CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN XÂY DỰNG HÀ THƯ 1. Đặc điểm sản phẩm của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư 1.Danh mục sản phẩm của Công ty Như chúng ta đã biết sản phẩm xây dựng là những công trình, nhà cửa xây dựng và sử dụng tại chỗ, sản phẩm mang tính đơn chiếc có kích thước và chi phí lớn, thời gian xây dựng lâu dài. Xuất phát từ đặc điểm đó nên quá trình sản xuất các công ty loại sản phẩm chủ yếu của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư có đặc điểm là sản xuất liên tục phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Xây dựng dân dụng, công nghiệp, xây dựng công trình giao thông thủy lợi; hạ tầng kỹ thuật, khai thác sản xuất buôn bán vật liệu xây dựng; - Buôn bán tư liệu sản xuất, tư liệu tiêu dùng; - Đại lý mua, đại lý bán, ký gửi hàng hóa; - Lắp đặt hệ thống nước, thông gió và cấp thoát nước; - Lắp đặt đường giây và trạm biến áp dưới 35 KV; - Kinh doanh bất động sản, dịch vụ vệ sinh môi trường; - Kinh doanh nhà nghỉ, kinh doanh Karaokê; - Xuất nhập khẩu hàng hóa; - Dịch vụ vận tải hàng hóa; - Sản xuất buôn bán nước sạch, nước tinh khiết và các thiết bị máy lọc nghành nước.
Trong những năm qua Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư đã hoàn thành, bàn giao cho chủ đầu tư rất nhiều sản phẩm công trình thi công, xây dựng và công trình giao thông tiêu biểu như sau: SVTH: Hoàng Thế Anh 3 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Bảng 1.1: Danh sách công trình hoàn thành bàn giao STT Mã sản phẩm công trình Tên sản phẩm công trình 1 TTCTHUYENBAOLAM Công trình Trung tâm chính trị Huyện Bảo Lâm 2 GIAOTHONG THANH TRI Công trình Nút giao thông Thanh Trì 3 NOIBAILAOCAI Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào cai 4 CAUTANPHONG Công trình cầu Tân Phong 5 THAINGUYEN Dự án Thái Nguyên – Chợ Mơ 6 CANGHANGKHONG TH Cảng hàng không Thanh Hóa 7 SANBAYTHOXUAN Sân bay Thọ Xuân Thanh Hóa … … … (Nguồn: Phòng Kinh doanh) 1. Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm Những đặc điểm riêng có của sản phẩm xây lắp ảnh hưởng rất lớn đến công tác kế toán trong doanh nghiệp, thể hiện rõ ở nội dung, phương pháp tập hợp, phân loại chi phí và tính giá thành sản phẩm. Do đó công tác kế toán trong doanh nghiệp xây lắp phải được tổ chức thực hiện sao cho phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh, quy trình công nghệ sản xuất của ngành và thực hiện nghiêm túc các chế độ kế toán do Nhà nước ban hành. Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư luôn coi trong tiêu chuẩn chất lượng là hàng đầu, hàng năm Công ty đã được trao các giải thưởng về chất lượng các công trình do UBND Tỉnh Cao Bằng cấp và Sở Xây dựng trao giải thưởng.
Dưới đây là một số tiêu chuẩn chất lượng áp dụng chung cho tất cả các công trình xây dựng: - TCXDVN 371:2006: Nghiệm thu chất lượng thi công công trình xây dựng; - TCVN 4055 – 1985: Tổ chức thi công; - TCVN 4087 – 1985: Sử dụng máy thi công; - TCVN 4086 – 1985: Tiêu chuẩn an toàn điện trong xây dựng; - TCXD 160: 1987 – Khảo sát địa kỹ thuật, phục vụ thiết kế và thi công móng; SVTH: Hoàng Thế Anh 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành - 22 TCN 259:2000 Quy trình khoan thăm dò địa chất công trình 1. Tính chất của sản phẩm Là một Công ty xây dựng sản phẩm của Công ty là các công trình xây dựng vì vậy nó mang đặc điểm của doanh nghiệp xây dựng và sản phẩm của ngành xây dựng, mang tính chất đơn nhất và đồng thời loại hình sản xuất đơn chiếc. Thực hiện thi công xây lắp công trình phải theo Điều lệ quản lý đầu tư và xây dựng do Nhà nước ban hành. Quá trình thi công xây lắp phải so sánh với dự toán, phải lấy dự toán làm thước đo.
Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ (bán) theo giá dự toán - giá thanh toán với bên chủ đầu tư hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư. - Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, còn các điều kiện sản xuất (xe máy thi công, thiết bị đầu tư, người lao động…) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý tài sản, thiết bị, vật tư, lao động cũng như hạch toán chi phí sản xuất rất phức tạp vì chịu ảnh hưởng tác động của môi trường, dễ tổn thất hư hỏng… 1. Loại hình sản xuất và thời gian sản xuất Loại hình sản xuất Hoạt động sản xuất của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư được tiến hành ở nhiều công trình, nhiều hạng mục công trình, ở các đội sản xuất khác nhau và ở từng địa điểm cụ thể khác nhau trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Do tính chất đặc thù của ngành xây dựng là sản phẩm mang tính đơn chiếc nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư thường được xác định là từng công trình, hạng mục công trình, từng giai đoạn công việc hoàn thành theo quy ước với khách hàng là chủ đầu tư hoặc nhà thầu. Sản xuất hàng loạt với só lượng lớn theo đơn đặt hàng. Công ty tổ chức sản xuất theo từng lô, từng chủng loại sản phẩm. Thời gian sản xuất SVTH: Hoàng Thế Anh 5 Chuyên đề thực tập chuyên ngành - Thời gian sản xuất: là tương đối dài, sản phẩm xây dựng cơ bản có giá trị lớn, khối lượng công trình lớn, thời gian thi công tương đối dài Các công trình xây dựng cơ bản thưòng có thời gian thi công rất dài, có công trình phải xây dựng hàng chục năm mới xong.
