Giải pháp huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng nông thôn mới tại huyện, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Hoàng Hiệp
• Người hướng dẫn: TS. Dương Hoài An
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Huy Động Nguồn Lực Tài Chính Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Chợ Đồn, Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu trong quá trình thực hiện mục tiêu
• 1.5.2. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.5.3. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận về huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM
• 2.2. Nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM
• 2.3. Tổng quan về nguồn lực trong xây dựng NTM
• 2.4. Tổng quan về nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM
• 2.5. Huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM
• 2.6. Một số nghiên cứu về huy động nguồn lực trong xây dựng NTM
• 2.7. Nội dung nghiên cứu huy động nguồn lực xây dựng NTM
• 2.8. Nghiên cứu quá trình xây dựng NTM tại một số vùng trong nước
• 3. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Chợ Đồn
• 3.3. Khái quát về đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Chợ Đồn
• 3.4. Những mặt thuận lợi, khó khăn về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên trong tiến trình xây dựng NTM
• 3.5. Chỉ tiêu và phương pháp thu thập số liệu
• 3.6. Các chỉ tiêu nghiên cứu sự huy động nguồn vốn
• 3.7. Các chỉ tiêu nghiên cứu sự tham gia đóng góp ý kiến của cộng đồng
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng xây dựng nông thôn mới ở huyện Chợ Đồn
• 4.2. Khái quát chung
• 4.3. Những thuận lợi và khó khăn về mặt kinh tế - xã hội trong tiến trình xây dựng NTM
• 4.4. Kết quả việc huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM huyện Chợ Đồn
• 4.5. Nhu cầu nguồn vốn trong xây dựng NTM huyện Chợ Đồn
• 4.6. Kết quả huy động nguồn vốn trong xây dựng NTM huyện Chợ Đồn
• 4.7. Kết quả huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM tại 03 xã nghiên cứu
• 4.8. Thuận lợi, khó khăn và bài học kinh nghiệm rút ra trong huy động nguồn lực cho xây dựng NTM
• 4.9. Khả năng ngân sách nhà nước
• 4.10. Các biện pháp huy động nguồn lực tài chính thực hiện xây dựng nông thôn mới ở các địa phương
• 4.11. Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hơn nữa công tác huy động nguồn lực phục vụ xây dựng NTM trên địa bàn huyện Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn
• 4.12. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của huyện Chợ Đồn giai đoạn 2016-6/2020
• 4.13. Tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương từ sử dụng quỹ đất
• 4.14. Xây dựng cơ chế linh hoạt để huy động nguồn lực với từng đối tượng cụ thể
• 4.15. Nâng cao năng lực công tác của đội ngũ cán bộ cơ sở
• 4.16. Tăng cường sự tham gia của người dân trong việc huy động các nguồn lực kinh tế để xây dựng lại nông thôn
• 4.17. Thực hiện các chính sách huy động nguồn vốn tổng hợp cho nhiều xã
• 4.18. Công khai, minh bạch trong quá trình sử dụng các nguồn lực
• 4.19. Các giải pháp sử dụng nguồn lực vốn thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới
• 4.20. Hoàn thiện cơ chế quản lý sử dụng các nguồn tài chính
• 4.21. Giảm triệt để tình trạng đọng nợ trong quá trình xây dựng cơ bản
• 4.22. Nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản
• 4.23. Tăng cường giám sát chất lượng, thanh toán trước vốn đầu tư
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về huy động tài chính trong xây dựng nông thôn mới

Huy động tài chính là một yếu tố quan trọng trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn. Việc huy động nguồn lực tài chính không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Theo báo cáo, tổng nguồn lực tài chính cho xây dựng nông thôn mới tại huyện đã tăng đáng kể trong giai đoạn 2016-2020, với sự tham gia của nhiều nguồn vốn khác nhau như ngân sách nhà nước, vốn lồng ghép từ các chương trình, và nguồn vốn từ cộng đồng. Điều này cho thấy sự quan tâm của chính quyền địa phương trong việc thực hiện các chính sách tài chính nhằm phát triển nông thôn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực này.

1.1. Tầm quan trọng của huy động tài chính

Huy động tài chính cho xây dựng nông thôn mới không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc này giúp tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các chính sách tài chính cần được thiết kế linh hoạt để phù hợp với từng đối tượng cụ thể, từ đó khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, việc công khai, minh bạch trong sử dụng nguồn lực tài chính sẽ tạo niềm tin cho người dân và khuyến khích họ tham gia tích cực hơn.

II. Thực trạng huy động tài chính tại Chợ Đồn

Thực trạng huy động tài chính cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Chợ Đồn cho thấy nhiều kết quả tích cực. Trong giai đoạn 2016-2020, huyện đã huy động được một lượng lớn vốn từ ngân sách nhà nước và các nguồn khác. Tuy nhiên, việc phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính vẫn còn nhiều bất cập. Nhiều dự án chưa được triển khai kịp thời, dẫn đến tình trạng chậm tiến độ trong xây dựng cơ sở hạ tầng. Hơn nữa, sự tham gia của người dân trong việc đóng góp tài chính cho các dự án xây dựng nông thôn mới còn hạn chế. Điều này cần được khắc phục thông qua các chính sách khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia.

2.1. Nguồn lực tài chính hiện có

Nguồn lực tài chính hiện có cho xây dựng nông thôn mới tại huyện Chợ Đồn chủ yếu đến từ ngân sách nhà nước, vốn lồng ghép từ các chương trình phát triển, và sự đóng góp của cộng đồng. Tuy nhiên, việc huy động vốn từ các nguồn khác như doanh nghiệp và tổ chức xã hội vẫn còn hạn chế. Các chính sách tài chính cần được cải thiện để thu hút thêm nguồn lực từ các tổ chức và cá nhân, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện các dự án xây dựng nông thôn mới.

III. Giải pháp huy động tài chính hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả huy động tài chính cho xây dựng nông thôn mới, huyện Chợ Đồn cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng cơ chế linh hoạt để huy động nguồn lực từ các đối tượng khác nhau, bao gồm cả doanh nghiệp và cộng đồng. Thứ hai, cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của họ trong việc xây dựng nông thôn mới. Cuối cùng, việc cải thiện năng lực quản lý tài chính tại các cấp chính quyền cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong việc huy động tài chính cho xây dựng nông thôn mới là một giải pháp quan trọng. Cần có các chương trình khuyến khích người dân tham gia đóng góp tài chính, đồng thời tạo điều kiện cho họ được tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến các dự án xây dựng. Việc này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng, từ đó nâng cao hiệu quả của các dự án xây dựng nông thôn mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, chương trình xây dựng NTM đã được triển khai từ năm 2016 đến giữa năm 2020 với tổng nguồn lực tài chính huy động đạt khoảng 4.001 tỷ đồng, bao gồm ngân sách trung ương, tỉnh, huyện và các nguồn vốn lồng ghép khác. Tuy nhiên, việc huy động nguồn lực tài chính vẫn còn nhiều khó khăn do hạn chế về năng lực cán bộ, sự tham gia của người dân chưa đồng đều và ảnh hưởng của thiên tai.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM tại huyện Chợ Đồn, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực tài chính trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 3 xã đại diện gồm Yên Nhuận, Bản Thi và Bằng Phúc, trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến tháng 6 năm 2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác huy động nguồn lực tài chính, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững nông thôn tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về phát triển nông thôn mới, huy động nguồn lực tài chính và quản lý nguồn lực trong phát triển kinh tế - xã hội. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

• Mô hình phát triển nông thôn mới: Định nghĩa nông thôn mới là vùng nông thôn có cơ sở hạ tầng hiện đại, kinh tế phát triển bền vững, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

• Lý thuyết huy động nguồn lực tài chính: Nguồn lực tài chính được hiểu là tổng thể các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, vốn vay, vốn đầu tư của doanh nghiệp và đóng góp của cộng đồng dân cư. Việc huy động nguồn lực tài chính phải dựa trên nguyên tắc phát huy vai trò chủ thể của người dân, minh bạch trong quản lý và sử dụng nguồn vốn.

Các khái niệm chính bao gồm: nguồn lực tài chính, xây dựng nông thôn mới, huy động vốn xã hội hóa, vai trò cộng đồng dân cư, và cơ chế chính sách hỗ trợ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp.

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các cơ quan quản lý như Văn phòng điều phối chương trình xây dựng NTM, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê tỉnh Bắc Kạn, các báo cáo tài chính và thống kê liên quan đến xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020.

• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua khảo sát, phỏng vấn trực tiếp với 180 hộ dân tại 3 xã nghiên cứu, 65 cán bộ quản lý cấp huyện và xã, cùng đại diện các đoàn thể chính trị - xã hội. Phương pháp PRA (Participatory Rural Appraisal) được áp dụng để thu thập ý kiến đa chiều về việc huy động nguồn lực tài chính.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để tổng hợp số liệu, phương pháp so sánh để đánh giá thực trạng và hiệu quả huy động nguồn lực tài chính, đồng thời áp dụng phương pháp chuyên gia để kiểm chứng và hoàn thiện kết quả nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2016 đến tháng 6 năm 2020, đánh giá các giai đoạn huy động vốn và thực hiện các dự án xây dựng NTM tại huyện Chợ Đồn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn lực tài chính huy động tăng trưởng liên tục: Tổng nguồn lực tài chính huy động cho xây dựng NTM tại huyện Chợ Đồn giai đoạn 2016-2020 đạt khoảng 4.001 tỷ đồng, tăng 1,28 lần so với năm 2015. Trong đó, ngân sách nhà nước chiếm 5,63%, vốn lồng ghép các chương trình chiếm 7,39%, vốn kinh doanh chiếm 2,34%, và vốn vay chiếm tỷ lệ nhỏ.

2. Sự tham gia của người dân và cộng đồng còn hạn chế: Tỷ lệ đóng góp của người dân vào các công trình xây dựng NTM chỉ đạt khoảng 15-20% tổng nguồn vốn huy động. Sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội và doanh nghiệp cũng chưa đồng đều, ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn.

3. Khó khăn về năng lực cán bộ và quản lý nguồn lực: Đội ngũ cán bộ cơ sở tại các xã miền núi như Bằng Phúc còn hạn chế về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm quản lý, dẫn đến việc triển khai các dự án xây dựng NTM chưa hiệu quả, gây chậm tiến độ và lãng phí nguồn lực.

4. Ảnh hưởng của thiên tai và điều kiện tự nhiên: Huyện Chợ Đồn có địa hình đồi núi phức tạp, khí hậu khắc nghiệt với mưa lũ và sương mù thường xuyên, ảnh hưởng tiêu cực đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng và sản xuất nông nghiệp, làm tăng nhu cầu vốn đầu tư cho phòng chống thiên tai và cải tạo môi trường.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc huy động nguồn lực tài chính tại huyện Chợ Đồn đã có những bước tiến đáng kể, góp phần nâng cao bình quân số tiêu chí NTM đạt chuẩn lên 10,4 tiêu chí/xã, tăng 4,95 lần so với năm 2010. Tuy nhiên, tỷ lệ đóng góp của người dân và doanh nghiệp còn thấp so với các địa phương phát triển như huyện Đan Phượng (Hà Nội) và tỉnh Đồng Nai, nơi tỷ lệ huy động vốn xã hội hóa đạt trên 30%.

Nguyên nhân chính là do hạn chế về năng lực quản lý, thiếu cơ chế linh hoạt để huy động vốn từ các đối tượng khác nhau, cũng như sự chưa đồng thuận cao trong cộng đồng dân cư. Ngoài ra, điều kiện tự nhiên khó khăn và tác động của thiên tai làm tăng chi phí đầu tư và gây khó khăn trong việc duy trì các công trình xây dựng.

So với các nghiên cứu tại các địa phương khác, huyện Chợ Đồn cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng NTM. Việc minh bạch trong quản lý và sử dụng nguồn vốn cũng là yếu tố then chốt để tạo niềm tin và thu hút sự tham gia của cộng đồng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng các nguồn vốn huy động theo năm, bảng so sánh mức độ hoàn thành tiêu chí NTM giữa các xã nghiên cứu, và biểu đồ đánh giá mức độ tham gia đóng góp của người dân qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng

   • Động từ hành động: Tổ chức các hội nghị, tập huấn, chiến dịch truyền thông sâu rộng.
   • Target metric: Tăng tỷ lệ người dân tham gia đóng góp lên ít nhất 30% trong 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: UBND huyện phối hợp với các đoàn thể chính trị - xã hội.

