Chương 1 Tổng quan về đồ án môn học và phương pháp thực hiện Nguyễn Hoài Nam 7 1. Giới thiệu TCXD 33: 2006 • TCXDVN 33:2006 cấp nước - mạng lưới đường ống và công trình tiêu chuẩn thiết kế • Nội dung • Chỉ dẫn chung • Sơ đồ cấp nước vùng • Tiêu chuẩn và hệ số dùng nước không điều hoà, lưu lượng nước chữa cháy và áp lực nước tự do • Nguồn nước • Công trình thu nước • Làm sạch và xử lý nước • Trạm bơm • Ống dẫn, mạng lưới và các công trình trên mạng Nguyễn Hoài Nam 8 1. Giới thiệu TCXD 33: 2006 • Nội dung (tiếp) • Dung tích dự trữ và điều hoà • Cấp nước tuần hoàn • Vùng bảo vệ vệ sinh • Trang bị điện, kiểm soát công nghệ tự động hoá và điều khiển • Những yêu cầu về các giải pháp xây dựng, kết cấu nhà và công trình • Các yêu cầu bổ sung đối với hệ thống cấp nước trong những điều kiện khí hậu thiên nhiên đặc biệt • Các Phụ lục Nguyễn Hoài Nam 9 1.2 Giới thiệu một số tài liệu khác • Trịnh Xuân Lai, Xử lý nước cấp cho sinh hoạt và công nghiệp, Nhà xuất bản Xây Dựng, Hà Nội, 2004. • Nguyễn Thị Thu Thủy, Xử lý nước cấp sinh hoạt và công nghiệp, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, 2012.
Mihelcic, Julie Beth Zimmerman, Environmental engineering: fundamentals, sustainability, design, Wiley, 2010. Nguyễn Hoài Nam 10 1.3 Đặc điểm tự nhiên, tình hình xã hội ở khu vực • Tìm các thông tin giới thiệu • Trên website • Giới thiệu…. • Báo cáo kinh tế xã hội • Báo cáo tổng kết …. Nguyễn Hoài Nam 11 Các nội dung chính • Giới thiệu TCXD 33: 2006 • Giới thiệu một số tài liệu khác • Đặc điểm tự nhiên, tình hình xã hội ở khu vực Nguyễn Hoài Nam 12 Chương 2 Đánh giá chất lượng nước nguồn và đề xuất dây chuyền công nghệ Nguyễn Hoài Nam 13 2.1 Đánh giá chất lượng nước nguồn • Xác định nguồn nước cấp • Nước ngầm • Nước mặt • Số liệu chất lượng nước • Các chỉ tiêu chất lượng hóa lý, vi sinh… • Công suất thiết kế • Theo hướng dẫn của TCXD 33-2006 Mục 3 tiêu chuẩn và hệ số dùng nước không điều hoà • Các điều kiện khác • Khí hậu, địa chất thủy văn khu vực • Kinh tế xã hội….
Nguyễn Hoài Nam 14 2.2 Xác định các chỉ tiêu cần xử lý • So sánh chất lượng nước nguồn và các Qui chuẩn • QCVN 01:2009/BYT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống • Phạm vi điều chỉnh • Đối tượng áp dụng • QCVN 02:2009/BYT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt • Phạm vi điều chỉnh • Đối tượng áp dụng Nguyễn Hoài Nam 15 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Phương pháp xử lý, thành phần và các thông số tính toán • Chất lượng nước nguồn • Công suất trạm xử lý nước • Điều kiện địa phương, điều kiện kinh tế kỹ thuật • Số liệu nghiên cứu công nghệ và vận hành • Với công trình công suất lớn/chất lượng nước phức tạp • Lập mô hình thí nghiệm • Lựa chọn phương pháp xử lý hoá học • Theo chỉ dẫn ở điều 6.1 • Có thể lấy theo bảng 6.1 Nguyễn Hoài Nam 16 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Thiết kế trạm • Cân nhắc dùng lại nước rửa lọc • Không xả trực tiếp ra sông hồ (dùng làm nguồn cấp nước) • Nước rửa lọc • Nước xả từ bể lắng • Nước thải từ nhà hoá chất • Từ các công trình phụ trợ • Phải đưa vào các công trình chứa • Xử lý trước khi thải ra nguồn tiếp nhận hoặc thu hồi lại Nguyễn Hoài Nam 17 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Tham khảo Nguyễn Hoài Nam 18 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Tham khảo Nguyễn Hoài Nam 19 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Tính toán các chỉ tiêu còn thiếu Nguyễn Hoài Nam 20 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Tính toán các chỉ tiêu còn thiếu Nguyễn Hoài Nam 21 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Tính toán các chỉ tiêu còn thiếu Nguyễn Hoài Nam 22 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Tính toán các chỉ tiêu còn thiếu Nguyễn Hoài Nam 23 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Xác định clo hóa sơ bộ (nếu cần) • Clo hóa sơ bộ nếu Nguyễn Hoài Nam 24 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Xác định liều lượng phèn Nguyễn Hoài Nam 25 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ • Kiểm tra độ kiềm của nước theo yêu cầu keo tụ Nguyễn Hoài Nam 26 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ Nguyễn Hoài Nam 27 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ Nguyễn Hoài Nam 28 2.3 Đề xuất dây chuyền công nghệ Nguyễn Hoài Nam 29 Các nội dung chính • Đánh giá chất lượng nước nguồn • Xác định các chỉ tiêu cần xử lý • Đề xuất dây chuyền công nghệ Nguyễn Hoài Nam 30 Chương 3 Tính toán thiết kế các công trình trong trạm xử lý nước cấp Nguyễn Hoài Nam 31 Tính toán thiết kế các công trình trong trạm • Yêu cầu • Xác định được số lượng đơn vị công trình (mấy bể, mỗi bể mấy đơn nguyên…) • Tính toán được kích thước tổng thể của các công trình (dài/rộng/ngang) • Tính toán được các chi tiết kỹ thuật quan trọng của khối công trình (ví dụ kích thước ngăn lọc, số lượng chụp lọc…) Nguyễn Hoài Nam 32 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Công trình lắng sơ bộ • Trường hợp nước có nhiều cặn (> 1.500mg/l) • Hồ lắng (nước không dùng chất phản ứng) • Sâu 1,5 - 3,5 m • Thời gian lưu 2 - 7 ngày • Tốc độ dòng nước không quá 1 mm/s • Tháo rửa hồ 4 - 12 tháng/lần (cả dung tích vùng chứa cặn) • Chia hồ thành 2 ngăn xả riêng biệt • Bơm hút bùn • Bờ hồ phải cao hơn mặt đất bên ngoài 0,5 m • Miệng hút nước cao hơn mặt bùn 0,5 m Nguyễn Hoài Nam 33 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể keo tụ thủy lực Bể trộn thủy lực đứng Nguyễn Hoài Nam 34 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể trộn thủy lực đứng • Yêu cầu kỹ thuật • h2 > 2 m • h3 > 0.3 • HRT = 2 phút • Vận tốc nước vào Vvào = 1 – 1.5 m/s • Vận tốc nước dâng Vd = 25 mm/s • Vận tốc nước chảy qua lỗ Vlỗ = 1 – 1.5 m/s • Vận tốc nước trong máng thu Vm = 0.6 m/s • Vận tốc nước ở mương tập trung Vmtt = 0.3 m/s • Vận tốc nước ra khỏi bể Vr = 0.8 – 1 m/s Nguyễn Hoài Nam 35 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể trộn cơ khí Nguyên tắc hoạt động Nguyễn Hoài Nam 36 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể trộn cơ khí • Xác định đường kính cánh khuấy • Di - đường kính cánh khuấy (m) • P - công suất hữu ích (W) • KT - hệ số phụ thuộc cánh khuấy • n - số vòng quay (vòng/s) • ρ - trọng lượng riêng của chất lỏng (kg/m3) Nguyễn Hoài Nam 37 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể đông tụ xoáy hình trụ Nguyễn Hoài Nam 38 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể đông tụ xoáy hình trụ Nguyễn Hoài Nam 39 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể đông tụ xoáy hình trụ • Yêu cầu kỹ thuật • Vận tốc nước trong ống dẫn: v = 0.2 m/s • Vận tốc nước tại vòi phun: v = 2 -3 m/s • Thời gian lưu nước: t = 15 – 20 phút • Chiều cao bể = 0.9 chiều cao ngăn lắng của bể lắng đứng • G = 30 – 50 s-1 • Thể tích bể Nguyễn Hoài Nam 40 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể đông tụ vách ngăn Nguyễn Hoài Nam 41 3.1 Tính toán công trình xử lý sơ bộ, keo tụ - đông tụ • Bể đông tụ vách ngăn • Yêu cầu kỹ thuật • Thời gian lưu nước = 20 – 30 phút • Gradien G = 70 – 30 s-1 • Chiều sâu 1 – 3 m • Chiều rộng hành lang > 0.7 m • Tổng tổn thất khi dòng chảy đều • Tổn thất cục bộ Nguyễn Hoài Nam 42 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng đứng Nguyễn Hoài Nam 43 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng đứng • Sử dụng cho trạm công suất đến 5.000 m3/ngày • Diện tích vùng lắng Q: Lưu lượng nước tính toán (m3/h) Uo: là tốc độ lắng lấy theo bảng 6.9 N: Số bể lắng. : Hệ số kể đến việc sử dụng dung tích bể Nguyễn Hoài Nam 44 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng đứng • Bảng xác định tốc độ lắng của hạt cặn Nguyễn Hoài Nam 45 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng đứng • Thể tích cặn Nguyễn Hoài Nam 46 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng ngang Nguyễn Hoài Nam 47 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng ngang • Yêu cầu kỹ thuật • Tải trọng thủy lực xem bảng 6.9 • Chiều rộng bể B = 6, 12 hoặc 18 m (theo thiết bị gạt cặn) • Chiều dài L ~ 5B • Chiều sâu H = 3 – 4 m. Tỷ lệ L/H ~ 15 • Vận tốc theo phương ngang < 12 mm/s • Hệ số Re < 20.000 • Hệ số Fr > 10-5 • Thời gian lưu nước T = 1.5 – 3 giờ Nguyễn Hoài Nam 48 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng ngang • Yêu cầu kỹ thuật • Mương dẫn nước vào bể có v = 0.3 m/s • Tổn thất nước qua cửa vào > 0.01 m • Vùng phân phối nước vào sử dụng tấm chắn đục lỗ cách cửa vào 1.5 m • Đường kính lỗ 0.2 m • Khoảnh cách các lỗ 0.45 m • Vận tốc nước qua lỗ : 0.3 m/s • Chiều dài máng tràn Lm > Q/(5×H×Uo) Nguyễn Hoài Nam 49 3.2 Tính toán khối công trình lắng lọc • Bể lắng ngang • Yêu cầu kỹ thuật Nguyễn Hoài Nam 50