bắt cơ hội, thích nghi với sự thay đổi, và không ngừng cải tiến để duy trì vị thế cạnh tranh. Nghiên cứu này khuyến nghị TIL tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư vào công nghệ, và xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược. Việc hợp tác với các đối tác quốc tế cũng là một yếu tố quan trọng để TIL mở rộng thị trường và tiếp cận các nguồn lực mới. Chuỗi cung ứng hàng không đang ngày càng trở nên quan trọng và TIL cần có chiến lược phù hợp để phát triển.

6.1. Dự báo xu hướng phát triển của Logistics hàng không

Các xu hướng như thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics xanh, và logistics thông minh đang định hình lại ngành logistics. TIL cần theo dõi sát sao các xu hướng này và đưa ra các chiến lược phù hợp để tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức. Việc áp dụng các giải pháp tối ưu hóa logistics hàng không là vô cùng quan trọng.

6.2. Khuyến nghị cho TIL để phát triển bền vững

TIL cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc bảo vệ môi trường, nâng cao trách nhiệm xã hội, và đảm bảo lợi ích cho tất cả các bên liên quan. Việc xây dựng một thương hiệu uy tín và tạo dựng niềm tin với khách hàng cũng là một yếu tố quan trọng để TIL phát triển bền vững. Cần chú trọng dịch vụ logistics hàng không chất lượng cao để giữ chân khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm từ 14% đến 16%, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ thuê ngoài đạt khoảng 60% - 70%, đóng góp 4% - 5% vào GDP. Tuy nhiên, chi phí logistics tại Việt Nam còn cao, chiếm trung bình 16% - 17% GDP (so với Nhật Bản 11%, Singapore 8%, Malaysia 13%, Indonesia 13%), tạo áp lực chi phí đáng kể lên các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong cơ cấu vận tải, phương thức đường hàng không đóng vai trò then chốt đối với các mặt hàng có giá trị cao, yêu cầu thời gian giao hàng gấp hoặc dễ hư hỏng; song khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không tại Việt Nam còn khiêm tốn, năm cao nhất chưa tới 0,7 triệu tấn, chiếm dưới 0,5% tổng lượng luân chuyển hàng hóa. Dự báo năm 2024, tổng nhu cầu vận chuyển hàng hóa đường hàng không tại Việt Nam đạt khoảng 1,16 triệu tấn, tăng 8,5% so với năm 2023.

Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL (TIL International Logistics JSC) đã hoạt động hơn 8 năm trong ngành dịch vụ giao nhận và logistics. Trước sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ lớn trên thị trường như Legend Cargo Logistics hay DELTA, cùng sự biến động của chuỗi cung ứng quốc tế, doanh nghiệp gặp phải một số hạn chế về năng lực cung ứng dịch vụ logistics hàng nhập khẩu bằng đường hàng không, chưa tối ưu hóa quy trình và nguồn lực vận hành. Khóa luận được thực hiện nhằm phân tích thực trạng và đưa ra các giải pháp hoàn thiện dịch vụ này tại doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của khóa luận là đề xuất các giải pháp cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không tại Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL. Để đạt được mục tiêu tổng quát, khóa luận thực hiện ba nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không tại doanh nghiệp logistics.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL giai đoạn 2021 - 2023.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không của công ty giai đoạn đến năm 2030.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không.
• Phạm vi nội dung: Tập trung phân tích thực trạng tổ chức, mô hình cung ứng và quy trình thực hiện các dịch vụ logistics hàng nhập khẩu đường hàng không (môi giới vận tải, khai thuê hải quan, kho bãi, vận chuyển nội địa gom hàng) tại công ty.
• Phạm vi không gian: Tập trung vào các tuyến vận tải kết nối thị trường trọng điểm khu vực Đông Nam Á và các thị trường chính như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản về Việt Nam.
• Chủng loại hàng hóa khảo sát: Hàng giá trị cao, hàng dễ hư hỏng, thực phẩm, dược phẩm và thiết bị y tế.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập và phân tích chủ yếu trong giai đoạn 2021 - 2023; các giải pháp định hướng ứng dụng đến năm 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận sử dụng khung lý thuyết quản trị logistics kinh doanh và dịch vụ logistics làm nền tảng phân tích:

