Luận Văn Thạc Sĩ Về GDP Danh Nghĩa Trong Chính Sách Tiền Tệ Tại Việt Nam - Trường Đại Học Kinh ...

Luận văn thạc sĩ phân tích GDP danh nghĩa và vai trò của nó trong chính sách tiền tệ tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và lựa chọn hiệu quả.

• Tác giả: Trần Đăng Nhân
• Người hướng dẫn: GS. James Riedel
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: GDP Danh Nghĩa: Chính Sách Tiền Tệ Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Bối cảnh chính sách
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU
• 2.1. Tại sao đặt ra mục tiêu trong thực thi chính sách tiền tệ?
• 2.2. Tổng quan nghiên cứu
• 2.3. Tổng quan nghiên cứu thế giới
• 2.4. Tổng quan nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.5. Khung lý thuyết so sánh GDP danh nghĩa mục tiêu và lạm phát mục tiêu
• 3. CHƯƠNG 3: TRIỂN VỌNG ÁP DỤNG GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM
• 3.1. Chính sách tiền tệ của Việt Nam
• 3.2. Những trục trặc của chính sách tiền tệ
• 3.3. Chính sách tùy nghi và định giá cao tiền đồng
• 3.4. Kiểm soát lạm phát
• 3.5. Cú sốc cung và cú sốc ngoại thương
• 3.6. Phương pháp ước lượng đường tổng cung
• 3.7. Các biến trong mô hình và dữ liệu
• 3.8. Kết quả ước lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. Kết luận nghiên cứu
• 4.2. Gợi ý chính sách
• 4.3. Hạn chế của luận văn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về GDP Danh Nghĩa và Chính Sách Tiền Tệ Việt Nam

GDP danh nghĩa là một chỉ số quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe kinh tế của một quốc gia. Tại Việt Nam, chính sách tiền tệ đã trải qua nhiều biến động trong những năm qua, đặc biệt là trong bối cảnh lạm phát và tăng trưởng kinh tế không ổn định. Việc áp dụng GDP danh nghĩa làm mục tiêu chính trong chính sách tiền tệ có thể giúp ổn định nền kinh tế và giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc cung và ngoại thương.

1.1. Khái niệm GDP Danh Nghĩa và Tầm Quan Trọng

GDP danh nghĩa là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ sản xuất trong một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định, không điều chỉnh theo lạm phát. Nó phản ánh sức mạnh kinh tế và khả năng tiêu dùng của người dân. Việc theo dõi chỉ số này giúp các nhà hoạch định chính sách có cái nhìn tổng quan về tình hình kinh tế.

1.2. Chính Sách Tiền Tệ Việt Nam Lịch Sử và Thực Trạng

Chính sách tiền tệ của Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, từ việc kiểm soát lạm phát đến việc thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, sự không nhất quán trong các mục tiêu chính sách đã dẫn đến nhiều thách thức cho nền kinh tế, đặc biệt là trong việc kiểm soát lạm phát và tỷ giá hối đoái.

II. Vấn đề và Thách thức trong Chính Sách Tiền Tệ Việt Nam

Chính sách tiền tệ hiện tại của Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự tùy nghi trong điều hành, lạm phát cao và tỷ giá hối đoái không ổn định. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP mà còn gây ra bất ổn cho nền kinh tế.

2.1. Sự Tùy Nghi trong Chính Sách Tiền Tệ

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thường xuyên thay đổi, dẫn đến sự không chắc chắn cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp. Việc thiếu một quy tắc rõ ràng trong điều hành chính sách đã gây ra nhiều khó khăn trong việc kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.

2.2. Tác Động của Lạm Phát và Tỷ Giá Hối Đoái

Lạm phát cao đã ảnh hưởng đến sức mua của người dân và làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Tỷ giá hối đoái không ổn định cũng gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch tài chính và đầu tư.

III. Phương Pháp và Giải Pháp Chính cho Chính Sách Tiền Tệ

Để cải thiện hiệu quả của chính sách tiền tệ, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc áp dụng GDP danh nghĩa làm mục tiêu chính có thể giúp ổn định nền kinh tế và giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc bên ngoài.

