CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1. Một số khái niệm liên quan 1.1 Khái niệm cán bộ, công chức * Khái niệm cán bộ Khoản 1, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.[9] * Khái niệm công chức Khoản 2, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.2 Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng * Khái niệm đào tạo 6 Luan van Đào tạo được hiểu là một quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức, nhằm hình thành và phát triển có hệ thống các tri thức, kỹ năng, kỹ sảo, thái độ,. nhằm cung cấp và tạo dựng khả năng làm việc cho người học, giúp họ hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu công tác.TS Nguyễn Ngọc Quân: "Đào tạo là các hoạt động học tập nhằm giúp người lao động có thể thực hiện có hiệu quả hơn chức năng, nhiệm vụ của mình.
Đó chính là quá trình học tập làm cho người lao động nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình độ, kỹ năng của người lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động có hiệu quả hơn." [8;153] Khoản 1, Điều 5, Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức quy định: "Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kỹ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học".[1] * Khái niệm bồi dưỡng Bồi dưỡng là quá trình cập nhật kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố các kỹ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề. Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội để củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng chuyên môn, nghề nghiệp sẵn có để lao động có hiệu quả hơn. Trong Khoản 2, Điều 5, Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức quy định: "Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc".[1] Như vậy, đào tạo, bồi dưỡng CB, CC là quá trình nhằm trang bị và nâng cao kiến thức, kỹ năng, trình độ cho đội ngũ CB, CC để thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao. Đào tạo và bồi dưỡng có chức năng, chương trình và thời gian quy định khác nhau, nếu như đào tạo là trang bị những kiến thức, chuyên môn từ ban đầu để đạt được một trình độ nhất định trong thời gian dài hạn, thì bồi dưỡng 7 Luan van được thực hiện trong thời gian ngắn hơn nhằm củng cố, bồi dưỡng lại những kiến thức vốn có.
Mục đích, vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC 1. Mục đích của công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC - Công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC được coi là ưu tiên hàng đầu để thực hiện công cuộc đổi mới đất nước. Nước ta đang trong giai đoạn hội nhập toàn cầu hóa, chính điều đó đã đặt ra yêu cầu mới đối với quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Để có thể đáp ứng được các yêu cầu, đòi hỏi của tình hình mới, giai đoạn mới thì đội ngũ CB, CC của nước ta phải thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực để có thể bắt kịp với sự thay đổi đó.
- Khi được trang bị các kiến thức, kỹ năng, trình độ chuyên môn và các kinh nghiệm thực tiễn, CB, CC sẽ dễ dàng thích nghi với sự thay đổi môi trường bên trong, cũng như môi trường bên ngoài của cơ quan, đơn vị họ làm việc. Từ đó tạo điều kiện giúp họ phát huy năng lực và khả năng của bản thân một cách tốt nhất. Đồng thời, tạo ra sự gắn bó giữa những người CB, CC với nhau và mối liên kết bền chặt giữa họ với ban lãnh đạo, từ đó kích thích, phát huy sự sáng tạo trong công việc. - Công tác đào tạo và bồi dưỡng CB, CC trở thành việc làm hết sức cần thiết đối với các cơ quan, tổ chức muốn duy trì và phát triển bền vững, hoàn thành mọi mục tiêu đã đề ra.
Công tác này sẽ giúp tổ chức, cơ quan nâng cao được chất lượng làm việc cũng như chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức, tạo cơ sở cho sự phát triển ổn định sau này. Thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC tạo tiền đề cho việc xây dựng đội ngũ nhân lực quản lí và nhân lực chuyên môn kề cận trong tương lai. Từ đó đáp ứng được sự thay đổi về lực lượng lao động, về trình độ chuyên môn. Hơn nữa, còn tránh được tình trạng quản lí lạc hậu, làm việc kém hiệu quả.
Có thể thấy, công tác đào tạo và bồi dưỡng CB, CC là hết sức quan trọng và cần thiết trong việc nâng cao năng lực làm việc của đội ngũ CB, CC trong 8 Luan van các cơ quan, tổ chức. Đây là quá trình tạo cơ hội học tập cho CB, CC nhằm trang bị, cập nhật những kiến thức, kỹ năng và thái độ giúp họ thực hiện tốt hơn công việc được giao. Đồng thời, cũng nhằm xây dựng đội ngũ CB, CC chuyên nghiệp, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công cuộc đổi mới đất nước. Từ đó góp phần thực hiện thắng lợi cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước trong thời kỳ mới.
Vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC CB, CC đóng vai trò quyết định đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trong những năm qua với việc thực hiện cải cách hành chính, vấn đề đổi mới và nâng cao chất lượng đội ngũ CB, CC nhà nước được đặc biệt chú trọng, vì thế chất lượng đội ngũ CB, CC đã không ngừng tăng lên đáp ứng nhu cầu phát triển của đời sống xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC hiện nay có những vai trò sau: - Thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC nhằm phục vụ cho công tác chuẩn hóa cán bộ. Đội ngũ CB, CC hiện nay còn thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng, phẩm chất cũng như năng lực còn bộc lộ nhiều yếu kém đã làm cho ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả giải quyết công việc, gây nhiều bức xúc cho nhân dân.
Vì vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng CB, CC là vấn đề hết sức quan trọng và cần được quan tâm hơn nữa. Qua công tác đào tạo bồi dưỡng, đội ngũ CB, CC sẽ được trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp để thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao. - Đào tạo, bồi dưỡng CB, CC bên cạnh việc phục vụ cho công tác chuẩn hóa cán bộ nói riêng thì nó còn nhằm phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Đào tạo và bồi dưỡng CB, CC có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có năng lực, phẩm chất sẽ góp phần thực đẩy sự nghiệp Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước.
- Đào tạo, bồi dưỡng CB, CC nhằm đáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách hành chính. Bởi để thực hiện thành công công cuộc cải cách hành chính thì 9 Luan van cần phải có một đội ngũ CB, CC có phẩm chất, năng lực và trình độ để đảm bảo các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn. - Thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC sẽ tạo ra một đội ngũ CB, CC vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ, có năng lực, phẩm chất, tinh thần trách nhiệm, say mê với công việc, tận tụy phục vụ nhân dân, có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. - Việc đào tạo, bồi dưỡng giúp xây dựng được một đội ngũ CB, CC năng động, nhạy bén, linh hoạt, có khả năng thích nghi với môi trường làm việc hiện đại - những yêu cầu cần thiết của người CB, CC trong thời đại hội nhập.
Đồng thời, khả năng giải quyết công việc nhanh góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước.