Đánh giá thực trạng và đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá thực trạng và đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Văn Hiều
• Người hướng dẫn: Pgs. Đỗ Nguyên Hải
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá thực trạng và đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa trên địa bàn huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Trích yếu luận văn
• 1.2. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Những đóng góp, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.5.1. Những đóng góp mới
• 1.5.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.5.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.6. Tổng quan tài liệu
• 1.6.1. Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp
• 1.6.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.6.2.1. Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất
• 1.7. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.7.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Kết quả và thảo luận
• 1.8.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tác động đến sử dụng đất
• 1.8.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan môi trường
• 1.8.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội huyện Mỹ Hào
• 1.8.1.3. Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện Mỹ Hào
• 1.8.1.3.1. Đánh giá về tình hình quản lý đất đai của huyện Mỹ Hào
• 1.8.1.3.2. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất huyện Mỹ Hào
• 1.8.1.3.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp huyện Mỹ Hào
• 1.8.1.3.4. Hiện trạng cây trồng ở huyện Mỹ Hào năm 2015
• 1.8.1.3.5. Tình hình tiêu thụ nông sản
• 1.8.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Hào
• 1.8.2.1. Các loại hình và kiểu sử dụng đất
• 1.8.2.2. Hiệu quả kinh tế trong sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Mỹ Hào
• 1.8.2.3. Hiệu quả xã hội trong sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Mỹ Hào
• 1.8.2.4. Hiệu quả môi trường trong sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Mỹ Hào
• 1.8.3. Tổng hợp hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Hào
• 1.8.4. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Hào theo hướng sản xuất hàng hoá
• 1.8.4.1. Căn cứ xây dựng định hướng
• 1.8.4.2. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.8.4.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá trên địa bàn huyện Mỹ Hào
• 1.9. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá và sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào Hưng Yên

Đất nông nghiệp là một trong những tài nguyên quan trọng nhất trong sản xuất nông nghiệp. Tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, việc đánh giá và đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Huyện Mỹ Hào có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, việc sử dụng đất nông nghiệp hiện nay còn nhiều hạn chế, cần được đánh giá và cải thiện để nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Mỹ Hào

Huyện Mỹ Hào có tổng diện tích tự nhiên là 7.910,96 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp chiếm 59,39%. Điều kiện tự nhiên như khí hậu, đất đai và hệ thống giao thông thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, sự chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp đang diễn ra nhanh chóng.

1.2. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp hiện nay

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào đang gặp nhiều thách thức. Diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa. Việc sử dụng đất chưa hiệu quả, dẫn đến năng suất lao động thấp và ảnh hưởng đến đời sống của người nông dân.

II. Vấn đề và thách thức trong sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào

Việc sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào đang đối mặt với nhiều vấn đề và thách thức. Sự chuyển đổi nhanh chóng từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp đã làm giảm diện tích đất sản xuất. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân về việc sử dụng đất nông nghiệp còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác không hiệu quả.

2.1. Áp lực từ đô thị hóa và công nghiệp hóa

Quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa tại huyện Mỹ Hào đã tạo ra áp lực lớn lên diện tích đất nông nghiệp. Nhiều khu công nghiệp được hình thành, dẫn đến việc thu hồi đất nông nghiệp để phục vụ cho phát triển kinh tế.

2.2. Nhận thức và hành vi của người dân trong sử dụng đất

Nhiều người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả. Việc khai thác đất chưa hợp lý đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

III. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu và phân tích tình hình sử dụng đất sẽ giúp xác định các loại hình sử dụng đất hiệu quả nhất.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Sử dụng các phương pháp điều tra, khảo sát để thu thập dữ liệu về tình hình sử dụng đất nông nghiệp. Dữ liệu sẽ được phân tích để đánh giá hiệu quả sử dụng đất.

3.2. Phân tích hiệu quả kinh tế và xã hội

Đánh giá hiệu quả kinh tế và xã hội của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp. Các chỉ tiêu như năng suất, thu nhập và giá trị sản xuất sẽ được xem xét để đưa ra các đề xuất cải thiện.