3.1. Áp Dụng GDP Danh Nghĩa Làm Mục Tiêu Chính

Việc chuyển sang áp dụng GDP danh nghĩa làm mục tiêu chính trong chính sách tiền tệ có thể giúp NHNN tập trung vào việc ổn định sản lượng và giá cả, từ đó giảm thiểu tác động của các cú sốc cung và ngoại thương.

3.2. Cải Thiện Cơ Chế Tỷ Giá Hối Đoái

Chuyển từ cơ chế tỷ giá hối đoái neo vào đồng đô la Mỹ sang cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý sẽ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và ổn định thị trường ngoại hối.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu có thể mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam. Các kết quả ước lượng cho thấy GDP danh nghĩa mục tiêu vượt trội hơn so với lạm phát mục tiêu trong việc ổn định hóa nền kinh tế.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu và Phân Tích Dữ Liệu

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu giúp giảm thiểu sự biến động của sản lượng và lạm phát, đồng thời cải thiện khả năng phản ứng của chính sách tiền tệ trước các cú sốc kinh tế.

4.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Việt Nam

Việc áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu trong chính sách tiền tệ có thể giúp Việt Nam ổn định nền kinh tế, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

V. Kết Luận và Tương Lai của Chính Sách Tiền Tệ Việt Nam

Chính sách tiền tệ của Việt Nam cần được cải cách để đáp ứng tốt hơn các thách thức hiện tại. Việc áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu có thể là một bước đi quan trọng trong việc ổn định nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

5.1. Tóm Tắt Các Gợi Ý Chính Sách

Các gợi ý chính sách bao gồm việc tập trung vào GDP danh nghĩa mục tiêu, cải thiện cơ chế tỷ giá hối đoái và tăng cường tính minh bạch trong điều hành chính sách tiền tệ.

5.2. Triển Vọng Tương Lai của Chính Sách Tiền Tệ

Tương lai của chính sách tiền tệ Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các quy tắc rõ ràng và hiệu quả, từ đó tạo ra một môi trường kinh tế ổn định và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2002-2014, nền kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động vĩ mô với lạm phát trung bình trên 7% và tăng trưởng GDP trung bình dưới 6.7%, đồng thời độ lệch chuẩn của lạm phát và tăng trưởng GDP lần lượt tăng từ 2,4% lên 7,44% và từ 0,86% lên 1,39% (TCTK). Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trong thời gian này thể hiện tính tùy nghi, đa mục tiêu và thường không đạt được các chỉ tiêu đã cam kết, đặc biệt là trong kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá hối đoái. Cơ chế neo tỷ giá vào đồng đô la Mỹ đã làm tiền đồng bị định giá cao, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Bên cạnh đó, Việt Nam chịu tác động mạnh từ các cú sốc cung (như thiên tai, thời tiết bất thường) và cú sốc ngoại thương (biến động giá dầu thế giới), làm gia tăng sự bất ổn kinh tế vĩ mô.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá hiệu quả thực thi chính sách tiền tệ của NHNN trong giai đoạn này và kiểm định tính thích hợp của việc áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu như một quy tắc điều hành chính sách tiền tệ thay thế cho lạm phát mục tiêu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu quý từ năm 2002 đến 2014, với trọng tâm là chính sách tiền tệ và các biến động kinh tế vĩ mô liên quan. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất một khuôn khổ chính sách tiền tệ hiệu quả hơn, góp phần giảm thiểu biến động kinh tế và nâng cao độ tin cậy của chính sách tiền tệ tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên mô hình lý thuyết đơn giản của Bhandari và Frankel (2015) để so sánh hai quy tắc chính sách tiền tệ: lạm phát mục tiêu và GDP danh nghĩa mục tiêu. Các khái niệm chính bao gồm:

• Đường tổng cung (Aggregate Supply - AS): Mô hình hóa mối quan hệ giữa sản lượng thực tế, sản lượng tiềm năng, chỉ số giá và các cú sốc cung.
• Hàm thiệt hại bình phương (Quadratic Loss Function): Bao gồm các trọng số tương đối cho sự biến động của sản lượng, lạm phát và tỷ giá hối đoái, phản ánh mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
• Cú sốc cung và cú sốc ngoại thương: Các yếu tố bên ngoài như thiên tai, biến động giá dầu ảnh hưởng đến sản lượng và giá cả.
• Quy tắc chính sách tiền tệ: So sánh tính hiệu quả của lạm phát mục tiêu và GDP danh nghĩa mục tiêu trong việc giảm thiểu biến động kinh tế, đặc biệt khi có cú sốc cung và ngoại thương.

