phần mở đầu đƣợc chia thành 5 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết – mô hình nghiên cứu Chƣơng 2: T HQĐT tại C TPHCM Chƣơng 3: nghiên cứu Chƣơng 4: Phân tích kết quả nghiên cứu Chƣơng 5: Kết luận và kiến ngh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT - MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU các mô hình mô hình nghiên cứu thuyết về doanh nghiệp ĐT.1 Khu vực công, dịch vụ công và dịch vụ HQĐT 1.1 Khu vực công Trong đời sống hàng ngày, mỗi chúng ta đều rất cần đến những loại hàng hoá, dịch vụ do khu vực công cung cấp nhƣ: y tế, giáo dục, an ninh quốc phòng…Trên cơ sở vận dụng mô hình khu vực công theo quan điểm của Quỹ Tiền tệ quốc tế và kết hợp với đặc điểm tổ chức hành chính của Việt Nam, có thể nói khu vực công bao gồm khu vực Chính phủ và các công ty công. Các công ty công có hai loại hình chính: Các công ty công phi tài chính (các doanh nghiệp nhà nƣớc) và các công ty tài chính (ngân hàng trung ƣơng, ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc). Trong khu vực công, chức năng chính phủ đƣợc xác định thông qua các hoạt động liên quan đến thực hiện các chính sách công thông qua cung cấp hàng hóa công và tái phân phối thu nhập xã hội. Các hoạt động của chính phủ đƣợc tài trợ từ nguồn thu thuế và các khoản bắt buộc khác vào các khu vực phi chính phủ.
Tuy nhiên, việc phân biệt ranh giới chính phủ và khu vực công là phức tạp. Đây cũng là một thách thức đối với các nƣớc có những thay đổi nhanh về cấu trúc kinh tế. Khu vực chính phủ bao gồm tất cả các đơn vị chính phủ và tất cả các định chế phi lợi nhuận, phi thị trƣờng đƣợc kiểm soát và tài trợ bởi chính phủ. Những đơn vị chính phủ gồm tất cả các đơn vị có tính pháp nhân từ trung ƣơng đến địa phƣơng nhận vốn tiền tệ chuyển giao hay kiếm đƣợc hoặc những nguồn lực của chính phủ để thực hiện chức năng của chính phủ, cũng nhƣ các khoản chi tiêu công cho mục đích tài khóa.
Các định chế phi lợi nhuận, phi thị trƣờng nhƣ: Quỹ bảo hiểm xã hội, các quỹ hỗ trợ địa phƣơng. hoạt động theo nguyên tắc phi thị trƣờng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 và nguồn lực chủ yếu đƣợc tài trợ bởi chính phủ. 1 Nguồn: Sử Đình Thành và Vũ Minh Hằng (2008) 1.2 Khái niệm dịch vụ công và dịch vụ công trực tuyến 1.1 Dịch vụ công Hiện nay, khái niệm cũng nhƣ nội hàm của thuật ngữ dịch vụ công ở nƣớc ta vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. TS Nguyễn Nhƣ Phát, Viện nghiên cứu Nhà nƣớc và pháp luật, “Dịch vụ công là loại hình dịch vụ được cung cấp bởi các cơ quan hành chính Nhà nước cho các cá nhân, tổ chức bên ngoài, không mang tính chất công vụ, nhằm đáp ứng các nhu cầu cụ thể về mặt Pháp lý ”.
Theo TS Lê Chi Mai, học viện hành chánh quốc gia, “Dịch vụ công là những hoạt động trực tiếp các lợi ích chung thiết yếu, các quyền và nghĩa vụ cơ bản của các tổ chức và công nhân do Nhà nƣớc đảm nhận hay ủy quyền cho các cơ sở ngoài Nhà nƣớc thực hiện nhằm đảm bảo trật tƣ và công bằng xã hội”. Theo TS Phạm Hồng Thái, học viện LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 hành chánh quốc gia, “Dịch vụ công là hoạt động của các cơ quan Nhà nƣớc trong việc thực thi chức năng quản lý hành chánh Nhà nƣớc bảo đảm cung ứng các hàng hóa công cộng phục nhu cầu lợi ích chung thiết yếu của xã hội”. Và nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã quy định vấn đề dịch vụ công trong chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong bộ máy hành chính nhà nƣớc, nhƣ: Luật Tổ chức Chính phủ 2001, Điều 8 ghi các nhiệm vụ của Chính phủ mục 4 viết “Thống nhất quản lý việc xây dựng, phát triển kinh tế quốc dân, phát triển văn hoá, giáo dục, y tế, khoa học và công nghệ, các dịch vụ công. Điều 22 viết “Bộ, cơ quan ngang bộ là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nƣớc đối với ngành hoặc lĩnh vực công tác trong phạm vi cả nƣớc; quản lý nhà nƣớc các dịch vụ công thuộc ngành, lĩnh vực…”.
