Tài liệu Kỹ thuật: Đổi mới phương pháp giảng dạy và xây dựng chương trình

Tìm hiểu phương pháp giảng dạy mới và xây dựng chương trình giao tiếp thương mại tiếng Trung hiệu quả, phù hợp xu hướng giáo dục hiện đại.

• Tác giả: Trần Khai Xuân
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc
• Đề tài: Đổi mới phương pháp giảng dạy và xây dựng chương trình học phần giao tiếp thương mại cho hệ ngôn ngữ Trung Quốc
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài khoa học và công nghệ cấp trường
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Cơ sở lí luận về đổi mới phương pháp giảng dạy

Đổi mới phương pháp giảng dạy là một nhu cầu cấp thiết trong giáo dục hiện đại. Phương pháp học tập kết hợp (blended learning) kết nối giáo dục truyền thống với công nghệ thông tin, tạo ra một môi trường học tập linh hoạt và hiệu quả. Theo báo cáo khoa học từ Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, phương pháp này giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp thương mại một cách toàn diện. Thiết kế hoạt động giảng dạy phải dựa trên nền tảng lí luận vững chắc về sự kết hợp giữa dạy học tại lớp và học tập trực tuyến. Các yếu tố chính bao gồm định hướng học phẩn, nội dung chương trình, phương pháp dạy học và đánh giá hiệu quả.

1.1. Phương pháp học tập kết hợp trong giáo dục đại học

Học tập kết hợp là mô hình kết hợp giữa dạy học trực tiếp tại lớp học với các hoạt động học tập trực tuyến. Phương pháp này cho phép học viên linh hoạt sắp xếp thời gian học và tiếp cận tài liệu phong phú từ nhiều nguồn. Tại Khoa Tiếng Trung, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, phương pháp này được áp dụng để nâng cao chất lượng dạy học học phần giao tiếp thương mại.

1.2. Vai trò của thiết kế chương trình học trong đổi mới

Xây dựng chương trình học phẩn giao tiếp thương mại cần dựa trên phân tích thực trạng tại các trường đại học. Chương trình phải rõ mục tiêu, nội dung phong phú, phương pháp giảng dạy tích cực và đánh giá đa dạng. Việc thiết kế hoạt động cần đảm bảo sự tương tác giữa giáo viên và học viên, phát triển kỹ năng giao tiếp thực tế.

II. Thực trạng dạy học giao tiếp thương mại tại các trường đại học

Khảo sát từ năm 2017-2019 tại năm trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Mở, ĐH Tôn Đức Thắng, ĐH Ngoại ngữ - Tin học) cho thấy các hạn chế trong giảng dạy giao tiếp thương mại. Phần lớn các trường vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, chưa tích hợp công nghệ thông tin hiệu quả. Nội dung chương trình thiếu tính thực tiễn, chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu của thị trường lao động. Đánh giá học tập chủ yếu dựa vào bài kiểm tra viết, chưa đánh giá toàn diện các kỹ năng giao tiếp của học viên.

2.1. Các hạn chế trong phương pháp dạy học hiện tại

Phương pháp giảng dạy truyền thống tập trung vào truyền đạt kiến thức lý thuyết, ít tạo cơ hội để học viên thực hành kỹ năng giao tiếp thực tế. Nhiều giáo viên chưa được đào tạo về phương pháp dạy học hiện đại. Tài liệu học tập không cập nhật với xu hướng giao tiếp thương mại trong xã hội hiện đại.

2.2. Nhu cầu đổi mới nội dung và phương pháp dạy học

Để nâng cao chất lượng đào tạo, cần đổi mới nội dung chương trình với các tình huống giao tiếp thực tiễn. Phương pháp giảng dạy phải khuyến khích dạy học tích cực, đưa học viên vào các tình huống mô phỏng công việc thực tế. Sử dụng công nghệ thông tin để tạo môi trường học tập linh hoạt và hấp dẫn.

III. Mô hình đổi mới giảng dạy theo phương pháp học tập kết hợp

Mô hình giảng dạy kết hợp được xây dựng dựa trên ba giai đoạn chính. Thứ nhất, giai đoạn chuẩn bị trước khóa học bao gồm công bố mục tiêu, nội dung và tài liệu học tập trước lớp học. Thứ hai, giai đoạn dạy học tại lớp tập trung vào các hoạt động tương tác, thảo luận nhóm và thực hành kỹ năng giao tiếp thực tiễn. Thứ ba, giai đoạn ôn tập và tương tác trực tuyến cho phép học viên tiếp tục học tập, trao đổi với giáo viên và bạn học thông qua nền tảng công nghệ thông tin. Đánh giá giảng dạy được thực hiện liên tục qua các bài kiểm tra, bài tập thực hành, và phản hồi từ học viên.

3.1. Các thành phần của mô hình học tập kết hợp

Mô hình bao gồm dạy học tại lớp học truyền thống và tương tác trực tuyến trên nền tảng công nghệ. Giai đoạn chuẩn bị giúp học viên nắm vững kiến thức nền tảng. Dạy học lớp tập trung vào thực hành và phát triển kỹ năng. Tương tác trực tuyến sau giờ học giúp ôn tập, làm bài tập và giải đáp thắc mắc.

3.2. Cách triển khai mô hình trong thực tế

Giáo viên chuẩn bị bài học chi tiết, đăng tải tài liệu trước lớp. Trong lớp, sử dụng các hoạt động thảo luận, trò chơi nhóm, mô phỏng tình huống giao tiếp. Dạy học tích cực khuyến khích học viên chủ động tham gia. Sau lớp, học viên tiếp tục làm bài tập và tương tác trực tuyến để củng cố kiến thức.

IV. Kết quả thực nghiệm và hướng phát triển

Kết quả thực nghiệm tại Khoa Tiếng Trung, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM cho thấy đổi mới phương pháp giảng dạy mang lại hiệu quả tích cực. Học viên thể hiện sự cải thiện đáng kể về kỹ năng giao tiếp thương mại, sự tích cực trong lớp học, và khả năng áp dụng kiến thức trong thực tiễn. Đánh giá trực tuyến cho thấy mức độ tương tác cao giữa học viên và giáo viên. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế về cơ sở vật chất, kỹ năng sử dụng công nghệ của một số giáo viên. Hướng phát triển tiếp theo là hoàn thiện chương trình, đào tạo giáo viên, nâng cấp nền tảng công nghệ.

4.1. Kết quả đánh giá từ học viên và giáo viên

Đánh giá hiệu quả cho thấy mức độ hài lòng cao từ học viên về phương pháp giảng dạy mới. Kỹ năng giao tiếp thương mại được phát triển toàn diện. Giáo viên nhận thấy sự tích cực và chủ động của học viên tăng lên. Khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn được cải thiện rõ rệt qua các bài tập và dự án thực tế.

4.2. Khả năng mở rộng và những thách thức

Mô hình giảng dạy có khả năng mở rộng sang các môn học khác và các trường đại học khác. Tuy nhiên, cần giải quyết những thách thức về cơ sở hạ tầng công nghệ, đào tạo bổ sung cho giáo viên, và việc tiếp nhận thay đổi của một số giáo viên lâu năm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỀN 1. Lí luận về phương pháp học tập kết hợp" 1. Khái niệm phương pháp học tập kết hợp Phương pháp học tập kết hợp (PPHTKH) là phương pháp kết hợp ưu thể của đạy học truyền thống (Classroom-based Learning/C-learning) với dạy học trực tuyển (E- learning) nhằm đạt mục tiêu giảng dạy và học tập. Dựa trên nhu cầu của người học, nội dung học tập cũng như khả năng lựa chọn điều kiện học tập của bản thân người học, PPHTKH đảm bảo cho người học có thể tích lũy kiến thức tại bắt cứ đâu, vào bắt cứ thời điểm nào, dưới mọi cách thức và bằng mọi loại tài liệu giảng dạy học tập.

