Chuyên đề kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng

Khám phá quy trình kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần tư vấn thiết kế công nghệ xây dựng.

• Tác giả: Tạ Thị Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mai Anh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán tổng hợp
• Đề tài: Kế Toán Tập Hợp Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Cổ Phần Tư Vấn Thiết Kế Công Nghệ Xây Dựng
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ CÔNG NGHỆ XÂY DỰNG
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng
• 1.2. Tiêu chuẩn chất lượng
• 1.3. Tính chất của sản phẩm
• 1.4. Loại hình sản xuất
• 1.5. Thời gian sản xuất
• 1.6. Đặc điểm sản phẩm dở dang
• 1.7. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng
• 1.8. Quy trình công nghệ sản xuất của Công ty
• 1.9. Cơ cấu tổ chức sản xuất của Công ty
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ CÔNG NGHỆ XÂY DỰNG
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng
• 2.2. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.4. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 2.5. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.6. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.7. Tính giá thành sản xuất của sản phẩm tại Công ty CP Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng
• 2.8. Đối tượng và phương pháp tính giá thành của công ty
• 2.9. Quy trình tính giá thành
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ CÔNG NGHỆ XÂY DỰNG
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm tại công ty và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm

Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của công ty tư vấn thiết kế xây dựng. Việc hiểu rõ về quy trình này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quản lý chi phí sản xuất trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Định Nghĩa Chi Phí Sản Xuất Trong Ngành Xây Dựng

Chi phí sản xuất trong ngành xây dựng bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung. Mỗi loại chi phí này đều có ảnh hưởng lớn đến giá thành sản phẩm cuối cùng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Tính giá thành sản phẩm không chỉ giúp công ty xác định được lợi nhuận mà còn là cơ sở để đưa ra các quyết định chiến lược trong kinh doanh. Việc tính toán chính xác giá thành giúp công ty duy trì lợi thế cạnh tranh.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Quản Lý Chi Phí Sản Xuất

Trong quá trình sản xuất, công ty tư vấn thiết kế xây dựng thường gặp phải nhiều thách thức liên quan đến việc quản lý chi phí. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và lợi nhuận của công ty. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Dự Đoán Chi Phí

Dự đoán chi phí sản xuất là một thách thức lớn do sự biến động của giá nguyên vật liệu và nhân công. Việc không dự đoán chính xác có thể dẫn đến lỗ trong dự án.

2.2. Quản Lý Chi Phí Dở Dang

Chi phí dở dang là một vấn đề phức tạp trong ngành xây dựng. Việc xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ cần phải được thực hiện cẩn thận để đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Hiệu Quả

Để tính giá thành sản phẩm một cách hiệu quả, công ty cần áp dụng các phương pháp kế toán phù hợp. Việc lựa chọn phương pháp tính giá thành sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tài chính của công ty.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí Thực Tế

Phương pháp này dựa trên việc ghi nhận tất cả các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này giúp công ty có cái nhìn rõ ràng về chi phí thực tế và giá thành sản phẩm.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Dự Toán

Phương pháp dự toán cho phép công ty lập kế hoạch chi phí trước khi bắt đầu sản xuất. Điều này giúp kiểm soát chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất không chỉ là công cụ quản lý tài chính mà còn là cơ sở để ra quyết định chiến lược. Việc áp dụng kế toán chi phí hiệu quả giúp công ty nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

4.1. Tối Ưu Hóa Quy Trình Sản Xuất

Việc phân tích chi phí sản xuất giúp công ty nhận diện các điểm yếu trong quy trình sản xuất và từ đó đưa ra các biện pháp cải tiến.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Sản Phẩm

Khi chi phí được quản lý tốt, công ty có thể đầu tư vào chất lượng sản phẩm, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Chi Phí Sản Xuất Trong Ngành Xây Dựng

Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng trong ngành xây dựng. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình quản lý sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí.