• Khái niệm và căn cứ pháp lý: Áp dụng định nghĩa dịch vụ logistics theo Điều 233 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005; phân loại dịch vụ logistics theo Nghị định số 163/2017/NĐ-CP của Chính phủ; phân loại theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) gồm dịch vụ cốt lõi, dịch vụ liên quan đến vận tải và dịch vụ bổ trợ; phân loại theo mức độ gia tăng giá trị (Kacioui Maurin) và phân định các cấp độ cung ứng logistics (1PL, 2PL, 3PL, 4PL).
• Mô hình hệ thống cung ứng dịch vụ logistics: Sử dụng mô hình hệ thống cung ứng phân tách giữa hoạt động tuyến trước (front-stage - tiếp xúc trực tiếp với khách hàng) và tuyến sau (back-stage - hỗ trợ vận hành, xử lý chứng từ, kho vận) thông qua "ranh giới của sự hữu hình".
• Khung phân tích các yếu tố ảnh hưởng: Xem xét tác động từ nguồn lực nội tại (hữu hình: cơ sở vật chất, mạng lưới kho bãi, tài chính, nhân sự; vô hình: năng lực quản lý, thương hiệu, uy tín) và môi trường bên ngoài (môi trường vi mô: khách hàng, đối thủ, đối tác hàng không, đại lý; môi trường vĩ mô: khung pháp lý chính sách, xu hướng thị trường).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp giữa thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu nội bộ từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021 - 2023 từ bộ phận kế toán; danh sách dữ liệu khách hàng từ bộ phận chăm sóc khách hàng; biểu giá dịch vụ từ phòng kinh doanh Công ty TIL; các số liệu thống kê công bố từ Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương, Cục Hàng không Việt Nam và các giáo trình, công trình nghiên cứu khoa học liên quan.
• Thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp quan sát quy trình tiếp nhận, xử lý chứng từ, làm thủ tục hải quan cho các lô hàng thiết bị y tế nhập khẩu và quá trình thông quan, giao nhận hàng thực tế tại kho hàng của Công ty Cổ phần Dịch vụ Hàng hóa Nội Bài (NCTS).
  • Phương pháp phỏng vấn chuyên sâu: Phỏng vấn Trưởng bộ phận Kinh doanh về quy trình báo giá, thủ tục hải quan, xử lý chứng từ; phỏng vấn Trưởng bộ phận Chăm sóc khách hàng về quản lý luồng thông tin, xử lý phát sinh và hỗ trợ khách hàng.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh dữ liệu qua các năm và phương pháp sơ đồ hóa quy trình luân chuyển chứng từ - hàng hóa.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài: “Giải pháp cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL”

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh phục hồi kinh tế và phát triển logistics hàng không tại Việt Nam. Tác giả tổng quan 5 công trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả đi trước (Nguyễn Thị Thùy Duyên, 2022; Phạm Xuân Hiệp, 2019; Đặng Trung Kiên, 2021; nghiên cứu về Công ty Yusen Logistics; Nguyễn Thị Trang, 2021) để chỉ ra khoảng trống nghiên cứu, khẳng định tính độc lập và không trùng lặp của đề tài khi tiếp cận trường hợp cụ thể tại Công ty TIL. Chương này cũng xác định rõ ràng hệ thống 3 mục tiêu/nhiệm vụ nghiên cứu, đối tượng, phạm vi không gian - thời gian - mặt hàng, cùng hệ thống phương pháp luận thu thập và xử lý số liệu sơ cấp, thứ cấp.

Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại doanh nghiệp logistics

Chương 2 hệ thống hóa cơ sở lý luận về logistics và dịch vụ logistics theo các tiêu chuẩn học thuật và quy định pháp luật. Tác giả làm rõ bản chất của dịch vụ logistics theo Luật Thương mại 2005 và lập bảng phân định giữa khái niệm logistics và dịch vụ logistics.

