Danh mục các từ viết tắt và tiếng nước ngoài trong lĩnh vực kinh doanh

Tài liệu nghiên cứu Danh mục các từ viết tắt và tiếng nước ngoài, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Trần Mạnh Quý
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Kinh Doanh Bằng Hình Thức Nhượng Quyền Thương Mại Tại Các Doanh Nghiệp Việt Nam Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ TIẾNG NƯỚC NGOÀI
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, MÔ HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về nhượng quyền thương mại
• 1.1.1. Khái niệm nhượng quyền thương mại
• 1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của NQTM (Franchise). Những yếu tố cơ bản tạo lập hệ thống NQTM. Xây dựng cẩm nang hoạt động của doanh nghiệp và các tài liệu hướng dẫn hoạt động kinh doanh. Xây dựng chương trình huấn luyện cho đối tác mua NQTM. Chuẩn bị nguồn nhân lực cho phát triển kinh doanh. Chuẩn hóa các tiêu chí của hệ thống
• 1.1.3. Phân loại các mô hình nhượng quyền thương mại
• 1.1.3.1. Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện
• 1.1.3.2. Nhượng quyền mô hình kinh doanh không toàn diện
• 1.1.4. Các cách thức phát triển hệ thống Nhượng quyền thương mại
• 1.1.4.1. Đại lý độc quyền phát triển NQTM (Master Franchise)
• 1.1.4.2. Đại lý NQTM phát triển khu vực
• 1.1.4.3. Bán lẻ cho từng thương nhân
• 1.1.4.4. Nhượng quyền thông qua liên doanh
• 1.1.5. Ý nghĩa của phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM. Ý nghĩa đối với doanh nghiệp tiến hành NQTM
• 1.1.5.1. Những ưu điểm đối với doanh nghiệp tiến hành NQTM
• 1.1.5.2. Những nhược điểm đối với doanh nghiệp tiến hành NQTM
• 1.1.6. Ý nghĩa đối với bên nhận NQTM. Những ưu điểm đối với doanh nghiệp nhận NQTM
• 1.1.6.1. Những nhược điểm đối với doanh nghiệp nhận NQTM
• 1.1.7. Đối với xã hội
• 2. PHẦN II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HÌNH THỨC NHƯỢNG QUYỀN KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
• 2.1. Cơ sở pháp lý về Nhượng quyền thương mại ở Việt Nam
• 2.2. Thực trạng các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện NQTM trong thời gian qua
• 2.2.1. Quá trình phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM
• 2.2.2. Những hệ thống nhượng quyền thương mại điển hình
• 2.2.2.1. Hệ thống nhượng quyền Trung Nguyên Coffee
• 2.2.2.2. Hệ thống cửa hàng Kinh Đô Bekery
• 2.2.2.3. Hệ thống nhà hàng Phở 24
• 2.2.3. Những thành quả từ phát triển kinh doanh bằng hình thức nhượng quyền của các doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2007
• 2.2.4. Tại thị trường Việt Nam
• 2.2.5. Tại thị trường nước ngoài
• 2.2.6. Những triển vọng và thách thức của việc phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM tại các doanh nghiệp Việt Nam
• 2.2.7. Xu hướng phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM
• 2.2.8. Nền kinh tế có nhiều tiềm năng phát triển NQTM. Sự xuất hiện của các tổ chức phát triển NQTM tại Việt Nam
• 2.2.9. Những hạn chế và thách thức đối với các doanh nghiệp
• 2.2.9.1. Những hạn chế đối với việc phát triển bằng hình thức NQTM
• 2.2.9.2. Sự cạnh tranh của các doanh nghiệp nước ngoài
• 2.2.9.3. Những hạn chế khác ảnh hưởng tới sự phát triển NQTM
• 3. PHẦN BA: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH BẰNG HÌNH THỨC NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2015
• 3.1. Quan điểm xây dựng giải pháp
• 3.2. Các giải pháp cơ bản phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM đối với các doanh nghiệp Việt Nam từ nay đến năm 2015
• 3.3. Các kiến nghị đối với Nhà nước và Bộ, Ngành hữu quan nhằm phát triển hình thức NQTM tại các doanh nghiệp Việt Nam
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Một số văn bản pháp luật liên quan đến NQTM
• Phụ lục 2. Một số tài liệu về Trung Nguyên Coffee
• Phụ lục 3. Một số tài liệu về Kinh Đô Barkery
• Phụ lục 4. Một số tài liệu về Câu lạc bộ NQTM Việt Nam
• Phụ lục 5. Một số tư liệu về tiềm năng phát triển NQTM
• Phụ lục 6. Một số tài liệu về KFC Việt Nam
• Phụ lục 7. Mẫu phiếu khảo sát thị trường

Tóm tắt

I. Tổng quan về danh sách từ viết tắt và thuật ngữ tiếng nước ngoài trong kinh doanh

Danh sách từ viết tắt và thuật ngữ tiếng nước ngoài trong kinh doanh là một phần quan trọng giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các khái niệm và quy trình trong lĩnh vực này. Việc nắm vững các thuật ngữ này không chỉ giúp cải thiện khả năng giao tiếp mà còn nâng cao hiệu quả trong công việc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc sử dụng các thuật ngữ tiếng Anh và các ngôn ngữ khác ngày càng trở nên phổ biến. Do đó, việc xây dựng một danh sách từ viết tắt và thuật ngữ là cần thiết để hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc phát triển và hội nhập.

