CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU 1. Lý luận chung về xuất nhập khẩu 1. Khái niệm về xuất nhập khẩu *Khái niệm xuất nhập khẩu hàng hóa Theo điều 28 Luật Thương mại Việt Nam: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Các hình thức xuất nhập khẩu 1.
Các hình thức nhập khẩu Nhập khẩu trực tiếp : Đối với nhập khẩu trực tiếp, bên mua và bên bán hàng hóa giao dịch trực tiếp với nhau, quá trình mua hàng và quá trình bán hàng của hai bên không ràng buộc lẫn nhau. Bên mua có thể mua mà không bán và ngược lại bên bán có thể bán và không mua. Nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu do các doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực hiện một cách độc lập trên cơ sở nghiên cứu thị trường trong và ngoài nước, tính toán đầy đủ chi phí, đảm bảo có lãi và dịch vụ đúng quy trình, chính sách, pháp luật trong nước và quốc tế. Trong dịch vụ nhập khẩu tự doanh, doanh nghiệp nắm quyền chủ động và phải tự mình tiến hành dịch vụ nhập khẩu từ khâu nghiên cứu thị trường, lựa chọn khách hàng, lựa chọn phương thức giao dịch, ký kết và thực hiện hợp đồng.Doanh nghiệp phải dùng kinh phí của mình để trang trải các chi phí phát sinh trong dịch vụ điều hành, được hưởng toàn bộ lãi, nếu có tổn thất thì tự chịu trách nhiệm Khi doanh nghiệp nhập khẩu tự do thì doanh nghiệp được trích kim ngạch nhập khẩu, khi tiêu thụ hàng nhập khẩu thì doanh nghiệp phải chịu thuế kinh doanh và thuế lợi tức.
Trong trường hợp bình thường, doanh nghiệp chỉ cần ký hợp đồng nhập khẩu với nước ngoài, sau đó ký hợp đồng tiêu thụ nội địa sau khi hàng hóa đến. Nhập khẩu uỷ thác: Dịch vụ ủy thác nhập khấu được quy định trong chương 4 của Văn bản hợp nhất 09/VBHN-BCT năm 2017 hợp nhất nghị định hướng dẫn luật thương mại về dịch vụ 3 mua bán quốc tế và các dịch vụ đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài. Nhập khẩu ủy thác là dịch vụ nhập khẩu được hình thành giữa một doanh nghiệp kinh doanh nhiều mặt hàng nhập khẩu trong nước nhưng không đáp ứng được yêu cầu về năng lực kinh doanh và đối tác kinh doanh. Các doanh nghiệp có chức năng trực tiếp ngoại thương nên được ủy thác thực hiện các giao dịch mua bán hàng hóa nhập khẩu theo yêu cầu của họ.
Bên ủy thác phải đàm phán với nước ngoài để làm thủ tục nhập khẩu theo yêu cầu của bên ủy thác và thu một khoản hoa hồng gọi là phí ủy thác. Mối quan hệ giữa doanh nghiệp ủy thác và doanh nghiệp nhận ủy thác được quy định đầy đủ trong hợp đồng ủy thác. Nhập khẩu ủy thác có những đặc điểm sau: Trong dịch vụ nhập khẩu này, doanh nghiệp xuất nhập khẩu (được ủy thác) không cần bỏ vốn, xin hạn ngạch (nếu có), không cần tìm hiểu thị trường tiêu thụ, vì không nhất thiết phải bán hàng nhập khẩu nhưng chỉ đại diện cho bên ủy thác và Giao dịch với khách hàng nước ngoài, ký hợp đồng và làm thủ tục nhập hàng cũng như thay mặt cho bên uỷ thác khiếu nại đòi bồi thường với nước ngoài khi có tổn thất. Khi đại diện doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhận uỷ thác nhập khẩu thì chỉ tính số lượng xuất nhập khẩu, không tính số lượng bán ra và không tính thuế kinh doanh.
Khi các doanh nghiệp xuất nhập khẩu (được ủy thác) này nhận ủy thác, họ phải ký kết hai hợp đồng: một là hợp đồng mua bán hàng hóa nước ngoài. Hợp đồng ủy thác được ký kết với bên ủy thác. Khi tiến hành nhập khẩu uỷ thác thì đại diện của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chỉ được tính kim ngạch xuất nhập khẩu chứ không được tính doanh số, không chịu thuế doanh thu. Khi các doanh nghiệp xuất nhập khẩu (được ủy thác) này nhận ủy thác, họ phải ký kết hai hợp đồng: một là hợp đồng mua bán hàng hóa nước ngoài.
Hợp đồng ủy thác được ký kết với bên ủy thác. Tạm nhập tái xuất: Tạm nhập tái xuất là hình thức mà thương nhân Việt Nam nhập khẩu tạm thời hàng hóa vào Việt Nam, nhưng sau đó lại xuất khẩu chính hàng hóa đó ra khỏi Việt Nam sang một nước khác. Hình thức này là tiến hành nhập khẩu hàng hóa nhưng không để tiêu thụ trong nước mà để xuất khẩu sang một nước thứ ba nhằm thu lợi nhuận. Giao dịch này bao gồm cả nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu lại lượng ngoại tệ lớn hơn số vốn ban đầu đã bỏ ra.
Khi tiến hành tạm nhập tái xuất, doanh nghiệp cần tiến hành đồng thời hai hợp đồng riêng biệt, gồm: hợp đồng mua hàng ký với thương nhân nước xuất khẩu và hợp đồng bán hàng ký với thương nhân nước nhập khẩu. 4 Nhập khẩu liên doanh: Đây là một dịch vụ nhập khẩu hàng hoá trên cơ sở liên kết kỹ thuật một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp (trong đó có ít nhất một doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp) nhằm phối hợp kỹ năng, kỹ thuật để cùng giao dịch và đề ra các chủ trương biện pháp có liên quan đến dịch vụ nhập khẩu, thúc đẩy dịch vụ này phát triển theo hướng có lợi nhất cho cả hai bên, cùng chia lãi nếu lỗ thì cùng phải chịu. Nhập khẩu liên doanh có đặc điểm: so với tự doanh thì các doanh nghiệp nhập khẩu liên doanh ít chịu rủi ro bởi mỗi doanh nghiệp liên doanh nhập khẩu chỉ phải góp một phần vốn nhất định, quyền hạn và trách nhiệm của các bên cũng tăng theo số vốn góp, việc phân chia chi phí, thuế doanh thu theo tỷ lệ vốn góp, lãi lỗ hai bên phân chia tuỳ theo thoả thuận dựa trên vốn góp cộng với phần trách nhiệm mà mỗi bên gánh vác. Trong nhập khẩu liên doanh thì doanh nghiệp đứng ra nhận hàng sẽ được tính kim ngạch xuất nhập khẩu.
Khi đưa hàng về tiêu thụ thì chỉ được tính doanh số trên số hàng tính theo tỷ lệ vốn góp và chịu thuế doanh thu trên doanh số đó. Doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp tham gia liên doanh phải lập hai hợp đồng: Một hợp đồng mua hàng với nước ngoài. Một hợp đồng liên doanh với doanh nghiệp khác (không nhất thiết phải là doanh nghiệp Nhà nước). Nhập khẩu gia công: Dịch vụ gia công được quy định tại chương 6 của Văn bản hợp nhất 09/VBHN- BCT năm 2017 hợp nhất nghị định hướng dẫn luật thương mại về dịch vụ mua bán quốc tế và các dịch vụ đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài.
Nhập khẩu gia công là hình thức nhập khẩu theo đó bên nhập khẩu( là bên nhận gia công) tiến hành nhập khẩu nguyên vật liệu từ phía người xuất khẩu(bên đặt gia công)về để tiến hành gia công theo những quy định trong hợp đồng ký kết giữa hai bên. Các hình thức xuất khẩu • Xuất khẩu trực tiếp Trong loại hình xuất khẩu trực tiếp, bên mua hàng và bên bán hàng sẽ trực tiếp thỏa thuận, ký kết hợp đồng ngoại thương với nhau. Hợp đồng ngoại thương giữa 2 bên này phải phù hợp với luật lệ của cả 2 nước là luật mua bán quốc tế. Loại hình xuất khẩu trực tiếp này sẽ phù hợp với hầu hết các loại hình doanh nghiệp ở thời điểm hiện tại.
Doanh nghiệp có thể tự chủ động dịch vụ kinh doanh của chính doanh nghiệp mình. Bên cạnh đó, đây cũng là sự lựa chọn tốt của các doanh nghiệp muốn khẳng định mình trên trường quốc tế. 5 • Xuất khẩu gián tiếp (ủy thác xuất khẩu) Có xuất khẩu trực tiếp thì chắc chắn sẽ có xuất khẩu gián tiếp. Loại hình xuất khẩu gián tiếp này còn có một tên gọi khác là xuất khẩu ủy thác, hay ủy thác xuất khẩu.
Với loại hình xuất khẩu này, doanh nghiệp sở hữu hàng hóa sẽ ủy thác cho một đơn vị khác đứng ra tiền hành xuất khẩu hàng, Đơn vị này sẽ đứng ra làm việc trên danh nghĩa là bên nhận ủy thác. Để thực hiện loại hình xuất khẩu này, bên chủ hàng sẽ phải ký hợp đồng nhằm ràng buộc trách nhiệm với bên nhận ủy thác. Sau đó đơn vị nhận ủy thác này sẽ giao hàng và thanh toán đối với thương nhân nước ngoài. Cuối cùng họ sẽ nhận phí ủy thác xuất khẩu từ chủ hàng.
• Gia công hàng xuất khẩu Đây là loại hình xuất khẩu mà trong đó, các công ty trong nước nhận tư liệu sản xuất (nguyên vật liệu, máy móc) từ nước ngoài. Sử dụng tư liệu sản xuất đó để gia công, sản xuất hàng hóa theo yêu cầu của bên đặt hàng. Cuối cùng hàng hóa thành phẩm sẽ được xuất khẩu sang các nước theo chỉ định của công ty đặt hàng. Loại hình này thường được các quốc gia đang phát triển, các quốc gia có nguồn lao động dồi dào áp dụng.
Đây không những là điều kiện để các quốc gia đó tiếp cận với những công nghệ mới mà còn mang lại việc làm cho nguồn lao động trong nước. Xuất khẩu tại chỗ Có thể hiểu rằng đây là hình thức xuất khẩu mà chủ hàng hóa trong nước sẽ bán hàng hóa của mình cho thương nhân nước ngoài và vận chuyển cho họ ngay trên lãnh thổ nước mình. • Tạm xuất tái nhập Đây là loại hình xuất khẩu mà hàng hóa chỉ được xuất khẩu ra nước ngoài trong một thời gian nhất định, mang tính tạm thời. Sau đó lại được nhập trở về Việt Nam.
• Buôn bán đối lưu Trong loại hình này, người mua hàng hóa sẽ đồng thời là người bán hàng hóa. Khi đó lượng hàng xuất và nhập khẩu sẽ có giá trị tương đương với nhau. Hình thức xuất khẩu này còn có thể gọi với một các tên khác là xuất nhập khẩu liên kết hoặc đổi hàng lấy hàng. Vai trò của xuất nhập khẩu Dịch vụ xuất nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế.
Không chỉ vậy, xuất nhập khẩu còn góp phần giải quyết vấn đề công ăn việc làm và cải thiện đời sống của người dân.