Tiêu chí phân định	Logistics	Dịch vụ logistics
Bản chất	Quá trình tối ưu hóa dòng vận động của hàng hóa, thông tin, tài chính trong toàn chuỗi cung ứng.	Hoạt động thương mại do doanh nghiệp kinh doanh logistics thực hiện để hưởng thù lao theo thỏa thuận.
Phạm vi	Bao quát toàn bộ chuỗi từ nguồn cung ứng nguyên liệu đến người tiêu dùng cuối cùng.	Từng phần hoặc trọn gói các công đoạn nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, thông quan, giao nhận theo hợp đồng.
Chủ thể thực hiện	Doanh nghiệp sản xuất, phân phối tự thực hiện hoặc thuê ngoài.	Thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics độc lập (2PL, 3PL, 4PL).

Chương này đi sâu phân tích các đặc trưng kỹ thuật và kinh tế của phương thức vận chuyển hàng không: phương tiện (máy bay chở khách, máy bay chở hàng chuyên dụng), cơ sở hạ tầng (cảng hàng không, trang thiết bị bốc dỡ, pallet/container hàng không ULD), đặc điểm tuyến đường (tính trực diện, tốc độ vận chuyển cao), đặc thù hàng hóa (phổ thông và đặc biệt - Special Cargo). Tác giả thiết lập mô hình các chủ thể tham gia vào chuỗi cung ứng logistics hàng không gồm: người gửi hàng, người nhận hàng, hãng hàng không, công ty logistics đóng vai trò trung gian, mạng lưới đại lý giao nhận quốc tế, cơ quan hải quan/chính phủ và công chúng.

Chương 3: Phân tích thực trạng của hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL

Chương 3 trình bày chi tiết bức tranh vận hành và kinh doanh của Công ty TIL. Cơ cấu tổ chức của công ty gồm Ban Giám đốc và 5 bộ phận nghiệp vụ chức năng: Kinh doanh, Chăm sóc khách hàng, Giao nhận, Chứng từ và Kế toán. Về cơ sở hạ tầng, công ty vận hành hệ thống kho bãi với diện tích hơn 2.000 m² tại Cảng Hải Phòng, Kho Vĩnh Tuy và Kho ICD Mỹ Đình.

Về cơ cấu dịch vụ, nhóm dịch vụ môi giới vận tải và khai thuê hải quan chiếm 55,2% tổng tỷ trọng doanh thu của công ty năm 2023, trong đó môi giới vận tải hàng không chiếm tỷ trọng lớn nhất với 23,1%, tiếp theo là khai thuê hải quan chiếm 16,5% và môi giới vận tải biển chiếm 15,6%. Nhóm dịch vụ hỗ trợ (kho bãi, vận chuyển nội địa và gom hàng) chiếm tỷ trọng 44,8%.

Nhóm dịch vụ	Loại dịch vụ cụ thể	Tỷ trọng trong doanh thu năm 2023 (%)
Dịch vụ môi giới vận tải & Hải quan	Môi giới vận tải đường hàng không	23,1%
	Khai thuê hải quan	16,5%
	Môi giới vận tải đường biển	15,6%
Dịch vụ logistics bổ trợ	Dịch vụ kho bãi, vận chuyển nội địa và gom hàng	44,8%
Tổng cộng		100,0%

Khách hàng mục tiêu của công ty được chia thành 2 nhóm chính: Doanh nghiệp sản xuất (chiếm tỷ trọng doanh thu chủ đạo, điển hình như Công ty CP Dược phẩm Vĩnh Phúc, Công ty CP Dược vật tư y tế Hải Dương) và Doanh nghiệp thương mại bán buôn, bán lẻ. Về năng lực kết nối đối tác, TIL là đại lý của nhiều hãng hàng không quốc tế; trong đó sản lượng vận chuyển qua China Airlines chiếm trên 27%, Korean Airlines chiếm 15%, Japan Airlines chiếm 13%. Công ty duy trì mạng lưới hợp tác với gần 50 đại lý giao nhận quốc tế tại các thị trường trọng điểm (như Aargus Global Logistics - Ấn Độ, Hollyshipping - Trung Quốc, Santova - Mỹ).