5.1. Xu Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Chi Phí

Công nghệ thông tin và phần mềm quản lý sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình quản lý chi phí sản xuất.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Sáng Tạo

Đổi mới sáng tạo trong quy trình sản xuất sẽ giúp công ty không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp phải đối mặt với nhiều áp lực về việc nâng cao chất lượng công trình, đảm bảo tiến độ thi công và kiểm soát giá thành sản phẩm. Hoạt động sản xuất xây lắp mang nhiều nét đặc thù so với sản xuất công nghiệp thông thường: sản phẩm có quy mô lớn, kết cấu kỹ thuật phức tạp, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, địa điểm thi công phân tán và chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố thời tiết, địa hình.

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công cụ quản lý tài chính quan trọng, phản ánh trình độ sử dụng tài sản, vật tư, lao động và tiền vốn của doanh nghiệp. Việc xác định chính xác, đầy đủ chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp tính đúng giá thành thực tế của từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao mà còn cung cấp căn cứ số liệu để kiểm soát định mức, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và tăng năng lực cạnh tranh khi tham gia đấu thầu.

Từ bối cảnh thực tế tại đơn vị thực tập, tác giả Tạ Thị Thúy đã thực hiện chuyên đề tốt nghiệp với đề tài "Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng" dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Mai Anh tại Viện Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (tháng 12 năm 2016).

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của chuyên đề được xác định gồm:

1. Nghiên cứu đặc điểm tổ chức sản xuất, đặc thù sản phẩm xây lắp và mô hình quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng.
2. Khảo sát và phản ánh thực trạng quy trình hạch toán kế toán chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung) và phương pháp tính giá thành công trình tại công ty.
3. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại doanh nghiệp; từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
• Không gian nghiên cứu: Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng.
• Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thực tế và số liệu minh họa chứng từ, sổ sách kế toán được thu thập trong năm 2015 (trọng tâm tháng 09/2015) và các công trình thực tế đến năm 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề vận dụng hệ thống nguyên lý kế toán doanh nghiệp xây lắp và các văn bản pháp quy hiện hành của Nhà nước và Bộ Tài chính:

• Hệ thống văn bản pháp lý: Áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính; các quy định về trích nộp bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và kinh phí công đoàn (KPCĐ); hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 mà công ty đã đạt chứng nhận vào năm 2014.
• Khung lý thuyết kế toán chi phí và giá thành xây lắp:
  • Hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên.
  • Hạch toán chi tiết nguyên vật liệu theo phương pháp ghi thẻ song song.
  • Hình thức sổ kế toán áp dụng: Hình thức Nhật ký chung.
  • Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Đánh giá theo chi phí sản xuất kinh doanh thực tế đối với khối lượng công việc chưa đạt đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý.
• Phương pháp thu thập và xử lý thông tin: Phương pháp quan sát thực tế quy trình luân chuyển chứng từ; phương pháp thu thập chứng từ gốc (phiếu xuất kho, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, phiếu chi, hợp đồng kinh tế); phương pháp đối chiếu, phân tích, tổng hợp số liệu từ sổ chi tiết lên sổ tổng hợp và sổ cái các tài khoản kế toán liên quan.
• Nguồn dữ liệu: Hồ sơ dự toán, hợp đồng thi công, chứng từ kế toán phát sinh thực tế tại các công trình (tiêu biểu như công trình Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang, công trình giao thông tại Uông Bí - Quảng Ninh) do Phòng Kỹ thuật Vật tư và Phòng Tài chính Kế toán của Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng cung cấp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm sản phẩm, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng

Chương 1 trình bày tổng quan về năng lực hoạt động, cơ cấu tổ chức và đặc điểm kỹ thuật - kinh tế của các loại sản phẩm xây lắp tại công ty:

• Danh mục sản phẩm và lĩnh vực hoạt động: Xây dựng công trình kỹ thuật, viễn thông, dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi, hạ tầng cơ sở; khảo sát, tư vấn đầu tư, thiết kế kỹ thuật, lập dự toán, giám sát công trình; thi công lắp đặt mạng tin học, ăng ten, thông tin liên lạc, hệ thống điện lạnh, điều hòa không khí, thang máy, phòng cháy chữa cháy, trạm cấp thoát nước và xử lý nước thải; kinh doanh vật tư, thiết bị y tế và thiết bị xây dựng.
• Kinh nghiệm và công trình tiêu biểu: Công ty có bề dày hoạt động ở nhiều lĩnh vực xây lắp khác nhau và đã tham gia thi công nhiều dự án quy mô lớn trên toàn quốc.