IV. Đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả

Dựa trên kết quả đánh giá, cần đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả hơn. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng và áp dụng công nghệ mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Đề xuất chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Chuyển đổi từ các loại cây trồng truyền thống sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn như rau an toàn, hoa cây cảnh. Điều này sẽ giúp tăng thu nhập cho người nông dân.

4.2. Ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp

Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp như công nghệ tưới tiêu, phân bón thông minh sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả có thể nâng cao năng suất và thu nhập cho người nông dân. Các mô hình sản xuất hàng hóa đã được triển khai và mang lại hiệu quả tích cực.

5.1. Mô hình sản xuất hàng hóa thành công

Một số mô hình sản xuất hàng hóa như trồng rau an toàn, hoa cây cảnh đã được triển khai thành công tại huyện Mỹ Hào. Những mô hình này không chỉ nâng cao thu nhập mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

5.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ các mô hình

Đánh giá hiệu quả kinh tế từ các mô hình sản xuất hàng hóa cho thấy lợi nhuận cao hơn so với các loại hình sản xuất truyền thống. Điều này khẳng định tính khả thi của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho sử dụng đất nông nghiệp

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc đánh giá và đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào là cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào phát triển nông nghiệp bền vững và hiệu quả.

6.1. Định hướng phát triển nông nghiệp bền vững

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

6.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Tăng cường hợp tác giữa chính quyền, nông dân và các tổ chức nghiên cứu để triển khai các giải pháp hiệu quả trong sử dụng đất nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa nhanh chóng tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ đang tạo ra những áp lực chưa từng có đối với tài nguyên đất. Tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, tổng diện tích tự nhiên năm 2015 ghi nhận là 7.910,96 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 4.698,51 ha (tương đương 59,39%) và đất phi nông nghiệp chiếm 3.202,40 ha (tỷ trọng 40,48%). Sự bùng nổ của các khu công nghiệp trọng điểm như Phố Nối A, Phố Nối B và Minh Đức đã kéo theo sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, nâng tỷ trọng công nghiệp lên 63%, thương mại dịch vụ đạt 31%, trong khi nông nghiệp chỉ còn chiếm 6% tổng giá trị sản xuất.

Vấn đề nghiên cứu then chốt đặt ra là sự suy giảm diện tích đất canh tác bình quân kết hợp với mật độ dân số cao ở mức 1.331 người/km2 (dân số đạt 105.315 người năm 2015) khiến phương thức canh tác tự cung tự cấp truyền thống không còn bảo đảm sinh kế bền vững cho người nông dân. Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá thực trạng hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất (LUT), từ đó xây dựng phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai toàn diện trên địa bàn 13 xã, thị trấn của huyện Mỹ Hào, tập trung thu thập chuỗi số liệu thống kê giai đoạn 2011–2015 và khảo sát thực địa chuyên sâu trong năm 2015. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ định lượng giúp nâng cao thu nhập của nông hộ thêm khoảng 20% đến 30%, đồng thời tối ưu hóa việc phân bổ quỹ đất nông nghiệp đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai khung lý thuyết kinh điển trong quản lý tài nguyên và kinh tế học:

Khung đánh giá đất đai của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO ban hành năm 1976 và hoàn thiện năm 1990) đóng vai trò nền tảng. Lý thuyết này phân tích hiệu quả sử dụng đất trên ba trụ cột thống nhất: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường sinh thái. Việc đánh giá bảo đảm nguyên tắc sử dụng đất đầy đủ, hợp lý và lâu bền theo các thế hệ.

Lý thuyết kinh tế hàng hóa và phân công lao động xã hội của Các Mác kết hợp với mô hình hiệu quả sản xuất theo lợi thế so sánh của Samuelson và Nordhaus. Khung lý thuyết này khẳng định sản xuất nông nghiệp hàng hóa là bước phát triển tất yếu từ nền kinh tế tự nhiên sang nền kinh tế thị trường, nơi sản phẩm được tạo ra nhằm tối đa hóa giá trị trao đổi và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đa dạng của xã hội.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được áp dụng nhất quán bao gồm: Loại hình sử dụng đất (Land Use Type - LUT), Kiểu sử dụng đất, Giá trị sản xuất (GTSX), Chi phí trung gian (CPTG), Giá trị gia tăng (GTGT) và Thu nhập thuần (TNT). Hệ thống thể chế quản lý đất đai được quy chiếu trực tiếp theo các quy định của Luật Đất đai năm 2013.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài kết hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp và sơ cấp:

