Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Tóm lược một số lý luận cơ bản về đào tạo nhân viên của doanh nghiệp Chương 3: Phân tích thực trạng đào tạo nhân viên tại công ty Cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC (CMC Telecom) – Chi nhánh miền Bắc Chương 4: Một số đề xuất giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo nhân viên tại công ty Cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC (CMC Telecom) – Chi nhánh miền Bắc 6 Luan van Chương 2 TÓM LƯỢC MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN CỦA DOANH NGHIỆP 2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 2. Khái niệm về quản trị nhân lực Hiện nay có khá nhiều cách tiếp cận khác nhau về khái niệm quản trị nhân lực nhưng tác giả lựa chọn theo cách tiếp cận của Th.S Vũ Thùy Dương và TS. Hoàng Văn Hải để nghiên cứu đề tài: Theo đó: “Quản trị nhân lực là tổng hợp những hoạt động quản trị liên quan đến việc tạo ra, duy trì, phát triển và sử dụng có hiệu quả yếu tố con người trong tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung của doanh nghiệp” Từ khái niệm trên có thể thấy: Quản trị nhân lực là một lĩnh vực cụ thể của quản trị, vì vậy nó cần phải thực hiện thông qua các chức năng quản trị như hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát một cách đồng bộ và phối hợp chặt chẽ nhằm thu hút, sử dụng và phát triển con người để có thể đạt được mục tiêu của tổ chức.
Quản trị nhân lực phải được thực hiện trong mối quan hệ chặt chẽ với các lĩnh vực quản trị khác như: Quản trị chiến lược, quản trị tài chính, quản trị rủi ro,…Với phương diện là hoạt động hỗ trợ, quản trị nhân lực phải phục vụ cho các hoạt động quản trị tác nghệp khác, bởi các lĩnh vực quản trị này sẽ không thực hiện được nếu thiếu quản trị nhân lực. Trách nhiệm quản trị nhân lực liên quan đến mọi nhà quản trị trong doanh nghiệp. Các nhà quản trị trong doanh nghiệp, trong phạm vi bộ phận của mình đều phải triển khai công tác quản trị nhân lực. Quản trị nhân lực đòi hỏi tính nghệ thuật cao.
Con người – đối tượng của quản trị nhân lực rất đa dạng và có thể biến đổi theo hoàn cảnh, vì vậy nhà quản trị cần phải sáng tạo và quyền biến trong hành động thực tiễn. Khái niệm đào tạo nhân lực Đứng ở góc độ tổ chức (chủ thể của quá trình đào tạo): Đào tạo là quá trình cung cấp các kiến thức hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp cho 7 Luan van người lao động trong tổ chức, doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công việc của họ ở cả hiện tại và tương lai. [1] Đứng ở góc độ cá nhân (đối tượng của quá trình đào tạo): Đào tạo là quá trình cho phép người lao động tiếp thu các kiến thức, học tập các kỹ năng mới và thay đổi quan điểm hay hành vi nhằm nâng cao khả năng thực hiện công việc của họ trong hiện tại và tương lai. [2] Đào tạo là hoạt động hoàn toàn đúng và cần thiết theo quy luật pháp triển của xã hội, vì với thị trường ngày càng được thương mại hóa mở rộng giao lưu thì việc nâng cao trình độ cho nguồn nhân lực của doanh nghiệp là hết sức quan trọng.
Đào tạo nhân lực còn giúp doanh nghiệp nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp. Khái niệm đào tạo nhân viên Đào tạo nhân viên là một phần trong đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp. Việc hiểu như thế nào là đào tạo nhân viên thì còn tùy vào các nhà quản trị có các tiếp cận và quan niệm khác nhau. Chính vì thế có các khái niệm khác nhau của các tác giả như: Theo quan điểm của GS.TS Nguyễn Thành Độ và PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền (2007), Quản trị kinh doanh, NXB trường ĐHKTQD thì đào tạo nhân viên được hiểu là “Đào tạo là những nội dung đòi hỏi do công việc mới yêu cầu vì thế người lao động cần tích lũy các kỹ năng giúp thực hiện công việc mới và môi trường”.
Khái niệm này muốn nhấn mạnh đào tạo đối với công việc mới. Trong khóa luận sử dụng khái niệm về đào tạo nhân viên theo quan niệm của Th.S Vũ Thùy Dương và PGS.TS Hoàng Văn Hải (2010), Giáo trình quản trị nhân lực, NXB Thống kê: “Đào tạo nhân viên là quá trình giúp cho nhân viên có trình độ tay nghề và các kỹ năng phù hợp để thực hiện theo yêu cầu ở hiện tại và tương lai”. Từ khái niệm này ta có thể hiểu, thông qua đào tạo người lao động sẽ bù đắp được những thiếu hụt trong học vấn được truyền đạt những khả năng và kinh nghiệm thiết thực trong lĩnh vực chuyên môn, được cập nhật thêm kiến thức và mở rộng tầm hiểu biết để hoàn thành tốt những công việc được giao. Đào tạo là một công việc quan trọng và không thể thiếu cho người lao động và doanh nghiệp do môi trường kinh doanh luôn luôn không ngừng biến động chính vì thế nhân viên cần phải được đào tạo để thích ứng kịp thời với những biến đổi đó.
NỘI DUNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN CỦA DOANH NGHIỆP 2. Xác định nhu cầu đào tạo nhân viên 2. Căn cứ xác định nhu cầu đào tạo Xác định nhu cầu đào tạo là giai đoạn đầu tiên và có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình đào tạo nhân viên của doanh nghiệp. Nếu việc xác định nhu cầu đào tạo nhân viên không chính xác, không khách quan và đầy đủ có thể gây ta nhiều lãng phí trong việc sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp, hơn nữa, kết quả đào tạo nhân viên có thể không đạt được mục tiêu đề ra, làm giảm chất lượng công tác quản trị nhân sự trong doanh nghiệp.
- Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp: Cho biết mục tiêu kinh doanh của doanh của doanh nghiệp trong từng giai đoạn phát triển. Những mục tiêu này đặt ra các yêu cầu khác nhau về trình độ, năng lực chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp… đối với từng nhân viên trong doanh nghiệp để thích ứng với sự thay đổi của tổ chức, nhằm thực hiện tốt nhất mục tiêu đã đề ra. Mục tiêu của đào tạo là nhằm thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. - Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp: Bao gồm các kế hoạch gắn với các nội dung của quản trị nhân lực như kế hoạch tuyển dụng, bố trí và sử dụng nhân lực,… Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp giúp nhà quản trị nhân sự nắm được tình hình lao động một cách chi tiết về số lượng, chất lượng lao động hiện tại, từ đó có thể lượng hóa được nhu cầu về số lượng cũng như chất lượng lao động, cơ cấu ngành nghề và trình độ chuyên môn sẽ biến động trong tương lai để xác định nhu cầu đào tạo sát với thực tế.
- Trình độ kỹ thuật, công nghệ của doanh nghiệp: Tiến bộ khoa học, kỹ thuật công nghệ đặt ra yêu cầu khách quan là phải nâng cao trình độ của người lao động để ứng dụng có hiệu quả những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật, công nghệ trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vấn đề này chỉ có thể đạt được thông qua đào tạo thường xuyên. Vì người lao động là người sử dụng trực tiếp công nghệ của doanh nghiệp. - Tiêu chuẩn thực hiện công việc: Mỗi công việc đòi hỏi cá kỹ năng và các hành vi cần thiết để thực hiện tốt công việc, đòi hỏi các năng lực, phẩm chất cần có của người lao động trong quá trình thực hiện công việc.
9 Luan van - Trình độ năng lực chuyên môn của nhân viên: Các yếu tố như trình độ chuyên môn, tay nghề, năng lực, các đặc tính cá nhân của người lao động quyết định ai là người cần thiết được đào tạo; những kỹ năng, kiến thức cần thiết nào được lĩnh hội hay chú trọng trong quá trình đào tạo. - Nguyện vọng của nhân viên: Trong doanh nghiệp, nhu cầu đào tạo của mỗi người là khác nhau, điều đó tùy thuộc phẩm chất, năng lực, ý chí phấn đấu vươn lên và cả điều kiện cá nhân của họ khi làm việc tại doanh nghiệp. Các phương pháp xác định nhu cầu đào tạo nhân viên Xác định nhu cầu đào tạo nhân viên trong tổ chức, doanh nghiệp ngoài việc phải dựa vào các căn cứ như trên, cần phải có phương pháp khoa học và phù hợp với thực tiễn. Phương pháp trực tiếp: Nhà quản trị căn cứ vào các nhân tổ ảnh hưởng đến xác định nhu cầu đào tạo, cụ thể như căn cứ vào kết quả phân tích công việc (bản mô tả công việc, bản tiêu chuẩn công việc), tình hình thực hiện công việc, các phẩm chất nghề nghiệp của nhân viên, trình độ năng lực chuyên môn, tay nghề và kỹ năng làm việc, các phẩm chất nghề nghiệp của nhân viên, các nguyện vọng của nhân viên,… để trực tiếp xác định số lượng nhân viên có nhu cầu đào tạo, phát triển của từng nghề cần thiết trong từng bộ phận sau đó tổng hợp lại thành nhu cầu đào tạo nhân viên của cả doanh nghiệp.
Phương pháp tính theo tổng hao phí thời gian lao động kỹ thuật cần thiết cho từng loại sản phẩm và quỹ thời gian lao động của nhân viên kỹ thuật tương ứng. Phương pháp tính toán theo số lượng máy móc, thiết bị kỹ thuật cần thiết cho quá trình sản xuất, mức đảm nhận của một nhân viên kỹ thuật và hệ số ca làm việc của máy móc thiết bị. Các nội dung đào tạo nhân viên Xác định nhu cầu đào tạo là việc tổ chức doanh nghiệp cần làm rõ số lượng, cơ cấu lao động cần được đào tạo và những nội dung cần đào tạo cho người lao động ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn nhằm đáp ứng yêu cầu về mặt chất lượng của đội ngũ nhân viên. Các nội dung đào tạo nhân viên bao gồm: đào tạo chuyên môn kỹ thuật, chính trị lý luận, văn hoá doanh nghiệp, phương pháp công tác.
Đào tạo về chuyên môn – kỹ thuật: chủ yếu là đào tạo về kiến thức chuyên môn, kỹ năng chuyên môn, phẩm chất, kinh nghiệm nghề nghiệp. Đào tạo về chuyên 10 Luan van môn kỹ thuật bao gồm các nội dung: Đào tạo kiến thức chuyên môn, đào tạo kỹ năng nghề nghiệp, đào tạo phẩm chất kinh nghiệm nghề nghiệp. Đào tạo về chính trị và lý luận Đào tạo về chính trị và lý luận nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, nắm vững lý luận, hoàn thiện nhân cách cho các thành viên trong doanh nghiệp, tạo ra người vừa “hồng” vừa “chuyên”.