1.1. Ý nghĩa của việc sử dụng từ viết tắt trong kinh doanh

Việc sử dụng từ viết tắt trong kinh doanh giúp tiết kiệm thời gian và không gian trong giao tiếp. Các thuật ngữ như NQTM (Nhượng quyền thương mại) hay WFC (Hội đồng nhượng quyền thương mại thế giới) là những ví dụ điển hình. Chúng không chỉ giúp dễ dàng nhận diện mà còn tạo sự chuyên nghiệp trong các cuộc thảo luận.

1.2. Các thuật ngữ tiếng nước ngoài phổ biến trong kinh doanh

Trong kinh doanh, nhiều thuật ngữ tiếng nước ngoài được sử dụng rộng rãi như 'franchise', 'business model', hay 'market share'. Những thuật ngữ này không chỉ mang lại sự chính xác mà còn giúp các doanh nghiệp tiếp cận thông tin và xu hướng mới nhất trên thế giới.

II. Những thách thức khi sử dụng từ viết tắt và thuật ngữ tiếng nước ngoài

Mặc dù việc sử dụng từ viết tắt và thuật ngữ tiếng nước ngoài mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự hiểu biết không đồng đều giữa các thành viên trong doanh nghiệp. Điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn và thiếu hiệu quả trong công việc. Hơn nữa, không phải ai cũng quen thuộc với các thuật ngữ này, đặc biệt là những người mới vào nghề.

2.1. Sự khác biệt trong hiểu biết về thuật ngữ

Sự khác biệt trong hiểu biết về các thuật ngữ có thể gây ra những hiểu lầm nghiêm trọng trong giao tiếp. Điều này đặc biệt đúng trong các cuộc họp hoặc thảo luận, nơi mà sự chính xác là rất quan trọng.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo nhân viên mới

Việc đào tạo nhân viên mới về các thuật ngữ và từ viết tắt có thể gặp khó khăn. Nhiều nhân viên có thể cảm thấy choáng ngợp khi phải tiếp cận một lượng lớn thông tin mới trong thời gian ngắn.

III. Phương pháp xây dựng danh sách từ viết tắt và thuật ngữ hiệu quả

Để xây dựng một danh sách từ viết tắt và thuật ngữ hiệu quả, cần có một quy trình rõ ràng. Đầu tiên, cần xác định các thuật ngữ quan trọng trong lĩnh vực kinh doanh. Sau đó, tiến hành thu thập và phân loại chúng theo từng lĩnh vực cụ thể. Cuối cùng, cần thường xuyên cập nhật danh sách này để đảm bảo tính chính xác và phù hợp với xu hướng mới.

3.1. Xác định các thuật ngữ quan trọng

Việc xác định các thuật ngữ quan trọng là bước đầu tiên trong quá trình xây dựng danh sách. Các thuật ngữ này nên được lựa chọn dựa trên tần suất sử dụng và mức độ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

3.2. Phân loại và tổ chức danh sách

Danh sách từ viết tắt và thuật ngữ cần được phân loại theo từng lĩnh vực như tài chính, marketing, hay quản trị. Việc tổ chức này giúp người dùng dễ dàng tìm kiếm và tra cứu thông tin.

IV. Ứng dụng thực tiễn của danh sách từ viết tắt và thuật ngữ trong doanh nghiệp

Danh sách từ viết tắt và thuật ngữ không chỉ là tài liệu tham khảo mà còn là công cụ hỗ trợ đắc lực trong hoạt động kinh doanh. Chúng giúp cải thiện khả năng giao tiếp giữa các bộ phận, nâng cao hiệu quả làm việc và tạo ra sự đồng bộ trong quy trình. Hơn nữa, việc sử dụng đúng các thuật ngữ còn thể hiện sự chuyên nghiệp của doanh nghiệp trong mắt đối tác và khách hàng.

4.1. Cải thiện giao tiếp nội bộ

Việc sử dụng danh sách từ viết tắt và thuật ngữ giúp cải thiện giao tiếp nội bộ giữa các bộ phận. Điều này đặc biệt quan trọng trong các dự án lớn, nơi mà sự phối hợp là rất cần thiết.

4.2. Tăng cường sự chuyên nghiệp trong giao tiếp với đối tác

Sử dụng đúng các thuật ngữ trong giao tiếp với đối tác không chỉ thể hiện sự chuyên nghiệp mà còn giúp xây dựng lòng tin. Điều này có thể tạo ra những cơ hội hợp tác mới cho doanh nghiệp.

V. Kết luận về danh sách từ viết tắt và thuật ngữ trong kinh doanh

Danh sách từ viết tắt và thuật ngữ tiếng nước ngoài trong kinh doanh là một công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Việc nắm vững các thuật ngữ này không chỉ giúp cải thiện khả năng giao tiếp mà còn nâng cao sự chuyên nghiệp trong công việc. Do đó, việc xây dựng và duy trì một danh sách từ viết tắt và thuật ngữ là cần thiết cho mọi doanh nghiệp.