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo thống kê đất đai, niên giám thống kê, quy hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011–2015 của Phòng Tài nguyên và Môi trường cùng Phòng Kinh tế huyện Mỹ Hào.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa với cỡ mẫu chuẩn gồm 100 nông hộ tại 6 xã, thị trấn đại diện. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được áp dụng để chia huyện thành hai tiểu vùng sinh thái nông nghiệp có đặc trưng canh tác riêng biệt: Tiểu vùng 1 (vùng vàn cao phía Đông Bắc gồm thị trấn Bần Yên Nhân, xã Nhân Hòa, Phan Đình Phùng) và Tiểu vùng 2 (vùng trũng phía Đông Nam gồm xã Xuân Dục, Ngọc Lâm, Hưng Long). Cỡ mẫu 100 hộ bảo đảm độ tin cậy thống kê và tính đại diện cho các phương thức canh tác phổ biến.

Phương pháp phân tích kinh tế vi mô kết hợp thống kê mô tả được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác các chỉ tiêu GTSX, GTGT, TNT, tỷ suất hiệu quả đồng vốn (GTGT/CPTG) và giá trị ngày công lao động (GTGT/LĐ). Phương pháp so sánh và phương pháp chuyên gia được sử dụng để nhận diện áp lực môi trường từ lượng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ việc điều tra dữ liệu quá khứ 2011–2015 đến định hướng ứng dụng thực tế giai đoạn 2016–2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực địa và xử lý dữ liệu đã chỉ ra sự phân hóa rõ rệt về hiệu quả giữa các loại hình sử dụng đất trên địa bàn huyện Mỹ Hào:

Thứ nhất, tại Tiểu vùng 1 (khu vực vàn cao), các mô hình sản xuất hàng hóa chuyên canh mang lại giá trị kinh tế vượt trội so với độc canh cây lúa. LUT Trang trại đạt thu nhập thuần cao nhất với 115,605 triệu đồng/ha/năm. Đứng thứ hai là LUT Rau - Màu chuyên canh (điển hình là công thức luân canh Rau Cải - Cà chua - Su hào) đạt thu nhập thuần 112,58 triệu đồng/ha/năm, cao gấp khoảng 2,8 lần so với mức thu nhập của LUT chuyên lúa truyền thống chỉ đạt dưới 40 triệu đồng/ha/năm.

Thứ hai, tại Tiểu vùng 2 (khu vực địa hình thấp trũng), LUT Cây ăn quả khẳng định ưu thế tuyệt đối khi mang lại mức thu nhập thuần kỷ lục đạt 123,56 triệu đồng/ha/năm. Việc chuyển đổi từ đất cấy lúa bấp bênh sang các loại cây đặc sản như cam, bưởi, chuối cấy mô đã nâng tỷ suất lợi nhuận trên chi phí trung gian tăng hơn 65% so với canh tác hoa màu thông thường.

Thứ ba, về hiệu quả xã hội và tạo việc làm, LUT Trang trại dẫn đầu về khả năng thu hút lao động với 1.502,5 công lao động/ha/năm, giá trị ngày công đạt 254 nghìn đồng/công. Trong khi đó, LUT Hoa - Cây cảnh tại Tiểu vùng 1 đem lại giá trị công lao động ấn tượng là 277 nghìn đồng/công, và LUT Cây ăn quả tại Tiểu vùng 2 đạt mức 361 nghìn đồng/công với mức thu hút 947,5 công lao động/ha/năm.

Thứ tư, về hiệu quả môi trường, nghiên cứu phát hiện xu hướng lạm dụng hóa chất tại các vùng thâm canh cao. Người nông dân canh tác rau màu chuyên nghiệp sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật cao hơn mức hướng dẫn từ 15% đến 25%, tạo áp lực tiềm tàng lên chất lượng đất và nguồn nước ngầm tầng nông (vốn xuất hiện ở độ sâu chỉ từ 2 đến 3 mét vào mùa mưa).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua bảng ma trận so sánh hiệu quả kinh tế - xã hội và biểu đồ cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp đã phản ánh quy luật thị trường rõ nét. Sự chênh lệch lớn về thu nhập giữa cây hàng hóa cao cấp và lúa truyền thống là động lực thúc đẩy chuyển dịch tự phát trong nhân dân.

