TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TINH TRAVIN ~ Ss cs Thọch Thơ Lơi (Chủ biên) — Nguyén Thanh Hién DN Dinh Thdi Vinh Tra G Nguyén Thi Bich Hanh > Huỳnh Văn Trọng Ơ Nguyén Thanh Phong P Nguyễn Văn Hiếu M Nguyễn Minh Tên @œ Huỳnh Văn Tuý © Thạch Sơ Quên —= Oo Nguyễn Thị Hỗng Loan —¬ —¬ LỜI NÓI ĐẦU Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Trà Vinh là tài liệu nhằm giúp học sinh nâng cao hiểu biết về văn hoá, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, hướng nghiệp của tỉnh Trà Vinh, góp phần rèn luyện những phẩm chất, năng lực được quy định trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đồng thời bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương,ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần gìn giữ, bảo tồn, phát huy những giá trị văn hoá của quê hương. Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Trà Vinh - Lớp 11 được biên soạn theo các chủ đề, tương ứng với mạch kiến thức trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Mỗi chủ đề được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt để có thể điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - văn hoá - xã hội của địa phương và thực tiễn dạy học trong nhà trường, song vẫn bảo đảm mức độ yêu cầu chung của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Hơn nữa, Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Trà Vinh - Lớp 11 không chỉ dừng ở việc dạy và học trong nhà trường mà còn là tư liệu để trải nghiệm, khám phá những nét đẹp của vùng đất Trà Vinh. Trong quá trình biên soạn, mặc dù nhóm tác giả đã cố gắng chắt lọc tư liệu để vừa giới thiệu những nét cơ bản về nội dung giáo dục địa phương, vừa đảm bảo tính khoa học, phù hợp với đối tượng học sinh lớp 11 nhưng khó tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý từ quý thầy cô giáo, phụ huynh, các em học sinh,. để lần tái bản sau được hoàn chỉnh hơn.
Các tác giả Mục lục 81). 3 Hướng dẫn sử dụng tài liệu. 5 Chủ đề 1 Thiên tai và thời tiết cực đoan thường xảy ra ở tỉnh Trà Vinh. 6 Chu dé 2 Phát triển thương mại, giao thông vận tải, thông tin liên lạc Tỉnh Tà VÍHH sasaeueauasaanatreninnnetnadririonagtitritnligitStidSTSiSINYSG0N1G810001098510001158100000N 18 Chủ đề 3 Định hướng nghề nghiệp cho học sinh tỉnh Trà Vinh.
34 Chủ đề 4 Nhân vật lịch sử tiêu biểu ở tỉnh Trà Vinh.--------- 2° cs<z¿ 43 Chủ đề 5_ Nghệ thuật kiến trúc chùa Khmer ở tỉnh Trà Vinh.-------- 54 Chủ đề 6 Lễ hội và âm nhạc trong các lễ hội truyền thống tiêu biểu ở "I0. 61 Chủ đề 7 Văn học viết Trà Vinh trước 1975 .-----2- s22 vsev+se+vzesrrrzzrrrsee 68 cLilj0 s80 i06 n6 ố. 84 Hướng dẫn sử dụng tài liệu 7 Những kiến thức, phẩm chất, năng lực học sinh cần đạt được sau mỗi chủ đề. `7 ` Huy động kiến thức, kinh nghiệm cá nhân để tham gia hoạt động tạo hứng thú và dẫn dắt vào chủ đề mới.
Thực hiện các hoạt động quan sát, thảo luận, tìm hiểu,. và trải nghiệm nhằm phát hiện, chiếm lĩnh những điều mới. Sử dụng kiến thức, kĩ năng được trang bị để giải quyết các vấn đề, tình huống, bài tập nhằm khắc sâu kiến thức và hiểu ND rõ hơn những điều vừa khám phá. Giải quyết những vấn đề của thực tiễn hoặc vấn đề giả định NY có liên quan đến tri thức của chủ đề, từ đó phát huy tính mềm dẻo của tư duy và khả năng sáng tạo.
THIÊN TAI VÀ THỜI TIẾT CỰC ĐOAN THUONG XAY RA O TINH TRA VINH — Néu duoc thoi gian va pham vi dien ra của một số loại hình thiên tai va thoi tiét cuc doan thuong xay ra 6 tinh Tra Vinh. — Phan tích được ảnh hưởng của thiên tai và thời tiết cực đoan đến sản xuất và đời sống người dân trên địa bàn tỉnh. - Đề xuất được một số biện pháp phòng tránh, giảm thiểu thiệt hai của thiên tai và thời tiết cực đoan đến sản xuất và đời sống. & J ®) KHỞ Tỉnh Trà Vinh nằm ở phía đông nam Đồng bằng sông Cửu Long với diện tích tự nhiên là 2 390,77 km?, nằm giữa sông Cổ Chiên và Sông Hậu.
Khí hậu Trà Vinh mang tính đặc trưng của vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, với mùa mưa và mùa khô rõ rệt. Với vị trí địa lí của tỉnh Trà Vinh, hãy cho biết thiên tai nào thường xảy ra và thiên tai nào ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống người dân? Chúng ta cần phải làm gì để phòng tránh và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và thời tiết cực đoan gây ra? Tỉnh Trà Vinh có vị trí địa lí giới hạn từ 09°31“46“ dén 10°04’5” vĩ Bac va 105°57'16” đến 106°3604” kinh Đông. Phía đông bắc giáp tỉnh Bến Tre có ranh giới là sông Cổ Chiên; phía tây nam giáp tỉnh Sóc Trăng có ranh giới là Sông Hậu; phía tây bắc giáp tỉnh Vĩnh Long; phía đông tiếp giáp Biển Đông với đường bờ biển dài khoảng 65 km. Một số loại hình thiên tai và thời tiết cực đoan thường xảy ra ở tỉnh Trà Vinh gồm: bão, áp thấp nhiệt đới; lốc, sét; hạn hán, xâm nhập mặn; nước biển dâng; sạt lở đất.
Bão, áp thấp nhiệt đới - Bão và áp thấp nhiệt đới thường xuất hiện vào những thời điểm nào trong năm? - Liệt kê một số ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới đến sản xuất và đời sống người dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. - Em và gia đình sẽ làm gì để ứng phó với ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới? Địa hình tỉnh Trà Vinh mang tính chất vùng đồng bằng ven biển có các giồng cát, chạy liên tục theo hình vòng cung và song song với bờ biển. Do địa hình khá bằng phẳng nên gió đổi chiều rõ rệt theo mùa và có tính quy luật, gồm gió mùa Đông Bắc (gió chướng) và gió mùa Tây Nam. Các hiện tượng thời tiết bất thường như bão, áp thấp nhiệt đới có thể xuất hiện vào tháng 12 trong năm.
Bão có thể gây ra thiệt hại nặng nề cho vùng ven biển. Nguy hiểm hơn khi bão kết hợp với triều cường sẽ gây ra lũ lụt nghiêm trọng. Ngoài ra, gió giật trong bão kèm theo những cơn lốc xoáy có thể làm đổ nhiều công trình, nhà cửa, cây cối,. Tuy nhiên, bão và áp thấp nhiệt đới thường không ảnh hưởng nhiều đến tỉnh Trà Vinh, chỉ gây mưa, giông lốc, sóng to, gió mạnh trên biển.
Năm 2018, có 4 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, trong đó bão số 9 ảnh hưởng trực tiếp đến Nam Bộ nhưng tại Trà Vinh chỉ gây mưa, sóng to, gió mạnh trên biển. Năm 2019, có 05 cơn bão và 01 áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta. Tuy nhiên, bão và áp thấp nhiệt đới không ảnh hưởng nhiều đến tỉnh Trà Vinh. Năm 2020, có 9 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta.