Khung lý thuyết cho thấy GDP danh nghĩa mục tiêu vượt trội hơn lạm phát mục tiêu khi đường tổng cung có dạng tương đối thoải và có sự hiện diện của cú sốc cung hoặc ngoại thương, nhờ khả năng tối thiểu hóa biến động sản lượng, lạm phát và tỷ giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu quý giai đoạn 2002-2014 về GDP thực, CPI, tỷ giá hối đoái, giá dầu thế giới, lượng mưa, đầu tư công và tăng trưởng kinh tế thế giới được thu thập từ Tổng cục Thống kê, CEIC, IFS, EIA và các báo cáo chính phủ.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp bình phương tối thiểu hai giai đoạn (2SLS) để ước lượng các tham số của đường tổng cung, nhằm khắc phục vấn đề biến nội sinh giữa sản lượng và lạm phát. Các biến công cụ bao gồm biến động điều kiện trao đổi ngoại thương (giá dầu thực), lượng mưa (đại diện cú sốc cung), đầu tư công và tăng trưởng kinh tế thế giới (đại diện cú sốc cầu).
• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu từ 2002 đến 2014, kiểm định tính dừng của các biến, xây dựng mô hình hồi quy và đánh giá kết quả ước lượng để kiểm định điều kiện áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chính sách tiền tệ Việt Nam mang tính tùy nghi và đa mục tiêu: NHNN không tuân theo một quy tắc nhất định, điều chỉnh lãi suất chậm chạp và không đạt các mục tiêu đã cam kết, dẫn đến biến động lớn của lạm phát và tăng trưởng GDP (độ lệch chuẩn lạm phát tăng từ 2,4% lên 7,44% trong giai đoạn 2002-2011).

2. Cơ chế neo tỷ giá vào USD gây ra rủi ro lớn: Tiền đồng bị định giá cao hơn 20% so với các đồng tiền của đối tác thương mại chính, làm giảm sức cạnh tranh xuất khẩu và hạn chế khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ độc lập.

3. Cú sốc cung và cú sốc ngoại thương tác động rõ rệt: Lượng mưa giảm (đại diện cú sốc cung) và biến động giá dầu thế giới (cú sốc ngoại thương) ảnh hưởng tiêu cực đến lạm phát và sản lượng với mức ý nghĩa thống kê khoảng 10-15%. Giá dầu tăng làm lạm phát tăng thêm gần 3,67% và giảm sản lượng khoảng 0,3% (ước tính).

4. Ước lượng đường tổng cung cho thấy độ dốc tương đối thoải: Hệ số ước lượng độ dốc đường tổng cung khoảng 1.835, nhỏ hơn điều kiện lý thuyết cần thiết (khoảng 2.414), cho thấy điều kiện áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu được thỏa mãn.

Thảo luận kết quả

Kết quả ước lượng 2SLS cho thấy sự hiện diện của cú sốc cung và ngoại thương với ý nghĩa thống kê, đồng thời đường tổng cung có dạng tương đối thoải, phù hợp với giả thuyết của Bhandari và Frankel (2015) về ưu thế của GDP danh nghĩa mục tiêu. So với lạm phát mục tiêu, GDP danh nghĩa mục tiêu giúp giảm thiểu biến động sản lượng, lạm phát và tỷ giá hối đoái, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam chịu nhiều cú sốc bên ngoài và có cơ chế tỷ giá neo cứng nhắc.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với nhận định rằng GDP danh nghĩa mục tiêu là lựa chọn tốt hơn cho các nền kinh tế đang phát triển có độ mở lớn và thường xuyên chịu tác động của cú sốc cung và ngoại thương. Mặc dù lạm phát mục tiêu có ưu điểm về tính minh bạch và đo lường kịp thời, nhưng tính linh hoạt và khả năng ứng phó với cú sốc của GDP danh nghĩa mục tiêu là điểm mạnh vượt trội.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động lạm phát và tăng trưởng GDP theo quý, bảng ước lượng tham số đường tổng cung và biểu đồ so sánh hiệu quả hai quy tắc chính sách tiền tệ trong việc giảm biến động kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuyển đổi sang chính sách tiền tệ theo GDP danh nghĩa mục tiêu: NHNN nên tập trung vào một mục tiêu định hướng duy nhất là GDP danh nghĩa mục tiêu để tăng tính nhất quán và hiệu quả trong điều hành chính sách tiền tệ, giảm thiểu xung đột giữa các mục tiêu như kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.