2. Xây dựng cơ chế huy động nguồn lực linh hoạt, phù hợp từng đối tượng

   • Động từ hành động: Thiết lập các quỹ xây dựng NTM tại xã, áp dụng chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp và cá nhân tham gia đầu tư.
   • Target metric: Đa dạng hóa nguồn vốn huy động, tăng vốn xã hội hóa lên 25% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện, các phòng ban liên quan.

3. Nâng cao năng lực quản lý và chuyên môn cho cán bộ cơ sở

   • Động từ hành động: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý dự án và tài chính công.
   • Target metric: 100% cán bộ xã, thôn được đào tạo trong vòng 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trung tâm đào tạo huyện.

4. Tăng cường giám sát, minh bạch trong quản lý và sử dụng nguồn vốn

   • Động từ hành động: Áp dụng hệ thống báo cáo công khai, thành lập các tổ giám sát cộng đồng.
   • Target metric: Giảm thiểu sai phạm, thất thoát nguồn vốn xuống dưới 2% hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: UBND xã, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội.

5. Phát triển các dự án phòng chống thiên tai và cải tạo môi trường

   • Động từ hành động: Đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi, kênh mương, đường giao thông chống lũ.
   • Target metric: Tăng diện tích tưới tiêu đạt chuẩn lên 50% trong 5 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và giải pháp huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, quản lý dự án xây dựng NTM.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp, phát triển nông thôn

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về huy động nguồn lực tài chính, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu.
   • Use case: Tham khảo tài liệu nghiên cứu, phát triển đề tài luận văn, luận án.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư địa phương

   • Lợi ích: Nắm bắt vai trò và cách thức tham gia huy động nguồn lực, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong xây dựng NTM.
   • Use case: Tổ chức vận động, giám sát và tham gia các hoạt động xây dựng NTM.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn

   • Lợi ích: Hiểu rõ cơ chế huy động vốn, chính sách ưu đãi và tiềm năng đầu tư tại huyện Chợ Đồn.
   • Use case: Lập kế hoạch đầu tư, hợp tác phát triển sản xuất và hạ tầng nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM lại quan trọng?
   Việc huy động nguồn lực tài chính là yếu tố quyết định để thực hiện các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất và nâng cao đời sống người dân. Nguồn vốn đa dạng giúp giảm áp lực ngân sách nhà nước và tăng tính bền vững cho chương trình.

2. Các nguồn lực tài chính chính được huy động từ đâu tại huyện Chợ Đồn?
   Chủ yếu từ ngân sách nhà nước các cấp, vốn lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, vốn vay tín dụng, đóng góp của người dân và doanh nghiệp, cùng các nguồn tài trợ khác.

3. Người dân có thể tham gia huy động nguồn lực tài chính như thế nào?
   Người dân tham gia thông qua đóng góp tiền mặt, hiến đất, công sức lao động, giám sát và đề xuất các dự án phù hợp với nhu cầu địa phương.

4. Những khó khăn lớn nhất trong huy động nguồn lực tài chính tại huyện Chợ Đồn là gì?
   Bao gồm hạn chế về năng lực quản lý của cán bộ cơ sở, sự tham gia chưa đồng đều của cộng đồng, điều kiện tự nhiên khó khăn và thiếu cơ chế linh hoạt để huy động vốn từ các đối tượng khác nhau.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM?
   Cần tăng cường tuyên truyền, minh bạch trong quản lý, xây dựng cơ chế huy động linh hoạt, nâng cao năng lực cán bộ và phát huy vai trò chủ thể của người dân trong quá trình xây dựng NTM.

Kết luận

• Huy động nguồn lực tài chính tại huyện Chợ Đồn giai đoạn 2016-2020 đã đạt được kết quả tích cực với tổng nguồn vốn khoảng 4.001 tỷ đồng, góp phần nâng cao tiêu chí NTM lên bình quân 10,4 tiêu chí/xã.
• Sự tham gia của người dân và doanh nghiệp còn hạn chế, năng lực quản lý của cán bộ cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu, ảnh hưởng đến hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực.
• Điều kiện tự nhiên và thiên tai là những thách thức lớn cần được giải quyết thông qua đầu tư thích hợp và quản lý hiệu quả.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường tuyên truyền, xây dựng cơ chế huy động linh hoạt, nâng cao năng lực cán bộ và minh bạch trong quản lý nguồn vốn.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện và mở rộng nghiên cứu sang các địa phương khác để hoàn thiện mô hình huy động nguồn lực tài chính xây dựng NTM.

Các cơ quan quản lý, tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư huyện Chợ Đồn cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, nhằm thúc đẩy xây dựng nông thôn mới bền vững, nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận về huy động nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM 1. Nguồn lực tài chính trong xây dựng NTM 1. Tổng quan về nguồn lực trong xây dựng NTM * Khái niệm nông thôn và nông thôn mới Hiện nay khái niệm chính thức về nông thôn mới (NTM) Nông thôn phát triển như thế nào ở mức độ nào thì được gọi là nông thôn mới thì vấn đề này có thể thay đổi tùy theo từng quốc gia và tùy theo từng thời điểm phát triển lịch sử khác nhau mà người ta có thể nhìn nhận về NTM khác nhau.

“Nông thôn chính là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó người dân sản xuất nông nghiệp họ chiếm tỷ trọng lớn, nông thôn có thể được xét trên nhiều góc độ về mặt kinh tế, chính trị, văn hóa. nông thôn không chỉ đơn thuần là khu vực xã hội mà cũng đại diện cho khu vực kinh tế, kinh tế nông nghiệp trong địa bàn nông thôn ngoài nông nghiệp ra cũng có các lĩnh vực công nghiệp dịch vụ khác thường gọi là các hoạt động phi nông nghiệp” [2] Nông thôn là phần lãnh thổ mà không nằm trong nội thành, nội thị của các thị xã, thị trấn,. và nó được quản lý bởi cấp hành chính đó là Ủy ban nhân dân cấp xã. Phần lớn người dân tập chung vào sản xuất nông nghiệp, ngoài ra còn có các hoạt động khác như là sản xuất và phi sản xuất chủ yếu phục vụ nông nghiệp”.

Việc phát triển kinh tế nông thôn hiện nay ngày càng vững mạnh và phát triển đó chính là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước ta hiện nay. Trong bất kỳ công cụ thiết lập tiêu chuẩn nào ta cũng có thể đánh giá trạng thái phát triển để đảm bảo rằng các tiêu chuẩn mới của NTM. Có thể khái quát nông thôn mới dựa trên cơ sở 5 nội dung cơ bản như sau: Nông thôn lànơi văn minh, sạch đẹp cùng với cơ sở hạ tầng tốt hiện đại; Sản xuất cũng phát triển theo hướng kinh tế thương mại hóa, đời sống vật chất và tinh thầncủa dân cư nông thôn được nâng cao hơn nữa; bản sắc văn hóa dân tộc 9 Luan van được bảo tồn và phát triển; Xã hội nông thôn được đảm bảo an ninh tốt và được quản lý trên tinh thần dân chủ. Nông thôn được coi là địa bàngắnbó sinh kế của cộng đồng Dân cư và liên quan trực tiếp đến việc khai thác, sử dụng môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

Bản chất đốivới sản xuất nông nghiệp thì người dân nông thôn là một hiện tượng xảyracùng thời với sự ra đời của nhà nước Việt Nam. [1] Ở Việt Nam, phong cảnh dường như có những nét rất riêng so với các nước trên thế giới, được thể hiện qua văn hóa của con người và nhữngnét phong tục đặcsắc. Các điểmtiềm năng xã hội đã cất giữ ởtừng giai đoạn. Nếu như khái niệm đô thị được nhắc đến khá thường xuyên trong các văn bản pháp luật của các nước trên thế giới, thì cũng như ở Việt Nam, một khái niệm nông thôn dường như được quan tâm theo một cách nào đó, nó gần gũi hơn,thân thương hơn và khiêm tốn hơn.