Nguyên nhân chính giúp Tiểu vùng 1 phát triển mạnh rau màu và hoa cây cảnh là do sở hữu 278,99 ha đất phù sa sông Hồng không được bồi hàng năm (chiếm 3,53% diện tích canh tác), tầng đất tơi xốp, kết hợp vị trí tiếp giáp trục Quốc lộ 5A thuận tiện vận chuyển nông sản sang các thị trường lớn như Hà Nội và Hải Phòng. Ngược lại, Tiểu vùng 2 với 7.631,97 ha đất phù sa sông Thái Bình chịu ảnh hưởng lũ nội đồng lại phát huy thế mạnh khi cải tạo mặt bằng để lập vườn cây ăn quả và trang trại kết hợp thủy sản.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu lân cận tại vùng đồng bằng sông Hồng (như các mô hình chuyên canh tại Khoái Châu, Kim Động hay Văn Giang với doanh thu từ nhãn, cam đạt 200 đến 300 triệu đồng/ha/năm), kết quả tại Mỹ Hào cho thấy sự tương thích hoàn toàn về xu thế phát triển nông nghiệp đô thị và ven đô. Nghiên cứu khẳng định rằng việc duy trì độc canh cây lương thực quy mô nhỏ lẻ không còn phù hợp với bối cảnh giá đất và chi phí nhân công tăng cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết bài toán suy giảm đất nông nghiệp và tối ưu hóa chuỗi giá trị nông sản hàng hóa, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược thực hiện đồng bộ từ năm 2016 đến năm 2020:

Quy hoạch tái cơ cấu cơ cấu cây trồng và diện tích các loại hình sử dụng đất: Tiến hành cắt giảm 250 ha diện tích LUT chuyên lúa kém hiệu quả và giảm 50 ha LUT lúa - màu. Đồng thời, mở rộng thêm 145 ha cho LUT rau - màu chuyên canh an toàn, tăng 50 ha cho LUT cây ăn quả đặc sản, bổ sung 50 ha cho LUT trang trại tập trung và tăng 15 ha cho LUT hoa - cây cảnh cao cấp. Chủ thể chỉ đạo: Ủy ban nhân dân huyện Mỹ Hào phối hợp cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường.

Đẩy mạnh dồn điền đổi thửa và tích tụ ruộng đất quy mô lớn: Thiết lập các vùng chuyên canh tập trung có quy mô tối thiểu từ 20 ha đến 50 ha/vùng tại các xã Nhân Hòa, Phan Đình Phùng, Xuân Dục. Đưa tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất và gieo cấy đạt trên 70%, đồng thời hoàn thiện hệ thống giao thông và kênh mương nội đồng nhằm giảm chi phí vận chuyển trung gian từ 10% đến 15%. Chủ thể thực hiện: Phòng Kinh tế huyện, Hợp tác xã nông nghiệp và chính quyền cấp xã.

Tăng cường chính sách hỗ trợ tín dụng và kết nối thị trường: Ban hành cơ chế ưu đãi lãi suất vay vốn sản xuất nông nghiệp từ 3% đến 5%/năm thông qua các gói tín dụng phục vụ xây dựng nhà màng, nhà lưới và hệ thống tưới tiết kiệm. Thiết lập liên kết chuỗi bao tiêu sản phẩm giữa nông hộ với các siêu thị, bếp ăn khu công nghiệp tại Phố Nối và các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Chủ thể phối hợp: Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT, Ngân hàng Chính sách Xã hội và Hội Nông dân huyện.

Chuyển giao khoa học kỹ thuật và bảo vệ môi trường sinh thái: Tập huấn kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP cho trên 80% hộ canh tác rau màu và cây ăn quả; phổ biến giống chuối và cây giống nhân bản bằng công nghệ nuôi cấy mô sạch bệnh. Kiểm soát nghiêm ngặt dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật, hướng dẫn sử dụng phân bón hữu cơ sinh học để giảm thiểu 30% lượng thuốc hóa học xả thải ra môi trường đất. Chủ thể chủ trì: Trạm Khuyến nông huyện Mỹ Hào phối hợp các viện nghiên cứu chuyên ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

Cán bộ quản lý quy hoạch đất đai và tài nguyên môi trường cấp huyện, tỉnh: Tài liệu cung cấp phương pháp luận thực chứng và các chỉ số lượng hóa cụ thể để lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp hàng năm, hỗ trợ phê duyệt các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng đất phù hợp với quá trình công nghiệp hóa địa phương.

Nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai, Khoa học đất và Kinh tế nông nghiệp: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về cách tiếp cận khung đánh giá đất đai của FAO kết hợp phân tích kinh tế hộ gia đình, cung cấp hệ thống bảng biểu, công thức tính toán GTSX, GTGT, TNT bài bản.

Chủ nhiệm hợp tác xã, chủ trang trại và nông hộ sản xuất kinh doanh: Cung cấp bức tranh so sánh chi tiết về chi phí đầu tư, năng suất, doanh thu và mức độ rủi ro của từng công thức luân canh cây trồng (như rau cải - cà chua - su hào hay chuối mô, cam có múi), giúp người sản xuất lựa chọn mô hình canh tác mang lại lợi nhuận cao nhất.

Các tổ chức tín dụng nông thôn và doanh nghiệp thu mua nông sản: Luận văn cung cấp số liệu thực tế về chu kỳ sinh trưởng, nhu cầu vốn đầu tư và khả năng thu hồi vốn của từng loại hình sản xuất, làm cơ sở khoa học để thẩm định phương án cho vay vốn và xây dựng chuỗi cung ứng nông sản an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao huyện Mỹ Hào phải cấp thiết chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất sang sản xuất nông nghiệp hàng hóa? Vì quá trình phát triển các khu công nghiệp đã thu hẹp diện tích đất nông nghiệp xuống còn 4.698,51 ha (chiếm 59,39% tổng diện tích), trong khi mật độ dân số lên tới 1.331 người/km2. Việc chuyển dịch sang sản xuất hàng hóa giúp tăng giá trị thu nhập trên mỗi hecta canh tác, bù đắp diện tích đất bị thu hồi.

Mô hình sử dụng đất nông nghiệp nào đem lại thu nhập thuần cao nhất trên địa bàn huyện? Theo kết quả điều tra, LUT Cây ăn quả tại Tiểu vùng 2 mang lại thu nhập thuần cao nhất đạt 123,56 triệu đồng/ha/năm. Tại Tiểu vùng 1, LUT Trang trại tổng hợp và LUT Rau - Màu chuyên canh đạt mức thu nhập cao hàng đầu, lần lượt là 115,605 triệu đồng/ha/năm và 112,58 triệu đồng/ha/năm.

Chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp hàng hóa mang lại lợi ích xã hội như thế nào cho lao động nông thôn? Các mô hình hàng hóa giúp giải quyết việc làm tại chỗ với mức thu nhập cao. Điển hình, LUT Trang trại thu hút tới 1.502,5 công lao động/ha/năm, trong khi LUT Cây ăn quả và LUT Hoa - Cây cảnh mang lại giá trị ngày công vượt bậc từ 277 nghìn đến 361 nghìn đồng/công, cao gấp 2 đến 3 lần công cấy lúa.

Phương án quy hoạch cơ cấu cây trồng của huyện Mỹ Hào đến năm 2020 có điểm gì nổi bật? Nghiên cứu đề xuất chuyển đổi 300 ha đất trồng lúa (cắt giảm 250 ha lúa chuyên canh và 50 ha lúa - màu) để phân bổ sang các loại hình giá trị cao gồm: tăng 145 ha rau màu chuyên canh, tăng 50 ha cây ăn quả, tăng 50 ha trang trại và tăng 15 ha hoa cây cảnh.

Những nguy cơ môi trường lớn nhất được phát hiện trong quá trình thâm canh đất nông nghiệp là gì? Nguy cơ chính là tình trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và bón thừa phân vô cơ từ 15% đến 25% ở các vùng trồng rau màu chuyên canh. Nếu không áp dụng quy trình VietGAP, lượng hóa chất dư thừa sẽ thẩm thấu làm ô nhiễm nguồn nước ngầm vốn có mực nước nông từ 2 đến 3 mét.

