chương I đến chương XXIV (trừ cá và các sản phẩm cá) và một số sản phẩm thuộc các chương khác thuộc hệ thống thuế HS (hệ thống hài hòa hóa mã số thuế). Với cách hiểu này, nông sản bao gồm một phạm vi khá rộng các loại hàng hóa có nguồn gốc từ nông nghiệp như: Các sản phẩm nông nghiệp cơ bản như: lúa gạo, lúa mỳ, bột mỳ, sữa, động vật sống, cà phê, hồ tiêu, hạt điều, chè, hoa quả tươi… Các sản phẩm phái sinh như: bánh mỳ, bơ, dầu ăn, thịt… Luan van 2 Các sản phẩm được chế biến từ sản phẩm nông nghiệp như: bánh kẹo, sản phẩm từ sữa, xúc xích, nước ngọt, rượu bia, thuốc lá, bông xơ, da động vật thô… .-Theo Bộ Nông nghiệp và lâm nghiệp của Lào: Theo phân loại của Bộ Nông nghiệp và lâm nghiệp của Lào, hàng hoá nông sản được hiểu theo nghĩa bao trùm cả ngành sản xuất của khu vực I (sản xuất nông lâm thủy sản) bao gồm 19 chủng loại. Đối với cách hiểu này, nông sản bao gồm: Các sản phẩm từ trồng trọt như: ngô, khoai, lúa, gạo, cà phê… Các sản phẩm từ chăn nuôi như: trâu, bò, lợn, gà… Gỗ và sản phẩm từ gỗ, các lâm sản ngoài gỗ Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và sản phẩm chế biến từ nông sản được xem là sản phẩm công nghiệp. Như vậy, cách hiểu về nông sản của Lào và Việt Nam có sự tương đồng với nhau.
Trong nội dung nghiên cứu đề tài này, nông sản là bao gồm các sản phẩm từ nông nghiệp (trồng trọt ), và các sản phẩm lâm nghiệp.2Khái niệm xuất khẩu nông sản: Để hiểu khái niệm xuất khẩu nông sản, chúng ta nên hiểu khái niệm xuất khẩu hàng hóa Xuất khẩu hàng hóa là việc bán, cung cấp hàng hóa dịch vụ cho bên nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán. Không chỉ là những hoạt động mua bán thông thương mà hoạt động xuất khẩu đòi hỏi sự tham gia của các chủ thể mang quốc tịch khác nhau, hoạt động xuất khẩu không chỉ đơn thuần mang lại lợi nhuận cho một hay một vài chủ thể tham gia vào hoạt động này mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Hoạt động xuất khẩu mang lại nguồn thu ngoại tệ, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, nâng cao năng lực sản xuất trong nước, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Như vậy, Xuất khẩu hàng hóa nông sản là hoạt động bán hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.2 Đặc điểm của sản xuất và xuất khẩu nông sản 1.1Tính thời vụ: Quá trình sản xuất, thu hoạch, buôn bán hàng nông sản mang tính thời vụ bởi vì các loại cây trồng sinh trưởng và phát triển theo quy luật sinh vật nhất định.
Mặt khác, do sự biến thiên về điều kiện thời tiết - khí hậu, mỗi loại cây trồng có sự thích ứng nhất định với điều kiện đó, dẫn đến những mùa vụ khác nhau. Vào những lúc chính vụ, hàng nông sản dồi dào, phong phú về chủng loại, chất lượng khá đồng đều và giá bán rẻ. Ngược lại, lúc trái vụ, hàng nông sản khan hiếm, chất lượng không đồng đều. Đồng thời lượng hàng thu mua được chủ yếu là từ vụ trước còn để lại.
Vì vậy việc tạo nguồn hàng cho xuất khẩu gặp nhiều khó khăn và phải thu mua với giá cao làm cho hoạt động xuất khẩu kém hiệu quả.2Chất lượng hàng nông sản xuất khẩu: Mặt hàng nông sản chịu tác động và ảnh hưởng lớn của các điều kiện tự nhiên. Nếu điều kiện tự nhiên thuận lợi thì cây trồng sinh trưởng và phát triển bình thường, cho sản lượng thu hoạch cao, chất lượng tốt. Ngược lại, nếu điều kiện tự nhiên không thuận lợi như: nắng nóng hoặc giá rét kéo dài gây hạn hán hoặc bão lụt… sẽ gây sụt giảm sản lượng và chất lượng cây trồng. Chất lượng hàng nông sản sẽ tác động trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng.
Chính vì vậy, nó luôn là yếu tố đầu tiên được người tiêu dùng quan tâm. Tại các quốc gia phát triển nhập khẩu hàng nông sản, ngày càng có nhiều yêu cầu được đặt ra đối với hàng nhập khẩu về tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch, xuất xứ… 1.3Tính chất tươi sống của hàng nông sản, bảo quản hàng nông sản: Mặt hàng nông sản có đặc tính tươi sống nên khó bảo quản được trong thời gian dài. Ngoài ra, yếu tố thời vụ của hàng nông sản dẫn đến tính không phù hợp giữa sản xuất và tiêu dùng, do đó phải quan tâm đến khâu chế biến và bảo quản cho tốt. Chất lượng hàng nông sản không có tính đồng đều, hàng loạt như sản phẩm công nghiệp, do đó vấn đề quản lý chất lượng sản phẩm phải được quan tâm trong hoạt động kinh doanh Luan van 4 xuất nhập khẩu hàng nông sản.
