ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM -------------------------- DƯƠNG THỊ THU HƯƠNG Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI DÂN PHƯỜNG QUANG VINH, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2012-2016 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai Khoa : Quản lý tài nguyên Khóa học : 2014 – 2018 Giảng viên hướng dẫn : GS. Nguyễn Thế Đặng Thái Nguyên – Năm 2018 i LỜI CẢM ƠN Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng của quá trình đào tạo tại các trường Đại học. Đây là thời gian giúp cho mỗi sinh viên làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, củng cố những kiến thức lý thuyết và vận dụng những kiến thức đó vào thực tế. Thực tập tốt nghiệp là kết quả của quá trình tiếp thu kiến thức thực tế, qua đó giúp cho sinh viên tích lũy kinh nghiệm để phục vụ cho quá trình công tác sau này.
Đề hoàn thành đề tài này em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy, cô giáo trong khoa Quản lý Tài Nguyên, đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn GS.TS Nguyễn Thế Đặng đã tận tình giúp đỡ em trong quá trình thực tập và hoàn thiện khóa luận Em xin gửi lời cảm ơn đến UBND phường Quang Vinh và bà con nhân dân trong phường đã tạo điều kiện cho em trong quá trình thực hiện khóa luận. Em xin được bày tỏ lòng biết ơn tới tất cả sự giúp đỡ quý báu đó. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng do kiến thức bản thân còn hạn chế. Vì vậy không tránh khỏi những thiếu sót.
Rất mong nhận được sự chỉ bảo của các thầy, cô và các bạn để khóa luận được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thái nguyên, ngày tháng năm 2018 Sinh viên Dương Thị Thu Hương ii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN. ii DANH MỤC BẢNG.v DANH MỤC CÁC CUM, TỪ VIẾT TẮT .vi PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Ý nghĩa của đề tài .TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài.
Cơ sở lý luận thực tiễn. Bài học rút ra cho Việt Nam và phường Quang Vinh về quản lý của Nhà nước đối với đất đai trong quá trình đô thị hóa. Thực tiễn đô thị hóa trên Thế giới và ở Việt Nam. Tình hình đô thị hóa trên Thế giới.
Đô thung quá tải cùng với việc hạ giới. Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam. Những nghiên cứu về đô thị hóa trên Thế giới và Việt Nam. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đánh giá điên cứum 2012 và tiến trình đô thị hóa đến năm 2016 Vinh Đánh giá điên cứum 2012. Th đất đai.2 và tiến trình đô thị hóa đến năm 2016h đô thị hóa đến biến động sử dụng đất nông nghiệp của phường Quang Vinh, thành phố Thái Nguyên. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến đời sống kinh tế của các hộ dân được điều tra tại phường Quang Vinh thành phố Thái Nguyên. Định hướng và một số giải pháp nâng cao đời sống của hộ dân, tăng cường vai trò quản lý nhà nước về đất đai trong quá trình đô thị hóa tại phường Quang Vinh.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điiên cứuh sách.p nâng cao đời s. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo.
Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp dự báo đô thị hóa cho tương lai. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên của phường Quang Vinh, thành phố Thái Nguyên.
Các nguồn tài nguyên. Thực trạng môi trường. Thực trạng của quá trình đô thị hóa và ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa đến biến động sử dụng đất nông nghiệp của phường Quang Vinh. Dân số và nguồn nhân lực.
Thực trạng phát triển kinh tế. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến sự phát triển kinh tế – xã hội và đô thị hóa của phường Quang Vinh. Ảnh hưởng của quá trình đô thị hoá đến biến động diện tích đất nông nghiệp tại phường Quang Vinh.
Thực trạng phát triển đô thị , quá trình hình thành và phát triển đô thị. Nguyên nhân ảnh hưởng của đô thị hoá đến chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp của phường Quang Vinh, thành phố Thái Nguyên. Ảnh hưởng của đô thị hóa tới đời sống kinh tế của hộ dân tại phường Quang Vinh .1 Ảnh hưởng của đô thị hóa tới đời sống kinh tế hộ dân. Đánh giá chung tác động của ĐTH tới sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường Quang Vinh thành phố Thái Nguyên.