2. Công bố khoản biến thiên tăng trưởng GDP danh nghĩa cho vài năm tới: NHNN cần công khai dự báo và biến thiên mục tiêu GDP danh nghĩa, đồng thời cam kết thực hiện để nâng cao độ tín nhiệm và minh bạch chính sách, giúp định hình kỳ vọng của thị trường và công chúng.

3. Chuyển đổi cơ chế tỷ giá sang thả nổi có quản lý: Thay vì neo tỷ giá vào USD, NHNN nên áp dụng cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý để tăng tính linh hoạt, hỗ trợ xuất khẩu và giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá, đồng thời phát triển các công cụ phái sinh để doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

4. Nâng cao năng lực dự báo và ước lượng tăng trưởng tiềm năng: Đầu tư vào nghiên cứu và cải thiện chất lượng số liệu thống kê, dự báo tăng trưởng GDP tiềm năng và lạm phát để hỗ trợ việc xác định mục tiêu GDP danh nghĩa chính xác và kịp thời.

5. Tăng cường phối hợp chính sách tiền tệ và tài khóa: Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa NHNN và các cơ quan quản lý tài khóa nhằm tạo ra môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, giảm thiểu các cú sốc và tăng hiệu quả chính sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Giúp hiểu rõ về ưu nhược điểm của các quy tắc chính sách tiền tệ, đặc biệt là GDP danh nghĩa mục tiêu, từ đó xây dựng chiến lược điều hành phù hợp với đặc thù kinh tế Việt Nam.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và tài chính: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp luận ước lượng đường tổng cung, phân tích tác động của cú sốc cung và ngoại thương trong bối cảnh nền kinh tế mở.

3. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành chính sách công, kinh tế: Là tài liệu tham khảo học thuật sâu sắc về chính sách tiền tệ, mô hình kinh tế vĩ mô và phân tích dữ liệu kinh tế thực tiễn tại Việt Nam.

4. Các tổ chức tài chính, ngân hàng và doanh nghiệp: Hiểu rõ hơn về tác động của chính sách tiền tệ và biến động tỷ giá đến hoạt động kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Việt Nam cần chuyển sang GDP danh nghĩa mục tiêu thay vì tiếp tục áp dụng lạm phát mục tiêu?
   GDP danh nghĩa mục tiêu giúp giảm biến động sản lượng và tỷ giá trong bối cảnh Việt Nam chịu nhiều cú sốc cung và ngoại thương, trong khi lạm phát mục tiêu chỉ tập trung ổn định giá cả, dễ gây biến động sản lượng lớn.

2. Các cú sốc cung và ngoại thương ảnh hưởng như thế nào đến chính sách tiền tệ?
   Cú sốc cung như thiên tai làm giảm sản lượng, còn cú sốc ngoại thương như biến động giá dầu ảnh hưởng đến lạm phát và cán cân thương mại, đòi hỏi chính sách tiền tệ phải linh hoạt để ứng phó hiệu quả.

3. Phương pháp 2SLS được sử dụng trong nghiên cứu có ưu điểm gì?
   2SLS giúp khắc phục vấn đề biến nội sinh giữa sản lượng và lạm phát trong mô hình đồng thời, cho kết quả ước lượng chính xác và nhất quán hơn so với phương pháp OLS thông thường.

4. Việc chuyển sang cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý có lợi ích gì?
   Cơ chế này giúp tỷ giá phản ứng linh hoạt với biến động thị trường, hỗ trợ xuất khẩu và giảm thiểu rủi ro kinh tế do biến động tỷ giá, đồng thời NHNN vẫn có thể can thiệp khi cần thiết để ổn định thị trường.