5.1. Tầm quan trọng của việc duy trì danh sách

Việc duy trì danh sách từ viết tắt và thuật ngữ là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và cập nhật. Doanh nghiệp cần thường xuyên xem xét và điều chỉnh danh sách này để phù hợp với sự phát triển của ngành.

5.2. Hướng tới tương lai của danh sách từ viết tắt

Trong tương lai, danh sách từ viết tắt và thuật ngữ sẽ tiếp tục phát triển cùng với sự thay đổi của ngành kinh doanh. Do đó, việc theo dõi và cập nhật là rất cần thiết để không bị lạc hậu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường bán lẻ và dịch vụ toàn cầu ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ của phương thức nhượng quyền thương mại (Franchise) từ nửa sau thế kỷ XX. Theo thống kê của Hiệp hội Nhượng quyền Thương mại Thế giới (WFC), mô hình này đã quy tụ hơn 320.000 cửa hàng nhượng quyền thuộc 75 ngành nghề, tạo ra doanh thu vượt mức 1.000 tỷ USD và đóng góp hàng triệu việc làm. Tại Hoa Kỳ, các hệ thống nhượng quyền chiếm tới 40% tổng doanh thu bán lẻ vào năm 2000, tạo ra hơn 8 triệu việc làm trực tiếp. Tại Việt Nam, sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007, thị trường mở ra nhiều cơ hội hội nhập nhưng cũng đặt các doanh nghiệp nội địa trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ các tập đoàn đa quốc gia.

Vấn đề đặt ra là phần lớn doanh nghiệp Việt Nam vẫn vận hành theo phương thức truyền thống, quy mô nhỏ lẻ, thiếu chiến lược nhân rộng mạng lưới bài bản. Nhượng quyền thương mại là một công cụ đòn bẩy hiệu quả, song sự hiểu biết về mô hình này tại Việt Nam trong giai đoạn 1998 - 2007 còn rất sơ khai và thiếu tính hệ thống. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về nhượng quyền thương mại, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng triển khai tại các doanh nghiệp tiên phong ở Việt Nam giai đoạn 1998 - 2007, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược và kiến nghị chính sách nhằm phát triển mô hình kinh doanh nhượng quyền đến năm 2015.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian thị trường Việt Nam và hoạt động vươn ra quốc tế của các thương hiệu nội địa, với đối tượng khảo sát trọng tâm là các chuỗi nhượng quyền hàng đầu. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp nền tảng thực tiễn giúp doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ thành công trong kinh doanh từ mức 30% khi tự khởi nghiệp lên đến 70% khi gia nhập hệ thống nhượng quyền chuẩn hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận kinh tế và quản trị kinh doanh hiện đại về phát triển kênh phân phối, chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ và mở rộng mạng lưới kinh doanh. Hoạt động nhượng quyền thương mại được tiếp cận theo khung pháp lý của Luật Thương mại Việt Nam số 36/2005/QH11 (Điều 284 - Điều 291) và thông lệ quốc tế của Hiệp hội Nhượng quyền Thương mại Thế giới (WFC). Về bản chất, nhượng quyền là phương thức một doanh nghiệp (Franchisor) cấp phép cho một bên khác (Franchisee) được quyền sử dụng tài sản vô hình (thương hiệu, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu, logo, quy trình quản lý) để kinh doanh sản phẩm hoặc dịch vụ theo tiêu chuẩn đồng nhất.

Mô hình phân loại nhượng quyền trong nghiên cứu được chia thành 2 hình thức căn bản:

1. Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện (Full business format franchise): Bên nhượng quyền chuyển giao trọn gói từ chiến lược, quy trình vận hành, cẩm nang hoạt động, công nghệ, thương hiệu đến đào tạo và kiểm soát chất lượng, đảm bảo tính đồng nhất đạt mức tối đa.
2. Nhượng quyền không toàn diện (Non-business format franchise): Hình thức hợp tác lỏng lẻo hơn, chỉ chuyển giao phân phối sản phẩm, công thức sản xuất hoặc quyền sử dụng thương hiệu nhằm giảm áp lực chi phí mở rộng ban đầu.

Đồng thời, nghiên cứu phân tích 4 phương thức mở rộng hệ thống: Đại lý độc quyền (Master Franchise), Đại lý phát triển khu vực (Area Development), Bán lẻ cho từng thương nhân (Unit Franchise) và Nhượng quyền thông qua liên doanh (Joint Venture Franchise).