Kết luận

Thực trạng sử dụng 4.698,51 ha đất nông nghiệp tại huyện Mỹ Hào khẳng định tính cấp thiết phải chuyển đổi mô hình độc canh lúa truyền thống sang sản xuất hàng hóa chuyên canh tập trung.

Nghiên cứu lượng hóa rõ nét hiệu quả vượt trội của LUT Cây ăn quả (thu nhập thuần 123,56 triệu đồng/ha) và LUT Rau - Màu chuyên canh (thu nhập thuần 112,58 triệu đồng/ha) so với canh tác lúa thông thường.

Giá trị ngày công lao động được nâng cao rõ rệt, đạt từ 254 nghìn đến 361 nghìn đồng/công, góp phần giải quyết việc làm và ổn định an sinh xã hội cho hơn 105 nghìn cư dân địa phương sau quá trình thu hồi đất công nghiệp.

Phương án chuyển dịch 300 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang phát triển rau an toàn, cây ăn quả và trang trại tập trung là cơ sở định hướng then chốt cho quy hoạch phát triển nông nghiệp giai đoạn 2016–2020.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp luận cứ khoa học thực chứng giúp các nhà hoạch định chính sách, hợp tác xã và hộ nông dân thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp đồng bộ, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN HIỀU ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC LOẠI HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MỸ HÀO, TỈNH HƯNG YÊN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Nguyên Hải NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và các thông tin trích dẫn trong Luận văn được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hiều i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp, dưới sự hướng dẫn tận tình của Thầy giáo hướng dẫn và được phía nhà trường, cơ sở thực tập tạo điều kiện thuận lợi, tôi đã có một quá trình nghiên cứu, tìm hiểu và học tập nghiêm túc để hoàn thành luận văn.

Kết quả thu được không chỉ do nỗ lực của cá nhân tôi mà còn có sự giúp đỡ của quý thầy, cô, cơ sở thực tập và gia đình. Tôi xin chân thành cảm ơn Thầy giáo hướng dẫn PGS. Đỗ Nguyên Hải và các thầy cô giáo Khoa Quản lý đất đai – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã hướng dẫn, hỗ trợ tôi về phương pháp, lý luận và nội dung trong suốt thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn phòng Kinh tế, phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Hào và gia đình đã quan tâm, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn.

Trong quá trình thực hiện và trình bày luận văn không thể tránh khỏi những sai sót và hạn chế, do vậy tôi rất mong nhận được sự góp ý, nhận xét của quý thầy, cô. Kính chúc quý thầy, cô sức khỏe! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Hiều ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.

vi Danh mục hình, biểu đồ.vii Trích yếu luận văn .viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

Tổng quan tài liệu .1 Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp. Đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam .2 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp .1 Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất.

Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Khái niệm sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa.

Một số nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. 19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sự cần thiết phải xây dựng nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa tại Việt Nam. Một số định hướng phát triển nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa ở Việt Nam.

Một số định hướng phát triển nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa ở Hưng Yên. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mỹ Hào. Xác định các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện .5 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp điều tra thu thập các số liệu.

Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội tác động đến sử dụng đất.

Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan môi trường. Tình hình kinh tế - xã hội huyện Mỹ Hào. Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Đánh giá về tình hình quản lý đất đai của huyện Mỹ Hào.

Đánh giá hiện trạng sử dụng đất huyện Mỹ Hào. Tình hình sản xuất nông nghiệp huyện Mỹ Hào. Hiện trạng cây trồng ở huyện Mỹ Hào năm 2015. Tình hình tiêu thụ nông sản.

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Hào. Các loại hình và kiểu sử dụng đất. Hiệu quả kinh tế trong sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Mỹ Hào .3 Hiệu quả xã hội trong sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Mỹ Hào. 67 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Hiệu quả môi trường trong sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Mỹ Hào.

Tổng hợp hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện mỹ hào theo hướng sản xuất hàng hoá. Căn cứ xây dựng định hướng. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất theo hướng sản xuất hàng hóa.

Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Kết luận và kiến nghị. 84 Tài liệu tham khảo. 87 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Cơ cấu GDP huyện Mỹ Hào giai đoạn 2010 - 2015. Một số chỉ tiêu bình quân về kinh tế, xã hội của huyện Mỹ Hào. Diện tích, dân số, mật độ dân số năm 2015 huyện Mỹ Hào. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Mỹ Hào Hào năm 2015.

