ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ---------------------------- HUYØNH THUÛY THUØY LAN TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ Chuyeân ngaønh: Baûo veä, söû duïng hôïp lyù vaø taùi taïo taøi nguyeân thieân nhieân Maõ soá: 1.14 NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: GS.TSKH LEÂ HUY BAÙ Thaønh phoá Hoà Chí Minh, 2007 LÔØI CAÛM ÔN Qua trang vieát ñaà u tieân cuûa luaän vaên , em xin chaân thaønh caûm ôn GS. Leâ Huy Baù, ngöôøi thaày ñaõ taän tình daïy doã, höôùng daãn vaø taïo ñieàu kieän thuaän lôïi giuùp cho em hoaøn thaønh luaän vaên toát nghieäp naøy. Em xin caûm ôn ñeán taát caû quyù Thaày Coâ vaø Caùn boä cuûa tröôøng Ñaïi hoïc Khoa hoïc Xaõ hoäi vaø Nhaân vaên – Ñaïi hoïc Quoác gia Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ taän taâm truyeàn ñaït kieán thöùc vaø giuùp ñôõ cho em trong suoát quaù trình hoïc taäp ñeå em hoaøn thaønh chöông trình cao hoïc. Sau cuøng, em xin caûm ôn Ban laõnh ñaïo Vieän Quy hoaïch vaø Thieát keá Noâng nghieäp mieàn Nam, gia ñình, ñoàng nghieäp vaø caùc anh chò em hoïc vieân lôùp Cao hoïc chuyeân ngaønh Baû o veä, söû duïng hôïp lyù vaø taùi taïo taøi nguyeân thieân nhieân khoaù V ñaõ taïo ñieàu kieän vaø hoã trôï em caû veà vaät chaát laãn tinh thaàn trong suoát thôøi gian hoïc taäp vaø hoaøn thaønh luaän vaên toát nghieäp.
TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Muïc luïc .1 Danh muïc caùc kyù hieäu, caùc chöõ vieát taét .3 Danh muïc caùc baûng .4 Danh muïc caùc hình .5 Danh muïc caùc baûn ñoà, bieåu ñoà. 8 Chöông 1 MÔÛ ÑAÀU. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI. TOÅNG QUAN VEÀ TÌNH HÌNH NGHIEÂN CÖÙU COÙ LIEÂN QUAN.
MUÏC TIEÂU CUÛA ÑEÀ TAØI. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU. NOÄI DUNG NGHIEÂN CÖÙU. PHÖÔNG PHAÙP LUAÄN VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU.
YÙ NGHÓA KHOA HOÏC, THÖÏC TIEÃN CUÛA ÑEÀ TAØI. 16 Chöông 2 KHAÙI QUAÙT ÑAËC ÑIEÅM TÖÏ NHIEÂN VAØ KINH TEÁ-XAÕ HOÄI HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ, TÆNH BÌNH PHÖÔÙC. SÔ LÖÔÏC VEÀ TÆNH BÌNH PHÖÔÙC. ÑAËC ÑIEÅM TÖÏ NHIEÂN,KINH TEÁ-XAÕ HOÄI CUÛA HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ.
20 Chöông 3 TOÅNG QUAN VEÀ THOAÙI HOÙA MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT. TOÅNG QUAN VEÀ MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT. CAÙC VAÁN ÑEÀ VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT.35 1 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC 3. HIEÄN TRAÏNG TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ- TÆNH BÌNH PHÖÔÙC.
CAÙC LÔÏI ÍCH CUÛA VIEÄC BAÛO VEÄ ÑAÁT. 45 Chöông 4 MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT TAÏI HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ-TÆNH BÌNH PHÖÔNG. TÌNH HÌNH SÖÛ DUÏNG ÑAÁT. TÌNH HÌNH THOAÙI HOÙA ÑAÁT ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ.
VAÁN ÑEÀ LATERITE HOÙA. HIEÄN TÖÔÏNG COÛ DAÏI LAÁN AÙT ÑAÁT CANH TAÙC. HIEÄN TÖÔÏNG OÂ NHIEÃM MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT.86 Chöông 5 ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG. HOAØN THIEÄN CÔ SÔÛ PHAÙP LYÙ VEÀ QUAÛN LYÙ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT.
ÑIEÀU TRA VAØ QUI HOAÏCH SÖÛ DUÏNG ÑAÁT. NAÂNG CAO NHAÄN THÖÙC VEÀ BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT CHO NGÖÔØI DAÂN. MOÄT SOÁ BIEÄN PHAÙP KYÕ THUAÄT.97 Chöông 6 KEÁT LUAÄN - KIEÁN NGHÒ. 107 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.
109 2 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC NHÖÕNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT BOD5 Nhu caàu oxy sinh hoùa BVTV Baûo veä thöïc vaät COD Nhu caàu oxy hoùa hoïc DO Oxy hoøa tan DT Dieän tích DTTN Dieän tích töï nhieân ÑNB Ñoâng Nam Boä GDP Toång saûn phaåm quoác noäi NN Noâng nghieäp nnk Nhöõng ngöôøi khaùc PNN Phi noâng nghieäp SS Chaát raén lô löûng TCVN Tieâu chuaån Vieät Nam TCVS Tieâu chuaån veä sinh TW Trung Öông VLXD Vaät lieäu xaây döïng 3 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Baûng 2.1: Ñôn vò haønh chaùnh cuûa huyeän Ñoàng Phuù .2: Thoâng keâ dieän tích theo ñòa hình.3: Moät soá chæ tieâu khí haäu taïi traïm Ñoàng Phuù naêm 2005.1: Phaân loaïi ñaát huyeän Ñoàng Phuù.1: Cô caáu söû duïng ñaát toång quaùt cuûa huyeän Ñoàng Phuù.2: Hieän traïng ñaát saûn xuaát noâng nghieäp vaø nuoâi troàng thuûy saûn. Hieän traïng ñaát laâm nghieäp.4: Hieän traïng söû duïng nhoùm ñaát phi noâng nghieäp.5: Hiệ n trạ ng đ ất ởnă m 2006.6: Ñaëc ñieåm xoùi moøn ñaát kieåu boùc troâi beà maët taïi caùc ñieåm .7: Ñaëc ñieåm kieåu boùc troâi beà maët coù raõnh xoùi môùi hình thaønh.8: Xoùi moøn kieåu boùc troâi beà maët coù raõnh ñaõ phaùt trieån .9: Ñaëc ñieåm xoùi moøn khe raõnh.10: Löôïng haït ñaát bò baén leân döôùi taùc ñoäng cuûa haït möa.11: Caùc thoâng soá moû ñaù xaây döïng taïi huyeän Ñoàng Phuù.12: Keát quaû phaân tích chaát löôïng nöôùc maët taïi huyeän Ñoàng Phuù .13: Keát quaû phaân tích chaát löôïng nöôùc ngaàm taïi thò traán Taân Phuù.92 4 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC DANH MUÏC CAÙC HÌNH Hình 4.1: Xoùi moøn laøm goác caây loä nhieàu reã (aáp 6 xaõ Ñoàng Tieán) .2: Xoùi moøn boùc troâi beà maët treân ñaát vaøng ôû aáp 4 xaõ Ñoàng Taâm.3: Xoùi moøn boùc troâi beà maët treân ñaát ñoû ôû toå 8 xaõ Thuaän Lôïi.4: Boùc troâi beà maët coù raõnh xoùi ôû ñoäi 4 aáp Caây Ñieäp xaõ Ñoàng Taâm.5: Ñeå choáng laïi ñaát troâi ngöôøi daân ñaøo caùc raõnh gaàn ngang söôøn roäng 40 cm vaø saâu 40 cm.6: Di chuyeån khoái cuûa ñaát xuaát hieän treân caùc söôøn doác ôû xaõ Ñoàng Taâm.7: Di chuyeån khoái ôû caùc veát tröôït rôi treân caùc taluy taïi cua quoác loä 14.8: Bôø soâng bò xaâm thöïc (aûnh chuïp taïi xaõ Taân Laäp) .9: Troàng caây theo caùc haøng thaúng töø treân xuoáng döôùi ôû caùc söôøn doác.10: Chuû vöôøn laøm vöôøn raát saïch, khoâng cho buïi coû naøo phaùt trieån vì sôï coû aên tranh döôõng chaát vôùi caây (xaõ Ñoàng Taâm) .11: Ngöôøi daân thöôøng tieán haønh ñoát raãy sau khi thu hoaïch vaø tröôùc khi laøm ñaát (aûnh chuïp taïi Ñoàng Tieán).12: Ngöôøi daân thöôøng gom, ñoát laù vaø phaàn thöøa cuûa caây tröôùc khi laøm ñaát (Ñoàng Tieán). Beà maët ñaát bò phôi naéng, khoâng lôùp phuû.13: Heä sinh thaùi thöïc vaät vaø ñoäng vaät gaàn beà maët ñaát bò cheát.14: Khai thaùc ñaù xaây döïng taïi xaõ Ñoàng Taâm, huyeän Ñoàng Phuù.15: Baõi khai thaùc bò xoùi moøn vaø saït lôû (xaõ Ñoàng Taâm, gaàn quoác loä 14).16: Ñaù “moà coâi” ñöôïc khai thaùc taïi cô sôû doanh nghieäp tö nhaân Ñoàng Phuù.17: Ñaù baùn phong hoaù ñöôïc khai thaùc trieät ñeå (cô sôû doanh nghieäp.77 tö nhaân Ñoàng Phuù -xaõ Ñoàng Tieán). 