5. Làm thế nào để NHNN nâng cao độ tin cậy khi áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu?
   Bằng cách công bố rõ ràng mục tiêu và biến thiên GDP danh nghĩa, thực hiện cam kết chính sách minh bạch, đồng thời cải thiện dự báo kinh tế và phối hợp chính sách hiệu quả với các cơ quan liên quan.

Kết luận

• Chính sách tiền tệ Việt Nam hiện nay mang tính tùy nghi, đa mục tiêu và chưa đạt hiệu quả ổn định kinh tế vĩ mô như kỳ vọng.
• Cơ chế neo tỷ giá vào USD gây ra rủi ro lớn, làm tiền đồng bị định giá cao, ảnh hưởng tiêu cực đến xuất khẩu và tăng trưởng.
• Việt Nam chịu tác động rõ rệt từ cú sốc cung (thiên tai) và cú sốc ngoại thương (giá dầu), đòi hỏi chính sách tiền tệ phải linh hoạt và hiệu quả hơn.
• Kết quả ước lượng cho thấy GDP danh nghĩa mục tiêu vượt trội hơn lạm phát mục tiêu trong việc giảm biến động sản lượng, lạm phát và tỷ giá, phù hợp với đặc thù kinh tế Việt Nam.
• Đề xuất NHNN chuyển sang áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu làm neo danh nghĩa chính sách tiền tệ, công bố mục tiêu minh bạch và chuyển đổi cơ chế tỷ giá sang thả nổi có quản lý để nâng cao hiệu quả điều hành.

Các nhà hoạch định chính sách cần nghiên cứu sâu hơn về áp dụng GDP danh nghĩa mục tiêu, xây dựng lộ trình chuyển đổi chính sách tiền tệ phù hợp và tăng cường năng lực dự báo kinh tế để đảm bảo thành công trong thực thi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ------------------------------------ TRẦN ĐĂNG NHÂN GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU: MỘT LỰA CHỌN CHO CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH SÁCH CÔNG TP. HỒ CHÍ MINH – Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ------------------------------------ TRẦN ĐĂNG NHÂN GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU: MỘT LỰA CHỌN CHO CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH SÁCH CÔNG Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS. JAMES RIEDEL ThS. ĐỖ THIÊN ANH TUẤN TP. HỒ CHÍ MINH – Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -i- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết thể hiện quan điểm của trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016 Tác giả Trần Đăng Nhân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -ii- LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc đến thầy James Riedel và thầy Đỗ Thiên Anh Tuấn đã tận tình góp ý, hướng dẫn trực tiếp cho tôi trong quá trình chuẩn bị đề cương, viết bản thảo và hoàn thành luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến thầy Châu Văn Thành và thầy Huỳnh Thế Du đã có những gợi ý đề tài và định hướng nghiên cứu cho luận văn. Tôi muốn gửi lời tri ân sâu sắc đến các Thầy Cô giáo cùng các anh chị làm việc tại Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã luôn đồng hành, hỗ trợ tích cực tôi trong suốt 2 năm học tập và nghiên cứu tại đây. Những kiến thức và kỹ năng đạt được nơi đây cũng sẽ là hành trang quý giá cho chặng đường tiếp theo của tôi. Lời sau cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè và tập thể lớp MPP7 đã luôn giúp đỡ, chia sẻ và khích lệ tôi hoàn thành tốt luận văn này. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016 Tác giả Trần Đăng Nhân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -iii- TÓM TẮT Việc điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tồn tại nhiều trục trặc trong nỗ lực nhằm ổn định hóa nền kinh tế Việt Nam: sự tùy nghi của chính sách, định giá cao tiền đồng, kiểm soát lạm phát, và phản ứng của chính sách tiền tệ với cú sốc cung và cú sốc ngoại thương. NHNN đang thực thi chính sách có tính chất tùy nghi bởi liên tục điều chỉnh nhiều mục tiêu đã cam kết và một mục tiêu nổi bật trong số đó là neo tỷ giá vào đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên về lý thuyết lẫn thực tế, cơ chế tỷ giá này gây ra rủi ro rất lớn cho nền kinh tế. Những trục trặc của khuôn khổ chính sách tiền tệ hiện hành là cơ sở đề xuất thay đổi cách thức điều hành của NHNN, chuyển từ tùy nghi sang theo quy tắc mà cụ thể là lạm phát mục tiêu và GDP danh nghĩa mục tiêu – neo danh nghĩa cho chính sách tiền tệ. Luận văn sử dụng mô hình lý thuyết đơn giản của Bhandari và Frankel (2015) được rút gọn để so sánh hai quy tắc trên trong thực thi chính sách tiền tệ. Theo đó, GDP danh nghĩa mục tiêu vượt trội hơn lạm phát mục tiêu nhờ tối thiểu hóa sự biến động của sản lượng, lạm phát và tỷ giá hối đoái, nếu như cú sốc cung và/hay cú sốc ngoại thương tồn tại và đường tổng cung có dạng tương đối thoải. Nghiên cứu ước lượng các tham số của đường tổng cung bằng phương pháp bình phương tối thiểu hai giai đoạn (2SLS). Kết quả ước lượng cho thấy có đủ cơ sở để tin rằng GDP danh nghĩa mục tiêu tốt hơn so với lạm phát mục tiêu, đặc biệt dưới tác động của cú sốc cung và cú sốc ngoại thương. Ngoài ra, luận văn còn đưa ra một số gợi ý chính sách, đảm bảo việc thực thi GDP danh nghĩa mục tiêu sẽ giảm nhẹ sự bất ổn định của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới. Gợi ý chính sách bao gồm: (i) thay vì kiên định với chính sách tiền tệ đa mục tiêu, NHNN nên tập trung vào một mục tiêu định hướng chính sách là GDP danh nghĩa mục tiêu, (ii) bằng cách công bố khoản biến thiên tăng trưởng GDP danh nghĩa cho vài năm tới và cam kết thực hiện nhằm đảm bảo độ tín nhiệm cho chính sách, và đồng thời (iii) chuyển từ cơ chế tỷ giá hối đoái neo vào đồng đô la Mỹ sang cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý Từ khóa: Chính sách tiền tệ, cú sốc cung, cú sốc ngoại thương, tỷ giá thả nổi có quản lý, lạm phát mục tiêu, GDP danh nghĩa mục tiêu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -iv- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .iii MỤC LỤC . iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG.viii DANH MỤC HÌNH .viii CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU. Bối cảnh chính sách . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Cấu trúc của nghiên cứu . 5 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU . Tại sao đặt ra mục tiêu trong thực thi chính sách tiền tệ? . Tổng quan nghiên cứu . Tổng quan nghiên cứu thế giới . Tổng quan nghiên cứu ở Việt Nam . Khung lý thuyết so sánh GDP danh nghĩa mục tiêu và lạm phát mục tiêu . 