Giá trị của hôn nhân và gia đình Công giáo ở Việt Nam hiện nay

Luận án tiến sĩ nghiên cứu giá trị của hôn nhân và gia đình công giáo ở việt nam hiện nay, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực tại Việt Nam.

• Tác giả: Đỗ Thị Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Tài
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS
• Đề tài: Giá Trị Của Hôn Nhân Và Gia Đình Công Giáo Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ triết học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giá Trị Hôn Nhân Gia Đình Công Giáo VN

Hôn nhân và gia đình Công giáo Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần và xã hội. Hôn nhân, theo quan điểm Công giáo, không chỉ là sự kết hợp giữa hai người mà còn là giao ước thiêng liêng trước mặt Thiên Chúa. Gia đình Công giáo được xem là nền tảng của xã hội, nơi nuôi dưỡng đức tin và truyền bá các giá trị đạo đức. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, những giá trị hôn nhân và giá trị gia đình này càng trở nên quan trọng, góp phần xây dựng một xã hội văn minh và nhân ái. Việc nghiên cứu và bảo tồn những giá trị này là cần thiết để đảm bảo sự bền vững của đời sống hôn nhân Công giáo và đời sống gia đình Công giáo trong tương lai.

1.1. Vai trò của Hôn nhân Công giáo trong xã hội Việt Nam

Hôn nhân Công giáo không chỉ là một sự kiện cá nhân, mà còn có vai trò quan trọng trong việc củng cố cộng đồng và truyền bá các giá trị đạo đức. Vai trò của hôn nhân trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc và giáo dục con cái theo tinh thần Kitô giáo là vô cùng lớn. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt”. Hôn nhân Công giáo cũng góp phần vào việc duy trì và phát triển văn hóa Việt Nam, bằng cách kết hợp những giá trị truyền thống với những nguyên tắc của đạo Công giáo.

1.2. Vai trò của Gia đình Công giáo trong việc nuôi dạy con cái

Gia đình Công giáo đóng vai trò then chốt trong việc nuôi dạy con cái theo đạo Công giáo, truyền đạt đức tin và các giá trị đạo đức cho thế hệ sau. Giáo dục con cái trong gia đình Công giáo không chỉ là việc dạy dỗ kiến thức, mà còn là việc hướng dẫn con cái sống theo gương Chúa Giêsu, yêu thương và phục vụ tha nhân. Theo Chỉ thị số 49 - CT/TW ngày 21/2/2005 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng: “Gia đình là một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội”.

II. Thách Thức Vấn Đề Của Hôn Nhân Công Giáo Hiện Nay

Mặc dù hôn nhân Công giáo Việt Nam mang nhiều giá trị tốt đẹp, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức trong xã hội hiện đại. Sự thay đổi về kinh tế, văn hóa và lối sống đã tác động không nhỏ đến quan niệm về gia đình Công giáo Việt Nam. Các vấn đề như ly hôn, ngoại tình, và sự suy giảm về đức tin đang trở thành những mối lo ngại lớn. Việc tìm ra giải pháp cho các vấn đề trong hôn nhân Công giáo là cần thiết để bảo vệ sự bền vững của bí tích Hôn phối và hạnh phúc gia đình.

2.1. Ảnh hưởng của văn hóa Việt Nam đến hôn nhân Công giáo

Ảnh hưởng của văn hóa Việt Nam đến hôn nhân Công giáo là một yếu tố phức tạp. Một mặt, văn hóa Việt Nam với những giá trị truyền thống về gia đình, hiếu thảo, và tôn trọng người lớn tuổi, có thể củng cố thêm những giá trị của hôn nhân Công giáo. Mặt khác, những phong tục tập quán lạc hậu, tư tưởng trọng nam khinh nữ, hoặc áp lực từ gia đình, có thể gây ra những xung đột và khó khăn trong đời sống hôn nhân.