Hiện trạng hệ thống cây trồng huyện Mỹ Hào năm 2015. Tỷ lệ hàng hóa và phương thức tiêu thụ các nông sản chính huyện Mỹ Hào giai đoạn 2011-2015. Hiện trạng các LUT canh tác huyện Mỹ Hào năm 2015. Hiện trạng các kiểu sử dụng đất mang tính hàng hóa trên địa bàn huyện Mỹ Hào.

Hiện trạng các loại hình và kiểu sử dụng đất canh tác thuộc tiểu vùng 1 của huyện Mỹ Hào. Hiện trạng các loại hình và kiểu sử dụng đất canh tác thuộc tiểu vùng 2 của huyện Mỹ Hào. Hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất chính tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng chính đất tiểu vùng 2.

Giá trị công lao động của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Giá trị công lao động của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2. Mức đánh giá hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất hàng hóa trên địa bàn huyện Mỹ Hào.16 Mức đầu tư phân bón của người nông dân huyện Mỹ Hào .17 Mức độ sử dụng thuốc BVTV của người nông dân huyện Mỹ Hào. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất hàng hóa trên địa bàn huyện Mỹ Hào.

Tổng hợp hiệu quả theo loại hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Mỹ Hào. Hiện trạng và định hướng sử dụng đất, bố trí cơ cấu cây trồng huyện Mỹ Hào đến năm 2020. 79 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ Hình 4. Sơ đồ địa giới hành chính huyện Mỹ Hào.

Lượng mưa trung bình các tháng trong giai đoạn 2011-2015. Số giờ nắng trung bình các tháng trong giai đoạn 2011-2015. Nhiệt độ trung bình các tháng trong giai đoạn 2010-2014. Độ ẩm trung bình các tháng trong giai đoạn 2011-2015.

Cơ cấu đất đai năm 2015 của huyện Mỹ Hào. Cảnh quan trồng LUT rau - màu ở xã Phan Đình Phùng. Cảnh quan LUT chuyên lúa tại xã Hưng Long. 63 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Hiều Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Khoa: Quản lý Đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam Tên đề tài: “Đánh giá thực trạng và đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa trên địa bàn huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên” 1.

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. - Định hướng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá tại địa bàn nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU + Phương pháp điều tra thu thập các số liệu - Phương pháp điều tra, thu thập các số liệu thứ cấp - Phương pháp điều tra, thu thập các số liệu sơ cấp + Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu + Phương pháp so sánh + Phương pháp đánh giá hiệu quả + Phương pháp tham vấn ý kiến của chuyên gia và nông hộ có trình độ 3. KẾT QUẢ CHÍNH VÀ KẾT LUẬN 1.

Mỹ Hào là huyện đất đai tương đối bằng phẳng với tổng diện tích tự nhiên là 7. Huyện Mỹ Hào có hệ thống giao thông và điều kiện đất đai, khí hậu thuận lợi cùng với trình độ thâm canh của người dân tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp. Năm 2015, tỷ trọng của ngành công nghiệp và thương mại dịch vụ tăng mạnh. Cơ cấu kinh tế của ngành công nghiệp đạt 63%, ngành thương mại và dịch vụ đạt 31%, ngành nông nghiệp chỉ còn 6%.

Dân số của huyện Mỹ Hào năm 2015 (tính đến 31/12/2015) là 105.315 người, với mật độ dân số trung bình toàn huyện là 1.331 người/km2. Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện: Tổng diện tích tự nhiên đất huyện Mỹ Hào là 7.910,96 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 4.698,51 ha, chiếm 59,39% tổng diện tích tự nhiên. Diện tích đất phi nông nghiệp của huyện Mỹ Hào là 3.202,40 ha, chiếm 40,48% tổng diện tích tự nhiên. Diện tích đất chưa sử dụng là 10,05 ha chiếm 0,13% tổng diện tích tự nhiên.

viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sản xuất nông nghiệp hàng hóa hiện nay đang hình thành và phát triển theo hướng tập trung quy mô lớn như sản xuất rau an toàn, hoa cây cảnh và một số trang trại tổng hợp, trang trại chăn nuôi đã và đang phát huy có hiệu quả nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi.