Luận văn dạy học theo dự án môn Công nghệ lớp 11 tại trường THPT Nguyễn Trãi Bình Dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu dạy học theo dự án môn công nghệ lớp 11 tại trường trung học phổ thông nguyễn trãi bình dương, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Thanh
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Phan Long - Phó Khoa Sư Phạm Kỹ Thuật
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật
• Chuyên ngành: Công Nghệ
• Đề tài: Dạy Học Theo Dự Án Môn Công Nghệ Lớp 11 Tại Trường Nguyễn Trãi Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
• Giới hạn đề tài
• Giả thuyết nghiên cứu
• Phƣơng pháp nghiên cứu
• Những giá trị đóng góp của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN
• 1.1. Tổng quan về dạy học theo dự án
• 1.2. Khái niệm cơ bản
• 1.3. Những đặc điểm cơ bản của hoạt động dạy học ở trường THPT
• 1.4. Cơ sở lý luận về bản chất của dạy học theo dự án
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC MÔN CÔNG NGHỆ
• 2.1. Giới thiệu về trường trung học phổ thông Nguyễn Trãi
• 2.2. Mục tiêu, vị trí, nội dung của môn Công nghệ ở trường THPT
• 2.3. Đặc điểm của môn Công nghệ
• 2.4. Chương trình môn Công nghệ ở trường THPT
• 2.5. Thực trạng về dạy học môn Công nghệ ở các trường Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Bình Dương
• 2.6. Thực trạng về học môn Công nghệ tại trường THPT Nguyễn Trãi – Bình Dương
• 2.7. Nguyên nhân về hiệu quả dạy và học môn Công nghệ chưa cao
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT TIẾN TRÌNH DẠY HỌC THEO DỰ ÁN – THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM – ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 3.1. Tiến trình dạy học dự án
• 3.2. Mẫu giáo án tham khảo. Thực nghiệm sư phạm
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH – BẢNG – BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Dạy Học Theo Dự Án Môn Công Nghệ Lớp 11

Dạy học theo dự án là một phương pháp giáo dục hiện đại, giúp học sinh phát triển kỹ năng và kiến thức thông qua việc thực hiện các dự án thực tế. Tại trường THPT Nguyễn Trãi Bình Dương, phương pháp này được áp dụng nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Công nghệ lớp 11. Việc áp dụng dạy học theo dự án không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách chủ động mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng làm việc nhóm.

1.1. Khái niệm Dạy Học Theo Dự Án

Dạy học theo dự án là phương pháp học tập mà trong đó học sinh tham gia vào các hoạt động thực tiễn để giải quyết vấn đề cụ thể. Phương pháp này giúp học sinh phát triển các kỹ năng như tư duy phản biện, làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề.

1.2. Lợi ích của Dạy Học Theo Dự Án

Phương pháp dạy học theo dự án mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, bao gồm việc tăng cường sự tự tin, khả năng giao tiếp và kỹ năng hợp tác. Học sinh có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Thách Thức Trong Việc Áp Dụng Dạy Học Theo Dự Án

Mặc dù dạy học theo dự án mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng phương pháp này cũng gặp phải một số thách thức. Các giáo viên cần phải đối mặt với việc thiết kế dự án phù hợp, quản lý thời gian và nguồn lực, cũng như đánh giá kết quả học tập của học sinh một cách hiệu quả.

2.1. Thiếu Tài Nguyên và Cơ Sở Vật Chất

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu tài nguyên và cơ sở vật chất cần thiết để thực hiện các dự án. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động học tập thực tiễn.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Kết Quả

Đánh giá kết quả học tập trong dạy học theo dự án không đơn giản. Giáo viên cần phát triển các tiêu chí đánh giá phù hợp để đảm bảo tính công bằng và chính xác.

III. Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Trong Dự Án Công Nghệ

Để nâng cao hiệu quả dạy học theo dự án, các phương pháp dạy học tích cực như học tập hợp tác, giải quyết vấn đề và học tập trải nghiệm được áp dụng. Những phương pháp này giúp học sinh phát triển kỹ năng cần thiết cho thế kỷ 21.

3.1. Học Tập Hợp Tác

Học tập hợp tác khuyến khích học sinh làm việc cùng nhau để hoàn thành dự án. Điều này không chỉ giúp phát triển kỹ năng giao tiếp mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực.

3.2. Giải Quyết Vấn Đề

Phương pháp giải quyết vấn đề giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng phân tích. Học sinh được khuyến khích tìm ra giải pháp cho các vấn đề thực tiễn trong dự án.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dạy Học Theo Dự Án

Việc áp dụng dạy học theo dự án tại trường THPT Nguyễn Trãi Bình Dương đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Nghiệm

Kết quả từ các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy học sinh tham gia vào dạy học theo dự án có kết quả học tập tốt hơn so với phương pháp truyền thống. Điều này chứng tỏ tính hiệu quả của phương pháp này.

4.2. Phản Hồi Từ Học Sinh

Học sinh đã có những phản hồi tích cực về phương pháp dạy học theo dự án. Họ cảm thấy hứng thú hơn với môn học và có động lực học tập cao hơn.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Dạy Học Theo Dự Án

Dạy học theo dự án là một phương pháp hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tại trường THPT Nguyễn Trãi Bình Dương, việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển kiến thức mà còn hình thành các kỹ năng cần thiết cho tương lai.

5.1. Tương Lai Của Dạy Học Theo Dự Án

Trong tương lai, dạy học theo dự án sẽ tiếp tục được mở rộng và phát triển. Các trường học cần đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên để nâng cao hiệu quả của phương pháp này.

5.2. Khuyến Khích Sự Đổi Mới Trong Giáo Dục

Việc khuyến khích sự đổi mới trong giáo dục là cần thiết để đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại. Dạy học theo dự án sẽ là một phần quan trọng trong quá trình này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế phát triển mạnh mẽ, giáo dục phổ thông đóng vai trò nền tảng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy kỹ thuật và năng lực thực hành nghề nghiệp. Môn Công nghệ lớp 11 mang tính ứng dụng khoa học kỹ thuật sâu sắc, nhưng thực trạng giảng dạy tại các trường trung học phổ thông vẫn còn mang nặng tính hàn lâm, truyền thụ một chiều. Khảo sát thực tế từ 19 giáo viên giảng dạy môn Công nghệ trên địa bàn tỉnh Bình Dương cho thấy có tới 95% giáo viên thường xuyên sử dụng phương pháp thuyết trình đàm thoại truyền thống, trong khi 84% giáo viên chưa từng áp dụng phương pháp dạy học theo dự án vào tiết học. Đồng thời, có đến 68% ý kiến nhận định mức độ gắn kết giữa nội dung bài học với thực tiễn sản xuất còn rất hạn chế, bao gồm 53% đánh giá ít phù hợp và 15% đánh giá không phù hợp.

Nhằm giải quyết triệt để vấn đề này, đề tài tập trung nghiên cứu việc vận dụng dạy học theo dự án cho môn Công nghệ lớp 11 tại trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi, tỉnh Bình Dương. Mục tiêu cụ thể là thiết kế tiến trình tổ chức dạy học dự án, xây dựng các bài giảng mẫu chuẩn hóa và tiến hành thực nghiệm sư phạm có đối chứng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển toàn diện 4 năng lực cốt lõi cho học sinh: năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xã hội và năng lực cá thể. Nghiên cứu được triển khai thực hiện trong năm học 2010 – 2011 trên quy mô toàn trường gồm 28 lớp học với 936 học sinh. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần cải thiện tỷ lệ học sinh đạt kết quả khá giỏi môn Công nghệ tăng thêm khoảng 25% đến 30%, đồng thời giảm tỷ lệ học sinh thụ động trong giờ học xuống dưới 10%, tạo cơ sở khoa học vững chắc để nhân rộng mô hình ra toàn ngành giáo dục.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của các lý thuyết giáo dục hiện đại, đặc biệt là Thuyết kiến tạo do Jean Piaget và Lev Vygotsky khởi xướng. Thuyết kiến tạo khẳng định rằng quá trình học tập là sự kiến tạo tri thức chủ động của người học thông qua trải nghiệm thực tế và tương tác xã hội, thay vì tiếp thu thụ động từ giáo viên. Bên cạnh đó, đề tài kế thừa sâu sắc tư tưởng triết học giáo dục "Học thông qua công việc" của John Dewey (1966) và phương pháp dự án do William Heard Kilpatrick (1918) đề xuất, xem trọng việc biến nội dung học tập thành các nhiệm vụ thách thức gắn liền với thực tiễn đời sống.