Kế hoạch của hộ nông dân phường Quang Vinh trong thời gian tới. Một số giải pháp cải thiện đời sống kinh tế của những hộ nông dân và tăng cường vai trò quan lý Nhà nước về đất đai trong quá trình đô thị hóa tại phường Quang Vinh. Những giải pháp chủ yếu nhằm hạn chế mất đất nông nghiệp và đảm bảo đời sống hộ nông dân bị mất đất nông nghiệp trong quá trình đô thị hoá tại phường Quang Vinh. Một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước đối với đất đai trong quá trình đô thị hóa ở địa bàn phường Quang Vinh.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
Đối với Nhà nước và chính quyền địa phương các cấp. Đối với các hộ nông dân .63 TÀI LIỆU THAM KHẢO .63 v DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 : Tỷ lệ dân số đô thị các khu vực trên thế giới theo các giai đoạn .1: Hiện trạng dân số, lao động, việc làm và thu nhập .2: Hiện trạng sử dụng đất của phường Quang Vinh năm 2016 .3: Biến động diện tích đất theo mục đích sử dụng năm 2016 so với năm 2012 của phường Quang Vinh .4: Kết quả thu hồi đất ở phường Quang Vinh giai đoạn .5 : Một số thông tin cơ bản về các chủ hộ.6: Tình hình biến động đất đai của hộ trước và sau khi thu hồi .7: Tình hình nghề nghiệp của hộ trong quá trình đô thị hóa .8 : Thay đổi thu nhập của hộ qua quá trình đô thị hóa .9: Ý kiến của các hộ điều tra về xu hướng thay đổi thu nhập do tác động của đô thị hóa. Ý kiến của các hộ điều tra về mức độ tác động của đô thị hóa .11: Tác động của đô thị hóa đến sản xuất nông nghiệp .12: Ý kiến của các hộ điều tra về kế hoạch trong thời gian tới .56 vi DANH MỤC CÁC CUM, TỪ VIẾT TẮT CNH - HDH : Công nghiệp hoá - Hiện đại hóa CSHT : Cơ sở hạ tầng ĐTH : Đô thị hoá DV : Dịch vụ GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB : Giải phóng mặt bằng KCN : Khu công nghiệp QĐ : Quyết định QLNN : Quản lý Nhà nước TBCN : Tư bản chủ nghĩa THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TM - DV : Thương mại - Dịch vụ vii TN&MT : Tài nguyên và Môi trường TTCN : Tiểu thủ công nghiệp UBND : Uỷ ban Nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa 1 PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá và có tầm quan trọng rất lớn đối với đời sống con người và xã hội, là sản phẩm của sự tác động đồng thời của nhiều yếu tố tự nhiên và kinh tế xã hội.
Đất là nơi diễn ra các hoạt động sống, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là đối tượng của các mối quan hệ sản xuất trong các lĩnh vực sử dụng đất đai. Nó giữ vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội. Song đất đai là nguồn tài nguyên không thể tái tạo được, nó cố định về vị trí và giới hạn về không gian. Hiện nay, cùng với xu hướng phát triển của thế giới thì quá trình đô thị hoá đã và đang ảnh hưởng mạnh mẽ tới vấn đề sử dụng đất nói chung và sử dụng đất nông nghiệp nói riêng.
Đô thị hoá là một quá trình tất yếu đối với mỗi quốc gia, đặc biệt đối với Việt Nam là nước đang trong giai đoạn đầu của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Thời gian qua, tốc độ đô thị hoá của nước ta lên đến 25%. Trong chiến lược phát triển 2001 - 2020, đến 2020 nước ta phấn đấu cơ bản là một nước công nghiệp hiện đại. Như vậy, tốc độ đô thị hoá trong thời gian tới còn nhanh hơn nữa, đô thị hoá đã, đang và sẽ mang lại những mặt tích cực, thúc đẩy kinh tế xã hội rõ rệt, đồng thời cũng nảy sinh những mặt tiêu cực như thu hẹp đất canh tác, gây ô nhiễm môi trường.
Tại Việt Nam quá trình đô thị hoá cũng tuân theo quy luật của thế giới. Năm 1990, cả nước mới có khoảng 500 đô thị lớn nhỏ, đến năm 2000 đã tăng lên 649. Tính đến tháng 12 năm 2016 cả nước đã có 795 đô thị, với tỷ lệ đô thị hóa đạt 35,2% gồm: 02 đô thị đặc biệt ( Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh), 17 đô thị loại I trong đó có 03 đô thị loại I trực thuộc TW ( Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ), 25 đô thị loại II, 41 đô thị loại III, 84 đô thị loại IV và 626 đô thị loại V. Theo quy hoạch phát triển đến năm 2020 tỷ lệ dân số đô thị là khoảng 80 %.
Phường Quang Vinh đang trong quá trình đẩy mạnh thực hiện CNH – HĐH, tốc độ đô thị hóa diễn ra khá mạnh, theo xu thế đó tốc độ phát triển đô thị đã và đang ảnh hưởng mạnh mẽ tới quá trình sử dụng đất nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên nói chung và phường Quang Vinh nói riêng. Quá trình phát triển đô thị đã làm cho diện tích đất nông nghiệp tại Phường Quang Vinh có những thay đổi đáng kể, diện tích đất cho sản xuất nông nghiệp ở khu vực nông thôn bị thu hẹp dần nhường cho diện tích đất 2 khu đô thị tăng lên nhanh chóng, quan hệ kinh tế đất đô thị cũng được tiền tệ hóa theo quy luật của kinh tế thị trường.