Do ảnh hưởng của bão số 02, trên địa bàn tỉnh Trà Vinh xảy ra mưa lớn kèm theo lốc xoáy ở một số nơi gây thiệt hại 191 căn nhà; thiệt hại 1 522,5 ha lúa; 0,55 ha bắp; 5,9 ha hoa màu,. ước tổng giá trị thiệt hại là 5 424,25 triệu đồng. Năm 2021, có 9 cơn bão, 03 áp thấp nhiệt đới hoạt động trên biển Đông. Tuy không ảnh hưởng trực tiếp đến tỉnh Trà Vinh, nhưng do ảnh hưởng của hoàn lưu bão đã xảy ra mưa lớn kèm theo giông lốc, một số nơi có lượng mưa vừa, mưa to đến rất to.
0) Các biện pháp phòng tránh - Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng tránh thiên tai, phòng tránh, ứng phó với bão, áp thấp nhiệt đới cho người dân thông qua các phương tiện thông tin đại chúng. # Nguồn: Báo cáo của Ban chỉ huy Phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Trà Vinh các năm 2018, 2019, 2020, 2021. - Tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo bão, áp thấp nhiệt đới; nâng cao năng lực cho đội ngũ dự báo viên và cán bộ cấp chính quyền cơ sở trực tiếp làm công tác quản lí rủi ro thiên tai, lụt, bão. - Quy hoạch xây dựng các công trình có tính đến phòng tránh thiên tai, nhất là phòng, tránh bão.
- Gia cố, nâng cấp, đầu tư xây dựng hệ thống đê, kè, các công trình ven cửa sông, xây dựng các đê, đập ngăn mặn, chống triểu cường, nước dâng do ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới. - Xây dựng kè bảo vệ cửa sông, bờ biển chống xói mòn, sạt lở do triều cường, sóng biển khi có bão, áp thấp nhiệt đới; - Xây dựng các khu tái định cư; kiên cố hoá các nhà tạm của nhân dân bằng cách cho dân vay với lãi suất thấp hoặc hỗ trợ một phần kinh phí. Lốc ~ Ởtỉnh Trà Vinh, lốc thường xảy ra khi nào và gây ra những thiệt hại gì? — Em và gia đình sẽ làm gì để giữ an toàn khi có lốc xảy ra? Lốc xoáy thường xảy ra vào mùa hè, nhất là ở những vùng sát biển. Lốc xảy ra rất đột ngột không thể dự báo được.
Trong những ngày nắng nóng, khi có mây giông xuất hiện, chúng ta cần theo dõi chặt chẽ và có biện pháp đề phòng thiệt hại do lốc gây ra. Trong những năm gần đây, lốc đã gây ra một số thiệt hại trên địa bản tỉnh Trà Vinh: - Năm 2018: Lốc xoáy đã làm thiệt hại 114 căn nhà, hoa màu các loại trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố như: Châu Thành, Càng Long, Cầu Ngang, Thành phố Trà Vinh, Thị xã Duyên Hải, Trà Cú và huyện Duyên Hải. Ước tổng thiệt hại khoảng 2 029 triệu đồng. - Năm 2019: Lốc xoáy đã làm thiệt hại 89 căn nhà, 1 199 ha vụ lúa và 22 ha hoa màu các loại trên địa bàn tỉnh.
Ước tổng thiệt hại khoảng 1 066 triệu đồng. - Năm 2020: Mưa lớn kèm giông lốc, sét gây thiệt hại 3 căn nhà, trong đó: 02 căn bị sập hoàn toàn, 1 căn tốc mái, siêu vẹo; thiệt hại 20,3 ha hoa màu các loại, 0,52 ha nuôi thuỷ sản. Ước tổng thiệt hại khoảng 455 triệu đồng. - Năm 2021: Do ảnh hưởng của mưa, kết hợp với gió mạnh kèm theo lốc xoáy đã làm thiệt hại 72 căn nhà ở của người dân và 05 phòng học bị tốc mái trên địa bàn tỉnh, ước thiệt khoảng 2 294 triệu đồng và thiệt hại 2 772,2 ha lúa, cây trồng.” # Nguồn: Báo cáo của Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Trà Vinih các năm 2018, 2019, 2020, 2021.