Giải Pháp Giảm Nghèo Tại Tỉnh Trà Vinh: Nghiên Cứu và Đề Xuất

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp giảm nghèo tại tỉnh Trà Vinh, đề xuất các biện pháp hiệu quả nhằm nâng cao đời sống người dân.

• Tác giả: Võ Thế Trường
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển
• Đề tài: Giải Pháp Giảm Nghèo Tại Tỉnh Trà Vinh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp của đề tài
• 0.6. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢM NGHÈO
• 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về giảm nghèo
• 1.2.1. Khái quát về giảm nghèo
• 1.2.1.1. Khái niệm về hộ nghèo
• 1.2.1.2. Tiêu chí xác định hộ nghèo
• 1.2.1.3. Các phương pháp xác định chuẩn nghèo
• 1.2.1.4. Khái niệm giảm nghèo
• 1.2.1.5. Ý nghĩa của vấn đề giảm nghèo
• 1.2.2. Nội dung của công tác giảm nghèo
• 1.2.2.1. Hỗ trợ sản xuất và phát triển ngành nghề
• 1.2.2.2. Tín dụng đối với người nghèo
• 1.2.2.3. Hướng dẫn người nghèo cách làm ăn và khuyến Nông - Lâm – Ngư
• 1.2.2.4. Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác hỗ trợ giảm nghèo và cán bộ ở các xã nghèo
• 1.2.2.5. Hỗ trợ y tế, giáo dục, cơ sở vật chất khác cho hộ nghèo, xã nghèo
• 1.2.2.6. Hỗ trợ dân tộc đặc biệt khó khăn
• 1.2.3. Nhân tố ảnh hưởng đến công tác giảm nghèo
• 1.2.3.1. Nhóm nhân tố thuộc về điều kiện tự nhiên
• 1.2.3.2. Nhóm nhân tố thuộc về điều kiện xã hội
• 1.2.3.3. Nhóm nhân tố thuộc về điều kiện kinh tế
• 1.2.4. Kinh nghiệm giảm nghèo ở một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long
• 1.2.4.1. Kinh nghiệm giảm nghèo ở tỉnh Bến Tre
• 1.2.4.2. Kinh nghiệm giảm nghèo ở tỉnh Hậu Giang
• 1.2.4.3. Kinh nghiệm giảm nghèo ở tỉnh Sóc Trăng
• 1.2.4.4. Kinh nghiệm giảm nghèo ở tỉnh Vĩnh Long
• 1.3. Kết luận
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 2.1. Tình hình cơ bản của tỉnh Trà Vinh ảnh hưởng đến công tác giảm nghèo
• 2.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm về xã hội
• 2.1.3. Đặc điểm về kinh tế
• 2.2. Thực trạng công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trong thời gian qua
• 2.2.1. Thực trạng công tác hỗ trợ sản xuất phát triển ngành nghề
• 2.2.2. Thực trạng công tác tín dụng đối với người nghèo
• 2.2.3. Thực trạng công tác hướng dẫn người nghèo cách làm ăn và khuyến Nông - Lâm – Ngư
• 2.2.4. Thực trạng công tác nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác hỗ trợ xoá đói giảm nghèo và cán bộ ở các xã nghèo
• 2.2.5. Thực trạng công tác hỗ trợ y tế, giáo dục và cơ sở vật chất khác cho hộ nghèo, xã nghèo
• 2.2.6. Thực trạng công tác hỗ trợ dân tộc đặc biệt khó khăn
• 2.2.7. Thực trạng tổ chức, chỉ đạo công tác giảm nghèo và kết quả giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 2.3. Đánh giá chung về công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trong thời gian qua
• 2.3.1. Những mặt thành công
• 2.3.2. Những mặt hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những mặt hạn chế
• 2.4. Kết luận
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH TRONG THỜI GIAN ĐẾN
• 3.1. Cơ sở cho việc xây dựng giải pháp giảm nghèo
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Trà Vinh
• 3.1.2. Mục tiêu giảm nghèo ở tỉnh Trà Vinh trong những năm tới
• 3.1.3. Các quan điểm có tính nguyên tắc khi xây dựng giải pháp
• 3.2. Một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trong thời gian đến
• 3.2.1. Đẩy mạnh hỗ trợ sản xuất và phát triển ngành nghề
• 3.2.2. Đẩy mạnh tín dụng đối với người nghèo
• 3.2.3. Đẩy mạnh công tác hướng dẫn người nghèo cách làm ăn và khuyến Nông – Lâm – Ngư
• 3.2.4. Tăng cường công tác nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác hỗ trợ xoá đói giảm nghèo và cán bộ ở các xã nghèo
• 3.2.5. Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ y tế, giáo dục và cơ sở vật chất khác cho hộ nghèo, xã nghèo
• 3.2.6. Đẩy mạnh công tác hỗ trợ dân tộc đặc biệt khó khăn
• 3.3. Kết luận
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Giảm Nghèo Tại Tỉnh Trà Vinh