77 5 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC Hình 4.18: Khu cheá bieán ñaù xaây döïng (aûnh chuïp taïi cô sôû khai thaùc vaø cheá bieán ñaù xaây döïng Hai Phöôùc-xaõ Ñoàng Taâm).19: Khu cheá bieán ñaù xaây döïng (aûnh chuïp taïi cô sôû khai thaùc vaø cheá bieán ñaù xaây döïng Hai Phöôùc-xaõ Ñoàng Taâm).20: Coâng trình thoaùt nöôùc caïnh quoác loä 14 ñang môû roäng thuoäc xaõ Ñoàng Taâm .21: Hoaït ñoäng baùn ñaát ôû aáp 3 xaõ Ñoàng Tieán .22: Laterite möùc ñoä maïnh dieãn ra chuû yeáu ôû xaõ Taân Höng, chuùng naèm döôùi taàng ñaát maët döôùi 50cm, ñoä daøy 5 m.23: Keát von daïng troøn (aûnh chuïp ôû xaõ Taân Höng).24: Keát von daïng toå ong (aûnh chuïp ôû xaõ Taân Höng).25: Quaù trình xaây döïng ñöôøng noäi boä thuùc ñaåy quaù trình laterite taïi xaõ Ñoàng Tieán.1: Taïo baäc thang treân söôøn ñoài ôû xaõ Ñoàng Tieán.2: Troàng caây vaø baêng coû theo ñöôøng ñoàng möùc treân söôøn ñoài ôû xaõ Ñoàng Tieán.3: Troàng xen canh caây ñaäu vôùi cao su ôû xaõ Ñoàng Tieán .4: Troàng xen canh caây ñôn hoàng tín (caây thuoác caù) vôùi cao su ôû xaõ Ñoàng Tieán.
102 6 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC DANH MUÏC CAÙC BAÛN ÑOÀ, BIEÅU ÑOÀ Hình 2.1 : Baûn ñoà haønh chaùnh tænh Bình Phöôùc .2 : Bieåu ñoà theå hieän tyû leä caáp ñoä doác ôû huyeän Ñoàng Phuù .3 : Bieåu ñoà theå hieän löôïng möa naêm 2005.4 : Moái töông quan giöõa nhieät ñoä vaø ñoä aåm .1 : Baûn ñoà ñaát huyeän Ñoàng Phuù .2 : Bieåu ñoà cô caáu caùc loaïi ñaát ôû huyeän Ñoàng Phuù.1 : Baûn ñoà hieän traïng söû duïng ñaát ôû huyeän Ñoàng Phuù .2 : Bieåu ñoà cô caáu söû duïng ñaát .3 : Baûn ñoà hieän traïng xoùi moøn cuûa tænh Bình Phöôùc .4 : Baûn ñoà phaân boá Laterite cuûa tænh Bình Phöôùc .5 : Baûn ñoà caùc ñieåm quan traéc nöôùc maët löu vöïc soâng treân ñòa baøn tænh Bình Phöôùc .6 : Baûn ñoà hieän traïng caùc cô sôû saûn xuaát coâng nghieäp treân ñòa baøn tænh bình phöôùc. 90 7 TÌM HIEÅU VEÀ THOAÙI HOÙA ÑAÁT VAØ ÑEÀ XUAÁT GIAÛI PHAÙP BAÛO VEÄ TAØI NGUYEÂN MOÂI TRÖÔØNG ÑAÁT THEO HÖÔÙNG PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ HUYEÄN ÑOÀNG PHUÙ – TÆNH BÌNH PHÖÔÙC ABSTRACT In Binh Phuoc province Dong Phu district with the advantage land and climate for agriculture and forestry. However, it reveals many problems regarding land environment resources degeneracy during exploitation. Topic “ Research on land degeneracy and propose solutions for protection the land environment resources following the durable development direction in Dong Phu district – Binh Phuoc province” is the careful study about many difference kinds of land degeneracy (erosion, laterization, pollution) and the its influence to different cultivated models.
The results showed that land environment in Dong Phu district – Binh Phuoc province was degenerate. Majority of land area was erosive with many forms, average speed approximately 200 tons/ ha/year, was one of the reasons causing laterization to many kinds of soil, special is basalt soil. Besides this, the waste treatments and industrial waste processing being not strict also contributed to increase the risks of soil environment pollution. Simultaneously, the topic defined the reasons causing the soil degeneracy in Dong Phu district –Binh Phuoc province.