Mô hình nghiên cứu vận dụng cấu trúc năng lực hành động toàn diện gồm 4 thành tố: năng lực chuyên môn (khả năng tiếp thu tri thức kỹ thuật và vận dụng vào thực tế), năng lực phương pháp (kỹ năng lập kế hoạch, thu thập thông tin và giải quyết vấn đề), năng lực xã hội (kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và cộng tác) và năng lực cá thể (tính tự chủ, tự đánh giá và trách nhiệm cá nhân). Đồng thời, quy trình thiết kế bài học tuân thủ nghiêm ngặt Quy tắc 6A của Viện Nghiên cứu Giáo dục Buck, bao gồm: Tính xác thực (Authenticity), Tính chặt chẽ học thuật (Academic rigor), Ứng dụng thực hành (Applied learning), Khám phá tích cực (Active exploration), Mối quan hệ tương tác (Adult relationships) và Đánh giá toàn diện (Assessment practices), nhằm phát triển 11 nhóm kỹ năng thiết yếu của thế kỷ 21.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập đa chiều từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chuẩn kiến thức kỹ năng môn học, phiếu khảo sát thực trạng từ 19 giáo viên bộ môn tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Bình Dương, cùng hồ sơ học tập và bài kiểm tra đánh giá của học sinh khối 11. Phương pháp chọn mẫu được thực hiện theo kỹ thuật chọn mẫu có chủ đích và phân tầng tương đương. Đối tượng thực nghiệm sư phạm gồm 4 lớp học với tổng số khoảng 160 học sinh: 2 lớp thực nghiệm (11A1, 11A3) áp dụng phương pháp dạy học theo dự án và 2 lớp đối chứng (11A2, 11A4) tiếp tục học theo phương pháp truyền thống.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp chặt chẽ giữa định tính và định lượng bằng toán học thống kê chuyên sâu. Các tham số định lượng bao gồm: điểm trung bình cộng, điểm Mode, độ lệch chuẩn, bảng phân phối tần suất và kiểm định giả thuyết thống kê. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này nhằm loại bỏ tối đa các yếu tố sai số ngẫu nhiên, chứng minh một cách tường minh và khách quan sự vượt trội của phương pháp dạy học theo dự án so với phương pháp truyền thống. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng: giai đoạn 1 (từ tháng 10/2010 đến tháng 1/2011) tập trung khảo sát thực trạng và nghiên cứu cơ sở lý luận; giai đoạn 2 (từ tháng 2/2011 đến tháng 5/2011) thiết kế giáo án và triển khai thực nghiệm sư phạm tại trường; giai đoạn 3 (từ tháng 6/2011 đến tháng 10/2011) xử lý số liệu thống kê và hoàn thiện toàn bộ luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực trạng và tiến hành thực nghiệm sư phạm có đối chứng đã mang lại 4 phát hiện quan trọng có giá trị khoa học cao:

Thứ nhất, thực trạng tổ chức dạy học môn Công nghệ trước can thiệp mang tính đơn điệu và thụ động sâu sắc. Kết quả khảo sát ghi nhận 95% giáo viên phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp thuyết trình đàm thoại một chiều; có tới 84% giáo viên chưa từng áp dụng dạy học dự án và 95% giáo viên chưa bao giờ tổ chức hình thức học tập hợp tác trong lớp học.

Thứ hai, kết quả học tập của các lớp thực nghiệm có sự bứt phá vượt trội so với các lớp đối chứng. Điểm trung bình của học sinh ở hai lớp thực nghiệm (11A1, 11A3) đạt mức 7.8 đến 8.2 điểm, cao hơn rõ rệt từ 1.2 đến 1.5 điểm so với điểm trung bình của hai lớp đối chứng (11A2, 11A4) vốn chỉ dao động ở mức 6.5 đến 6.8 điểm.

Thứ ba, cơ cấu xếp loại học lực có sự phân hóa tích cực mạnh mẽ. Tỷ lệ học sinh đạt học lực khá và giỏi tại các lớp thực nghiệm đạt trên 75%, cao hơn khoảng 28% so với các lớp đối chứng chỉ đạt xấp xỉ 47%. Đồng thời, tỷ lệ học sinh yếu kém ở nhóm lớp thực nghiệm giảm mạnh xuống mức dưới 3%, trong khi nhóm đối chứng còn tồn tại khoảng 12% học sinh chưa đạt yêu cầu.

Thứ tư, mức độ phát triển kỹ năng mềm và sự hứng thú của người học gia tăng đột biến. Hơn 85% học sinh tại các lớp thực nghiệm bày tỏ thái độ đặc biệt thích thú với các giờ học dự án; trên 90% thành viên trong nhóm tự giác hoàn thành đúng hạn các nhiệm vụ được phân công và thể hiện rõ năng lực phản biện, thuyết trình trước đám đông.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về mặt định lượng của các lớp thực nghiệm bắt nguồn từ việc thay đổi căn bản vai trò của người dạy và người học. Thay vì chỉ ghi chép lý thuyết về bản vẽ kỹ thuật (Bài 10, Bài 16) hoặc nguyên lý động cơ đốt trong (Chương 7), học sinh được tự mình lên ý tưởng, chế tạo mô hình thực tế, quay video minh họa và phân tích sơ đồ kỹ thuật. Hoạt động này kích thích mạnh mẽ tư duy bậc cao, chuyển hóa tri thức lý thuyết trừu tượng thành năng lực thực hiện cụ thể.

Toàn bộ dữ liệu thực nghiệm được lượng hóa chi tiết và có thể trình bày trực quan thông qua Biểu đồ cột so sánh tỷ lệ học lực (thể hiện rõ sự chênh lệch tỷ lệ khá giỏi giữa nhóm thực nghiệm và đối chứng), Biểu đồ đa giác tần suất phân phối điểm số (cho thấy đường cong phân phối điểm của lớp thực nghiệm dịch chuyển hẳn về phía điểm 8, 9 và 10 với độ lệch chuẩn hẹp) và Bảng tổng hợp các tham số thống kê mô tả (điểm trung bình, Mode và phương sai). Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu giáo dục của Quỹ Giáo dục George Lucas và chương trình Intel Teach quốc tế, khẳng định rằng phương pháp dạy học theo dự án giúp học sinh ghi nhớ sâu và lưu giữ kiến thức kỹ thuật lâu hơn khoảng 30% so với phương pháp giảng dạy truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc dạy và học môn Công nghệ trong nhà trường phổ thông:

Thứ nhất, đổi mới quy trình thiết kế bài giảng và kế hoạch dạy học: Giáo viên bộ môn Công nghệ cần chủ động chuyển đổi tối thiểu 30% thời lượng chương trình học kỳ sang hình thức dạy học theo dự án, tập trung vào các nội dung gắn liền với vẽ kỹ thuật cơ khí, mạch điện và động cơ đốt trong. Thời gian áp dụng cần được triển khai ngay từ đầu mỗi năm học mới nhằm tạo lộ trình học tập liền mạch cho học sinh.

Thứ hai, nâng cấp và hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật: Ban giám hiệu trường THPT Nguyễn Trãi cùng các trường phổ thông trên địa bàn cần ưu tiên phân bổ ngân sách trang bị thêm ít nhất 2 phòng thực hành đa phương tiện, bổ sung 100% các bộ mô hình trực quan, công cụ cơ khí và thiết bị trình chiếu hiện đại trước thềm năm học 2011 – 2012 để phục vụ việc chế tạo sản phẩm dự án.

Thứ ba, chuẩn hóa năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bình Dương cần chủ trì phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về phương pháp dạy học dự án cho 100% giáo viên Công nghệ THPT trong vòng 6 tháng. Mục tiêu phấn đấu đạt trên 90% giáo viên sử dụng thành thạo bộ công cụ đánh giá Rubric và kỹ năng quản lý dự án học tập.

Thứ tư, xây dựng ngân hàng dự án học tập liên môn: Tổ chuyên môn kỹ thuật cần phối hợp với các tổ Toán, Vật lý và Tin học xây dựng ít nhất 5 dự án học tập liên môn mỗi năm học, giúp tăng cường hơn 40% tính ứng dụng thực tế và giảm tải sự trùng lặp kiến thức giữa các môn học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

1. Giáo viên giảng dạy môn Công nghệ cấp trung học phổ thông: Tài liệu cung cấp trọn bộ quy trình tổ chức bài dạy dự án chuẩn hóa, các mẫu giáo án thực tế chi tiết cho Bài 10, Bài 16 và Chương 7, cùng hệ thống phiếu đánh giá tiêu chí giúp giáo viên triển khai ngay trên lớp học mà không mất nhiều thời gian biên soạn lại.

2. Cán bộ quản lý giáo dục và Ban giám hiệu các trường phổ thông: Cung cấp khung cơ sở khoa học và bằng chứng thực nghiệm rõ ràng để xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp giảng dạy cấp trường, phân bổ thời khóa biểu hợp lý và định hướng đầu tư trang thiết bị phòng bộ môn đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật: Nguồn tài liệu học thuật giá trị cao trong việc nghiên cứu vận dụng thuyết kiến tạo, phương pháp đo lường đánh giá giáo dục và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê trong các đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.

4. Chuyên gia biên soạn chương trình và sách giáo khoa: Cung cấp dữ liệu thực chứng chân thực từ 936 học sinh và 19 giáo viên tại địa phương, giúp các nhà hoạch định chính sách có thêm căn cứ điều chỉnh chương trình môn Công nghệ theo hướng tinh giản lý thuyết và gia tăng thời lượng trải nghiệm thực hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Dạy học theo dự án môn Công nghệ khác biệt căn bản như thế nào so với dạy học truyền thống? Trong khi phương pháp truyền thống có tới 95% thời lượng là giáo viên thuyết trình truyền thụ kiến thức một chiều khiến học sinh thụ động, dạy học theo dự án đặt học sinh vào trung tâm của hoạt động giải quyết vấn đề. Người học tự lên kế hoạch, điều tra thực tế, làm việc nhóm và tạo ra sản phẩm cụ thể, qua đó phát triển đồng đều cả 4 thành tố năng lực hành động.

2. Những nội dung nào trong chương trình Công nghệ 11 phù hợp nhất để triển khai dự án? Các bài học có tính thực hành và mô phỏng cao là đối tượng lý tưởng nhất, tiêu biểu như Bài 10 (Bản vẽ xây dựng), Bài 16 (Bản vẽ cơ khí) và toàn bộ phần Động cơ đốt trong thuộc Chương 7. Học sinh có thể thiết kế mô hình mặt bằng ngôi nhà thực tế hoặc mô phỏng nguyên lý làm việc của hệ thống bôi trơn, làm mát.

3. Làm thế nào để đảm bảo tính công bằng khi đánh giá kết quả của từng cá nhân trong nhóm? Giáo viên áp dụng hệ thống đánh giá đa chiều kết hợp giữa đánh giá quá trình và đánh giá tổng thể. Thông qua bảng tiêu chí Rubric minh bạch được công bố trước dự án, kết quả cuối cùng là sự tổng hợp giữa điểm tự đánh giá cá nhân, điểm đánh giá đồng đẳng giữa các thành viên trong nhóm và điểm đánh giá sản phẩm của giáo viên.

4. Nhà trường có cơ sở vật chất hạn chế có thể áp dụng phương pháp này không? Hoàn toàn có thể áp dụng linh hoạt. Nghiên cứu chỉ ra rằng các trường chỉ cần tận dụng tối đa 2 đến 3 phòng máy chiếu sẵn có kết hợp với việc giao nhiệm vụ tìm kiếm thông tin tại nhà và sử dụng các vật liệu tái chế đơn giản để học sinh tự tạo mô hình kỹ thuật.

5. Triển khai dạy học dự án có làm học sinh bị quá tải bài vở trên lớp không? Phương pháp dự án không làm gia tăng áp lực học tập mà ngược lại giúp giảm tải việc học vẹt. Bằng cách tích hợp sâu lý thuyết vào sản phẩm thực hành, học sinh nắm vững kiến thức ngay trong quá trình thực hiện, giúp nâng tỷ lệ hiểu bài lên trên 85% và rút ngắn thời gian ôn tập trước các kỳ thi.

Kết luận

• Luận văn đã giải quyết triệt để bài toán đổi mới phương pháp dạy học môn Công nghệ 11, khắc phục triệt để tình trạng 95% tiết học phụ thuộc vào thuyết trình truyền thống.
• Xây dựng thành công quy trình 5 bước tổ chức dạy học theo dự án chuẩn hóa, kết hợp hài hòa giữa Thuyết kiến tạo và Quy tắc 6A quốc tế.
• Chứng minh bằng thực nghiệm khoa học có đối chứng: nâng tỷ lệ học lực khá giỏi lên trên 75% và nâng điểm trung bình của học sinh thêm 1.2 đến 1.5 điểm.
• Đóng góp bộ giáo án mẫu hoàn chỉnh cùng hệ thống công cụ đánh giá năng lực thực hiện đa chiều, có khả năng ứng dụng thực tế ngay lập tức.
• Mở ra lộ trình mở rộng quy mô áp dụng phương pháp dạy học theo dự án cho các khối lớp 10, 12 và toàn bộ các môn khoa học kỹ thuật trong vòng 12 tháng tiếp theo.

Các cơ sở giáo dục và quý thầy cô giáo hãy áp dụng ngay quy trình dạy học theo dự án này vào kế hoạch giảng dạy học kỳ tới để kiến tạo môi trường học tập kỹ thuật đầy cảm hứng, năng động và hiệu quả cho học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự phát triển năng động của nền kinh tế, quá trình hội nhập và toàn cầu hoá đang rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giữa các nƣớc nhanh hơn. Khoa học công nghệ trở thành động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế xã hội.

Giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học-công nghệ, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu xã hội hiện đại. Do đó, vấn đề giáo dục công nghệ ở bậc phổ thông rất cần thiết. Giáo dục công nghệ có nhiệm vụ hình thành tƣ duy kỹ thuật và hƣớng nghiệp cho học sinh bậc phổ thông. Chủ trƣơng đƣờng lối của Đảng và Nhà nƣớc là nâng cao chất lƣợng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất [16, 8] [4,6].

Mục tiêu dạy học không chỉ dừng lại ở kiến thức mà mục tiêu dạy học ngày nay còn đào tạo ra con ngƣời có kỹ năng đáp ứng nhu cầu của xã hội, học tập suốt đời, và các kỹ năng thế kỷ 21 của thế giới. Trong những năm gần đây, hệ thống đào tạo nghề nói riêng (Giáo dục nói chung)có khuynh hƣớng chuyển đổi hình thức dạy học truyền thống (Kiến thức và thực hành) sang hình thức đào tạo theo năng lực thực hiện, ứng với sự ra đời khái niệm bài giảng tích hợp. Và sự chuyển biến đó tất yếu kéo theo sự thay đổi và đòi hỏi phải áp dụng các phƣơng pháp (Tổ chức) dạy học mới nhƣ: giải quyết vấn đề, học tập theo kinh nghiệm, học tập theo dự án… mà trƣớc đây chƣa đƣợc chú trọng [14,56] [5,36]. Mỗi phƣơng pháp dạy học kể trên đều có những đặc điểm, thế mạnh riêng nên không thể cho phƣơng pháp nào là nổi trội hơn cả.

Vì vậy việc lựa chọn và vận dụng linh hoạt các phƣơng pháp này vào thực tiễn dạy học là rất cần thiết và phải tuân thủ nguyên tắc, đặc trƣng riêng của mỗi phƣơng pháp. Có nhƣ vậy, quá trình dạy học mới hƣớng đến ngƣời học, hình thành năng lực cho ngƣời học. Đó là các năng lực về chuyên môn (Professional competency), năng lực xã hội (Social 1 competency), năng lực cá thể (Individual competency) và năng lực phƣơng pháp (Methodical competency). [29,11] Năng lực cá thể Năng lực chuyên môn Năng lực xã hội Năng lực phƣơng pháp Năng lực hành động Hình 1.1: Cấu trúc năng lực hành động.

Với dạy học theo dự án ngoài thành tố năng lực giải quyết vấn đề, còn bao gồm tất cả các năng lực thành phần nêu trên; và đó cũng là cơ sở để hình thành năng lực ở ngƣời học [14,18]. Điều này đƣợc khẳng định qua nhiều nghiên cứu và ứng dụng của Tổ chức Giáo dục George Lucas, Viện nghiên cứu Giáo dục Buck, … chƣơng trình dạy học dự án của Intel, Microsoft và dự án Việt – Bỉ tại Việt Nam. Để nâng cao chất luợng dạy môn công nghệ và hình thành cho nguời học những năng lực thành phần trên, thông qua kết quả thực nghiệm cho môn học Công Nghệ ở trƣờng THPT Nguyễn Trãi. Tác giả chọn đề tài là: " Dạy học theo dự án môn Công Nghệ lớp 11 trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi – Bình Dương".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.1 Mục tiêu nghiên cứu. Vận dụng dạy học theo dự án cho môn Công nghệ 11 nhằm năng cao hiệu quả, chất lƣợng dạy và học.2 Nhiệm vụ nghiên cứu. - Nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy học theo dự án. - Khảo sát thực trạng về tổ chức dạy học môn Công nghệ một số trƣờng THPT trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng.