CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Tại Khoản 2, Điều 9, Hiến pháp năm 2013 quy định: “Công đoàn Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam là các tổ chức chính trị - xã hội được thành lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của thành viên, hội viên tổ chức mình; cùng các tổ chức thành viên khác của Mặt trận phối hợp và thống nhất hành động trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam”.
Theo Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hiện hành (khóa XII, nhiệm kỳ 2022 - 2027): “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện. Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục đích, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh…Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một thành viên của hệ thống chính trị nước ta và là thành viên tập thể của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức kinh tế, xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý Nhà nước và xã hội. Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thông qua dành một chương (chương X), gồm 02 điều để quy định “Đảng lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh”.
Qua đó, xác định rõ: “Đoàn 13 Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt trong phong trào thanh niên; là trường học xã hội chủ nghĩa; đại diện quyền lợi của thanh niên; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh” [31, tr. Theo sách “350 thuật ngữ xây dựng Đảng” của Nxb Lý luận chính trị năm 2018, “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện; là tổ chức xã hội rộng lớn để thu hút, tập hợp thanh niên Việt Nam có độ tuổi từ 16 đến 30 tuổi. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức thanh niên được tổ chức, hoạt động theo điều lệ của tổ chức và trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật. Điều 28 của Luật Thanh niên năm 2020 quy định rõ: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, giữ vai trò nòng cốt trong phong trào thanh niên và tổ chức thanh niên; tổ chức hướng dẫn hoạt động của thiếu niên, nhi đồng, phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh”.
Tóm lại, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện; là một thành viên của hệ thống chính trị nước ta, có vai trò nòng cốt trong công tác thanh niên. Nhiệm vụ quan trọng nhất của tổ chức Đoàn là đoàn kết, tập hợp mọi lực lượng thanh niên nhằm thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời là người đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của thanh niên, phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh. Đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 1. Phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Phương thức là tổng thể những cách thức và phương pháp hoạt động theo một định hướng nhất định.
14 Theo Đại từ điển Tiếng Việt, “phương thức” là phương pháp và hình thức tiến hành [66, tr. Cũng theo Đại từ điển tiếng Việt, phương pháp được hiểu là “Cách thức tiến hành để có hiệu quả cao”, và cách thức được hiểu là “. lối thể hiện, hình thức diễn ra hành động.” còn hình thức được hiểu là “Cái bên ngoài, cái chứa đựng nội dung” là “.cách thức tiến hành”. Như vậy, phương pháp và hình thức tiến hành thực chất là cách thức mà theo đó hành động được diễn ra theo ý muốn của chủ thể; là cách mà chủ thể thực hiện một hoạt động, một nội dung công việc cụ thể theo mục tiêu đã được định trước.
Do đó, nói đến phương thức hoạt động là nói đến phương pháp và hình thức hoạt động của một chủ thể xác định; là cách thức tiến hành hoạt động của chủ thể đó, tác động vào đối tượng của mình nhằm truyền tải nội dung đã được định hình. Từ đó, có thể hiểu: Phương thức hoạt động là tổng thể các hình thức, phương pháp, cách thức, quy trình phong cách hoạt động mà chủ thể lãnh đạo quản lý sử dụng để tác động vào đối tượng lãnh đạo quản lý nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu đề ra. Như vậy, Phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được hiểu là tổng thể các hình thức, phương pháp, cách thức, quy chế, quy định, quy trình, phong cách, lề lối tác phong. mà tổ chức Đoàn, tổ chức cơ sở Đoàn, các cấp bộ Đoàn lựa chọn và sử dụng để tác động vào đối tượng hoạt động của mình nhằm đạt được mục đích, yêu cầu, nội dung hoạt động; từ đó thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, góp phần thực hiện nhiệm vụ Đảng, Nhà nước giao phó.
Đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Theo từ điển Tiếng Việt, đổi mới được hiểu là thay đổi hoặc làm cho thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước. Như vậy, đổi mới ở đây luôn hàm chứa một sự chuyển động tích cực, làm cho công việc được thực hiện với hiệu quả cao hơn, chất lượng tốt hơn. Nội dung đổi mới rất phong phú, đa 15 dạng, phản ánh tính tất yếu trong sự phát triển hoạt động phong phú và đa dạng của con người. Đổi mới bao gồm đổi mới tư duy và đổi mới hành động.
Hai sự đổi mới này có liên hệ biện chứng với nhau, cái nọ làm tiền đề cho sự đổi mới của cái kia. Theo các quan điểm nghiên cứu đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn được hiểu không phải là phủ định nội dung cũ, mà làm mới nội dung cho phù hợp thực tiễn, trên cơ sở kế thừa và sáng tạo theo quy luật biện chứng, tích lũy lượng để thay đổi chất. Như vậy, đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn theo cách hiểu chung về đổi mới là quá trình thay đổi các nội dung, phương thức hoạt động cũ của Đoàn bằng những nội dung, phương thức hoạt động mới phù hợp, hiệu quả hơn. Tuy nhiên, đổi mới ở đây không có nghĩa là sự “phủ định sạch trơn” những gì thuộc về nội dung, phương thức hoạt động mà Đoàn đã và đang thực hiện, mà chủ yếu là điều chỉnh một số nội dung, phương pháp, hình thức, cách thức tiến hành công việc, tổ chức hoạt động trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cho phù hợp với đặc điểm, tình hình thanh niên hiện nay và yêu cầu phát triển.
Khái quát lại, cho đến nay, dù còn những ý kiến khác nhau, nhưng nhìn chung, có thể rút ra một số nội dung chính về đổi mới phương thức hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh như sau: đổi mới phương thức hoạt động Đoàn là quá trình thay đổi các phương thức cũ, không phù hợp bằng những phương thức mới, phù hợp, tiến bộ, hiệu quả hơn, trên cơ sở kế thừa có chọn lọc những giá trị của phương thức hoạt động cũ, cùng với việc sáng tạo ra những phương pháp và hình thức hoạt động mới, khoa học hơn phù hợp với đặc điểm của đối tượng và môi trường văn hóa xã hội hiện tại. Như vậy, Đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành phố Quy Nhơn là tổng thể các biện pháp, cách thức tác động làm thay đổi, 16 phát triển nội dung hoạt động, đáp ứng yêu cầu cao nhất, phù hợp với mục đích đặt ra của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành phố và nhiệm vụ chính trị của thành phố Quy Nhơn. Các cấp bộ Đoàn Các cấp bộ Đoàn là khái niệm dùng để chỉ cơ quan lãnh đạo của Đoàn ở từng cấp. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được tổ chức và hoạt động theo 4 cấp.
Đối với cấp Trung ương, đó là Ban Bí thư, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn. Đối với Đoàn cấp tỉnh, đó là Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Tỉnh đoàn. Đối với cấp cơ sở, đó là Ban Chấp hành Đoàn cấp cơ sở. Các cấp bộ Đoàn có vai trò quan trọng trong công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chủ trương công tác của Đoàn.
Nhiệm vụ quan trọng nhất của các cấp bộ Đoàn là cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; các chỉ đạo của Đoàn cấp trên vào thực tiễn công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, từ đó xác định cách làm, hướng đi phù hợp với tổ chức mình, vận động đông đảo thanh thiếu nhi và các tầng lớp nhân dân tham gia nhằm hoàn thành hiệu quả mục tiêu đã đề ra. Đoàn các cấp Đoàn các cấp là khái niệm chung, dùng để chỉ tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ở các cấp, gồm cấp Trung ương; cấp tỉnh và tương đương; cấp huyện và tương đương; cấp cơ sở. Khi nói “Đoàn các cấp” nghĩa là đã bao gồm các cấp bộ Đoàn và tổ chức Đoàn ở các cấp. Cán bộ đoàn Trong lịch sử hoạt động của tổ chức Đoàn qua các thời kỳ, sự ra đời của Quy chế cán bộ Đoàn được xem là “dấu mốc” quan trọng ghi nhận sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với những người làm công tác Đoàn Thanh niên.