Loại hình công trình xây dựng	Số năm kinh nghiệm (năm)
Xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp	13
Hạ tầng kỹ thuật	09
Công trình giao thông	09
Công trình thủy lợi, cấp thoát nước	09

Bảng: Tổng số năm kinh nghiệm theo loại hình công trình của Công ty (trích Bảng 1-1 văn bản)

Một số dự án tiêu biểu được tác giả tổng hợp gồm: Công trình đường TL 277 vào khu lưu niệm cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ - Bắc Ninh (giá trị 125.000 triệu đồng); Dự án nâng cấp Quốc lộ 4E phân đoạn Xuân Giao - TP Lào Cai (101.000 triệu đồng); San nền KĐT Nam Trung Yên - Hà Nội (78.000 triệu đồng); Xây dựng đường nội thị Bắc Quang - Hà Giang (69.000 triệu đồng); Bệnh viện Nhi Lâm Đồng (57.000 triệu đồng); Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang (55.661 triệu đồng)...

• Quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh: Luân chuyển tuần tự qua các giai đoạn: Ký kết hợp đồng xây lắp $\rightarrow$ Lập kế hoạch và dự toán các công trình, hạng mục công trình $\rightarrow$ Tổ chức nhân công, vật liệu $\rightarrow$ Tổ chức thi công $\rightarrow$ Nghiệm thu bàn giao công trình/hạng mục hoàn thành $\rightarrow$ Quyết toán công trình $\rightarrow$ Thanh lý hợp đồng khi hết hạn bảo hành.
• Cơ cấu bộ máy quản lý: Tổ chức theo mô hình trực tuyến tinh gọn:
  • Ban Giám đốc gồm: Giám đốc và 02 Phó Giám đốc (Phó Giám đốc Kỹ thuật và Phó Giám đốc Tài chính).
  • Các phòng ban chức năng: Phòng Kỹ thuật Nghiệp vụ (05 người), Phòng Kỹ thuật Vật tư (05 người), Phòng Tài chính Kế toán (07 người), Phòng Tổ chức Hành chính (04 người).
  • Các Đội thi công trực tiếp hoạt động theo cơ chế khoán gọn.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng

Chương 2 mô tả chi tiết thực trạng hạch toán từng khoản mục chi phí sản xuất và quy trình tổng hợp chi phí, tính giá thành theo hình thức sổ Nhật ký chung tại đơn vị:

• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621):

  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành công trình tại công ty (thường từ 65% đến 70%).
  • Nguyên vật liệu gồm vật liệu chính (sắt, thép, xi măng, cát, sỏi...), vật liệu phụ (sơn, tôn, que hàn, đinh...), nhiên liệu và vật liệu khác. Khi mua, vật liệu thường được chuyển thẳng đến kho công trường để giảm chi phí lưu kho bãi.
  • Hạch toán chi tiết bằng phương pháp ghi thẻ song song kết hợp giữa Thẻ kho do thủ kho theo dõi về số lượng và Sổ chi tiết TK 152 do kế toán ghi nhận cả về số lượng và giá trị.
  • Số liệu thực tế tháng 09/2015: Phiếu xuất kho PX112 ngày 04/09/2015 xuất dùng cho công trình Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang (mã đối tượng 0056) gồm: Xi măng Hoàng Thạch (60 tấn, thành tiền 75.000.000 đồng), Thép D10-D20 (1.000 kg, thành tiền 14.000.000 đồng), Thép hình U80 (1.000 kg, thành tiền 20.000.000 đồng); tổng cộng chi phí xuất kho là 109.000.000 đồng. Cuối tháng, kế toán lập Phiếu kết chuyển PKC200 kết chuyển Nợ TK 154:0056 / Có TK 621:0056 số tiền 109.000.000 đồng.

• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622):

  • Công ty áp dụng hình thức trả lương theo ngày công lao động thực tế kết hợp đơn giá ngày công: $$\text{Tiền lương CN trực tiếp} = \text{Số ngày công làm việc thực tế} \times \text{Đơn giá một ngày công}$$
  • Cơ cấu trích các khoản theo lương thực hiện theo tỷ lệ 34,5%:

Khoản trích nộp	Doanh nghiệp tính vào CPSXKD	Khấu trừ vào lương người lao động	Tổng tỷ lệ trích
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	18,0%	8,0%	26,0%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0%	1,5%	4,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0%	1,0%	2,0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0%	0,0%	2,0%
Tổng cộng	24,0%	10,5%	34,5%

Bảng: Tỷ lệ trích các khoản theo lương áp dụng tại đơn vị

• Số liệu thực tế tháng 09/2015 tại công trình Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang: Lương công nhân Đội 1 là 35.000.000 đồng, Đội 2 là 31.000.000 đồng; tổng chi phí nhân công trực tiếp phát sinh là 66.000.000 đồng (Nợ TK 622:0056 / Có TK 334: 66.000.000 đồng). Cuối kỳ kết chuyển toàn bộ 66.000.000 đồng sang Nợ TK 154:0056 (chứng từ PKC0901/58).

• Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623):

  • Do đặc thù thi công, công ty chủ yếu thuê ngoài các loại xe máy thi công (máy trộn bê tông, máy ép cọc, máy cẩu, máy dầm đất, máy xúc, máy lu...).
  • Kế toán theo dõi chi tiết qua các tài khoản cấp 2: TK 6231 (Chi phí nhân công), TK 6232 (Chi phí vật liệu), TK 6233 (Chi phí dụng cụ sản xuất), TK 6234 (Chi phí khấu hao máy thi công), TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài), TK 6238 (Chi phí bằng tiền khác).
  • Quy trình ghi sổ căn cứ vào Hợp đồng thuê máy, Bảng kê hóa đơn thuê máy, Phiếu chi thanh toán và hóa đơn GTGT.

• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627) và tổng hợp chi phí (TK 154):

  • Chi phí sản xuất chung phản ánh các khoản lương nhân viên quản lý đội thi công, chi phí vật liệu quản lý, chi phí tiền điện, nước công trường. Toàn bộ chi phí sau khi tập hợp được kết chuyển vào bên Nợ TK 154 theo từng đối tượng chi phí.

• Tính giá thành sản phẩm xây lắp:

  • Đối tượng tính giá thành: Từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành hoặc khối lượng xây lắp hoàn thành theo điểm dừng kỹ thuật đã nghiệm thu.
  • Phương pháp tính giá thành: Xác định giá thành thực tế trên cơ sở tổng hợp chi phí dở dang đầu kỳ và chi phí thực tế phát sinh trong kỳ trừ đi chi phí dở dang cuối kỳ.

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng

Chương 3 tổng kết các mặt đạt được, chỉ ra những hạn chế trong thực tế quản lý và tổ chức công tác kế toán, đồng thời đưa ra các định hướng hoàn thiện:

• Đánh giá thực trạng:
  • Ưu điểm: Bộ máy quản lý gọn nhẹ, phân công nhiệm vụ rõ ràng; quy trình luân chuyển chứng từ gắn với tiến độ thi công; áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC phù hợp với chế độ kế toán hiện hành; hạch toán chi tiết gắn liền với từng mã công trình.
  • Nhược điểm tồn tại: Việc quản lý và đối chiếu định mức vật tư tiêu hao giữa dự toán và thực tế xuất dùng còn chậm trễ; phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp (máy thi công, sản xuất chung) đôi khi chưa phản ánh sát thực tế phát sinh của từng hạng mục; việc kiểm kê, xác định giá trị sản phẩm dở dang tại một số công trình kéo dài còn phụ thuộc nhiều vào số liệu dự toán thay vì khối lượng kỹ thuật thực địa.
• Phương hướng và giải pháp hoàn thiện:
  • Tăng cường kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu ngay từ khâu xuất kho tại công trường.
  • Hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung cho các hạng mục công trình theo tiêu thức phân bổ hợp lý (như chi phí trực tiếp hoặc giờ máy hoạt động thực tế).
  • Chuẩn hóa quy trình kiểm kê, xác định khối lượng hoàn thành dở dang theo biên bản nghiệm thu kỹ thuật từng giai đoạn.
  • Đẩy mạnh ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng đồng bộ giữa phòng kế toán và các đội thi công nhằm rút ngắn thời gian tổng hợp số liệu giá thành.