Các nghiên cứu trước đây cũng đã chỉ ra rằng các quan điểm về lĩnh vực này luôn theo đi theo hướng xác định nội dung của lĩnh vực đó, nhưnghiếm khi làm cho nó đượcbiết đến. Định nghĩa chung đầy đủ về nông thôn hay một cái nhìn chung tổng quát sẽ thấy được, nông thôn là khái niệm dùng để chỉ hệ thống lãnh thổ của cộng đồng xã hội được hình thành trong quá trình phân công lao động xã hội, phân cấp xã hội màtrong đó mật độ dân số tương đối thấp; Công việc chủ yếu là nông nghiệp chiếm một phần lớntrong mối quan hệ gắn bó với cộng đồng. Dođó, chính lối sốngvàcách sống đó của cộng đồng nông thôn đã cho thấy sự khác biệt so với cộng đồng thành thị. Nông thôn Việt Nam là danh từ chỉ một vùng đất trên lãnh thổ Việt Nam, nơicư dân tập chung chủ yếu để làm nông nghiệp.

Ở Việt Nam “cótới 70,4%” dân số sống ở nông thôn cho đến năm2009,sovới 76,5%năm 1999. Con số này tăng cao hơn nhiều trong những năm trở về trước. Đời sống và cách thức tổ chức nông thôn có ảnh hưởng mạnh mẽ đến toàn bộ xã hội. “Người Việt kiều xa quê hương nhiều năm họ vẫn giữ được nhiều nét văn hóa đặc trưng của nông thôn Việt Nam, về mặt tổ chức xã hội, thành phố, 10 Luan van thịxã,dântộc Việt Nam là những đối tượng quan trọng nhất đối với người Việt Nam”.

Và đó là lý do tại sao người Việt Nam vẫn thường nói làng và nước là hai phạm trù luôn đi đôi với nhau. Các hệ thống trung gian như huyện và tỉnh không đóng vai trò quan trọng như vậy. Việt Nam ta có câu: “Lệnh vua thua chính quyền làng xã” vì ngày nay có rất nhiều quan điểm khác nhau để phân biệt nông thôn so với thành thị. Cóý kiếncho rằng chỉ cần là phụthuộc vàomức độ phát triển của cơ sở hạ tầng làng nghề thì có thể phân biệt giữa nông thôn và thành thị.

Một quan điểm khác cho rằng, khu vực nông thôn cần được xác định trênCơ sởcác tiêu chívề tiếp cận thị trường và phát triển hàng hóa. [4] Với mỗi quan điểm khác nhau ta lại có những quan niệm về lĩnh vực khác nhau.Có tính chất tương đối và luôn biến động theo thời gian để phản ánh nhữngthay đổicủa kinh tế - xã hội từbất kỳ quốc gianào trên thế giới. Đặc điểm nông thôn chính là sự đặc điểm cơ bản của cộng đồng nông thôn khác biệt so với thành thị ở những điểm sau: + Thứ nhất, dân cư ở nông thôn, hầu hết diễnracác hoạt động sản xuất nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi). Mật độ dân cư thấp, sống gắn bó chủ yếu với môi trường tự nhiên.

+ Thứ hai, có sự gắn kết trong cộng đồng mạnh mẽ. Ngoàiviệc gắn bó với nhau thông qua các mối quan hệ làng xã, các cư dân nông thôn còn được gắnkếtvới nhau thông qua các mối quan hệ giađình, tập tục. + Thứ ba: So với cộng đồng thành thị, cộng đồng nông thôn được tiếp cận với ít thông tin hơn, chậm hơn; ít được tiếp cận với các dịch vụ y tế, văn hóa, giáo dục, phong tục tập quán đồng bộ hơn sovới quy định củaphápluật. So với thành thị, cộng đồng nông thôncó xu hướng đồng nhất hơn; chiều hướng di chuyển xã hội cũng khác nhau.