        [Master Franchise]               [Unit Franchise]

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ chuẩn xác và tính thực tiễn cao:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) gồm 3 doanh nghiệp nhượng quyền tiêu biểu nhất của Việt Nam giai đoạn 2000 - 2007 (Trung Nguyên Coffee, Kinh Đô Bakery, Phở 24) đại diện cho 3 phân khúc ngành hàng chủ lực (đồ uống, thực phẩm tươi, dịch vụ nhà hàng cao cấp). Đồng thời, tác giả tiến hành khảo sát định lượng trên mẫu gồm 50 chủ cơ sở nhận quyền và nhà đầu tư tiềm năng nhằm đánh giá mức độ hài lòng, chi phí đầu tư và năng lực giám sát hệ thống.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Do thị trường nhượng quyền Việt Nam thời điểm 2007 còn rất mới, số lượng doanh nghiệp thuần Việt áp dụng mô hình này chỉ đếm trên đầu ngón tay (dưới 10 đơn vị có hệ thống chuỗi), việc chọn mẫu điển hình kết hợp phân tích tình huống (Case Study Analysis) là giải pháp tối ưu nhất để đào sâu bản chất cơ chế vận hành, đánh giá rào cản và đo lường tính khả thi.
• Nguồn dữ liệu và phân tích: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tài chính, tài liệu của Bộ Công Thương, Nghị định 35/2006/NĐ-CP, Thông tư 09/2006/TT-BTM và thống kê từ Liên minh Châu Âu (EU) năm 1998 (ghi nhận 3.888 hệ thống franchise với 167.432 cửa hàng, doanh số 95 tỷ USD). Dữ liệu sơ cấp được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu và ma trận điểm mạnh - điểm yếu (SWOT). Quá trình thu thập và phân tích dữ liệu được thực hiện trong mốc thời gian từ năm 2005 đến năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp nhượng quyền Việt Nam giai đoạn 1998 - 2007 mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, mức độ mở rộng chuỗi diễn ra nhanh chóng nhưng còn thiếu kiểm soát đồng bộ ở giai đoạn đầu. Điển hình như Trung Nguyên Coffee, từ một cơ sở rang xay năm 1996, sau khi triển khai mô hình từ năm 1998 đã nhanh chóng đạt hơn 1.000 điểm mang biển hiệu trên toàn quốc vào năm 2006. Tuy nhiên, phần lớn các điểm bán vận hành theo dạng đại lý phân phối sản phẩm, dẫn đến sự khác biệt lớn về bài trí không gian và chất lượng phục vụ. Từ năm 2006, Trung Nguyên đã tái cấu trúc, thiết lập biểu phí chuẩn gồm phí ban đầu từ 50 đến 70 triệu đồng cho hợp đồng 3 năm và phí tiếp thị duy trì 2% tính trên doanh số hàng hóa đầu vào.

Thứ hai, mô hình nhượng quyền kinh doanh toàn diện (Full Business Format) bắt đầu khẳng định tính ưu việt tại các thương hiệu định vị bài bản. Kinh Đô Bakery triển khai từ tháng 4/2005, đến tháng 4/2007 đã sở hữu mạng lưới 31 cửa hàng, trong đó có 10 cửa hàng nhượng quyền. Doanh nghiệp yêu cầu mức phí chuyển nhượng ban đầu là 5.000 USD, phí hàng tháng 3% doanh thu, diện tích mặt bằng tối thiểu 48 m2, khoảng cách bảo hộ tối thiểu 2 km và tổng vốn đầu tư ban đầu ước tính khoảng 500 triệu đồng. Chuỗi Phở 24 của Nam An Group từ cửa hàng đầu tiên khai trương tháng 6/2003 đã phát triển lên 28 cửa hàng vào tháng 3/2007, trong đó có 18 cửa hàng nhượng quyền. Phở 24 áp dụng phí ban đầu 7.000 USD tại thị trường trong nước và 15.000 USD tại thị trường nước ngoài, phí duy trì 3% doanh thu sau thuế, cùng tổng chi phí thiết lập mặt bằng khoảng 63.000 USD cho diện tích trên 80 m2.

Thứ ba, các thương hiệu Việt đã có những bước tiến xuất khẩu mô hình ra quốc tế rất đáng khích lệ. Tính đến năm 2007, Phở 24 đã sở hữu 5 cửa hàng tại nước ngoài (4 điểm tại Indonesia, 3 điểm tại Campuchia, 4 điểm tại Philippines và 1 điểm tại Úc đang trong quá trình hoàn tất), còn Trung Nguyên đã mở được 12 cửa hàng tại các thị trường phát triển như Nhật Bản, Singapore và Trung Quốc.

Thứ tư, về mặt cấu trúc hợp đồng, 100% doanh nghiệp Việt Nam thời kỳ này chỉ áp dụng hình thức bán lẻ trực tiếp (Unit Franchise) cho từng đối tác riêng lẻ, chưa tiếp cận hoặc làm chủ được hình thức Master Franchise hay liên doanh quốc tế.

Chỉ tiêu so sánh	Trung Nguyên Coffee	Kinh Đô Bakery	Phở 24 (Nam An Group)
Năm bắt đầu nhượng quyền	1998	2005	2005
Quy mô điểm bán (đến 2007)	> 1.000 điểm quán	31 cửa hàng (10 NQ)	28 nhà hàng (18 NQ)
Phí nhượng quyền ban đầu	50 - 70 triệu VNĐ	5.000 USD	7.000 - 15.000 USD
Phí quản lý/tiếp thị duy trì	2% giá trị hàng mua	3% doanh thu	3% doanh thu sau thuế
Yêu cầu diện tích tối thiểu	Không cố định	> 48 m2	> 80 m2
Vốn đầu tư ban đầu ước tính	150 - 300 triệu VNĐ	Khoảng 500 triệu VNĐ	Khoảng 63.000 USD
Mở rộng quốc tế (cửa hàng)	12 cửa hàng	Chưa triển khai	5 - 12 cửa hàng

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ tăng trưởng số lượng điểm bán và bảng so sánh cơ cấu chi phí nhượng quyền giữa các chuỗi tiêu biểu. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự thành công vượt trội của các thương hiệu như Phở 24 và Trung Nguyên tại nước ngoài xuất phát từ chiến lược khai thác bản sắc văn hóa bản địa độc đáo (văn hóa thưởng thức cà phê phin Tây Nguyên và hương vị phở truyền thống) kết hợp tiêu chuẩn dịch vụ hiện đại.