---

Kết quả và đóng góp

• Về mặt thực tiễn doanh nghiệp: Khóa luận đã hệ thống hóa và làm rõ quy trình hạch toán chi phí sản xuất thực tế tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng theo chế độ kế toán Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tác giả đã trích dẫn đầy đủ chuỗi chứng từ, sổ chi tiết và sổ tổng hợp (từ Giấy đề nghị xuất vật tư, Phiếu xuất kho, Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương đến Sổ chi tiết TK 152, 621, 622, 623, 627, Sổ Nhật ký chung và Sổ cái TK 154, 334, 621, 622, 623).
• Về mặt dữ liệu số liệu: Công trình cung cấp các số liệu thực tế minh họa cụ thể cho công trình xây dựng Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang trong tháng 09/2015:
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp xuất dùng: 109.000.000 đồng.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (lương công nhân 2 đội thi công): 66.000.000 đồng.
  • Hệ thống hóa danh mục hơn 30 công trình xây lắp tiêu biểu của công ty với quy mô giá trị lên đến 125.000 triệu đồng.
• Về mặt giải pháp: Đề xuất các nhóm giải pháp xuất phát từ chính thực tế quản lý chi phí khoán, định mức vật tư và phân bổ chi phí gián tiếp tại doanh nghiệp xây dựng công trình hạ tầng và dân dụng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi khảo sát số liệu thực tế của chuyên đề tập trung chủ yếu vào số liệu quý III/2015 (tháng 09/2015) tại một số công trình điển hình (Bệnh viện Sản Nhi Bắc Giang, đường Uông Bí), chưa bao quát toàn bộ chu kỳ kế toán nhiều năm của các công trình dài hạn.
  • Phần phân tích chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung chưa có bảng tổng hợp phân bổ chi tiết đa tiêu thức do giới hạn dữ liệu công bố tại thời điểm thực tập.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu việc ứng dụng kế toán quản trị chi phí và kiểm soát chi phí mục tiêu (target costing) trong các doanh nghiệp xây lắp.
  • Nghiên cứu sâu hơn về việc hoàn thiện trích lập dự phòng bảo hành công trình và kế toán hợp đồng xây dựng theo các chuẩn mực kế toán cập nhật.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề tốt nghiệp là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Tham khảo cấu trúc một báo cáo thực tập tốt nghiệp chuyên ngành kế toán tổng hợp trong lĩnh vực xây lắp; nắm bắt quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán.
• Người làm công tác kế toán tại doanh nghiệp xây dựng: Tham khảo hệ thống tài khoản chi tiết (TK 621, 622, 623, 627, 154), các mẫu bảng biểu (Sổ Nhật ký chung, Sổ cái, Bảng thanh toán lương công trường, Bảng kê thuê máy) được thiết lập theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đề tài được thực hiện tại đơn vị nào và do ai hướng dẫn?
Đề tài do sinh viên Tạ Thị Thúy (Lớp Kế toán tổng hợp 26B3, Viện Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) thực hiện tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng, dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Mai Anh (tháng 12/2016).

2. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong cơ cấu giá thành tại công ty?
Tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là khoản mục chi phí lớn nhất, thường chiếm tỷ trọng từ 65% đến 70% tổng giá thành sản phẩm xây lắp.