PPHTKT còn được hiểu theo nghĩa kết hợp trên ba mức độ tử vi mô, đến tầm trung, rồi đến vĩ mô. 'Trên mức độ vĩ mô, PPHTKH là sự kết hợp giữa C-learning với E-learning cing cde lí luận liên quan, Trong đó, C-learning là dạy học truyền thống tại lớp học. có đặc trưng chủ yếu là truyền thụ kiến thức một cách trực. thuận tiện trong tương tác cảm xúc giữa người đạy với người học, có lợi cho việc truyền thụ các kiến thức mang tính khái niệm, nguyên lí, quy luật hoặc vật thật, tiện lợi cho việc kiểm soát tiến độ giảng dạy và khá năng nắm bắt kiến thức của người học.

E-learning là học tập trực tuyển, xây dựng nên tảng mạng internet trong giáo dục. Đây là phương pháp học tập thông qua truy cập. mạng internet bằng máy tính cá nhân. Mục tiêu chính của kết hợp C-learning với E- learning là phát huy thể mạnh của mỗi phương pháp, hướng tới bố khuyết lẫn nhau và tăng cường lợi điểm.

© tim trung, PPHTKH là sự kết hợp nhiều loại phương thức học tập, có thế kể đến học tập nghe giáng truyền thống, học tập tự chủ, học tập hợp tác và học tập nghiên cứu. Người học dựa vào nội dung và mục tiêu giảng dạy cùng đặc điểm của bản thân đẻ phán đoán và quyết định lựa chọn phương pháp và phương thức học tập phù hợp. Tai mức độ vì mỏ, PPHTKH đề cập đến sự sử dụng kết hợp nhiều loại hình tài liệu giảng đạy, gồm tài liệu truyền thống, tài liệu nghe nhìn, tài liệu mạng internet. Mô hình phương pháp học tập kết hợp a.

Mô hình tuần hoàn PPHTKH kiểu mẫu được mô tả như một quá trình tuần hoàn được tạo thành bởi 8 bước (8 đầu việc) như sau: Bước 1: *Xác định mục tiêu xây dựng”, nghĩa là xác định mục tiêu học tập để triển khai học tập kết hợp. Bước 2: "Xác định hiệu quả học tập”, nghĩa là làm rõ hiệu quả học tập dưới tác động của học tập kết hợp. Bước 3; “Lựa chọn phương pháp chuyển tải hoạt động đào tạo hoặc học tập”, nghĩa là suy nghĩ đến hai nội đung. Một là cân nhắc một danh sách các phương pháp chuyển tải có thê lựa chọn như trực tuyến, lớp học, đoạn băng hình, hỗ trợ kỳ thuật, trợ lý số cá nhân (Personal Digital Assistan/PDA), hỗ trợ quản lý điểm số, tạo nhóm.

tự hướng dẫn, hướng đẫn từ người dạy, thảo luận, đồng bộ hóa, hỗ trợ phát lại và phát trực tiếp (I-ivestream). Hai là cân nhắc các yếu tổ liên quan đến phương pháp chuyển tải như lưu trừ, mô hình giảng dạy, tương tác, tài khoán mạng, quyền truy cập, tính mới mé và tốc độ. Bước 4: *Thiết kế học tập”, nghĩa là thiết kế quá trình triển khai PPHTKH. nội dung học tập, phương pháp đánh giá, dự đoán kết quá dựa trên co sé phân tích người học.

Kết quá của bước thiết kế học tập này là hình thành kế hoạch học tập. Các đối tượng tham gia gdm chuyén gia xay dựng chương trình, chuyên gia giáo dục và chuyên gia kỹ thuật. Bude 5; “Xay dựng phương án hỗ trợ trong trường hợp chỉnh sửa”, nghĩa là xây đựng các phương án hỗ trợ khi cẩn phải chỉnh sửa kế hoạch học tập. Bước 6: "Thực hiện kể hoạch học tập”, nghĩa là quả trình triển khai thực tế của PPHTKH.