Cho nên yêu cầu đối với hoạt động bảo quản hàng nông sản rất cao và nghiêm ngặt, phải tuân thủ theo đúng các điều kiện đã quy định.4 Nhu cầu về hàng nông sản tăng: Hàng nông sản phục phụ cho nhu cầu của tất cả mọi người ở mọi quốc gia trên thế giới. Hàng nông sản đáp ứng cả những nhu cầu thiết yếu của con người như gạo, rau quả, .đến những nhu cầu cao hơn để nâng cao chất lượng cuộc sống như cà phê, chè, cao su,.5 Công nghệ sản xuất hàng nông sản xuất khẩu ngày càng tiên tiến: Đi cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các sản phẩm nông sản được trồng trọt, sản xuất với các thiết bị công nghệ tiên tiến, và đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế.3 Vai trò của xuất khẩu nông sảnđối với nền kinh tế quốc dân Xuất khẩu nông sản đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển, ngành nông nghiệp chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu nền kinh tế. Có thể thấy vai trò của xuất khẩu hàng nông sản ở các điểm sau: 1.1Xuất khẩu nông sản tạo nguồn thu ngoại tệ để đảm bảo nhu cầu nhập khẩu của nền kinh tế quốc dân: Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang phát triển chậm lại như hiện nay thì các quốc gia đang phát triển và chậm phát triển sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc huy động được nguồn vốn từ các hoạt động đầu tư, vay nợ, viện trợ và các dịch vụ thu ngoại tệ. Thêm vào đấy, với các nguồn vốn này các quốc gia phải chịu những thiệt thòi và những ràng buộc về chính trị nhất định.
Vì vậy nguồn vốn quan trọng nhất mà các quốc gia này có thể trông chờ là nguồn thu từ hoạt động xuất khẩu. Các nước đang phát triển như Lào thì nông sản chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế quốc dân. Do vậy, xuất khẩu hàng nông sản sẽ tạo được nguồn thu ngoại tệ lớn phục vụ nhập khẩu các loại hàng hóa, cải thiện đất nước.2Hoạt động xuất khẩu phát huy được lợi thế của quốc gia: Để hoạt động xuất khẩu có hiệu quả thì các quốc gia thường phải lựa chọn các mặt hàng sản xuất ở quốc gia đó có lợi thế hơn so với sản xuất tại các quốc gia khác. Đây chính là những mặt hàng có sử dụng nguồn nguyên liệu dồi dào, lao động rẻ, ứng dụng nền sản xuất trong nước.
Chính vì vậy mà hoạt động xuất khẩu phát huy được lợi thế của quốc gia -->Lào là một trong những nước có lợi thế về hàng nông sản, diện tích đất trồng lớn, nhân công lao động cho nông nghiệp dồi dào. Sản xuất và xuất khẩu hàng nông sản sẽ phát huy tối đa được lợi thế cuả mình, cải thiện đời sống nhân dân, góp phần đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.3 Hoạt động xuất khẩu góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất: Thông thường các nhà xuất khẩu sẽ tập trung vào xuất khẩu những mặt hàng có lợi thế của đất nước. Khi lợi nhuận thu được từ xuất khẩu mặt hàng ấy càng lớn thì số người tập trung vào sản xuất mặt hàng ấy ngày càng nhiều. Do vậy cơ cấu sản xuất trong nước sẽ thay đổi.
Sự thay đổi này không chỉ diễn ra trong ngành mà còn diễn ra ở cả những ngành phụ trợ cho ngành hàng xuất khẩu. Khi hoạt động xuất khẩu hàng nông sản phát triển thì nó kéo theo sự phát triển của ngành sản xuất phân bón, ngành vận tải; ngành công nghiệp thực phẩm phát triển kéo theo ngành trồng trọt chăn nuôi phát triển; ngành dệt may phát triển kéo theo ngành trồng bông đay cũng phát triển. -->Lào là nước đang phát triển, xuất khẩu hàng nông sản đóng một vai trò lớn trong sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Không chỉ làm tăng tỉ trong ngành nông nghiệp, mà kéo theo tăng tỉ trọng ngành công nghiệp sản xuất các loại thức ăn, phân bón chăn nuôi,.
Đồng thời tăng tỉ trọng trọng cho các ngành phụ trợ khác.4 Hoạt động xuất khẩu giải quyết công ăn việc làm, tạo nguồn thu nhập, nâng cao mức sống và trình độ của người lao động: Hoạt động xuất khẩu là một trong những hoạt động mang lại nguồn lợi nhuận lớn trong các hoạt động sản xuất kinh doanh. Chính vì vậy số lượng lao động hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu hàng hóa không ngừng tăng. Hàng năm Luan van 6 ngành xuất khẩu giải quyết việc làm cho một số lượng lớn lao động. Thêm vào đó do có điều kiện tiếp xúc với thị trường mới, phương thức quản lý mới, khoa học công nghệ hiện đại nên trình độ của người lao động cũng được cải thiện để đáp ứng với yêu cầu chung của thị trường quốc tế.
Sản xuất và xuất khẩu hàng nông sản cần đến một nguồn nhân công lao động rất lớn. Phát triển xuất khẩu hàng nông sản sẽ giải quyết được vấn đề thất nghiệp nan giải ở các nước đang phát triển như Lào.5 Hoạt động xuất khẩu nâng cao uy tín của quốc gia trên trường quốc tế: Để đánh giá uy tín của một quốc gia người ta thường dựa vào 4 điều kiện đó là: GDP, lạm phát, thất nghiệp và cán cân thanh toán. Hoạt động xuất khẩu đem lại nguồn thu ngoại tệ, góp phần làm cân bằng cán cân thanh toán do vậy là một trong bốn điều kiện đánh giá sự phát triển kinh tế của một quốc gia : Cao hơn nữa hoạt động xuất khẩu làm tăng tích lũy ngoại tệ của một quốc gia và có thể biến quốc gia trở thành quốc gia xuất siêu và tạo sự đảm bảo trong thanh toán cho đối tác, tăng được uy tín trong kinh doanh.