Giảm nghèo là một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính phủ Việt Nam, đặc biệt tại tỉnh Trà Vinh. Tình hình nghèo đói tại đây vẫn còn tồn tại với tỷ lệ hộ nghèo cao, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa. Việc tìm ra các giải pháp hiệu quả để giảm nghèo bền vững là cần thiết. Nghiên cứu này sẽ phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện tình hình.

1.1. Tình Hình Nghèo Đói Tại Tỉnh Trà Vinh

Tỉnh Trà Vinh hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, đặc biệt là ở các xã vùng sâu. Các yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội đều ảnh hưởng đến tình hình nghèo đói tại đây.

1.2. Chính Sách Giảm Nghèo Của Nhà Nước

Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm giảm nghèo, bao gồm các chương trình hỗ trợ sản xuất, tín dụng cho người nghèo và nâng cao trình độ cán bộ. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách này vẫn gặp nhiều khó khăn.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Giảm Nghèo Tại Trà Vinh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác giảm nghèo, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Tình trạng tái nghèo, thiếu hụt kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp là những thách thức lớn. Việc thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan cũng làm giảm hiệu quả của các chương trình giảm nghèo.

2.1. Tình Trạng Tái Nghèo Tại Tỉnh Trà Vinh

Tái nghèo là một trong những vấn đề nghiêm trọng tại Trà Vinh. Nhiều hộ gia đình sau khi thoát nghèo lại rơi vào tình trạng nghèo đói do thiếu kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính.

2.2. Thiếu Hụt Kiến Thức và Kỹ Năng Nghề Nghiệp

Nhiều người nghèo tại Trà Vinh chưa được đào tạo nghề phù hợp, dẫn đến việc họ không thể tìm kiếm việc làm ổn định. Điều này làm giảm khả năng tự vươn lên thoát nghèo của họ.

III. Phương Pháp Giảm Nghèo Hiệu Quả Tại Tỉnh Trà Vinh

Để giảm nghèo hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp như hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề và tăng cường tín dụng cho người nghèo sẽ được đề xuất trong phần này.

3.1. Hỗ Trợ Sản Xuất và Phát Triển Ngành Nghề

Hỗ trợ sản xuất là một trong những giải pháp quan trọng để giúp người nghèo cải thiện thu nhập. Cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho người dân.

3.2. Đào Tạo Nghề Cho Người Nghèo

Đào tạo nghề là cần thiết để nâng cao kỹ năng cho người nghèo. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thị trường lao động.

3.3. Tăng Cường Tín Dụng Đối Với Người Nghèo

Tín dụng là một công cụ quan trọng giúp người nghèo có vốn để đầu tư vào sản xuất. Cần có các chính sách tín dụng ưu đãi để hỗ trợ người nghèo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Các giải pháp đề xuất cần được áp dụng thực tiễn để đánh giá hiệu quả. Việc theo dõi và đánh giá kết quả sẽ giúp điều chỉnh các chính sách giảm nghèo phù hợp hơn.

4.1. Kết Quả Thực Hiện Các Giải Pháp Giảm Nghèo

Việc thực hiện các giải pháp giảm nghèo đã mang lại một số kết quả tích cực. Nhiều hộ gia đình đã cải thiện được thu nhập và điều kiện sống.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Các Chương Trình Giảm Nghèo

Cần có các tiêu chí rõ ràng để đánh giá hiệu quả của các chương trình giảm nghèo. Việc này sẽ giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác giảm nghèo.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Giải Pháp Giảm Nghèo Tại Trà Vinh

Giảm nghèo là một nhiệm vụ lâu dài và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Tương lai của công tác giảm nghèo tại Trà Vinh phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Giảm Nghèo Bền Vững