Nghị định 86/2002/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của bộ, cơ quan ngang bộ quy định tại Điều 9 về quản lý nhà nƣớc các tổ chức thực hiện dịch vụ công thuộc ngành lĩnh vực… Nhƣ vậy có thể khẳng định, dịch vụ công là một hoạt động thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nƣớc.Nói chung, mặc dù có nhiều cách tiếp cận khái niệm, thuật ngữ dịch vụ công dƣới các góc độ khác nhau, nhƣng về cơ bản đều thống nhất tƣơng đối ở các đặc điểm sau của dịch vụ công: Là một loại dịch vụ do Nhà nƣớc (cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Nhà nƣớc) trực tiếp thực hiện hoặc uỷ quyền cho các tổ chức, đơn vị ngoài Nhà nƣớc thực hiện dƣới sự giám sát của Nhà nƣớc; Nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội và nhân dân (những nhu cầu tối thiểu, thiết yếu); Nhà nƣớc là ngƣời chịu trách nhiệm đến cùng trƣớc nhân dân, xã hội về CLDV cũng nhƣ số lƣợng dịch vụ. Trách nhiệm ở đây thể hiện qua việc hoạch định chính sách, thể chế pháp luật, quy định tiêu chuẩn chất lƣợng, thanh tra kiểm tra giám sát việc thực hiện v.v…; Không nhằm mục tiêu lợi nhuận; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Đối tƣợng thụ hƣởng Dịch vụ công không trực tiếp trả tiền (đã trả qua hình thức thuế), tuy nhiên có những trƣờng hợp phải trả lệ phí theo quy định chặt chẽ của pháp luật. Vậy có thể hiểu một cách khái quát Dịch vụ công là những dịch vụ do Nhà nước chịu trách nhiệm, phục vụ các nhu cầu cơ bản, thiết yếu chung của người dân không vì mục tiêu lợi nhuận. Dịch vụ công có quan hệ chặt chẽ với phạm trù hàng hóa công cộng với một số đặc tính cơ bản nhƣ: + Là loại hàng hóa mà khi đã đƣợc tạo ra thì khó có thể loại trừ ai ra khỏi việc sử dụng nó.
+ Việc tiêu dùng của ngƣời này không làm giảm lƣợng tiêu dùng của ngƣời khác. + Khi không đƣợc tiêu dùng thì hàng hóa công cộng vẫn tồn tại.2 Dịch vụ công trực tuyến “Dịch vụ công trực tuyến là dịch vụ hành chính công và các dịch vụ khác của cơ quan nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng” (Nghị định 43/NĐ-CP). Nó chia ra nhiều mức độ khác nhau nhƣ sau: Mức độ 1: là dịch vụ bảo đảm cung cấp đầy đủ các thông tin về thủ tục hành chính và các văn bản có liên quan quy định về thủ tục hành chính đó. Mức độ 2: là dịch vụ công trực tuyến mức độ 1 và cho phép ngƣời sử dụng tải về các mẫu văn bản và khai báo để hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu.
Hồ sơ sau khi hoàn thiện đƣợc gửi đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Mức độ 3: là dịch vụ công trực tuyến mức độ 2 và cho phép ngƣời sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Các giao dịch đƣợc thực hiện trên môi trƣờng mạng. Mức độ 4: là dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 cộng với việc cho phép ngƣời sử dụng thanh toán lệ phí (nếu có) đƣợc thực hiện trực tuyến.3 Thủ tục HQĐT 1.1 Khái niệm về thủ tục HQĐT.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 “Thủ tục HQĐT là thủ tục HQ trong đó việc khai, tiếp nhận, xử lý thông tin khai HQ, trao đổi các thông tin khác theo quy định của pháp luật về thủ tục HQ giữa các bên có liên quan thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử HQ ” (Nghị định 87/2012/NĐ – CP, điều 3). Trong đó: Phƣơng tiện điện tử đƣợc hiểu là phƣơng tiện hoạt động dựa trên công nghệ điện, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền dẫn không dây, quang học, điện tử hoặc công nghệ tƣơng tự. Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của cơ quan HQ là hệ thống tiếp nhận và xử lý giao dịch điện tử về HQ do TCHQ quản lý, tập trung, thống nhất. Thủ tục HQĐT đƣợc thực hiện trên cơ sở Luật HQ; các Luật về thuế, các Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành các Luật về thuế; Luật Giao dịch điện tử và các văn bản quy phạm pháp luật hƣớng dẫn thi hành; các điều ƣớc quốc tế có liên quan đến HQ mà Việt Nam là thành viên.
Ngoài ra, thủ tục HQĐT còn đảm bảo đƣợc xây dựng trên nguyên tắc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về tờ khai HQ, chứng từ HQ và các nguyên tắc trao đổi dữ liệu điện tử; dựa trên cơ sở phân tích thông tin, đánh giá việc chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, mức độ rủi ro về vi phạm pháp luật trong quản lý HQ thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử HQ.2 Sự cần thiết của việc áp dụng thủ tục HQĐT. Thủ tục HQĐT giúp cơ quan HQ tăng hiệu quả làm việc, giảm thiểu các tiêu cực xảy ra đồng thời đảm bảo minh bạch của các thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thƣơng mại. Thủ tục thông quan điện tử là xƣơng sống của ngành HQ nhằm đơn giản hóa, thống nhất các chuẩn mực quốc tế và giúp cơ quan HQ thực hiện quản lý một cách có hiệu quả. Ðồng thời, cũng giúp cho doanh nghiệp tăng cƣờng khả năng cạnh tranh do tiết kiệm đƣợc thời gian và chi phí khi thực hiện thủ tục HQĐT.
Thủ tục HQĐT không chỉ đổi mới cơ bản phƣơng thức quản lý HQ theo hƣớng hiện đại, phù hợp với thông lệ HQ quốc tế, mà còn có ý nghĩa quan trọng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế đối ngoại, đẩy mạnh XNK và thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài. Thủ tục HQĐT giúp ngƣời khai HQ đƣợc quyền khai tất cả 24 giờ trên 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 ngày thay vì trong giờ hành chính nhƣ đối với thủ tục HQ thủ công. Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử HQ tiếp nhận, kiểm tra, đăng ký tờ khai HQĐT cũng là 24 giờ/7 ngày. Việc tự động hóa tại nhiều khâu nhƣ trên giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đi lại khi thực hiện khai báo; chi phí mua tờ khai HQ; chi phí chuẩn bị bộ hồ sơ giấy; chi phí nhân lực.