Những người có trình độ học vấn và kinh nghiệm caohơn thường thì họ sẽ di chuyểnkhắp các thành phố khác tới những vùng đất mới xa hơn so với làng xã.Phần còn lại di chuyểntheo chiều ngang giữa các vùng và giữa các ngành, nghề. 11 Luan van + Thứ tư, văn hóa cộng đồng mang tínhchất dân gian nhiều trong các mối quan hệ với văn hóa nông thôn. Đây là cái nôi pháthuy và lưu truyền những phong tục tậpquán, tín ngưỡng và văn hóa truyền thống. Ngoài những nét cơ bản nêu trên, thực tế trên lãnhthổ Việt Nam còn có những điểm khác biệt sau: Một là, dân cư nông thôn Việt Nam hoạt động chủ yếu là trồng lúa nước, diện tích bình quân nhỏ, sản lượng thấp.điều kiệntự nhiên khắc nghiệt.

Giai cấp nông dân và tầng lớp dân cư nông thôn luôn luôn phải đấu tranh khắc phục hậu quả của thiên tai do bão lụt, hạn hán,. Hai là, Việt Nam là nước phải hứngchịu nhiều cuộc chiến tranh xâm lược từ xa xưa. Chính xã hội nông thôn với cộng đồng làng xã đã hình thành nên những chiến lũy bất khả xâm phạm vàlưugiữ những giá trị văn hóa truyền thống của xã hội Việt Nam. Ba là, cộng đồng các dân tộc Việt Nam, bao gồm cả cộng đồng nông thôn, là cộng đồng đa dântộc, đa tôn giáo.

Đây là cộng đồng dân cư có truyền thống đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Bốn là, xã hội cổ truyền ở nông thôn Việt Nam là một xã hội tiểu nông, khu vực sản xuất nhỏ, ruộng đất, tài liệu ít, sản xuất thủ công, lạc hậu, .Cho nên tư tưởng ít nhiều còn bảo thủ, tầm nhìn hạn chế, lợiíchcủa sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp của địa phương thường nhỏ. Dânsố nông thôn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao. Cuối cùng, xã hội nông thôn Việt Nam sẽ được chia thành các khu vực với những đặc điểm cơ bản phát triển kinh tế - xã hội khác nhau, mỗi khu vực có một trình độ phát triển là khác nhau.

*Khái niệm về mô hình nông thôn mới Theo nghiên cứu của tác giả Tô Văn Trường, nông thôn mới được hiểu: Cầnbảo tồn giá trị truyền thống, văn hóa của từng dân tộc, nâng cao giá trị đoàn kết cộng đồng và mức sống của người dân. Nông thôn mới phải dựa trên nên tảng của nông dân. Người nông dân có trình độ khoa học kỹ thuật 12 Luan van liênquanđến sản xuất, chăn nuôi,…mang lại tính chất sảnxuất hàng hóa. Một số ý kiến khác cho rằng, NTM là vùng nông thôn có nền kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện, cơ sở hạ tầng hiện đại, trình độ dân trí cao, giữ được bản sắc văn hóa dân tộc và an ninh chính trị.

An ninh trật tự xã hội được giữ vững. Từ các nghiên cứu trước đây, có vẻ như các tác giả đều có chung nhận định về NTM, là vùng nông thôn phát triển kinh tế bền vững, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, văn hóa truyền thống đượcnâng cao. Khái niệm NTM thứ nhất phải được hiểu là nông thôn chứ không phải thành thị. Thứ hai, đó phải là NTM chứ không phải là nông thôn theo kiểu truyền thống từ xưa.

Nếu ta so sánh giữa NTM và nông thôn truyền thống, thì NTM phải có bao hàm cả những cơ cấu và chức năng mới. Xây dựng nông thôn mới không chỉ phải là việc biến làng, xã trở thành các thành thị hay là cố định người nông dân tại nông thôn, nông dân chính là một nguồn động lực quan trọng để ta dựa vào xây dựng nông thôn mới. Xây dựng nông thôn mới ta phải đặt trong bối cảnh của đô thị hóa. Chuyển dịch lao động ở nông thôn chính là nội dung quan trọng nhất của sự nghiệp dựng xây nông thôn mới đối với các chủ thể là các tổ chức nông dân.

Các tổ chức hợp tác xã ở nông dân kiểu mới đống góp một vai trò rất đặc biệt trong công cuộc sự nghiệp này. NTM mới trước hết là một vùng nông thôn vẫn còn mang những nét vốn có của cảnh quan truyền thống, truyền thống cả về quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất, hình thức bên trong và bên ngoài.