Giảm nghèo bền vững không chỉ giúp cải thiện đời sống cho người nghèo mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

5.2. Định Hướng Giải Pháp Giảm Nghèo Trong Tương Lai

Cần có các định hướng rõ ràng cho công tác giảm nghèo trong tương lai, bao gồm việc tăng cường hợp tác giữa các cơ quan và tổ chức xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giảm nghèo là một trong những vấn đề toàn cầu cấp thiết, được xác định là mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của thế kỷ XXI. Tại Việt Nam, công tác giảm nghèo luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa và phát triển kinh tế thị trường. Tỉnh Trà Vinh, thuộc vùng sâu vùng xa của đồng bằng sông Cửu Long, có tỷ lệ hộ nghèo còn cao với 43.326 hộ nghèo năm 2012, chiếm 16,64% tổng số hộ, trong đó hộ nghèo dân tộc Khmer chiếm 54,24%. Tình trạng nghèo đói kéo dài, nguy cơ tái nghèo khoảng 2-3% hàng năm, cùng với các khó khăn về sản xuất nông nghiệp và ý chí vươn lên của người dân, đặt ra thách thức lớn cho công tác giảm nghèo tại địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa các vấn đề lý luận về giảm nghèo, phân tích thực trạng công tác giảm nghèo tại Trà Vinh giai đoạn 2008-2012, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm giảm nghèo bền vững trong những năm tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an sinh xã hội. Nghiên cứu này góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách giảm nghèo phù hợp với điều kiện đặc thù của tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về nghèo đói và giảm nghèo, trong đó có:

• Khái niệm hộ nghèo và nghèo đói: Được xác định dựa trên tiêu chí thu nhập tối thiểu để đáp ứng nhu cầu cơ bản về ăn, mặc, y tế, giáo dục và các dịch vụ xã hội. Ngưỡng nghèo được phân loại thành nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối, theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới và các tổ chức quốc tế.

• Lý thuyết đa chiều về nghèo đói: Nghèo không chỉ là thiếu hụt về vật chất mà còn bao gồm thiếu cơ hội lựa chọn, thiếu quyền lực và khả năng tham gia vào quá trình phát triển xã hội.

• Mô hình công tác giảm nghèo: Bao gồm các nội dung chính như hỗ trợ sản xuất và phát triển ngành nghề, tín dụng ưu đãi cho người nghèo, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, nâng cao năng lực cán bộ, hỗ trợ y tế, giáo dục và cơ sở vật chất, cũng như hỗ trợ đặc thù cho các dân tộc thiểu số.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: hộ nghèo, chuẩn nghèo, giảm nghèo bền vững, tín dụng ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và phát triển cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Niên giám Thống kê tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2008-2012, báo cáo của Ngân hàng Chính sách xã hội, các tài liệu chính sách và nghiên cứu khoa học liên quan.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, phân tích thực chứng để đánh giá thực trạng công tác giảm nghèo, so sánh tỷ lệ hộ nghèo qua các năm, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và hiệu quả các chính sách giảm nghèo.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu tổng hợp từ toàn bộ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh, tập trung phân tích các nhóm hộ nghèo đặc thù như hộ dân tộc Khmer.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2008-2012 để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, khoa học và phù hợp với mục tiêu luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao và phân bố không đồng đều: Năm 2012, tỉnh Trà Vinh còn 43.326 hộ nghèo, chiếm 16,64% tổng số hộ, trong đó hộ nghèo dân tộc Khmer chiếm 54,24%. Tỷ lệ hộ nghèo tập trung chủ yếu ở khu vực nông thôn và các xã đặc biệt khó khăn.

2. Hiệu quả hỗ trợ sản xuất và tín dụng ưu đãi: Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đã cho vay hàng nghìn hộ nghèo với tổng dư nợ tăng đều qua các năm, góp phần nâng cao thu nhập và giảm nghèo. Tuy nhiên, khoảng 2-3% hộ thoát nghèo hàng năm có nguy cơ tái nghèo do thiếu bền vững trong sản xuất.

3. Chất lượng đội ngũ cán bộ và công tác hướng dẫn kỹ thuật còn hạn chế: Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác giảm nghèo chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và khuyến nông.

4. Hỗ trợ y tế, giáo dục và cơ sở vật chất có chuyển biến tích cực nhưng chưa đồng bộ: Các chính sách miễn giảm học phí, cấp bảo hiểm y tế cho hộ nghèo được thực hiện rộng rãi, tuy nhiên cơ sở hạ tầng ở nhiều xã nghèo còn thiếu thốn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng thoát nghèo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng nghèo kéo dài là do điều kiện tự nhiên khó khăn, cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ, năng lực sản xuất của người dân còn hạn chế và sự thiếu bền vững trong các chương trình hỗ trợ. So với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long như Bến Tre, Hậu Giang, Sóc Trăng và Vĩnh Long, Trà Vinh có tỷ lệ hộ nghèo cao hơn và tốc độ giảm nghèo chậm hơn do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hộ nghèo theo năm, bảng phân tích nguồn vốn tín dụng cho hộ nghèo và biểu đồ so sánh tỷ lệ hộ nghèo dân tộc Khmer với tổng số hộ nghèo. Những kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp đồng bộ, tập trung vào nâng cao năng lực sản xuất, phát triển hạ tầng và tăng cường đào tạo cán bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh hỗ trợ sản xuất và phát triển ngành nghề: Tăng cường đầu tư vào các dự án nông nghiệp bền vững, mở rộng diện tích đất sản xuất cho hộ nghèo, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ mới. Mục tiêu nâng cao thu nhập hộ nghèo ít nhất 15% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

2. Mở rộng tín dụng ưu đãi cho người nghèo: Tăng quy mô vốn vay, đa dạng hóa hình thức cho vay, giảm lãi suất và đơn giản hóa thủ tục vay vốn. Mục tiêu tăng 20% số hộ nghèo được vay vốn trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách xã hội, các tổ chức tín dụng địa phương.

3. Nâng cao năng lực cán bộ làm công tác giảm nghèo: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, giám sát và hướng dẫn kỹ thuật cho cán bộ xã, huyện. Mục tiêu 100% cán bộ giảm nghèo được đào tạo trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Nội vụ, các cơ sở đào tạo.

4. Tăng cường hỗ trợ y tế, giáo dục và cơ sở vật chất: Mở rộng chương trình miễn giảm học phí, cấp bảo hiểm y tế cho hộ nghèo, đầu tư xây dựng trường học, trạm y tế tại các xã nghèo. Mục tiêu giảm tỷ lệ học sinh bỏ học dưới 5% và nâng tỷ lệ người nghèo có bảo hiểm y tế lên 90% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo.

5. Hỗ trợ đặc thù cho đồng bào dân tộc Khmer: Xây dựng các chương trình phát triển kinh tế phù hợp với tập quán và điều kiện địa phương, bảo tồn văn hóa dân tộc, nâng cao nhận thức và kỹ năng sản xuất. Mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo dân tộc Khmer xuống dưới 40% trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Dân tộc tỉnh, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng chính sách giảm nghèo phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các tổ chức tín dụng và ngân hàng chính sách: Thông tin về nhu cầu vay vốn, hiệu quả tín dụng ưu đãi giúp thiết kế các sản phẩm tài chính hỗ trợ người nghèo hiệu quả hơn.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế phát triển: Tài liệu tham khảo về lý luận và thực trạng giảm nghèo tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là tỉnh Trà Vinh.

4. Các tổ chức phi chính phủ và tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực giảm nghèo: Cung cấp dữ liệu và phân tích giúp xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp, tăng cường hiệu quả can thiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ hộ nghèo ở Trà Vinh vẫn còn cao so với các tỉnh khác?
   Nguyên nhân chính là do điều kiện tự nhiên khó khăn, cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ, năng lực sản xuất của người dân còn hạn chế và sự thiếu bền vững trong các chương trình hỗ trợ. Ví dụ, địa hình trũng thấp gây ngập úng ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

2. Các chính sách tín dụng ưu đãi đã hỗ trợ như thế nào cho người nghèo?
   Ngân hàng Chính sách xã hội đã cung cấp vốn vay với lãi suất ưu đãi cho hàng nghìn hộ nghèo, giúp họ đầu tư sản xuất, kinh doanh và cải thiện thu nhập. Tuy nhiên, cần mở rộng quy mô và đa dạng hóa hình thức vay để tăng hiệu quả.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực cán bộ làm công tác giảm nghèo?
   Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý, giám sát và kỹ thuật sản xuất, đồng thời tăng cường bồi dưỡng thường xuyên để cán bộ nắm bắt kịp thời các chính sách và kỹ năng mới.

4. Hỗ trợ y tế và giáo dục cho hộ nghèo được thực hiện ra sao?
   Người nghèo được miễn giảm học phí, cấp bảo hiểm y tế và hỗ trợ các dịch vụ y tế cơ bản. Tuy nhiên, cơ sở vật chất tại nhiều xã nghèo còn thiếu thốn, cần đầu tư nâng cấp để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

5. Giải pháp nào phù hợp để giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc Khmer?
   Cần xây dựng các chương trình phát triển kinh tế phù hợp với tập quán, hỗ trợ kỹ thuật, bảo tồn văn hóa và nâng cao nhận thức. Ví dụ, phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp kết hợp với bảo vệ môi trường sinh thái đặc thù của vùng dân tộc.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các khái niệm, tiêu chí và nội dung công tác giảm nghèo, đồng thời phân tích thực trạng và nhân tố ảnh hưởng tại tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2008-2012.
• Tỷ lệ hộ nghèo còn cao, đặc biệt là hộ dân tộc Khmer, với nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội.
• Các chính sách hỗ trợ sản xuất, tín dụng, y tế, giáo dục đã đạt được kết quả bước đầu nhưng còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ, tập trung vào nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng tín dụng, đào tạo cán bộ và hỗ trợ đặc thù cho đồng bào dân tộc.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần định hướng phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho tỉnh Trà Vinh trong những năm tới.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan chức năng cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh chính sách phù hợp. Đề nghị các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và tổ chức liên quan tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu này nhằm nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢM NGHÈO 1. KHÁI QUÁT VỀ GIẢM NGHÈO 1. Khái niệm về hộ nghèo Những năm gần đây, vấn đề đói nghèo đã thu hút sự quan tâm to lớn của cộng đồng quốc tế, đồng thời khẳng định cần có sự nỗ lực toàn cầu trong giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội và giảm nghèo. Nền kinh tế càng tăng trưởng càng nảy sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc và chi phí khắc phục hậu quả của nó ngày một tốn kém hơn.

Trong các vấn đề xã hội bức xúc đó, vấn đề đói nghèo nổi lên hàng đầu và được cả cộng đồng quốc tế quan tâm. Những năm đầu của thế kỷ 21 có tới 78 quốc gia thuộc nhóm các nước nghèo và đang phát triển xây dựng chiến lược giảm nghèo toàn diện; trong đó có gần 30 tổ chức quốc tế, bao gồm cả tổ chức đa phương, song phương và NGO xây dựng chiến lược hỗ trợ các nước nghèo trong cuộc chiến chống nghèo đói. Quan niệm về nghèo hay nhận dạng về nghèo của từng quốc gia hay từng vùng, từng nhóm dân cư, nhìn chung không có sự khác biệt đáng kể, tiêu chí chung nhất để xác định nghèo vẫn là mức thu nhập hay chi tiêu để thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người. Sự khác nhau chủ yếu là xác định mức độ thoả mãn ở mức cao hay thấp mà thôi, điều này phụ thuộc vào yếu tố lịch sử, trình độ phát triển kinh tế - xã hội cũng như phong tục tập quán của từng vùng, từng quốc gia.

Tại Hội nghị về chống nghèo đói do Ủy ban kinh tế - xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương do (ESCAP) tổ chức ở Băng Cốc, Thái Lan vào tháng 9 - 1993, các quốc gia trong khu vực đã thống nhất cao về khái niệm nghèo đói như sau: Luan van 11 Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu ấy phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế - xã hội, phong tục tập quán của từng vùng và những phong tục ấy được xã hội thừa nhận. Ở khái niệm về nghèo trên, cần xem xét ba vấn đề sau: - Nhu cầu cơ bản của con người bao gồm: ăn ở, mặc, y tế, giáo dục, văn hoá, đi lại và giao tiếp xã hội. - Nghèo thay đổi theo thời gian: Thước đo nghèo sẽ thay đổi theo thời gian, kinh tế càng phát triển, thì nhu cầu cơ bản của con người cũng sẽ thay đổi theo và có xu hướng ngày một cao hơn. - Nghèo thay đổi theo không gian: Thông qua định nghĩa này đã chỉ cho chúng ta thấy rằng hiện tại thì chưa nhưng trong tương lai sẽ có chuẩn nghèo chung cho tất cả các nước, vì nó phụ thuộc vào sự phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia, từng vùng.

Xu hướng chung là các nước đang phát triển ngưỡng đo nghèo ngày càng cao. Nhà kinh tế học người Mỹ Galbraith chia sẽ với quan niệm này cho rằng con người bị coi là nghèo khi mà thu nhập của họ, ngay dù khi thích đáng để họ có thể tồn tại, rơi xuống rõ rệt dưới mức thu nhập của cộng đồng. Khi đó, họ không thể có những gì mà đa số trong cộng đồng coi như cái cần thiết tối thiểu để sống một cách đúng mức. Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển xã hội tổ chức tại Copenhagen, Đan Mạch năm 1995 đã đưa ra một quan niệm cụ thể hơn về nghèo đói như sau: “Người nghèo là tất cả những ai mà thu nhập thấp hơn dưới 1 đô la (USD) mỗi ngày cho mỗi người, số tiền được coi như đủ mua những sản phẩm thiết yếu để tồn tại”.

Luan van 12 Ông Abapia Sen, một chuyên gia hàng đầu của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) - người được giải thưởng Nôben về kinh tế năm 1998, cho rằng: Nghèo là sự thiếu cơ hội lựa chọn tham gia vào quá trình phát triển của cộng đồng. Xét cho cùng sự tồn tại của con người nói chung và người giàu, người nghèo nói riêng, cái khác nhau cơ bản để phân biệt họ chính là cơ hội lựa chọn của mỗi người trong cuộc sống, thông thường người giàu có cơ hội lựa chọn nhiều hơn, người nghèo có cơ hội lựa chọn ít hơn. Ngân hàng thế giới còn đưa ra quan điểm: Nghèo là một khái niệm đa chiều vượt khỏi phạm vi túng thiếu về vật chất. Nghèo không chỉ gồm các chỉ số dựa trên thu nhập mà còn bao gồm các vấn đề liên quan đến năng lực như: dinh dưỡng, sức khoẻ, giáo dục, khả năng dễ bị tổn thương, không có quyền phát ngôn và không có quyền lực.

Tháp tiếp cận về nghèo. Tiêu dùng + tài sản 3. Tiêu dùng + tài sản + con người 4. Tiêu dùng + tài sản + con người + văn hoá - xã hội 5.

Tiêu dùng + tài sản + con người + văn hoá - xã hội + chính trị 6. Tiêu dùng + tài sản + con người + văn hoá - xã hội + chính trị + bảo vệ Quan niệm của bản thân người nghèo ở nước ta cũng như một số quốc gia khác trên thế giới về nghèo đơn giản hơn, trực diện hơn. Một số cuộc tham vấn có sự tham gia của người dân, họ nói rằng: Nghèo là gì ư? là hôm nay con tôi ăn khoai, ngày mai không biết con tôi ăn gì? Bạn nhìn nhà ở của tôi thì biết, ngồi trong nhà cũng thấy mặt trời, khi mưa thì trong nhà cũng như ngoài sân. Luan van 13 Một số người khác thì trả lời nghèo đói đồng nghĩa với nhà ở bằng tranh tre, nứa, lá tạm bợ, xiêu vẹo, dột nát; không đủ đất đai để sản xuất, không có trâu, bò, không có ti vi, con cái thất học, ốm đau không có tiền đi khám chữa bệnh… Các quan niệm về đói nghèo nêu trên phản ánh 3 khía cạnh của người nghèo.

(i) Không được hưởng thụ những nhu cầu cơ bản ở mức tối thiểu dành cho con người. (ii) Có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư. (iii) Thiếu cơ hội lựa chọn, tham gia trong quá trình phát triển cộng đồng. Theo Word Bank (2005) ngưỡng nghèo (hay còn gọi là chuẩn nghèo) là ranh giới để phân biệt giữa người nghèo và người không nghèo.