Chương 3 mô tả chi tiết quy trình chuẩn 8 bước trong cung ứng dịch vụ logistics hàng nhập khẩu đường hàng không tại công ty:

1. Tiếp nhận thông tin lô hàng: Nhận chứng từ (HAWB, MAWB, Invoice, Packing List) từ người nhập khẩu và đại lý nước ngoài.
2. Kiểm tra và theo dõi tình trạng lô hàng: Tracking trạng thái chuyến bay và hành trình trên hệ thống hãng hàng không.
3. Chuyển giao thông tin làm thủ tục: Bộ phận kinh doanh chuyển hồ sơ cho bộ phận chứng từ lập tờ khai hải quan.
4. Nhận thông báo hàng đến và chứng từ gốc: Nhận Giấy báo hàng đến (Arrival Notice - A/N) và bộ chứng từ gốc từ kho hàng tại sân bay.
5. Phát hành lệnh giao hàng (D/O): Bộ phận giao nhận phát hành D/O cho chủ hàng hoặc làm việc với kho hải quan.
6. Làm thủ tục lấy hàng tại kho: Giao nhận thực hiện kiểm tra tình trạng ngoại quan hàng hóa và thực hiện thủ tục nhận hàng tại kho hải quan.
7. Điều phối vận tải nội địa: Sắp xếp phương tiện vận tải (xe tải công ty hoặc thuê ngoài) vận chuyển hàng về kho của khách hàng, ký biên bản bàn giao.
8. Quyết toán chi phí: Bộ phận kế toán tổng hợp chi phí, phát hành hóa đơn thanh toán theo từng lô hoặc chốt công nợ cuối tháng.

Bên cạnh đó, tác giả phân tích chi tiết quy trình phụ trợ gồm quy trình khai thuê hải quan (chia làm 3 giai đoạn: Tiếp nhận yêu cầu, Tác nghiệp nội bộ xử lý trên phần mềm ECUS với tỷ lệ luồng Vàng chiếm khoảng 55%, luồng Xanh 30%, luồng Đỏ 15%, và Xuất hóa đơn) cùng quy trình cung ứng dịch vụ kho bãi (Tiếp nhận yêu cầu, Tác nghiệp kho lưu trữ/gom hàng, Vận chuyển nội địa đường bộ).

Đánh giá thực trạng chỉ ra các thành công: phân loại chính xác nhóm khách hàng mục tiêu là doanh nghiệp sản xuất y dược, nghiệp vụ chứng từ hải quan chuẩn xác, năng lực kho bãi đáp ứng tốt. Hạn chế cốt lõi nằm ở quy mô nhân sự mỏng (toàn công ty chỉ có gần 30 nhân sự trong năm 2023), gây chậm trễ trong xử lý thủ tục thông quan các mặt hàng phức tạp về mã HS hay xuất xứ hàng hóa (C/O); mức độ chuyển đổi số và ứng dụng phần mềm quản lý kho, tích hợp dữ liệu vận hành - kế toán còn hạn chế.

Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL

Dựa trên phân tích dự báo thị trường logistics hàng không và mục tiêu phát triển của công ty, Chương 4 đưa ra các nhóm giải pháp:

• Cải tiến dịch vụ logistics: Phát triển dịch vụ số, triển khai các gói dịch vụ logistics trọn gói tích hợp (Door-to-Door) chuyên biệt cho ngành dược phẩm và thiết bị y tế.
• Cải tiến quy trình cung ứng: Tối ưu hóa sơ đồ quy trình khai thuê hải quan và quy trình tác nghiệp kho bãi nhằm giảm thời gian chờ và sai sót chứng từ.
• Quản trị các bên tham gia chuỗi cung ứng: Nâng cao hiệu quả phối hợp với các hãng hàng không trọng điểm (China Airlines, Korean Airlines) và mạng lưới đại lý nước ngoài để ổn định giá cước và tải vận chuyển.
• Các giải pháp hỗ trợ: Mở rộng hoạt động marketing - phát triển thị trường; đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng giao tiếp cho đội ngũ nhân sự; đầu tư hệ thống phần mềm quản lý kho và hệ thống công nghệ thông tin tích hợp; tăng cường quản trị nguồn vốn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