14 CHƯƠNG 3: TRIỂN VỌNG ÁP DỤNG GDP DANH NGHĨA MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM . Chính sách tiền tệ của Việt Nam . Những trục trặc của chính sách tiền tệ . Chính sách tùy nghi và định giá cao tiền đồng . Kiểm soát lạm phát . Cú sốc cung và cú sốc ngoại thương . Phương pháp ước lượng đường tổng cung. Các biến trong mô hình và dữ liệu . Kết quả ước lượng . 29 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -v- CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH . Kết luận nghiên cứu . Gợi ý chính sách . Hạn chế của luận văn . 35 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 58 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -vi- DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ tiếng Anh Từ tiếng Việt 2SLS Two Stage Least Squares Bình phương tối thiểu 2 giai đoạn ADB Asian Development Bank Ngân hàng Phát triển châu Á ADF Augmented Dickey-Fuller AIC Akaike Information Criterion Autoregressive Integrated Moving ARIMA Trung bình trượt kết hợp tự hồi quy Average CEIC CEICData.com CHXHCNVN Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng EIA Energy Information Administration Fed Federal Reserve System Cục Dữ trữ Liên bang Mỹ GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GDP Deflator Chỉ số khử lạm phát GDP IFS International Financial Statistics Thống kê Tài chính Quốc tế (IMF) IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế M2 Cung tiền mở rộng NEER Nominal Effective Exchange Rate Tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu dụng Nominal/Real Gross Domestic NGDP/RGDP GDP danh nghĩa/thực tế Product NHNN Ngân hàng Nhà nước National Rural Employmnet NREG Guarantee Organization for Economic Co- OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế operation and Development OLS Ordinary Least Squares Bình phương nhỏ nhất thông thường REER Real Effective Exchange Rate Tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng SAC Sample Autocorrelation Tự tương quan mẫu SPAC Sample Partial Correlation Tự tương quan riêng phần mẫu SIC Schwarz Information Criterion TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -vii- TCTK Tổng cục Thống kê USD United States Dollar Đô la Mỹ Viet Nam Institute for Economic Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính VEPR and Policy Research sách VND Đồng Việt Nam/Tiền đồng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -viii- DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Trung bình và độ lệch chuẩn của lạm phát và tăng trưởng (%).1: Sự biến động của các biến vĩ mô trong mô hình .2: Điều kiện độ dốc đường tổng cung (1/b) .1: Kiểm tra tính dừng các biến .2: Kết quả ước lượng mô hình . 29 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Tăng trưởng kinh tế theo xu hướng dài hạn và lạm phát (%) .1: Trọng số tương đối trong quy tắc chính sách tiền tệ .1: Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (NEER) và thực tế (REER) hiệu dụng .2: Lạm phát ở một số nước Đông Nam Á, giai đoạn 2001-2014 .3: Tăng trưởng cung tiền và lạm phát (%) .4: Mối quan hệ giữa giá dầu và lạm phát . 25 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -1- CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Bối cảnh chính sách Việt Nam liên tiếp trải qua nhiều đợt bất ổn kinh tế vĩ mô trong gần thập kỷ vừa qua. So với giai đoạn trước đó, tỷ lệ lạm phát và tốc độ tăng trưởng GDP biến động mạnh hơn nhiều.1 cho thấy độ lệch chuẩn của lạm phát và tăng trưởng kinh tế tăng lần lượt từ 2,4% và 0,86% trong giai đoạn 2002-2006 lên 7,44% và 1,39% trong giai đoạn 2007-2011. Ngoài ra, từ năm 2007 đến 2011, lạm phát trung bình cao hơn 7% trong khi tăng trưởng GDP trung bình lại thấp hơn 1% so với giai đoạn trước. Trong những năm 2012-2014, lạm phát và tăng trưởng đều giảm phản ánh sự suy giảm kinh tế mà Việt Nam đã và đang phải trải qua.1: Trung bình và độ lệch chuẩn của lạm phát và tăng trưởng (%) Chỉ báo 2002-2006 2007-2011 2012-2014 2007-2014 Trung Độ Trung Độ Trung Độ Trung Độ bình lệch bình lệch bình lệch bình lệch chuẩn chuẩn chuẩn chuẩn Lạm phát 6.95 Tăng trưởng GDP 7.28 Nguồn: Tính toán từ số liệu của TCTK. Để bình ổn nền kinh tế Việt Nam, Chính phủ đã phải can thiệp bằng hàng loạt chính sách (Hình 1. Khi đối mặt với dòng vốn ngoại chảy vào ồ ạt năm 2007, NHNN đã thực thi các biện pháp vô hiệu hóa nhưng không hiệu quả hoàn toàn (Tô Trung Thành, 2013).1 Kết quả là cung tiền tăng một cách thụ động, nền kinh tế bước vào thời kỳ tăng trưởng nóng với tỷ lệ lạm phát đạt mức gần 28% trong quý 3/2008. Trong suốt giai đoạn này, Chính phủ đã phải ban hành một số chính sách kiềm chế lạm phát, bình ổn nền kinh tế vĩ mô như quy định tỷ lệ tổng giá trị các khoản cho vay kinh doanh chứng khoán trên tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng không vượt quá 3%, tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Đầu năm 2008, những giải pháp mạnh mẽ hơn được thực thi như yêu cầu các ngân hàng thương mại mua 20.300 tỷ đồng tín phiếu bắt buộc, các cơ quan nhà nước phải giảm ít nhất 10% các khoản chi tiêu thường xuyên.