Trong thời gian sản xuất thi công xây dựng chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội. Do đó, khi lập kế hoạch xây dựng cơ bản cần cân nhắc, thận trọng, nêu rõ các yêu cầu về vật tư, tư vấn, nhân công… 1. Đặc điểm sản phẩm dở dang Do đặc thù riêng của ngành có sản phẩm là các công trình, hạng mục công trình nên sản phẩm dở dang của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư chính là những công trình, hạng mục công trình chưa hoàn thành hay khối lượng xây lắp chưa được nghiệm thu trong kỳ và chấp nhận thanh toán. - Trong các doanh nghiệp xây lắp việc đánh giá các sản phẩm dở dang tuỳ thuộc vào phương thức thanh toán khối lượng xây lắp giữa doanh nghiệp xây lắp với người giao thầu.
Nếu quy định thanh toán sản phẩm xây dựng sau khi hoàn thành toàn bộ thì giá trị sản phẩm dở dang là toàn bộ tổng chi phí sản xuất xây lắp từ khi khởi công đến thời điểm đánh giá. Nếu quy định thanh toán sản phẩm xây lắp hoàn thành theo giai đoạn xây dựng thì sản phẩm dở dang là khối lượng sản phẩm chưa đạt đến điểm dừng kĩ thuật hợp lý quy định. Đặc điểm tổ chức xây lắp của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư 1. Quy trình công nghệ của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư Quá trình sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp Tư nhân Xây dựng Hà Thư diễn ra theo 5 bước cơ bản theo sơ đồ sau: *Quy trình công nghệ: SVTH: Hoàng Thế Anh 6 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Sơ đồ 1-1: Quy trình công nghệ LẬP DỰ ÁN KHẢO SÁT THIẾT KẾ THỊ TRƯỜNG THIẾT KẾ THI CÔNG VÀ LẬP DỰ TOÁN CÔNG TRÌNH THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ THI CÔNG ĐẤU THẦU CÔNG TRÌNH TỔ CHỨC THI CÔNG CÔNG TRÌNH NGHIỆM THU BÀN GIAO CÔNG TRÌNH QUYẾT TOÁN XÂY DỰNG - Lập dự án: Mục đích là xem xét, đánh giá hiệu quả về kinh tế - xã hội của Dự án và trình các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
- Khảo sát thiết kế thị trường: Bộ phận này có trách nhiệm xác định tuyến trên thực địa, giúp cho việc tổ chức thi công. Cung cấp các số liệu khảo sát, đo đạc trong quá trình thi công để đảm bảo thi công chính xác theo đúng yêu cầu thiết kế, cung cấp số liệu cần thiết, trung thực đáp ứng yêu cầu trong quá trình chuẩn bị thi công, chon nguồn vật liệu đưa vào sử dụng, cũng như kiểm tra trong quá trình thi công theo yêu cầu của Kỹ sư tư vấn và bên A. - Thiết kế thi công và lập dự toán công trình: Là bộ phận vẽ lên được quy mô và tính chất để đảm bảo thi công ngoài hiện trường và lập lên được tổng giá trị chi phí cho một công trình xây dựng. - Thẩm định thiết kế thi công: Là bộ phận có thẩm quyền thẩm định các công việc đã nêu trong thiết kế thi công.
SVTH: Hoàng Thế Anh 7 Chuyên đề thực tập chuyên ngành - Đấu thầu công trình: Là một quá trình chủ đầu tư lựa chọn được một nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của mình. Trong nền kinh tế thị trường, người mua tổ chức đấu thầu để người bán (các nhà thầu) cạnh tranh nhau. Mục tiêu của người mua là có được hàng hóa và dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu của mình về kỹ thuật, chất lượng và chi phí thấp nhất. Mục đích của nhà thầu là giành được quyền cung cấp hàng hóa dịch vụ đó với giá đủ bù đắp các chi phí đầu vào và đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất có thể.
- Tổ chức thi công công trình: Sau khi có kết qủa trúng thầu doanh nghiệp tiến hành thương thảo và ký hợp đồng thi công với chủ đầu tư kèm theo bảo lãnh thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký với chủ đầu tư. Khi chủ đầu tư ban giao mặt bằng thi công cho nhà thầu doanh nghiệp tiến hành khởi công công trình. - Nghiệm thu bàn giao công trình: Tuân theo quản lý chất lượng công trình, Bên A sẽ thực hiện nghiệm thu từng công việc xây dựng, từng công trình xây dựng, giai đoạn thi công xây dựng, từng hạng mục công trình xây dựng, công trình xây dựng đưa vào sử dụng. Đối với bộ phận bị che khuất của công trình phải được nghiệm thu trước khi tiến hành các công việc tiếp theo Bên A chỉ nghiệm thu khi đối tượng nghiệm thu đã hoàn thành và có đủ hồ sơ theo quy định.
Công trình chỉ được nghiệm thu đưa vào sử dụng khi đảm bảo đúng yêu cầu thiết kế, đảm bảo chất lượng và đạt các tiêu chuẩn theo quy định.