• Số liệu hóa thực trạng vận hành: Làm rõ cơ cấu doanh thu của Công ty TIL năm 2023 với tỷ trọng môi giới vận tải hàng không đạt 23,1%, khai thuê hải quan đạt 16,5%, dịch vụ kho bãi và gom hàng đạt 44,8%. Thống kê cơ cấu hãng bay đối tác với China Airlines chiếm trên 27%, Korean Airlines chiếm 15%, Japan Airlines chiếm 13% tổng sản lượng nhập khẩu. Thống kê tỷ lệ phân luồng tờ khai hải quan của công ty: luồng Vàng 55%, luồng Xanh 30%, luồng Đỏ 15%.
• Sơ đồ hóa quy trình nghiệp vụ: Chuẩn hóa sơ đồ quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không nhập khẩu qua 8 bước; chi tiết hóa quy trình 3 giai đoạn của dịch vụ khai thuê hải quan trên phần mềm ECUS và quy trình 3 giai đoạn quản lý kho bãi.
• Hệ thống giải pháp ứng dụng: Đề xuất giải pháp cải tiến quy trình khai báo hải quan, cải tiến vận hành kho bãi, số hóa dữ liệu giữa các bộ phận tác nghiệp và xây dựng chính sách quản lý đại lý nước ngoài thích ứng với điều kiện thực tế của doanh nghiệp quy mô gần 30 nhân sự.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu tập trung phân tích sâu vào trường hợp của một doanh nghiệp logistics cụ thể (Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL) với quy mô nhân sự và mạng lưới kho bãi đặc thù, chủ yếu khai thác phân khúc hàng thiết bị y tế và dược phẩm tại khu vực miền Bắc; do đó khả năng khái quát hóa cho toàn bộ các mô hình logistics khác có thể bị giới hạn.
• Hướng mở rộng: Mở rộng nghiên cứu sang quy trình logistics hàng không cho hàng hóa xuất khẩu; phân tích chuyên sâu tác động của các giải pháp chuyển đổi số toàn diện (áp dụng hệ thống TMS, WMS tích hợp ERP) đối với hiệu quả chi phí và thời gian giao nhận trong chuỗi cung ứng quốc tế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho sinh viên, giảng viên chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh tế đối ngoại, Kinh doanh quốc tế tại các trường đại học khối kinh tế. Nội dung khóa luận cung cấp tư liệu thực tế về quy trình 8 bước giao nhận hàng không nhập khẩu, quy trình thông quan điện tử ECUS, cách thức phối hợp với kho hàng sân bay (như NCTS Nội Bài) và phương pháp phân bổ tỷ trọng doanh thu - đối tác hãng bay trong các doanh nghiệp giao nhận vận tải vừa và nhỏ (SMEs).

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ trọng đóng góp của dịch vụ môi giới vận tải hàng không trong tổng doanh thu năm 2023 của Công ty TIL là bao nhiêu?
Trong năm 2023, dịch vụ môi giới vận tải đường hàng không chiếm 23,1% tổng doanh thu của công ty, là cấu phần lớn nhất trong nhóm dịch vụ môi giới vận tải và hải quan (nhóm này chiếm tổng cộng 55,2% doanh thu).

2. Hãng hàng không nào chiếm tỷ trọng vận chuyển hàng nhập khẩu lớn nhất tại Công ty TIL?
China Airlines là đối tác vận chuyển lớn nhất, chiếm hơn 27% tổng lượng hàng hóa nhập khẩu của công ty, do Trung Quốc là thị trường nguồn hàng xuất khẩu lớn vào Việt Nam. Đứng thứ hai là Korean Airlines với 15% và Japan Airlines với 13%.

3. Cơ cấu phân luồng hải quan đối với các tờ khai nhập khẩu tại Công ty TIL diễn ra như thế nào?
Phần lớn các tờ khai của công ty rơi vào luồng Vàng (chiếm khoảng 55%), luồng Xanh chiếm khoảng 30%, và luồng Đỏ chiếm khoảng 15%.

4. Quy mô nhân sự và hệ thống kho bãi của Công ty TIL được ghi nhận trong khóa luận gồm những gì?
Trong năm 2023, toàn công ty có quy mô nhân sự gần 30 người. Hệ thống cơ sở vật chất kho bãi có diện tích hơn 2.000 m², phân bố tại ba địa điểm: Cảng Hải Phòng, Kho Vĩnh Tuy và Kho ICD Mỹ Đình.

5. Khách hàng sử dụng dịch vụ logistics hàng không nhập khẩu của Công ty TIL chủ yếu thuộc lĩnh vực nào?
Nhóm khách hàng trọng điểm mang lại doanh thu chính là các doanh nghiệp sản xuất trong ngành dược phẩm và thiết bị y tế, tiêu biểu như Công ty Cổ phần Dược phẩm Vĩnh Phúc và Công ty Cổ phần Dược vật tư y tế Hải Dương.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Huệ đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và phản ánh thực trạng cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty Cổ phần Thương mại và Giao nhận Vận tải Quốc tế TIL giai đoạn 2021 - 2023. Thông qua việc phân tích dữ liệu kinh doanh, sơ đồ hóa quy trình 8 bước và đánh giá điểm nghẽn về nhân lực cùng công nghệ, đề tài đã đề xuất hệ thống giải pháp cải tiến quy trình tác nghiệp và định hướng số hóa đến năm 2030. Công trình có giá trị học thuật và thực tiễn đối với sinh viên ngành Logistics và các nhà quản trị doanh nghiệp giao nhận vận tải quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về đề tài “Giải pháp cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại Công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL”. Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại doanh nghiệp logistics. Chương 3: Phân tích thực trạng của hoạt cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu đường hàng không tại công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL. Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng hóa nhập khẩu bằng đường hàng không của công ty cổ phần thương mại và giao nhận vận tải quốc tế TIL.

5 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG TẠI DOANH NGHIỆP LOGISTICS. Dịch vụ logistics tại các doanh nghiệp logistics 2. Khái niệm và vai trò dịch vụ logistics 2. Khái niệm logistics và dịch vụ logistics Logistics là một thuật ngữ mới chỉ được sử dụng trong vài thế kỷ gần đây, tuy nhiên lĩnh vực này lại có lịch sử xuất hiện và phát triển khá lâu đời kể từ khi con người biết tích trữ, phân chia, trao đổi và vận chuyển những sản phẩm mình làm ra.

Trải qua dòng chảy lịch sử, logistics phát triển nhanh chóng trong nhiều ngành nghề và lĩnh vưc trên phạm vi toàn cầu. Hiện nay, có rất nhiều quan điểm được đưa ra khi nói về khái niệm logistics, tuy nhiên trong điều kiện hiện nay thì logistics được hiểu là: "Quá trình tối ưu hóa về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyển cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế." Tại các doanh nghiệp sản xuất thương mại, bản chất của hoạt động logistics là dòng dịch chuyển hàng hóa nguyên nhiên vật liệu, thành phẩm đi từ cung ứng – sản xuất – bán buôn – bán lẻ - tiêu dùng cuối cùng. Để dòng dịch chuyển hàng hóa được tối ưu thì doanh nghiệp phải tiến hành các hoạt động logistics như mua, dự trữ, vận chuyển, bao bì, đóng gói,… Khi doanh nghiệp sản xuất không tự thực hiện các hoạt động trên thì sẽ xuất hiện công ty cung cấp các dịch vụ trên để tối ưu hóa dòng dịch chuyển hàng hóa. Đó là các công ty bán sức của mình để cung cấp các hoạt động logistics trên gọi là dịch vụ logistics.1: Sơ đồ hoạt động logistics và dịch vụ logistics tại công ty logistics (Nguồn: Sinh viên tự tổng hợp, 2024) 6 Tại Việt Nam, trong điều 223 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005, định nghĩa về dịch vụ logistics như sau: "Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao".

Như vậy có thể hiểu dịch vụ logistics là một loại sản phẩm dịch vụ được cung cấp bởi các doanh nghiệp logistics bán cho khách hàng để thu về thù lao. Dịch vụ logistics và logistics khác nhau về phạm vi và mức độ chuyên môn. Dưới đây là sự phân biệt chính giữa hai khái niệm này: Bảng 2.1: Phân định Logistics và Dịch vụ Logistics (Nguồn: Sinh viên tư tổng hợp, 2024) 2.