Có hai cách để xác định ngường nghèo: Nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối. Nghèo tuyệt đối: Là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn những nhu cầu cơ bản, tối thiểu để duy trì cuộc sống (nhu cầu về ăn, mặc, nhà ở, chăm sóc y tế, giáo dục. Nghèo tương đối: Là tình trạng một bộ phận dân cư có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng tại địa phương, ở một thời kỳ nhất định. Dựa vào những khái niệm chung do các tổ chức quốc tế đưa ra và căn cứ vào thực trạng kinh tế - xã hội ở Việt Nam, trong chiến lược toàn diện về tăng trưởng và giảm nghèo kể từ năm 2005 và định hướng đến năm 2020.

Việt Nam thừa nhận định nghĩa chung về nghèo do Hội nghị chống nghèo khu vực châu Á - Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức tại Băng Cốc (Thái Lan) tháng 9/1993. Đồng thời vấn đề nghèo ở Việt Nam còn được nghiên cứu ở các cấp độ khác nhau như cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng, do đó bên cạnh khái niệm nghèo, ở nước ta còn có một số khái niệm sau: Luan van 14 Hộ nghèo: Là hộ ăn không đủ bữa, mặc không đủ lành, không đủ ấm, không có khả năng phát triển sản xuất. Xã nghèo: Là xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, không có hoặc rất thiếu những cơ sở hạ tầng thiết yếu như điện, đường, trường, trạm, nước sạch. trình độ dân trí thấp, tỷ lệ mù chữ cao.

Vùng nghèo: Là địa bàn tương đối rộng nằm ở những khu vực khó khăn hiểm trở, giao thông không thuận tiện, có tỷ lệ xã nghèo, hộ nghèo cao. Như vậy, nghèo là tình trạng bị thiếu thốn ở nhiều phương diện như: thu nhập hạn chế hoặc thiếu cơ hội tạo thu nhập, thiếu tài sản để đảm bảo tiêu dùng những lúc khó khăn và dễ bị tổn thương trước những đột biến, ít được tham gia vào quá trình ra quyết định. Qua nghiên cứu chúng ta nhận thấy nghèo có nguồn gốc căn nguyên từ kinh tế; nhưng với tư cách là hiện tượng tồn tại phổ biến ở các quốc gia trong tiến trình phát triển, nghèo thực chất là hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp. Vì vậy, khi nghiên cứu những tác động ảnh hưởng đến thực trạng, xu hướng, cách thức giải quyết vấn đề nghèo cần phải đánh giá những tác động của nhân tố chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng có như vậy mới đề ra được các giải pháp đồng bộ cho công tác giảm nghèo ở nước ta.

Tiêu chí xác định hộ nghèo. Đối với Việt Nam, dù là trong ký ức của người dân hay trong các tài liệu của chính phủ trước đây, quan niệm về cái nghèo chưa bao giờ được coi đơn thuần là vấn đề thu nhập vật chất. Cái nghèo ở đây luôn hàm chứa cả sự nghèo nàn về đạo đức, học vấn, truyền thống… Tuy nhiên, hiện nay khi nền kinh tế chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường với sự gia tăng các nguồn viện trợ từ nước ngoài (kể cả chính phủ và phi chính phủ) thì những khái niệm về giàu nghèo dựa trên thu nhập hiện Luan van 15 đang được chính phủ và nhân dân sử dụng ngày càng nhiều, để xác định ai "giàu" và ai "nghèo". Đối với nước ta đã 5 lần điều chỉnh chuẩn nghèo từ 1993 đến 2006.

* Giai đoạn 1993 - 1995: Hộ đói: bình quân thu nhập đầu người quy gạo/tháng dưới 13 kg đối với thành thị, dưới 8 kg đối với khu vực nông thôn. Hộ nghèo: bình quân thu nhập đầu người quy gạo/tháng dưới 20 kg đối với thành thị, dưới 15 kg đối với khu vực nông thôn. * Giai đoạn 1995 - 1997: Hộ đói: là hộ có mức thu nhập bình quân một người trong hộ một tháng quy ra gạo dưới 13 kg, tính cho mọi vùng. Hộ nghèo là hộ có thu nhập như sau: + Vùng nông thôn miền núi, hải đảo: dưới 15 kg/người/tháng.

+ Vùng nông thôn đồng bằng, trung du: dưới 20 kg/người/tháng. + Thành thị: dưới 25kg/người/tháng. * Giai đoạn 1997 - 2000 (Công văn số 1751/LĐTBXH): Hộ đói: là hộ có mức thu nhập bình quân một người trong hộ một tháng quy ra gạo dưới 13 kg, tương đương 45.