Tuy nhiên, nguyên nhân khiến việc mở rộng chuỗi gặp trở ngại chủ yếu do:

1. Đội ngũ nhân lực giám sát mỏng, không kiểm soát hết sự tuân thủ quy chuẩn của bên nhận quyền.
2. Cẩm nang vận hành (Operations Manual) còn sơ sài, thiếu các quy định chi tiết về quản trị rủi ro và xử lý khủng hoảng.
3. Rủi ro vi phạm hợp đồng và lộ bí quyết kinh doanh còn cao, khi so sánh với các thị trường phát triển như Hoa Kỳ hay Châu Âu, tỷ lệ vi phạm cam kết chất lượng của các cơ sở nhượng quyền tại Việt Nam cao hơn khoảng 20% đến 30%. Điều này lý giải vì sao các doanh nghiệp Việt Nam còn e dè khi áp dụng mô hình Master Franchise để nhân rộng quy mô lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy hoạt động nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững đến năm 2015, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Chuẩn hóa hệ thống vận hành và xây dựng cẩm nang kinh doanh toàn diện: Các doanh nghiệp cần đóng gói 100% quy trình từ chế biến, thiết kế nhận diện không gian, dịch vụ chăm sóc khách hàng đến kiểm soát tồn kho vào cẩm nang vận hành; thiết lập chương trình đào tạo bắt buộc từ 15 đến 30 ngày trước khi khai trương cơ sở mới. Thời gian triển khai: Giai đoạn 2008 - 2010. Đơn vị thực hiện: Doanh nghiệp nhượng quyền chủ quản.
2. Chuyển dịch cơ cấu mô hình và áp dụng chính sách phí linh hoạt: Từng bước chuyển đổi từ phương thức bán lẻ đơn lẻ sang mô hình Đại lý độc quyền khu vực (Area Development) cho các tỉnh thành lớn và Master Franchise khi thâm nhập thị trường nước ngoài; duy trì tỷ lệ phí nhượng quyền cố định từ 3% đến 5% doanh thu hàng tháng để tái đầu tư vào quỹ Marketing và nghiên cứu phát triển sản phẩm (R&D). Thời gian triển khai: 2009 - 2012. Đơn vị thực hiện: Ban chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.
3. Nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng và phát triển nguồn nhân lực: Thành lập phòng quản trị nhượng quyền chuyên nghiệp, tăng cường tần suất thanh tra đột xuất tối thiểu 1 lần/tháng cho mỗi cơ sở nhận quyền; mục tiêu kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ sai lệch tiêu chuẩn hệ thống xuống dưới 5% vào năm 2012. Thời gian triển khai: 2008 - 2015. Đơn vị thực hiện: Bộ phận giám sát và đào tạo nội bộ.
4. Kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý và hỗ trợ từ Nhà nước: Bộ Công Thương cần đẩy nhanh tiến độ thụ lý và cấp phép đăng ký hoạt động nhượng quyền dưới 10 ngày làm việc theo đúng tinh thần Thông tư 09/2006/TT-BTM; sớm thành lập Hiệp hội Nhượng quyền Thương mại Việt Nam nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế và hỗ trợ tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thời gian triển khai: 2008 - 2010. Cơ quan chủ trì: Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các Hiệp hội ngành nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Chủ doanh nghiệp bán lẻ và F&B: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về cách đóng gói mô hình kinh doanh, phương pháp định mức phí ban đầu và phí định kỳ, cùng bài học kinh nghiệm quản trị chuỗi từ các thương hiệu lớn như Trung Nguyên, Phở 24, Kinh Đô Bakery.
2. Nhà đầu tư cá nhân và đối tác nhận quyền (Franchisees): Giúp các nhà đầu tư nắm rõ các khoản chi phí cần thiết (từ 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng), hiểu rõ cơ chế phân chia quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý, từ đó lựa chọn thương hiệu phù hợp và nâng cao xác suất thành công khi khởi nghiệp.
3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý: Cung cấp luận cứ thực tiễn từ thị trường giai đoạn đầu gia nhập WTO để hoàn thiện các văn bản dưới luật về nhượng quyền thương mại, thúc đẩy bảo hộ sở hữu trí tuệ và chống độc quyền.
4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Quản trị Kinh doanh: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên khảo về chiến lược mở rộng kênh phân phối, quản trị chuỗi nhượng quyền và xây dựng thương hiệu quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện khác gì so với nhượng quyền không toàn diện? Nhượng quyền toàn diện chuyển giao trọn gói từ thương hiệu, cẩm nang vận hành, công nghệ, bí quyết quản lý đến đào tạo nhân sự và kiểm soát chất lượng đồng bộ. Trong khi đó, nhượng quyền không toàn diện chỉ dừng lại ở việc cấp phép phân phối sản phẩm, chia sẻ công thức sản xuất hoặc sử dụng nhãn hiệu mà không kiểm soát chặt chẽ quy trình hoạt động hàng ngày.

2. Mức vốn đầu tư ban đầu để mở một cửa hàng nhượng quyền tại Việt Nam giai đoạn này là bao nhiêu? Tùy thuộc vào quy mô và phân khúc ngành hàng, mức đầu tư có sự chênh lệch rõ rệt. Một cơ sở nhượng quyền tiêu chuẩn của Kinh Đô Bakery cần mức vốn tối thiểu khoảng 500 triệu đồng, trong khi một cửa hàng Phở 24 tiêu chuẩn quốc tế cần khoảng 63.000 USD (tương đương khoảng 1 tỷ đồng) cho phí nhượng quyền, mặt bằng và trang thiết bị.

3. Doanh nghiệp Việt Nam cần đáp ứng điều kiện pháp lý nào để được cấp phép nhượng quyền? Theo quy định tại Nghị định 35/2006/NĐ-CP và Thông tư 09/2006/TT-BTM, hệ thống kinh doanh dự định nhượng quyền phải hoạt động tối thiểu 1 năm tại Việt Nam. Doanh nghiệp phải đăng ký hoạt động nhượng quyền tại Bộ Công Thương (nếu nhượng quyền xuyên biên giới) hoặc Sở Công Thương (nếu nhượng quyền nội địa) và ký kết hợp đồng bằng văn bản.

4. Tại sao tỷ lệ thành công của cửa hàng nhận quyền lại cao hơn tự khởi nghiệp độc lập? Theo số liệu thống kê quốc tế, trong 3 năm đầu khởi sự, các doanh nghiệp độc lập chỉ đạt tỷ lệ thành công khoảng 30%, trong khi tỷ lệ này ở các cơ sở nhận quyền đạt tới 70%. Lý do là bên nhận quyền được thừa hưởng sẵn uy tín thương hiệu, tập khách hàng trung thành, bí quyết quản lý đã được kiểm chứng và sự hỗ trợ đào tạo liên tục từ công ty mẹ.

5. Rủi ro lớn nhất đối với doanh nghiệp nhượng quyền tại thị trường Việt Nam là gì? Rủi ro lớn nhất là sự vi phạm cam kết đồng bộ chất lượng từ bên nhận quyền làm tổn hại uy tín thương hiệu chung, cùng nguy cơ rò rỉ bí quyết công nghệ kinh doanh. Ngoài ra, việc thiếu năng lực nhân sự để giám sát mạng lưới phân tán cũng là một thách thức sống còn đối với các chuỗi đang mở rộng nhanh.

Kết luận

• Nhượng quyền thương mại là chiến lược hợp tác kinh doanh tối ưu giúp doanh nghiệp Việt Nam nhanh chóng gia tăng thị phần, tối ưu hóa nguồn lực tài chính và tiếp cận thị trường quốc tế.
• Giai đoạn 1998 - 2007 ghi nhận sự tiên phong đột phá của Trung Nguyên, Kinh Đô Bakery và Phở 24, chứng minh khả năng thương mại hóa thành công các giá trị văn hóa ẩm thực và dịch vụ Việt Nam.
• Tồn tại lớn nhất của thị trường là sự thiếu hụt quy chuẩn vận hành, nguồn nhân lực quản lý chuỗi còn mỏng và nguy cơ mất kiểm soát tính đồng nhất của hệ thống.
• Giai đoạn đến năm 2015 đòi hỏi các doanh nghiệp phải tập trung hoàn thiện cẩm nang vận hành, đào tạo chuyên sâu, đa dạng hóa phương thức nhượng quyền và ứng dụng công nghệ giám sát.
• Các doanh nghiệp bán lẻ và dịch vụ cần chủ động rà soát mô hình kinh doanh, bảo hộ tài sản trí tuệ và chuẩn bị nguồn lực để đón đầu các cơ hội bùng nổ từ thị trường nhượng quyền thương mại trong kỷ nguyên hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về nhượng quyền thương mại Chương 2: Thực trạng phát triển kinh doanh bằng hình thức nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Chương 3: Các giải pháp, kiến nghị phát triển kinh doanh bằng hình thức Nhượng quyền thương mại tại các doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2015. ------------------------------------------------------------- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 Phần I CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về nhượng quyền thương mại 1.

Khái niệm nhượng quyền thương mại Luật thương mại của Việt Nam số 36/2005/QH11 được Quốc hội thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005 định nghĩa : “ Nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa , cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây: - Việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền; - Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành kinh doanh.” Như vậy, bản chất của NQTM là một doanh nghiệp chuyển giao mô hình kinh doanh để phân phối các sản phẩm, dịch vụ cho các đối tác kinh doanh trên cơ sở giữ được các tiêu chuẩn căn bản của mô hình và thỏa mãn quyền lợi của hai bên. Các bên tham gia thực hiện NQTM cần có các thỏa thuận với nhau và thường sẽ lập ra một bản hợp đồng chuyển nhượng với các điều khoản cơ bản về trách nhiệm, quyền hạn của mỗi bên. Khái niệm trên cũng tương tự với một thuật ngữ tiếng Anh là franchise. Theo tự điển Webster thì “Franchise” được hiểu là một đặc quyền được trao cho cho một người hoặc một nhóm người để phân phối hay bán sản phẩm của chủ thương hiệu.

Định nghĩa này cũng được nêu ra tương tự trong tự điển Anh - Việt của Viện ngôn ngữ học: Franchise có nghĩa là NQTM hay cho phép ai đó chính thức được bán hàng hóa hay dịch vụ của một công ty ở một khu vực cụ thể nào đó. Lịch sử hình thành và phát triển của NQTM (Franchise). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Từ Franchise bắt nguồn từ tiếng Pháp có nghĩa là “free” (tự do) và có nghĩa được phát triển thuận lợi hơn. Hình thức kinh doanh này đã xuất hiện từ lâu trên thế giới, khởi nguồn từ Châu Âu và sau đó dần lan rộng ra cả thế giới.

Đặc biệt, hình thức kinh doanh này phát triển mạnh mẽ và thành công nhất ở Mỹ. Ban đầu, hình thức NQTM chủ yếu phát triển trong lĩnh vực phân phối các sản phẩm dầu nhớt, phân phối ôtô nhưng sau đó bùng phát mạnh mẽ sau khi kết thúc Chiến tranh Thế giới lần thứ II. Từ lĩnh vực phân phối, bán lẻ xăng dầu, ô tô; hình thức NQTM đã lan sang nhiều lĩnh vực khác như thực phẩm, nhà hàng, khách sạn…. 1952, Harlan Sanders đã phát triển hoạt động kinh doanh cửa hàng bán các sản phẩm gà rán của mình bằng hình thức Franchise và tạo nên chuỗi nhà hàng KFC nổi tiếng ngày nay.

Tuy nhiên dấu ấn quan trọng nhất là sự ra đời và phát triển của chuỗi nhà hàng nhượng quyền bán thức ăn nhanh Mc Donald nổi tiếng ở Mỹ. Nếu như các doanh nghiệp trước đây thường tiến hành NQTM cho đối tác để lấy phí nhượng quyền một lượt ban đầu và sau đó để cho các đối tác tự phát triển kinh doanh, ít có sự hỗ trợ phát triển kinh doanh thì Ray Kroc đã phát triển hình thức nhượng quyền khác hẳn. Các cửa hàng sau khi mua NQTM của Mc Donald sẽ được chuyển giao không chỉ các công thức, bí quyết kinh doanh mà còn được huấn luyện, chuyển giao kỹ thuật đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo sự đồng nhất về hình thức, chất lượng của sản phẩm và dịch vụ nhằm phục vụ tốt hơn cho khách hàng. Để phát triển tốt hơn hệ thống cửa hàng Mc Donald; Ray Kroc còn thành lập cả một trường đào tạo cho các nhân viên của các đối tác tiếp nhận NQTM của mình để phát triển kinh doanh sao cho thật hữu hiệu.

Cách làm này của Mc Donald sau đó được một số tập đoàn kinh doanh lớn bắt chước thực hiện theo. Với những hỗ trợ chi tiết, và cách thức quản lý hệ thống một cách khoa học, chuỗi nhà hàng Mc Donald đã phát triển mạnh mẽ ỡ Mỹ và trở thành một biểu tượng văn hóa của người Mỹ. Đồng thời, hình thức NQTM cũng phát triển này càng mạnh mẽ. Đến nay, không chỉ các doanh nghiệp thực hiện NQTM hoạt động riêng lẻ mà đã hình thành nên các tổ chức, hiệp hội của các doanh nhiệp thực hiện LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 NQTM: Hiệp hội Nhượng quyền thương mại thế giới (Would Franchise Council) và các tổ chức của các quốc gia.

Hình thức phát triển kinh doanh bằng NQTM đã có một vị trí quan trọng trong kinh doanh hiện đại. Trên thế giới đã có hàng chục ngàn doanh nghiệp tiến hành phát triển kinh doanh theo hình thức này. Theo số liệu thống kê của Liên minh Châu Âu, năm 1998 cho thấy toàn Châu Âu có 3.888 hệ thống franchise với 167.432 cửa hàng nhượng quyền với doanh số hàng năm tới 95 tỷ USD và tạo ra hơn 2,5 triệu công ăn việc làm. Tại Mỹ vào năm 1994 các hệ thống nhượng quyền thương mại chiếm 35% tổng mức bán lẻ trên thị trường, đến năm 2000 tỷ lệ này là 40% thị phần bán lẻ với hơn 8 triệu công ăn việc làm.

Theo số liệu của Hiệp hội Nhượng quyền thương mại thế giới (WFC), năm 1998 các cửa hàng nhượng quyền ở Nhật có tổng doanh thu tới 150 tỷ USD và có mức tăng bình quân hàng năm là 7%. Một thị trường có hoạt động NQTM phát triển mạnh khác là Australia; tại đây, có tới hơn 54.000 cửa hàng kinh doanh nhượng quyền, tạo ra tới 15% GDP và tạo ra hàng trăm ngàn công ăn việc làm cho người lao động. Cũng theo tổ chức WFC, năm 2000 trên thế giới có hơn 320.000 cửa hàng nhượng quyền trong 75 ngành nghề khác nhau tạo ra hơn 1000 tỷ USD doanh thu với hàng triệu công ăn việc làm tại các nước. Hoạt động phát triển kinh doanh bằng NQTM không chỉ bó hẹp tại các quốc gia có nền kinh tế phát triển.

Ngày nay, hình thức kinh doanh này đã lan sang nhiều vùng và lãnh thổ khác nhau trên thế giới. Tại châu Á, các nước như Trung Quốc, Ấn Độ là các nước nhiều tiềm năng phát triển nhất. Các nước trong khu vực Đông Nam Á cũng có nhiều tiềm năng và cũng đã phát triển hình thức này. Hoạt động này cũng đã lan đến Việt Nam và đang trên đà phát triển khá mạnh.

Những yếu tố cơ bản tạo lập hệ thống NQTM Chúng ta đều biết, phần lớn các doanh nghiệp thực hiện phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM chủ yếu là của các nước phát triển. Các hệ thống NQTM phần lớn thuộc các doanh nghiệp lớn và nổi tiếng. Đó cũng là điều tất yếu, bởi lẽ, muốn thực hiện NQTM (nói khác là bán các đặc quyền kinh doanh) thì các doanh nghiệp phải có sản phẩm có chất lượng tốt, có thương hiệu nổi tiếng, có mô hình, bí quyết kinh doanh hấp dẫn…. mới thu hút được khách hàng mua “nhượng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 quyền thương mại” để phát triển hoạt động kinh doanh của mình.

Một khi doanh nghiệp muốn tiến hành phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM cần tiến hành đăng ký bảo vệ độc quyền các tài sản vô hình của mình như: Nhãn hiệu, tên thương mại, lôgô, bí quyết kinh doanh, kiểu dáng công nghiệp, khẩu hiệu kinh doanh(slogan)… với cơ quan có thẩm quyền. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp phát triển danh tiếng, xây dựng uy tín đối với người tiêu dùng, tạo sự thu hút của khách hàng đối với thương hiệu của doanh nghiệp làm tiền đề cho phát triển NQTM. Tuy nhiên, để có thể tạo ra một hệ thống NQTM, chúng ta không thể chỉ dựa vào một mình sự nổi tiếng của thương hiệu hoặc chỉ có trông chờ vào tính hấp dẫn của sản phẩm, dịch vụ mà còn phải chú ý đến nhiều vấn đề khác. Xây dựng cẩm nang hoạt động của doanh nghiệp và các tài liệu hướng dẫn hoạt động kinh doanh.

Một đặc trưng rất quan trọng của kinh doanh theo hình thức NQTM là các đơn vị phát triển kinh doanh bằng hình thức NQTM phải có sự đồng bộ về chất lượng sản phẩm, cung cách hoạt động, hình thức bài trí, chất lượng phục vụ trong toàn hệ thống…. vì vậy, các doanh nghiệp tiến hành theo hình thức này phải xây dựng các cẩm nang hoạt động của riêng mình. Cẩm nang của doanh nghiệp là tài liệu chứa đựng những vấn đề quan trọng nhất của doanh nhiệp như: triết lý kinh doanh, các chi tiết hướng dẫn cách thức điều hành hoạt động kinh doanh của từng bộ phận, từng khâu, từng loại công việc trong các hoạt động của các cửa hàng. Cẩm nang hoạt động là tài liệu để giúp các đối tác nhận NQTM vận hành cơ sở kinh doanh một cách đồng bộ với cả hệ thống.

Các bên mua NQTM phải tuân thủ đúng các quy định trong cẩm nang hoạt động của chủ thương hiệu. Nội dung của các cẩm nang hoạt động có thể thay đổi theo sự phát triển của hoạt động kinh doanh nhưng thường chỉ do bên bán NQTM được quyền thay đổi bổ sung. Các bên mua NQTM chỉ có quyền được đề nghị thay đổi bổ sung và phải được bên chủ hệ thống NQTM chấp thuận mới được thay đổi. Một số nội dung cơ bản của cẩm nang hoạt động cần đề cập đến như sau: - Thông tin liên quan đến quyền và nghĩa vụ của bên mua NQTM - Quy định về thông tin quảng cáo.

- Quy định về trang phục nhân viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Các quy trình về công việc cụ thể của các bộ phận, nhân viên - Quy trình về chế biến, bán hàng, giải quyết khiếu nại… - Tuyển dụng nhân viên - Kiểm soát hàng tồn kho - V. Việc soạn thảo cẩm nang cần phải chi tiết, đầy đủ nhưng dễ hiểu và phải trở thành một hướng dẫn cho các hoạt động thường nhật của đơn vị kinh doanh. Đồng thời, nó cũng là những tiêu chí để kiểm tra giám sát hoạt động của các đối tác mua NQTM.