2.2. Thách thức của hôn nhân Công giáo trước lối sống hiện đại

Thách thức của hôn nhân Công giáo hiện nay đến từ lối sống hiện đại, với những giá trị đề cao tự do cá nhân, chủ nghĩa hưởng thụ, và sự thiếu kiên nhẫn trong các mối quan hệ. Điều này dẫn đến sự suy giảm về tình yêu trong hôn nhân và sự chung thủy trong hôn nhân, làm tăng nguy cơ ly hôn và các vấn đề khác. Các yếu tố như áp lực công việc, căng thẳng tài chính, và sự thiếu giao tiếp cũng góp phần vào sự tan vỡ của hạnh phúc gia đình Công giáo.

III. Bí Quyết Xây Dựng Gia Đình Công Giáo Hạnh Phúc Bền Vững

Để xây dựng một gia đình Công giáo hạnh phúc, cần có sự nỗ lực từ cả hai phía vợ chồng, dựa trên nền tảng đức tin và tình yêu thương. Việc tuân thủ Giáo lý Công giáo về hôn nhân và Giáo lý Công giáo về gia đình là rất quan trọng. Cần xây dựng tình yêu trong hôn nhân, sự chung thủy trong hôn nhân và trách nhiệm trong gia đình. Ngoài ra, việc cầu nguyện chung, tham gia các hoạt động của giáo xứ, và tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia tư vấn cũng có thể giúp củng cố mối quan hệ gia đình.

3.1. Thực hành cầu nguyện và tham dự Thánh lễ thường xuyên

Việc thực hành cầu nguyện và tham dự Thánh lễ thường xuyên là một trong những yếu tố quan trọng nhất để xây dựng một gia đình Công giáo hạnh phúc. Cầu nguyện giúp vợ chồng kết nối với Thiên Chúa, xin ơn soi sáng và sức mạnh để vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Tham dự Thánh lễ giúp gia đình cùng nhau tôn thờ Thiên Chúa và nhận lãnh ân sủng từ các bí tích.

3.2. Dành thời gian chất lượng cho gia đình và con cái

Việc dành thời gian chất lượng cho gia đình và con cái là rất quan trọng để xây dựng một mối quan hệ gắn bó và yêu thương. Dành thời gian để trò chuyện, chia sẻ, và tham gia các hoạt động chung với gia đình. Lắng nghe và thấu hiểu những tâm tư, nguyện vọng của con cái, giúp con cái phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, và tâm hồn.

3.3. Giáo dục con cái theo truyền thống gia đình Công giáo

Giáo dục con cái trong truyền thống gia đình Công giáo là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự kiên nhẫn và yêu thương. Dạy con cái về đức tin, các giá trị đạo đức, và các truyền thống tốt đẹp của gia đình. Khuyến khích con cái tham gia các hoạt động của giáo xứ và các phong trào thanh thiếu niên Công giáo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Nghiên Cứu Về Hôn Nhân Công Giáo Tại VN

Các nghiên cứu về hôn nhân Công giáo và gia đình Công giáo ở Việt Nam đã chỉ ra những điểm mạnh và điểm yếu của mô hình gia đình này. Một số nghiên cứu cho thấy rằng gia đình Công giáo có xu hướng bền vững hơn và có sự gắn kết cao hơn so với các gia đình khác. Tuy nhiên, cũng có những nghiên cứu chỉ ra rằng hôn nhân Công giáo đang đối mặt với những thách thức tương tự như các gia đình khác trong xã hội, như ly hôn, ngoại tình, và áp lực kinh tế. Những nghiên cứu này cung cấp những thông tin quý giá để xây dựng các chương trình hỗ trợ và tư vấn cho mục vụ gia đình.

4.1. Phân tích các mô hình gia đình Công giáo ở Việt Nam

Có nhiều mô hình gia đình Công giáo khác nhau ở Việt Nam, từ gia đình hạt nhân Công giáo đến gia đình đa thế hệ Công giáo. Mỗi mô hình có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Việc phân tích các mô hình gia đình này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những nhu cầu và thách thức mà các gia đình Công giáo đang đối mặt, từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các chương trình hỗ trợ gia đình

Hiện nay có nhiều chương trình hỗ trợ gia đình được triển khai bởi các tổ chức tôn giáo và xã hội. Việc đánh giá hiệu quả của các chương trình này giúp chúng ta xác định những chương trình nào thực sự mang lại lợi ích cho gia đình, và những chương trình nào cần được cải thiện hoặc thay đổi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức và các chuyên gia để xây dựng những chương trình hỗ trợ hiệu quả hơn.

V. Phát Huy Giá Trị Hôn Nhân Gia Đình Công Giáo Giải Pháp

Để phát huy giá trị của hôn nhân, gia đình Công giáo cần có sự chung tay của gia đình, Giáo hội, và xã hội. Cần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hôn nhân một vợ một chồng, sự chung thủy, và trách nhiệm trong gia đình. Giáo hội cần tăng cường mục vụ gia đình, cung cấp các chương trình giáo dục, tư vấn, và hỗ trợ cho các cặp vợ chồng và gia đình. Xã hội cần tạo điều kiện thuận lợi cho các gia đình phát triển, bằng cách đảm bảo an sinh xã hội, tạo việc làm, và bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em.

5.1. Nâng cao nhận thức về giá trị hôn nhân và gia đình

Việc nâng cao nhận thức về giá trị hôn nhân và gia đình là rất quan trọng để xây dựng một xã hội văn minh và hạnh phúc. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về giá trị hôn nhân và giá trị gia đình trên các phương tiện truyền thông, trong trường học, và trong cộng đồng. Khuyến khích các cặp vợ chồng và gia đình chia sẻ những kinh nghiệm sống hạnh phúc, những bí quyết xây dựng gia đình ấm êm.

5.2. Tăng cường mục vụ gia đình và các chương trình hỗ trợ

Cần tăng cường mục vụ gia đình và các chương trình hỗ trợ để giúp các gia đình Công giáo vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Tổ chức các khóa học tiền hôn nhân, các buổi tĩnh tâm cho các cặp vợ chồng, và các nhóm hỗ trợ cho các gia đình gặp khó khăn về tài chính, sức khỏe, hoặc mối quan hệ. Cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý và pháp lý cho các gia đình cần.

5.3. Hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện cho gia đình phát triển

Xã hội cần hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện cho gia đình phát triển bằng cách đảm bảo an sinh xã hội, tạo việc làm, và bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em. Cung cấp các dịch vụ chăm sóc trẻ em, hỗ trợ giáo dục, và các chính sách ưu đãi về nhà ở cho các gia đình trẻ. Khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng, bằng cách hỗ trợ các chương trình phát triển gia đình.

VI. Tương Lai Của Hôn Nhân Gia Đình Công Giáo Ở Việt Nam

Tương lai của hôn nhân Công giáo Việt Nam phụ thuộc vào sự nỗ lực của mỗi cá nhân, gia đình, Giáo hội và xã hội. Với việc bảo tồn và phát huy những giá trị hôn nhân và giá trị gia đình truyền thống, kết hợp với những tiến bộ của xã hội hiện đại, hôn nhân Công giáo có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội Việt Nam văn minh, hạnh phúc và thịnh vượng.

6.1. Vai trò của giới trẻ trong việc bảo tồn giá trị hôn nhân

Giới trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của hôn nhân. Giáo dục cho giới trẻ về giá trị của hôn nhân, gia đình bền vững và trách nhiệm trong mối quan hệ là vô cùng cần thiết. Cần khuyến khích giới trẻ sống theo các giá trị đạo đức, tôn trọng sự chung thủy và xây dựng gia đình dựa trên tình yêu và sự hy sinh.

6.2. Sự thay đổi và thích nghi của gia đình Công giáo

Gia đình Công giáo cần có sự thay đổi và thích nghi để phù hợp với xã hội hiện đại. Cần mở cửa cho sự bình đẳng giới, khuyến khích sự chia sẻ trách nhiệm giữa vợ và chồng trong việc nuôi dạy con cái và quản lý gia đình. Đồng thời, cần giữ vững những giá trị cốt lõi của hôn nhân và gia đình Công giáo, như tình yêu, sự chung thủy và lòng nhân ái.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục và danh mục các công trình khoa học của tác giả liên quan đến luận án, nội dung của luận án có 5 chƣơng gồm 16 tiết.nay 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu đề tài Nghiên cứu vấn đề giá trị của hôn nhân và gia đình Công giáo ở Việt Nam hiện nay đã đƣợc các nhà khoa học ít nhiều bàn đến. Sau khi tham khảo các công trình trƣớc đó về mảng đề tài này, chúng tôi tạm chia thành các nhóm vấn đề sau đây: Thứ nhất, nhóm tài liệu nghiên cứu về lĩnh vực hôn nhân và hôn nhân Công giáo Đây là mảng tƣ liệu khá phong phú, đƣợc tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau nhƣ văn hoá học, dân tộc học, tôn giáo học, triết học… Ở đây chúng tôi tập trung tham khảo những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài trên bình diện lý thuyết, với mục đích lấy đó làm cơ sở vận dụng vào nội dung nghiên cứu của luận án. Trƣớc hết phải kể đến cuốn sách Tình yêu, hôn nhân, gia đình trong xã hội ta của Viện Xã hội học, xuất bản năm 1985.

Cuốn sách đã cung cấp cho ngƣời đọc những hiểu biết nhất định về vấn đề hôn nhân, gia đình mà nền tảng ban đầu chính là tình yêu. Tình yêu dẫn đến hôn nhân và hôn nhân là cơ sở (cả về mặt xã hội và pháp lý) của gia đình. Tuy nhiên, cuốn sách này chỉ dừng lại ở việc đƣa ra những quan niệm chung về hôn nhân, gia đình mà chƣa có sự phân tích sâu sắc về giá trị của hôn nhân, gia đình. Vấn đề hôn lễ của ngƣời Việt đƣợc tác giả Trƣơng Thìn đề cập trong cuốn sách Những điều cần biết về hôn lễ truyền thống (NXB Hà Nội, 2008).

Trong cuốn sách này, tác giả đã nêu ra và phân tích những quy định, tập tục về hôn lễ của ngƣời Việt truyền thống. Những quy định này có rất nhiều nội dung tƣơng đồng với hôn lễ của ngƣời Công giáo Việt Nam hiện nay.nay 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nguồn sách của các giáo sĩ và những nhà nghiên cứu Công giáo viết về hôn nhân Công giáo cũng khá nhiều. Có thể kế đến các cuốn sách do NXB Tôn giáo phát hành: Suy niệm với các bí tích (2003) của Hƣơng Việt; Tâm sự với em ngày thành hôn (2004) của Hồng Nguyên; Giáo lý hôn nhân và gia đình (2004), Tin mừng cho đôi tân hôn (2005) của Hội đồng Giám mục Việt Nam; Hôn nhân Công giáo (2006) của Toà Giám mục Xuân Lộc; Hôn nhân Kitô giáo của Nguyễn Bình Tĩnh và Xuân Bích (NXB Thuận Hoá, Huế, 1985); Giảng trong lễ hôn phối của Nguyễn Hữu Triết (NXB TP. Hồ Chí Minh, 1997); Cho đôi bạn tâm tình của Bùi Văn Khiết Tâm (NXB Phƣơng Đông, Hà Nội, 2011);… Những nghiên cứu trên đây giúp chúng tôi hiểu rằng, đối với ngƣời Công giáo Việt Nam, hôn nhân là một bí tích.

“Bí tích là những dấu hiệu hữu hình đƣợc Chúa Kitô dùng để ban ân sủng cho loài ngƣời” [124, tr. Khi kết hôn, vợ chồng không còn là hai mà nên một nhƣ nƣớc hòa thành rƣợu. Chính Thiên Chúa đã dùng quyền năng liên kết họ với nhau bởi thế họ không đƣợc bỏ nhau vì bất cứ lý do gì. Quan niệm này xuất phát từ đặc tính và mục đích của hôn nhân Công giáo, đó là đơn nhất (đơn hôn) và bất khả phân ly (vĩnh hôn).

Hôn nhân đơn nhất nghĩa là hôn nhân một vợ một chồng. “Khi đã kết hôn, ngƣời nam không thể là chồng của ngƣời nữ nào ngoài vợ mình và ngƣời nữ cũng không thể là vợ của ngƣời nam nào ngoài chồng mình” [124, tr. Hôn nhân bất khả phân ly nghĩa là khi đôi nam nữ đã trở thành vợ chồng thì không thể ly dị, “hôn nhân ràng buộc hai ngƣời cho đến chết. Khi ngƣời nam và ngƣời nữ đã kết hôn thành sự và hợp pháp, họ phải chung thủy với nhau trọn đời.

Không ai có quyền tháo cởi dây hôn nhân đó” [124, tr. 10], vì hôn nhân Công giáo là luật do Thiên Chúa định. Theo nghĩa đó, đặc tính đơn hôn loại trừ nạn ngoại tình và đa thê, còn đặc tính vĩnh hôn loại (LUAN.nay 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trừ sự ly dị. Nhƣ vậy, các tài liệu trên đã phần nào làm sáng tỏ quan niệm của Giáo hội Việt Nam về hôn nhân Công giáo và những đặc tính của nó.

Vấn đề hôn nhân của ngƣời Công giáo Việt Nam cũng đƣợc tập thể tác giả trong bản tin chuyên đề Hiệp thông nêu ra và bƣớc đầu phân tích dƣới nhãn quan của ngƣời Công giáo [60]. Trong ấn phẩm này, các tác giả đã đề cập đến những vấn đề nóng nhất của hôn nhân Công giáo nhƣ bí tích hôn nhân, tính dục và tình dục, hôn nhân đồng tính hay làm cha, làm mẹ… Những vấn đề này đã phác thảo nên một bức tranh về hôn nhân Công giáo nói chung. Tuy nhiên, những bản tin này chỉ dừng ở việc nêu lên đặc điểm của hôn nhân Công giáo và những sự kiện mang tính chất cung cấp thông tin chứ chƣa có những phân tích, đánh giá về giá trị cũng nhƣ là những hạn chế của nó. Những nghiên cứu về vấn đề hôn nhân nói chung và hôn nhân của ngƣời Công giáo nói riêng trên đây giúp chúng tôi hiểu đƣợc một cách căn bản về hôn nhân truyền thống, quan niệm về hôn nhân của ngƣời Công giáo Việt Nam và các nghi lễ hôn phối của họ.

Tuy nhiên, những công trình này chủ yếu dừng lại ở việc trình bày khái quát những quan niệm của Hội Thánh về hôn nhân và đặc điểm của hôn nhân Công giáo. Mảng tƣ liệu nghiên cứu về giá trị của hôn nhân Công giáo Việt Nam vẫn còn quá ít và vì thế nó là khoảng trống cần phải có sự đầu tƣ nghiên cứu. Thứ hai, nhóm tài liệu nghiên cứu về gia đình và gia đình Công giáo Tƣ liệu về gia đình nói chung và gia đình Công giáo Việt Nam nói riêng khá phong phú, đa dạng. Có thể chia thành các loại sau đây: - Tài liệu về gia đình và vai trò của gia đình đối với sự phát triển xã hội Trong công trình Văn hoá gia đình Việt Nam và sự phát triển xã hội do Lê Minh chủ biên (NXB Lao động, Hà Nội, 1994), các tác giả đã tiếp cận giá trị tâm linh của gia đình và cho rằng nó “hết sức bền vững và có thể nói nó là hằng số của văn hoá gia đình”, giá trị tâm linh sẽ “tồn tại vĩnh cửu chừng (LUAN.nay 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nào con ngƣời còn tồn tại” [89, tr.

Nhƣ vậy, vấn đề gia đình ở đây không chỉ đƣợc khai thác từ các mối quan hệ hiện thực, giữa những con ngƣời đang hiện hữu mà còn bao gồm cả gia tộc, kể cả mối quan hệ giữa những ngƣời đang sống với những ngƣời đã mất. Trong cuốn Gia đình của Yvonne Castellan (Giáo sƣ của Đại học Paris - Pháp) do Nguyễn Thu Hồng và Ngô Dƣ dịch (NXB Thế giới, Hà Nội, 2002), tác giả trình bày các khái niệm một cách ngắn gọn, dễ hiểu nhƣ gia đình là gì, hay vì sao có gia đình?. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ dừng lại ở việc khai thác khái niệm dƣới dạng hỏi - đáp chứ chƣa đi sâu vào các khía cạnh cụ thể của gia đình nhƣ quan hệ giữa vợ - chồng, hay cha mẹ - con cái. Tác giả Trần Nữ Quế Phƣơng trong cuốn sách Gia đình như một nền tảng tâm linh - mĩ học (NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2006) đã tập trung phân tích vai trò của gia đình từ góc độ tâm linh và mĩ học, trong đó nêu lên sự ảnh hƣởng trực tiếp của các thế hệ trƣớc đối với thế hệ sau, chủ yếu ở mặt văn hoá, đạo đức.

Tiếp cận từ góc độ xã hội học, công trình Gia đình Việt Nam quan hệ, quyền lực và xu hướng biến đổi do Vũ Hào Quang chủ biên (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2006), gia đình đƣợc nhìn nhận và nghiên cứu ở nhiều lát cắt khác nhau. Tuy nhiên, nhƣ chính Lời tựa của cuốn sách đã khẳng định, các tác giả không có điều kiện trình bày tất cả những vấn đề liên quan đến gia đình, mà chủ yếu tập trung ở khía cạnh “xem gia đình nhƣ là một thiết chế xã hội, một nhóm xã hội vi mô” [104, tr. Điều đó có nghĩa là cần thiết phải có sự bổ sung cho những nghiên cứu về vấn đề gia đình cũng nhƣ những xu hƣớng biến đổi của nó. Gia đình giữ một vị trí đặc biệt quan trọng, góp phần quyết định vào sự thành công của công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc.

Gia đình là nơi gần gũi, truyền thụ nền văn hoá dân tộc mà một (LUAN.nay 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trong những nội dung quan trọng là văn hoá gia đình. Nó đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành nhân cách con trẻ và có ảnh hƣởng lâu dài trong suốt cuộc đời của mỗi cá nhân. Hƣớng nghiên cứu này đã đƣợc nhiều tác giả trình bày trong các cuốn sách nhƣ: Gia đình và vấn đề giáo dục gia đình của Trung tâm nghiên cứu khoa học về Gia đình và Phụ nữ (NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994); Giáo dục đời sống gia đình của Nguyễn Đình Xuân (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 1997); Văn hoá gia đình với việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ em của Lê Nhƣ Hoa (NXB Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 2000); Nghiên cứu phụ nữ giới và gia đình của Nguyễn Linh Khiếu (NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2003); “Bàn về thuyết “tam phụ” trong đạo Thiên Chúa, một bƣớc đi vào văn hoá Việt Nam” của Trần Văn Toàn đăng trên Nguyệt san Công giáo và Dân tộc (số 99, 2003); Giáo dục truyền thống văn hoá gia đình cổ xưa của Dƣơng Thu Ái và Nguyễn Kim Hanh (NXB Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 2004);. Từ một góc độ khác, tác giả Lê Ngọc Văn trong cuốn Gia đình Việt Nam với chức năng xã hội hoá (NXB Giáo dục, Hà Nội, 1998) đã tập trung chủ yếu vào việc tìm hiểu vai trò của gia đình với việc hình thành và phát triển nhân cách con ngƣời Việt Nam thông qua chức năng xã hội hoá của nó.

Tác giả khẳng định: “Trong sự phát triển lịch sử, các chức năng gia đình đã có nhiều biến động.