3. Công ty áp dụng hình thức trả lương nào cho công nhân trực tiếp sản xuất?
Công ty áp dụng hình thức trả lương theo ngày công lao động thực tế. Tiền lương của công nhân được tính bằng số ngày công làm việc thực tế nhân với đơn giá một ngày công làm việc thực tế theo bảng chấm công của từng đội thi công.

4. Tỷ lệ trích các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn tại thời điểm nghiên cứu là bao nhiêu?
Tổng tỷ lệ trích là 34,5% tiền lương. Trong đó, doanh nghiệp tính vào chi phí sản xuất kinh doanh 24% (18% BHXH, 3% BHYT, 1% BHTN, 2% KPCĐ) và khấu trừ vào lương người lao động 10,5% (8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN).

5. Sản phẩm dở dang cuối kỳ tại công ty được đánh giá theo phương pháp nào?
Công ty đánh giá sản phẩm dở dang theo phương pháp chi phí sản xuất kinh doanh thực tế của khối lượng sản phẩm, công việc xây lắp chưa đạt đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý cuối kỳ.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập của tác giả Tạ Thị Thúy đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng. Nghiên cứu làm rõ tính chất đặc thù của ngành xây lắp tác động đến tổ chức chứng từ, tài khoản và phương pháp tính giá thành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các phân tích số liệu thực tế cùng hệ thống giải pháp đề xuất có giá trị thực tiễn đối với công tác quản lý tài chính - kế toán tại doanh nghiệp xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ CÔNG NGHỆ XÂY DỰNG 1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng: 1. Danh mục sản phẩm tại công ty: Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh chính bao gồm: - Xây dựng công trình kỹ thuật, công trình bưu chính viễn thông, công trình dân dụng, công trình công nghiệp, công trình giao thông, công trình thuỷ lợi, cơ sở hạ tầng; - Khảo sát, tư vấn đầu tư, thiết kế kỹ thuật, lập dự toán, giám sát, công trình giao thông, công trình dân dụng, thuỷ lợi và Hạ tầng kỹ thuật; - Lắp đặt: Mạng tin học; ăng ten truyền hình, cáp và mạng thông tin; hệ thống điện thoại trong nhà; thang máy, cầu thang, bằng chuyền tự dộng, hệ thống điều hòa không khí; hệ thống chống sét; thiết bị âm thanh, ánh sáng; thiết bị Camera bảo vệ, báo động; hệ thống phòng, báo, chữa cháy nổ; - Thi công hệ thống cấp thoát nước cho các công trình xây dựng dân dụng, công trình thuỷ lợi, ống cấp nước, thoát nước, bơm nước… - Kinh doanh máy móc, thiết bị, vật liệu xây dựng; - Kinh doanh thiết bị điện, điện tử, điện máy, điện thanh, điện lạnh, tin học, viễn thông, truyền hình; - Kinh doanh trang thiết bị, dụng cụ, vật tư y tế; Kinh doanh bất động sản; Năm 2010 trở lại đây Công ty đã mở rộng và phát triển mạnh về lĩnh vực xây dựng với các công trình lớn như xây dựng trường học, xây dựng bệnh viện, công trình nhà ở cao tầng, công trình đường giao thông….với mục tiêu và nhiệm vụ mà Công ty đề ra nhằm thu lợi nhuận tối đa, tạo việc làm ổn định và tăng thu nhập cho toàn bộ công nhân viên của công ty cũng như đóng góp ngày càng nhiều hơn cho ngân sách nhà nước. SV: Tạ Thị Thúy 3 Mã SV: 12145299 GVHD: TS.

Nguyễn Thị Mai Anh Trường Đại học Kinh tế Quốc dân 1. Tiêu chuẩn chất lượng: Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng luôn luôn lấy uy tín, chất lượng và sự hài lòng của khách hàng làm mục tiêu hàng đầu trong hoạt động kinh doanh của mình. Công ty đã thực hiện được nhiều dự án ở khắp các địa phương trong cả nước trong suốt 13 năm qua được các đối tác đánh giá rất cao như: Tòa nhà Văn phòng 16 Liễu Giai - Hà Nội, Văn phòng Trung Ương Đảng, Khu đô thị mới Mễ Trì Hạ, Khu đô thị mới Nam Trung Yên, đường vào Khu lưu niệm Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ, đường trục Bằng An - Phố Mới, đường vào trại giam Công An Tỉnh Bắc Ninh, đường dạo hai bên bờ sông Uông, đường Nguyễn Du - TP Uông Bí tỉnh Quảng Ninh…, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương, Bệnh viện trẻ em Hải Phòng, Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Giang, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Giang, Bệnh Viện Nhi Lâm Đồng, Công viên Nguyễn Văn Cừ - Bắc Ninh, Trại tạm giam Công an tỉnh Bắc Ninh, và rất nhiều Công trình tại các tỉnh như Hà Nội, Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Kon Tum. Công ty cũng đã đạt được chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 năm 2014.

Tính chất của sản phẩm: Sản phẩm xây dựng thường có qui mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian xây dựng lâu dài và giá trị lớn. Sản phẩm xây dựng mang tính chất cố định, nơi sản xuất ra sản phẩm cũng đồng thời là nơi sản phẩm hoàn thành đưa vào sử dụng, song cũng mang tính đơn chiếc, mỗi công trình xây dựng theo một thiết kế kỹ thuật riêng, có giá trị dự toán riêng và tại một địa điểm nhất định và đặc biệt. Quá trình từ khi khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng thường có một thời gian dài vì công trình xây dựng phụ thuộc vào qui mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật của từng công trình, quá trình thi công qua nhiều giai đoạn, mỗi công đoạn bao gồm nhiều công việc khác nhau, hơn nữa có những điều kiện làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công của công trình, do vậy điều kiện thi công các công trình xây dựng không mang tính ổn định mà sẽ biến động theo từng giai đoạn thi công công trình. SV: Tạ Thị Thúy 4 Mã SV: 12145299 GVHD: TS.

Nguyễn Thị Mai Anh Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Các công trình được ký kết tiến hành thi công đều dựa trên đơn đặt hàng, hợp đồng kinh tế, hợp đồng giao nhận thầu,các công trình xây dựng phải được đưa vào đấu thầu để chọn những đối tác có trình độ kỹ thuật cao, giá thành hạ và đảm bảo khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao đúng tiến độ, đúng thiết kế kỹ thuật, chất lượng công trình đảm bảo như trong hợp đồng kinh tế đã ký kết. Loại hình sản xuất: Sản xuất xây lắp là một loại hình sản xuất công nghiệp đặc biệt. Sản phẩm xây lắp mang tính chất đơn chiếc, riêng lẻ. Mỗi đối tượng xây lắp đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật, hình thức xây dựng thích hợp được xác định cụ thể trên từng thiết kế, dự toán của từng đối tượng xây lắp riêng biệt.

Tại Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công trình Xây dựng, các công trình được tiến hành thi công theo hợp đồng cụ thể, phụ thuộc vào yêu cầu của khách hàng và thiết kế kỹ thuật của công trình đó. Khi thực hiện các hợp đồng, công ty phải tiến hành thi công và bàn giao công trình đúng tiến độm đúng thiết kế, đảm bảo chất lượng của công trình. Thời gian sản xuất: Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công trình Xây dựng với sản phẩm công trình xây dựng là chính. Vì vậy, quá trình tạo ra sản phẩm từ khi khởi công xây dựng tới khi hoàn thành đưa vào sử dụng thường rất dài, phụ thuộc vào quy mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật của từng công trình.

Quá trình thi công được chia làm nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại gồm nhiều công việc khác nhau, nhiều công đoạn phải thực hiện ngoài trời nên chịu ảnh hưởng rất lớn của thời tiết. Do đó thời gian thi công dài, điều kiện thi công không ổn đinh gây ra nhiều khó khăn trong việc quản lý máy móc thiết bị 1. Đặc điểm sản phẩm dở dang: Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp là phải tính được giá thành thực tế của từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành. Tại Công ty, giá thành của công trình, hạng mục công trình xây lắp hoàn thành bàn giao được xác định trên cơ sở tổng cộng chi phí sản xuất kinh doanh xây lắp phát sinh từ lúc khởi công đến khi hoàn thành.

Tuy nhiên, do đặc điểm của sản phẩm xây lắp, quá trình sản xuất xây lắp và phương thức thanh toán với bên giao thầu, để đáp ứng yêu cầu quản lý các doanh nghiệp xây lắp SV: Tạ Thị Thúy 5 Mã SV: 12145299 GVHD: TS. Nguyễn Thị Mai Anh Trường Đại học Kinh tế Quốc dân trong từng kỳ phải tính được giá thành của khối lượng xây lắp đã hoàn thành bàn giao và được thanh toán. Do đó, cần thiết phải xác định giá trị sản phẩm xây lắp dở dang cuối kỳ. Sản phẩm xây lắp dở dang cuối kỳ ở Công ty là khối lượng sản phẩm, công việc xây lắp trong quá trình sản xuất xây lắp chưa đạt đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý theo quy định.

Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng đánh giá sản phẩm dở dang theo phương pháp thực tế khối lượng dở dang cuối kỳ. Việc đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang tuỳ thuộc vào phương thức thanh toán với chủ đầu tư: + Nếu thực hiện thanh toán khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành toàn bộ bàn giao thì giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ là tổng chi phí sản xuất kinh doanh được tập hợp đến thời điểm cuối kỳ (thường áp dụng với các công trinhfm hạng mục công trình có thời gian thi công ngắn) + Nếu thực hiện thanh toán theo giai đoạn xây dựng hoàn thành bàn giao (theo điểm dừng kỹ thuật hợp lý) thì sản phẩm dở dang là khối lượng sản phẩm xây lắp chưa đạt tới điểm dừng kỹ thuật hợp lý và được đánh giá theo chi phí sản xuất kinh doanh thực tế. Trình tự đánh giá sản phẩm xây lắp dở dang tại Công ty: + Cuối kỳ, kiểm kê xác định khối lượng xây lắp dở dang, mức độ hoàn thành: Căn cứ vào dự toán xác định giá dự toán của khối lượng xây lắp dở dang cuối kỳ theo mức độ hoàn thành; 1. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng 1.

Quy trình công nghệ sản xuất của Công ty: Quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Công nghệ Xây dựng được thể hiện tóm tắt qua sơ đồ sau: SV: Tạ Thị Thúy 6 Mã SV: 12145299 GVHD: TS. Nguyễn Thị Mai Anh Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Sơ đồ 1.1: Quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh Tổ chức thi công Ký kết các Lập kế hoạch và Tổ chức các các công trình và hợp đồng dự toán các công vấn đề về nhân hạng mục công xây lắp trình và hạng mục công, vật liệu… trình công trình Thanh lý hợp Quyết Nghiệm thu đồng toán công trình bàn giao CT, HMCT hoàn thành HMCT hoàn thành Nguồn: phòng tài chính kế toán Sau khi tư vấn và ký kết hợp đồng xây lắp, phòng kỹ thuật căn cứ vào hợp đồng lập dự toán cho từng hạng mục, từng công trình. Khi dự toán được thẩm định, ban Giám đốc giao cho các phòng ban hoặc các đội tiến hành tổ chức thi công. Trong khi thi công xây lắp có phát sinh các hạng mục hai bên cùng thoả thuận bổ sung vào hợp đồng.

Công trình xây lắp khi hoàn thành được nghiệm thu, bàn giao cho chủ đầu tư theo hợp đồng. Hai bên tiến hành quyết toán công trình. Khi hết thời gian bảo hành hai bên tiến hành thanh lý hợp đồng. Hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh chủ yếu được liên kết giữa các phòng ban trong công ty, hỗ trợ cho nhau để đảm bảo khâu xây dựng được thực hiện một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất.2 Cơ cấu tổ chức sản xuất của Công ty: 1.