Bước 7: “Đánh giá việc học”, nghĩa là đảnh giá hiệu quá học tập khi triển khai PPHTKH, phương pháp đánh giá gỗm đánh giá ở giai đoạn trước, trong và sau khi triển khai PPHTKH. Bước §; “Điều chỉnh PPHTKH”, nghĩa là điều chỉnh quá trình học tập dựa trên kết quả đánh giá, sau đỏ dựa trên kết qua điều chỉnh để thực hiện bước 1 của vòng triển khai tiếp theo gdm 8 bước như trên. Mô hình định hướng kỹ năng Mô hình định hướng kỹ năng kết hợp việc học do bản thân người học tự xác định với người dạy nhằm hỗ trợ và phát triỂn kiến thức hoặc kỹ năng nhất định. Người học và người đạy tương tác với nhau thông qua thư điện tử, diễn đản trực tuyến hoặc học tập trực tiếp.

¬ 5 KHONG DVA TREN KY HOAT DONG DỰA TRÊN KỸ THUAT ; THUAT Tờ rơi quảng cáo, thư từ, điện Thông báo. LM§S, thư điện tử. thoai Giới thiệu nes tổong ng _ | Thư điệnliện tử,tử, hộihội nghị nghị trực trực. Lớp học truyền thông tuyến (Webinar) Hướng dẫn qua Web, sách Khay - điện tử, quản lý điểm số | - Bài báo, sách vở, cẩm nang làm Tiến độ học tập | trên _ mạng, mô ¬ phỏng giả ¬ dao tao béi dưỡng việc, >, định Thư điện tứ, giải đáp vấn Tu van đề thường gặp, phản hồi Họp trực tiếp nhanh Họp trực tuyến.

mô phỏng Lớp học truyền thống giả định Thực hành Mô phỏng giả định Luyện tập, bài tập Phản hồi Thư điện tử Họp trực tiếp, báo cáo giấy “Thư điện tử, hội thảo trực woe Hoàn thành : Lớp học truyền thống tuyển Kiểm tra đánh giá Bài thi trực tuyến Bài thi trên giấy 15 Mô hình này giúp người dạy giám sát tiển trình học tập, thiết lập mỗi liên hệ giữa các người học. tiến hành đảnh giả trực tuyển đối với tình hình học tập. xử lý các vấn để mà người học vướng mắc thông qua diễn đàn trực tuyến hoặc thư điện tử. Việc kết hợp tiến trình học tập tự thân của ngưởi học với tiến trình giảng dạy của người dạy sẽ phá vỡ cảm giác đơn độc của người học và giúp họ hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập.

Mô hình nay đôi hỏi người dạy thiết kế rõ kế hoạch học tập nhóm. Bên cạnh đó, người dạy cần hướng dẫn người học ở giai đoạn bắt đâu và kết thúc của quá trình học tập. Kế đến, người day cần tận dụng phòng day học đa phương tiện để nâng cao năng lực thao tác kỹ thuật của người học. Sau cùng, người dạy cung cấp hỗ trợ cho người học qua thư điện tử.

Mô hình định hướng hành vi-thái độ Mồ hình định hướng hành vi-thái độ kết hợp học tập trực tiếp truyền thông với học tập hợp tác qua mạng. nghĩa là kết hợp học tập tại lớp với học tập trực tuyển. Yếu tổ cấu thành chính của học tập hợp tác là thuộc tính nội dung và kết quả dự kiển trên mặt thái độ và hành vi. Người phát triển có thể tận dụng mô hình này hỗ trợ người học nằm bắt hành vi mới trong một môi trưởng an toàn.

Mô hình này có thể dung vào đánh giả phân vai hoặc trong các khóa học kỹ năng mẻm. Người phát triển nên lồng ghép hoạt động vào. quá trình học tập qua các diễn đản, hội thảo trực tuyến (Webinar), kế hoạch nhóm và tận dụng các khoảng không gian trò chuyện trực tuyển. KHONG DUA TREN KY HOAT DON | DUA‘A TREN IOAT DONG TREN KYKY THUA THUAT THUẬT5 — Tờ rơi quảng cáo, thư tử, điện “Thông báo.

LMS, thư điện tử Giới thiệu tổng | Thư điện tử, hội nghị trực à ¿ học truyền thốn, thể tuyến (Webinar) Lập học truy. Hướng dẫn qua Web, sách Bài báo, sách vớ, tập ghi chép với Tiến độ học tập | điện tử. mô phỏng giả mẫu "nếu - thi” định Tư vấn 'Thư điện tử, giải đáp vin | Hop true tiếp với chuyên gia 16 để thường gặp, phản hôi nhanh Đánh giá Mô phỏng giả định Bai thi trên giấy Hợp tác Hội thảo trực tuyến, chat Phân vai người học Thực hành Mô phỏng giả định Phân vai người học Phản hỗi và kết | Thư điện tử, hội thảo trực 5 % Lớp học truyền thống thúc tuyển d. Mô hình định hướng năng lực Mô hình hoạt động tương tác trực tuyển giữa chuyên gia giáo dục vả ngưởi học nhằm thu được kiến thức tiềm tàng gọi là mô hình định hướng năng lực.

Việc học tập và thu nhặt kiến thức dạng tiểm tàng thích hợp để vận dụng mô hình này. Mô hình này chủ yếu thông qua sự trao đổi tiếp xúc trực tuyến giữa người học vả người dạy cũng như thảo luận không chính thức nhằm đạt được kiến thức. Mô hình này bao gồm các hoạt động giao lưu trực tuyến giữa người học với người dạy và giữa người học với nhau. Thông qua đỏ, người học tìm tòi kiến thức, nghiển ngẫm và cảm nghiệm kiến thức.

Sự thành công của người lao động trí óc dựa vào tốc độ đưa ra quyết sách trong công việc. Tuy một phan của quá trình đưa ra quyết sách chịu chỉ phổi của tình huống thực tế và nguyên tắc công tác, nhưng vẫn phải dựa trên kiến thite dang tiém tang (tacit knowledge) cua chuyén gia. Việc thu nhận kiến thức tiểm tàng diễn ra thông qua việc quan sắt trong công việc lẫn trao đổi cùng chuyên gia. bao gồm công cụ hỗ trợ tính toán thành tích trực tuyến và hướng dẫn thưởng trực của người hướng dẫn.

KHONG DUA TREN KY HOAT DONG | DUA TREN KY THUAT š THUẬT Hướng dẫn từ ng On người dạy Thu điện từ Điện thoại Xây dựng diễn | Không gian trên Internet Học nhóm đàn hoặc Intranet 'Thực hành Thu te điệnign tứ.i diễnđiên cân, đàn, HỖmô |. Họp trực tiếp, hội thảo, điện thoại phông giá định ‘Thao luận có định ‘ E gối ö ‘ Hội thảo trực tuyển. chat |_ Họp trực tiếp, hội thảo, điện thoại hướng „.|__ Thư điện tử, phản hỗi. Giái đáp thắc mắc ete nhanh Hợp trực tiếp 4 Kho é thức, phiên “Tổng hợp i kiến dichanaes trên dữ liệu số Sách_ trắng Fc (LMS/LCMS) e.

Mô hình Bamum và Parrmann Bamum và Parrmann (2002) một mô hình về học tập kết hợp gồm 4 giai đoạn, Một là, chuyển tải trên nền tảng Web. Người học truy cập Web để tiếp cận các tài liệu học tập được đưa lên mạng. Trang giao diện có thông tin liên hệ của người dạy, giúp. người học liên hệ khi gặp khó khăn trong việc học.

Phương thức này giúp nâng cao tính độc lập và sự tự tin của người học một cách có hiệu quả. Hai là, xử lý trực tiếp. Dù cho Web phát huy tác dụng trong truyền tải tài liệu và nội dung học tập nhưng tương tác trực tiếp vẫn đóng vai trỏ tất yếu.